ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Thursday, December 15, 2016

Dark lips ႏႈတ္ခမ္းေတြမည္းေနတာ ဘာလုပ္ရမလဲရွင္

ႏႈတ္ခမ္းေတြညိဳမည္းေနတာ ဘာဓာတ္အားနည္းလို႔ပါလဲဆရာ။ ေရလည္းေသာက္ပါတယ္။ ဗီတာမင္အီးလည္း ေသာက္ပါတယ္။ ေကာ္ဖီအေသာက္မ်ားရင္လည္း ျဖစ္တတ္ပါလားဆရာ။ ေက်းဇူးျပဳ၍ေျဖၾကားေပးပါ႐ွင္။

ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးကေန မည္းေစပါသလား။ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး အမ်ိဳးအစား ေကာင္းတာနဲ႔ ရက္စြဲမလြန္တာ သံုးရင္ မျဖစ္ေစတတ္ပါ။ နာမည္မၾကားဘူးတာ၊ မေသခ်ာတဲ့ အမ်ိဳးအစား မသံုးပါနဲ႔။ ေကာင္းတာျဖစ္ပါေစ ဆိုးျပီးရင္ အၾကာၾကီး မထားပါနဲ႔။ ရွင္းေပးပါ။ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီ၊ ေဆးလိပ္ေၾကာင့္လဲ ႏႈတ္ခမ္း မည္းတတ္တယ္။ အဲဒါေတြ ေလွ်ာ့ပါ၊ ေရွာင္ပါ။ (ဗက္ဆလင္း) ပံုမွန္လိမ္းေပးပါ။ မခမ္း-ေထာပတ္ကို ညပိုင္းမွာ လိမ္းႏိုင္တယ္။ သံပုရာအရည္ တေန႔တၾကိမ္ လိမ္းႏိုင္တယ္။ ေနေရာင္ခံ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး သံုးပါ။

ႏႈတ္ခမ္းေအာက္နားမွာ အမည္းစက္ေလးေတြေပၚလာလို႔ပါရွင္။ သူမ်ားမျမင္ေအာင္ ႏႈတ္ခမ္း ကိုက္တဲ့အက်င့္ ျဖစ္လာတယ္။

ႏႈတ္ခမ္းအမည္းစက္အတြက္ ဆရာဝန္ျပပါ။ ႏႈတ္ခမ္းကိုက္တဲ့အက်င့္ေဖ်ာက္ပါ။ Vaseline petroleum jelly လိမ္းပါ။ သံလြင္ဆီလဲလိမ္းႏိုင္တယ္။ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး ရက္လြန္တာ မသံုးမိပါေစနဲ႔။

အသက္ ၂၅ ႏွစ္။ က်မ ႏႈတ္ခမ္းအနားသတ္ ေနရာေတြက အေရာင္ပိုမည္းေနပါတယ္။ က်န္တာေတြကေတာ့ ပန္းေရာင္ပါဘဲ။

ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး အမ်ိဳးအစား ေကာင္းတာနဲ႔ ရက္စြဲမလြန္တာ သံုးပါ။ (ဗက္ဆလင္း) ဒါမွမဟုတ္ မခမ္း-ေထာပတ္ လိမ္းေပးပါ။ အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ သံလြင္ဆီနဲ႔ သံပုရာဆီ ေရာလိမ္းေပးပါ။ ေလာေလာဆယ္ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး မသံုးပဲေနပါ။

က်မႏႈတ္ခမ္းေဘးစြန္းေတြမွာ မည္းေနတယ္ရွင့္။

ေျခာက္ေသြ႔တာနဲ႔ (အလာဂ်ီ) ရတာကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အမ်ိဳးအစားေကာင္း ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးသာ သံုးပါ။ ဆီပါတာမ်ိဳး မသံုးပါနဲ႔။ ဗက္ဆလင္း ဒါမွမဟုတ္ မခမ္း-ေထာပတ္ လိမ္းေပးပါ။ အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ သံလြင္ဆီနဲ႔ သံပုရာဆီ ေရာလိမ္းေပးပါ။ အလွဆီသန္႔တာ လိမ္းႏိုင္ပါတယ္။

က်မႏႈတ္ခမ္းေတြက အေရာင္ရင့္ေနလို႔ အေရာင္ေကာင္းေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ။ အလွဆီနဲ႔ သံပုရာ လိမ္းတာလဲ မရဘူး။ ေနာက္ျပီး မ်က္ေတာင္ေမႊး ရွည္ခ်င္-ထူခ်င္တာ ဘာလုပ္ရမလဲရွင့္။

