ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Monday, January 23, 2017

IUI and IUTPI ကိုယ္ဝန္ကို အျပင္ကေနရေအာင္ လုပ္ေပးနည္း (၂) မ်ိဳး

ဆရာရွင့္ ကၽြန္မအသက္ ၂၉ ပါ။အိမ္ေထာင္က်တာ ၁ ႏွစ္ရွိပါျပီ။ ၂ လ မာဘလြန္တားေဆးစားခဲ့ပါတယ္။ ေဆးျဖတ္ျပီး ခုထိကေလးမရေသးပါဘူးရွင့္။ေဆးစစ္ၾကည့္ေတာ့လည္း အမ်ဳိးသားေရာ ၂ ေယာက္လုံး ေကာင္းပါတယ္။ ရာသီလည္း ပုံမွန္ပါဘဲ။ ovulation test kit နဲ႔စမ္းေတာ့လည္း လတိုင္းသားဥေႂကြပါတယ္ရွင့္။ folic acid စားေနတာလည္း ၅ လ ေတာင္ရွိပါျပီရွင့္။ ခုသားဥႁပြန္နဲ႔ဝမ္းေခါင္းထဲ သုက္ပိုးတိုက္ရုိက္ထည့္နည္းဆိုတဲ့ IUTPI ဆိုတဲ့နည္း လုပ္ေနၾကပါတယ္ဆရာ။ အဲနည္းနဲ႔လုပ္သင့္ပါလားဆရာ။အဲနည္းရဲ႕ side effect ေတြမ်ားပါလားဆရာ။ 

၂။ ဆရာဖန္ျပြန္သေႏၶသားနဲ႔ပက္သက္လို႔ စံုစံုလင္လင္သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။

၃။ မဂၤလာပါဆရာ။ သမီး ဆရာ့ကို ေမးစရာေလးရိွလို႔ပါ။ IUI and IUTPI ႏွစ္ခုမွာ ဘယ္တစ္ခုက ပိုၿပီး ေအာင္ျမင္ပါလဲဆရာ။ ၿပီးေတာ့ နာတာက်င္တာကေရာ ဘယ္တစ္ခုကိုပိုၿပီး ရိွပါလဲဆရာ။ သမီးက အဲဒီႏွစ္ခုလုပ္မွ ရေတာ့မွာမို႔လို႔ပါရွင္။

Standard IUI သံုးေနက် စံခ်ိန္ကိုက္နည္း
Ovarian stimulation ဆိုတဲ့ မ်ိဳးဥထြက္ေအာင္လုပ္ေပးတာနဲ႔အတူ သုက္ပိုးကို အျပင္ကေနစီမံျပီး စနစ္တက် ထည့္နည္း ျဖစ္တယ္။ ၁၅ ႏွစ္သက္တမ္းရွည္ျပီ။ ပဌမဆံုးေရြးၾကတဲ့နည္းလဲျဖစ္တယ္။ IVF နည္းထက္ ၂ ဆပိုျပီး ရလဒ္ထြက္တယ္။ ပိုျမန္တယ္။ နာတာလဲသက္သာတယ္။ ေမံေဆးမလိုတတ္ဘူး။ WHO နဲ႔ေဆးသိပၸံစာတမ္းေတြအရ Sperm insemination သုက္ပိုးထည့္ေပးျခင္းကို IVF နည္း ၆ ၾကိမ္နဲ႔ မေအာင္ျမင္မွ ဒီနည္းကို ဆက္သြားတယ္။ Gonadotrophins ေဟာ္မုန္းေဆး ထိုးတာကလည္း ၄ ရက္သာလိုတာမို႔ IVF ထက္နည္းတယ္။

Insemination သုက္ရည္ထည့္တာကို hCG (Pregnyl or Profasi) ေဆးေပးျပီးေနာက္ ၂၄-၃၆ နာရီအၾကာမွာ လုပ္တယ္။ သူ႔ခင္ပြန္းဆီကေန သုပ္ပိုးထုတ္ေစမယ္။ ဒိေနာက္ Sperm preparation procedure ျပင္ဆင္မႈလုပ္တယ္။ Motile spermatozoa ေတြကိုစုယူမယ္။ Prostaglandins အျပင္ Inflammatory factors နဲ႔ Antigenic proteins ေတြကို ဖယ္ထုတ္ျပစ္မယ္။ Dead ေသေနတာ၊ Damaged ပ်က္စီးေနတာနဲ႔ Abnormal spermatozoa ပံုစံမမွန္ေတာေတြလဲ ဖယ္ထားတယ္။ 

