ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Sunday, May 29, 2016

Bras and Breast Cancer (ဘရာစီယာ) နဲ႔ (ဘရက္စ္) ကင္ဆာ


(ဘီကီနီ) နဲ႔ဆက္စပ္ေနလို႔ တင္ပါအုန္းမယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ညမွာဘရာစီယာဝတ္ျပီးအိပ္ရင္ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခကို ျမင့္တက္ေစတယ္ဆိုတာဟုတ္ပါသလားေမးလို႔ ေရးခဲ့တာပါ။

(ဘရာစီယာ) ဝတ္ရင္ (ဘရက္စ္) ကင္ဆာျဖစ္ပါသလား ေမးရင္ (ႏိုး) လို႔သာေျဖပါမယ္။ ဒါျဖင့္ဘာလို႔ စာတေၾကာင္းထဲ မဟုတ္ဘဲ တပုဒ္ေရးေနရပါသလဲ။ ဖတ္ေစခ်င္ပါတယ္။ ဆံုးေအာင္လည္းဖတ္ပါ။

ရင္သားကင္ဆာကုိျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္း မဟုတ္ေတာင္ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းခံေတြက ဘာျဖစ္မလဲ ေလ့လာမႈ၊ ဆန္းစစ္မႈေတြ လုပ္ေနခဲ့တာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြ ၾကာခဲ့ပါျပီ။ အစားအစာနဲ႔ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းနည္းလည္းပါတယ္။ (ဘီတယ္လ္) အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ (ေပါလ္-မက္ကာေန) နဲ႔ လက္ထပ္ျပီး၊ ဒီေရာဂါနဲ႔ ၁၉၉၈ မာေသဆံုးသြားရရွာတဲ့ (လင္ဒါ) ဟာ ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ ၃ ႏွစ္သာေနသြားခဲ့ရတယ္။ အသက္သတ္လြတ္စားျပီး ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရမွာ ပ်င္းသူျဖစ္ေနလို႔ အစာအာဟာရနဲ႔ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း (သီအိုရီ) ကို ခိုင္မာေစခဲ့တယ္။

သုေတသနတခုကေန ရင္သားကင္ဆာျဖစ္သူေတြဟာ (ဘရာစီယာ) ကို ၾကာၾကာနဲ႔ ၾကပ္ၾကပ္ ဝတ္ၾကသူေတြ ျဖစ္တယ္တဲ့။ တေန႔မွာ ၁၂ နာရီၾကာ (ဘရာ) ဝတ္တယ္။ ၁၈% ဟာ အိပ္ရာထဲမွာလဲ (ဘရာ) ဝတ္တယ္တဲ့။ ရင္သားကင္ဆာ မျဖစ္သူ (မျဖစ္ေသးသူ) အုပ္စုထဲကေတာ့ တေန႔မွာ ၁၂ နာရီသာဝတ္ျပီး၊ ၃% ကသာ အိပ္ေနရင္းလဲ ဝတ္ၾကတယ္။ ေဆးလိပ္နဲ႔ အဆုပ္ကင္ဆာ ဆက္စပ္မႈထက္ေတာင္မွ ဒီေတြ႔ရွိခ်က္က ၃ ဆအထိ အားသာေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ရင္သားကို တင္းၾကပ္ေနေအာင္လုပ္ထားျခင္းဟာ ေသြးနဲ႔ ေသြးျပန္ရည္ ေခၚတဲ့ (လင့္ဖ္) သြားလမ္းေတြကုိ တားဆီး ေႏွးေကြးေစတယ္။ ေသြးျပန္ရည္စနစ္ဟာ ကင္ဆာမွန္သမွ် ျပန္႔ႏွံ႔ေစတဲ့လမ္းေၾကာင္းျဖစ္တာေတာ့ေသခ်ာပါတယ္။ အဲလို ရင္သားကို တင္းၾကပ္ေနတာ ၾကာရင္ ကင္ဆာမျဖစ္ေတာင္မွာ နာတာ၊ ေရာင္တာေတြ ျဖစ္မယ္။ အဆိပ္အေတာက္ ဖယ္ရွားမႈကို ေႏွးေကြးေစမယ္။ ခက္တာက ရင္သားတြဲက်ေနသူေတြက (ဘရာ) မဝတ္ရင္မရဘူး။ တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ျဖစ္ေအာင္ ေရြးဝတ္ၾကရတယ္။