နဂိုကတည္းက မည္းတာကို သက္သာေစဘို႔ နည္းနည္းသာ တတ္ႏိုင္မယ္။ မ်က္ေတာင္ေမႊး ရွည္ခ်င္-ထူခ်င္တာ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ Mascara ကို သံုးၾကည့္ပါ။

က်မႏႈတ္ခမ္းေတြ မည္းလာတာ ၄ ႏွစ္ရွိျပီ။ အရင္ကေတာ့ ပန္းေရာင္ပါ။ ေဆးလိပ္လဲ မေသာက္ပါ။ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္တာလဲ မမ်ားပါ။ Dermetologist ကိုျပေတာ့လဲ မသက္သာပါ။

ေနေရာင္နဲ႔ ထိေတြလို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလြဲေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ ႏႈတ္ခမ္းအေရာင္ ရင့္လာေစတယ္။ ေနေရာင္နဲ႔ တတ္ႏိုင္သေလာက္ မထိပါေစနဲ႔။ အမ်ိဳးအားေကာင္း ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးသာ သံုးပါ။ အလွဆီ ညတိုင္းမွန္မွန္ လိမ္းေပးပါ။ ႏႈတ္ခမ္းကို ေျခာက္မေနေစပါနဲ႔။ ႏႈတ္ခမ္းကို မကိုက္ပါနဲ႔။

က်မႏႈတ္ခမ္းေတြ မည္းမည္းလာေနတယ္။ က်မ TB တီဘီ ေဆးေတြလဲ ေသာက္ေနရပါတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး မဆိုးရင္ အၾကည့္ရ အင္မတန္ဆိုးလွပါတယ္။ Black spots အမည္းစက္ေလးေတြပါ ျဖစ္ေနတာပါ။

သံပုရာက သဘာဝ အေရာင္ခြ်တ္ေဆး ျဖစ္ပါတယ္။ အလွဆီ နဲနဲနဲ႔ တြဲလိမ္းေပးပါ။ အဲဒါမွမရရင္ အေရျပားအထူးကုနဲ႔ျပပါ။

က်မႏႈတ္ခမ္းေတြ မည္းလာတယ္။ ေျခာက္လာတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းနီဆိုးရင္ျဖစ္ျဖစ္ Lip gloss သံုးရင္ျဖစ္ျဖစ္ Moisture feeling စိုစြပ္တာခံစားရတယ္။ Herpecin-L lip balm သံုးေနပါတယ္။ မေကာင္းေသးပါဘူး။

သံပုရာ နဲ႔ အလွဆီ ညတိုင္း ေရာလိမ္းပါ။ မနက္ေရာက္ရင္ ေဆးျပစ္ပါ။ အေရာင္ ေလွ်ာ့လာပါလိမ့္မယ္။ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္အစား သစ္သီးရည္ ေသာက္ပါ။ ႏႈတ္ခမ္းကို မကိုက္ပါနဲ႔။ သံုးေနတဲ့ Lipstick or Gloss ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးေတြ မသံုးပါနဲ႔ေတာ့။ Herpecin-L ေဆးက ဖ်ားလို႔၊ ေနေလာင္လို႔ကေန ႏႈတ္ခမ္းကြဲေနတာ၊ ေရယံုေပါက္တာ၊ အပူဖူးေပါက္တာေတြအတြက္ မေပ်ာက္ေစႏိုင္ပါ။ ခံစားရတာေတာ့ သက္သာရာရေစႏိုင္ပါမယ္။ (ဗက္ဆလင္း) သာသံုးပါ။ အေရျပား-အထူးကုျပရင္ သိပ္မျပင္းတဲ့ (စတီရြိဳက္) လိမ္ေေဆး ေပးႏိုင္တယ္။ ရက္အၾကာၾကီးေတာ့ မသံုးပါနဲ႔။

က်မ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး တမ်ိဳးသြားသံုးမိတာ (အလာဂ်စ္) ျဖစ္လာတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းေတြေရာင္လာတယ္။ စိုရႊဲေနတယ္။ ယားေသးတယ္။ ေနာက္ေတာ့ မည္းလာေရာ။ ႏႈတ္ခမ္းေတြလဲ ကြဲလာတယ္။

ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးသာမက ေနေရာင္၊ ဆပ္ျပာကေနလဲ မတည့္ထာ ျဖစ္ေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္တယ္။ Mild steroid သိပ္မျပင္းတဲ (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆးကို ပံုမွန္ ၃-၄ ပါတ္လိမ္းပါ။

Topical steroids (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆးမ်ား
Class 1 အဆင့္ (၁) အျပင္းစားျဖစ္တယ္။ Hydrocortisone အဆ ၆ဝဝ ရွိတယ္။
- Clobetasol propionate (Dermol™ Cream/Ointment
- Betamethasone dipropionate (Diprosone™ OV Cream/Ointment)
 Class 2 အဆင့္ (၂) Hydrocortisone အဆ ၁ဝဝ-၁၅ဝ ရွိတယ္။
- Betamethasone valerate (Beta™ Cream/Ointment/Scalp Application, Betnovate™ Lotion/C Cream/C Ointment, Daivobet™ 50/500 Ointment, Fucicort™)
- Betamethasone dipropionate (Diprosone™ Cream/Ointment)
- Diflucortolone valerate (Nerisone™ C/Cream/Fatty Ointment/Ointment)
- Hydrocortisone 17-butyrate (Locoid™ C/Cream/Crelo Topical Emulsion/Lipocream/Ointment/Scalp Lotion)
- Mometasone furoate (Elocon™ Cream/Lotion/Ointment)
- Methylprednisolone aceponate (Advantan™ Cream/Ointment)
Class 3 အဆင့္ (၃) Hydrocortisone ၂-၂၅ ဆရွိတယ္။
- Clobetasone butyrate (Eumovate™ Cream)
- Triamcinolone acetonide (Aristocort™ Cream/Ointment, Viaderm KC™ Cream/Ointment, Kenacomb™ Ointment)
Class 4 အဆင့္ (၄) Mild အေျပာ့စားအမ်ိဳးအစား။
- Hydrocortisone 0.5-2.5% (DermAid Cream/Soft Cream, DP Lotion-HC 1%, Skincalm, Lemnis Fatty Cream HC, Pimafucort Cream/Ointment)
Topical steroids (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆးေတြကို Salicylic acid နဲ႔ေရာထားတာေတြရွိတယ္။ Penetration အေရျပားထဲ ဝင္တာ ေကာင္းေအာင္၊ Antibacterial ဗက္တီးရီးယား နဲ႔ Antifungal မိႈေတြကိုလဲ ႏိုင္ေအာင္လုပ္တာ ျဖစ္တယ္။ မ်က္ႏွာအတြက္ သံုးတာေတြက လက္ဝါးလိုမွာသံုးရင္ အေရျပားထဲ ေကာင္းေကာင္း မဝင္ႏိုင္ဘူး။ ျပင္းတာကမွ အေရထူအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။ ေဆး အထဲကို စုပ္ႏိုင္စြမ္းေတြ မတူၾကဘူး။
• မ်က္ခြံနဲ႔ လိင္အဂၤါေတြ 30%
• မ်က္ႏွာ 7%
• ခ်ိဳင္း 4%
• လက္ဖ်ံ 1%
• လက္ဖဝါး 0.1%
• ေျခဖဝါး 0.05% စုပ္ယူႏိုင္ၾကတယ္။

ေဆးျပင္းျပန္ရင္ ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြ အထူးသတိထားရမယ္။ တပါတ္မွာ Clobetasol propionate 50g or Hydrocortisone 500g သာသံုးပါ။ မ်ားသြားရင္ အထဲအဂၤါေတြအေပၚ သက္ေရာက္ေစလို႔ Adrenal gland suppression နဲ႔ Cushing's syndrome ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

လိမ္းတဲ့ အေရျပားေနရာမွာလဲ သက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေရျပားပါးမယ္။ စုပ္ျပဲလြယ္မယ္၊ ေသြးထြက္လြယ္မယ္။ ပါးစပ္ေဘးမွာ အေရျပားေရာင္မယ္။ ေသြးေၾကာေတြ ၾကီးလာမယ္။ အေရျပား ပိုးဝင္လြယ္မယ္။ ေဆးမတည့္တာျဖစ္မယ္။ ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြက ေဆးျပင္းတာနဲ႔ ၾကာၾကာသံုးတာအေပၚမူတည္တယ္။ ၁% ေဆးကို အႏွစ္ ၂ဝ လိမ္းလို႔ေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ေစပါ။ အဲ႕႕႕ ပိုက္ဆံေတာ့ ကုန္မွာေပါ့။

Dr. တင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.