ဒါ့အျပင္ Leukocytes ေသြးျဖဴဥေတြ၊ Immature germ cells ေတြ၊ Bacteria ဗက္တီးရီးယားေတြ၊ တျခား White blood cells ေသြးျဖဴဥေတြနဲ႔ Cellular debris အစအနေတြကိုပါ ဖယ္ရွားမယ္။ Insemination ကို Catheter ပိုက္အေပ်ာ့စားေလးနဲ႔လုပ္တယ္။ Prepared sperm ျပဳျပင္ထားျပီးသာ သုက္ရည္ 0.5ml ကိုထည့္သြင္းေပးမယ္။ ထည့္သြင္းျပီးေနာက္မွာ Progesterone ေဟာ္မုန္းစားေဆး ၁၄ ရက္ေသာက္ရမယ္။ Luteal phase အဆင့္ကိုပိုေကာင္းေစဘို႔ျဖစ္တယ္။ ၁၄ ရက္အၾကာမွာ Pregnancy ကိုယ္ဝန္ကို Blood test ေသြးစစ္ျပီးစစ္ေဆးမယ္။

IUTPI = Intra Uterine Tubo Peritoneal Insemination 
နည္းသစ္ကို L. Mamas method နည္းလို႔လဲေခၚေသးတယ္။ သုက္ပိုးကို 10ml အထိထည့္ေပးတာျဖစ္တယ္။ သုေတသန လုပ္ၾကည့္ေတာ့ သုက္ရည္ 4 ml ထည့္တာေတာင္မွ မလံုေလာက္ဘူးလို႔ေတြ႔ရွိရာကေန ဒီနည္းကို တီထြင္အသံုးျပဳတာ ျဖစ္တယ္။ Intrauterine pressure သားအိမ္တြင္းဖိအားေၾကာင့္ျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆတယ္။ ဒါနဲ႔ ထုထည္ကို တိုးတိုးျပီး စမ္ရာကေန ဒီပမာဏအထိ ထည့္ေပးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရႏွဳန္း မထင္မွတ္ဘဲ မ်ားတာကိုေတြ႔ရတယ္။ Hysterosalpingography (HSG) လုပ္နာကိုပါ တြဲလုပ္ပါေသးတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာအတြက္ ေဆြးေႏြးမႈေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္ေနပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရလမ္း မ်ားတာေတြ႔ရတယ္။ 

ဘာလို႔ ကေလးမရေသးသလဲဆိုတဲ့အခ်က္က မေရမရာသူေတြအတြက္ ဒီနည္းကေန ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ ဥပမာ သားအိမ္ျပြန္က အဖ်ားေနရာမွ ပိတ္ေနရင္ သုက္ရည္ထုထည္နည္းနည္းက မစြမ္းႏိုင္ျဖစ္မယ္။ သုက္ရည္မ်ားေတာ့ သားအိမ္အတြင္းေခါင္း ကိုသာမက ျပြန္ကေန ထြက္လာျပီး ဗိုက္ေခါင္းထဲနဲ႔ သားအိမ္ေနာက္ေနရာ Pouch of Douglas အထိ ေရာက္ေစျပီး Peritoneal ဝမ္းတြင္းေခါင္းထဲက အရည္နဲ႔ Follicular fluids မ်ိဳးဥအိမ္ကအရည္ေတြနဲ႔ပါ ေပါင္းစပ္ေစႏိုင္မယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေအာင္ျမင္ျခင္းကို Intra Utero Tubo Peritoneal Insemination (IUTPI) နည္းျဖစ္လာေစတယ္လို႔ ေဆးစာအရေျပာပါတယ္။

ဒီစာဖတ္ျပီး ကေလးအေမအေခၚခံရပါေစသတည္း။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.