(ဖီဂ်ီ) မွာသြား စမ္းသပ္ေတာ့ (ဘရာ) မပါသူေတြဟာ စမ္းသပ္ကာလအတြင္းမွာ ရင္သားကင္ဆာမျဖစ္တာ ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီ ဖီဂ်ီသူအားလံုးဟာ ေရျမသဘာဝအတူတူမွာေန အစားအေသာက္ အတူတူစားၾကတယ္။ ဒါနဲ႔ (ဘရာ) ကိုဘဲ သတၲဳခ်လိုက္တယ္။ ကိန္းဂဏန္းေတြေတာ့ ရွိတယ္။ ေဆးပညာပိုင္းက လက္ခံထားတာေတာ့မဟုတ္ပါ။

Myth or Fact အစြဲလား တကယ္လား
အထက္ကေရးခဲ့တာကို ဖတ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီး စာမဆံုးခင္ ဝတ္ထားတဲ့ (ဘရာ) ခြ်တ္ျပစ္ခ်င္စိတ္ ေပၚေလမလား မသိပါ။ ဆရာဝန္အစစ္ေတြက ျပန္ေထာက္ျပတာကို ဆက္ဖတ္ျပီးမွ ဆံုးျဖတ္ေစခ်င္ပါတယ္။

ရင္သားကို ဖိအားေပးထားလို႔ ေသြးျပန္ရည္ သြားလာမႈကို ေႏွးေကြးေစတယ္ဆိုတာ ဟုတ္သလိုလိုနဲ႔ မဟုတ္ပါ။ ရင္သားရဲ႕ (လင့္ဖ္) အေၾကာေလးေတြဟာ ပင္မ (လင့္ဖ္) စနစ္ထဲကို တိုက္ရိုက္စီးဝင္တာ မဟုတ္ပါ။ လက္ေမာင္းေအာက္ေျခကိုသာ သြားပါတယ္။ ၾကပ္ေနတဲ့ (ဘရာ) ဝတ္ထားေပမဲ့ ေသြးလွည့္တာကိုေရာ (လင့္ဖ္) စီးတာကိုပါ ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့အထိ မျဖစ္ေစပါ။ ရင္သားကင္ဆာဆိုတာ မ်ိဳးဗီဇေျပာင္းလဲမႈကေနျဖစ္ရတာပါ။ မ်ိဳးဗီဇေျပာင္းလဲမႈက ဘာလို႔ျဖစ္ရသလဲ ဘယ္သူကမွ မသိၾကေသးပါ။

၁၉၉၅ မွာ Dressed to Kill အဝတ္အစားက သတ္ေနတယ္ဆိုတဲ့စာအုပ္ကို (ဆစ္ဒနီ ေရာ့စ္) နဲ႔ (ဆိုမာ ဂရစ္မဂ်ာ) တို႔က ေရးခဲ့တာဟာ သိပၸံနည္းက် ေလ့လာမႈနဲ႔ ေရးခဲ့ၾကတာ မဟုတ္ပါ။ သူတို႔ သံုးသပ္မႈေတြကို အေျခခံျပီး ေရးတာသာ ျဖစ္တယ္။ သူတို႔သံုးသပ္ခ်က္ထဲမွာ ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ ဆိုင္ႏိုင္တယ္လို႔ အမ်ားလက္ခံထားျပီးျဖစ္တဲ့ အစာအာဟာရ၊ ေလ့က်င့္ခန္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ ရာသီစေပၚတဲ့အသက္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အၾကိမ္၊ ကေလးႏို႔တိုက္ရျခင္း ဆိုတာေတြကို ထည့္မတြက္ခဲ့ပါ။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ကဘဲ ေရးတာေတြ ရွိေသးတယ္။ ပက္လက္အိပ္ရင္ ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္မႈ ရွိေစတယ္။ ပက္လက္အိပ္တာနဲ႔ (ဘရာ) ဝတ္တာဟာ သဘာဝတရားကို ဆန္႔က်င္ရာက်တယ္တဲ့။ လိုက္နာသူေတြလဲ မနည္းပါ။ ဒါေပမဲ့ လိုက္နာသူေတြ အကုန္လံုးဟာ ေရာဂါဘယ ကင္းၾကေတာ့ မဟုတ္ပါ။

သမိုင္းလွန္ရင္ ရင္သားကင္ဆာဟာ ေရွးကတည္းကရွိခဲ့တာပါ။ ဓါတ္မွန္ေတြ၊ ခြဲစိတ္ကုသနည္းေတြ မေပၚခင္ကတည္းက ျဖစ္တယ္။ (ဘရာစီယာ) ေပၚတာ ဘယ္ေလာက္ ၾကာေသးလို႔လဲ။ ရင္ကို တင္းၾကပ္ေနေအာင္ လူတေယာက္ကေန ကူညီစည္းေပးရတဲ့ Corset (ေကာ့ဆက္) ေခတ္ေနာက္ပိုင္း၊ ဒုတိယကမာၻစစ္ကာလေရာက္မွ Brassiere ကိုဝတ္ဘို႔ အားေပးလာတာပါ။ ၁၈၆၃ မွာ Luman L Chapman ကေန (ေကာဆက္) မွာ ခြက္ပံုစံဆိုတာ တီထြင္လာတယ္။ ၁၉၁၃ ေရာက္မွ Mary Phelps Jacob ကေန ပိုးလက္ကိုင္ပုဝါစ ႏွစ္ထည္ကို ဖဲၾကိဳးအနီေလးနဲ႔ တြဲလာခဲ့တယ္။

Breast Book ရင္သားအေၾကာင္းကိုေရးခဲ့တဲ့ Dr. Susan Love ကဆိုပါတယ္။ က်မတို႔ဟာ ကိုယ္ကေန ကိုင္တြယ္-ထိန္းဖယ္ႏိုင္တဲ့ အျပင္က အရာကိုဘဲ လိုက္ရွာရာကေန (ဘရာ) လို႔ ေျပာေနၾကတာပါ။ ကင္ဆာမွန္သမွ် ကိုယ့္အထဲက (ဆဲလ္) အတြင္းကေန စၾကတာပါ။ ေျပာေနၾကတာေတြကေတာ့ ကိုယ္ဝန္တားေဆး၊ ေဟာ္မုန္းေဆး၊ ကိုယ္ဝန္ရေဆး၊ ပိုးသတ္ေဆး၊ (ဘရာစီယာ)၊ အေမႊးအၾကိဳင္ေတြကိုသာ ရမယ္ရွာေနၾကတယ္ မဟုတ္လား။

Bras (ဘရာ) ေတြရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား
ရင္သားနာမယ္၊ အေရျပား ကသိကေအာင့္ေနမယ္၊ (ဘရာ) မွာပါတဲ့ သတၲဳစတာနဲ႔ မတည့္သူက မတည့္ျဖစ္မယ္၊ အထဲမွာ (ဖိုက္ဘရိုဆစ္စတစ္) ေရာဂါရွိေနရင္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနရင္ ရင္သား ထြားထြားလာတာမို႔ အေနရခက္မယ္။ ရင္သား အရြယ္အစား သိပ္ၾကီးသူေတြမွာ အေနေတာ္ စနစ္တက်ခ်ဳပ္ထားတဲ့ (ဘရာ) မဟုတ္ရင္ ေက်ာေအာင့္မယ္၊ ခါးနာမယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္၊

(ACS) အေမရိကန္ ကင္ဆာအဖြဲ႔ကေတာ့ (ဘရာ) ေၾကာင့္ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္တာ သိပၸံနည္းက် သက္ေသျပႏိုင္တာ မရွိပါတဲ့။ ဆန္းစစ္မႈ လုပ္ေတာ့ဟုတ္ပါတယ္။ အထက္ဗလာေနသူေတြထက္ (ဘရာ) ဝတ္သူေတြမွာ ရင္သားကင္ဆာ နည္းနည္းေလးပိုတာ ေတြ႔ရတယ္။ တခုရွိတာက (ဘရာ) မဝတ္သူေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ လူကလည္းပိန္ပါးျပီး၊ ရင္သား အရြယ္အစားကလဲ သူမ်ားထက္ေသးၾကတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ (ဘရာ) မဝတ္ဘဲေနခ်င္ရင္ေနပါ။ (ဘရာ) ကို လာအျပစ္မရွာပါနဲ႔။

ACS ကထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ရင္သားကင္ဆာ အႏၲရာယ္ျဖစ္ႏိုင္ေခ် စာရင္းထဲမွာ (ဘရာ) မပါပါ။ အရက္-ေဆးလိပ္ ေသာက္တာ၊ အဆီမ်ား-အဝလြန္တာ၊ ေအးတိေအးစက္ လူေနမႈပံုစံေတြကိုသာ ထည့္ထားတယ္။ (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္းကိုေတာ့ အေတာ္ သံသယၾကီးၾကီးထားတာ ဆရာဝန္တိုင္းကပါ။

သေဘာပါဘဲ။ (ဘရာစီယာ) ဟာ မရွိမျဖစ္ပစၥည္းမဟုတ္ပါ။ မဝတ္ဘဲေနခ်င္သပဆိုေနပါ။ ဒါေပမဲ့ ရင္သားကင္ဆာကို မျဖစ္ေစပါ။ (ဘရာ) ကို ဒံုးက်ည္ပံု လုပ္ထားအံုးေတာ့ အသက္ကိုရန္မရွာပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.