ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Monday, November 30, 2015

သမၼတ၊ တပ္ခ်ဳပ္တုိ႔နဲ႔ ေဒၚစုေတြ႔ဆုံမႈ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္

VOA ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္
01.12.2015 08:10

အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ ေတြ႔ဆုံဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ေမတၱာရပ္ခံခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သမၼတဦးသိန္းစိန္ေရာ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကပါအရင္ သူတို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခ်ိန္ထက္ေစာၿပီးဒီဇင္ဘာလ ၂ရက္ေန႔မွာ ေတြ႔ဆုံသြားဖို႔ တုန္႔ျပန္လိုက္တာဟာ တိုင္းျပည္အနာဂတ္အတြက္ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအကဲခတ္ေတြက သုံးသပ္ ႀကဳိဆိုလုိက္ၾကပါတယ္။ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က တင္ျပပါမယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတအပါအဝင္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌနဲ႔ပါ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး အတြက္ ေတြ႔ဆုံလိုေၾကာင္း အႏိုင္ရ NLDပါတီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏုိဝင္ဘာလ ၁ဝ ရက္ေန႔မွာ သီးသန္႔စီ စာေရးသား ေပးပုိ႔ခဲ့တာပါ။

သမၼတဦးသိန္းစိန္နဲ႔ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္ လႈိင္ တို႔ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ၿပီးဆုံး သြားခ်ိန္ ဒီဇင္ဘာ လကုန္ ပိုင္းေလာက္မွ ေတြ႔ဆုံႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ အေစာပုိင္းမွာ အေၾကာင္း ၿပန္ၾကားထား တာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒီဇင္ဘာလ ၂ ရက္ ေန႔မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံသြားဖို႔ သမၼတေရာ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကပါ ႏိုဝင္ဘာ ၃ဝ တနလၤာေ န႔မွာ အေၾကာင္း ျပန္ၾကားလုိက္တဲ့အတြက္ တိုင္းျပည္ အနာဂတ္အတြက္ ေကာင္း တဲ့ လကၡဏာျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အင္ဒီယားနားျပည္နယ္မွာ ေခတၱေနထိုင္ေနတဲ့ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ေဟာင္းတဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာတင့္ေဆြက ႀကဳိဆိုလုိက္ ပါတယ္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေန စာေရးၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆုိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ ၃ဦး ထဲမွာ ၁ဦးပဲေတြ႔ရၿပီး က်န္တဲ့ႏွစ္ဦး မေတြ႔ရေသးတဲ့ ကာလေလး ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ ခုလို သူတို႔ေျပာထားတဲ့ရက္ထက္ ေစာလာတဲ့သေဘာက ဘာလဲဆိုေတာ့ .. အဲဒီလို သူတို႔ေျပာၿပီးတဲ့ေနာက္ ေပါ့ေနာ္၊ ဒီေခါင္းေဆာင္ ၂ဦးကေန စာျပန္ၿပီးေတာ့ ေျပာ တဲ့ေနာက္ ပိုင္းမွာ အေနအထားေတြကို ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဘယ္လိုေဆာင္ ရြက္သလဲ ျပည္သူလူထုက ဘယ္လိုေမွ်ာ္လင့္သလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္ေ တြကို မူတည္ၿပီး သူတုိ႔ေလ့လာ သုံးသပ္ၿပီးေတာ့ ငါတုိ႔ ေစာေတြ႔တာကေတာ့ ငါတုိ႔ အတြက္ေရာ တုိင္းျပည္အတြက္ေရာ ေကာင္းမယ္လို႔ ယူဆၿပီး မွန္ကန္တဲ့ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္ေတြကို ခ်တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္ ခင္ဗ်”

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြ႔ဆုံခြင့္ေတာင္းခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌဦးေရႊမန္းတဦးထဲနဲ႔သာ အခုခ်ိန္ထိ ၅ ႀကိမ္ ေတြ႔ ဆုံခြင့္ရခဲ့ေပမယ့္ ဘယ္လုိ အေၾကာင္းရာေတြ ေဆြးေႏြးၾကသလဲဆိုတာကို ႏွစ္ဖက္စလုံးက ခုထိ ထုတ္ေျပာ တာမ်ဳိးမ႐ွိေသး ပါဘူး။ ဒီဇင္ဘာလ ၂ ရက္ေန႔ သမၼတနဲ႔ေရာ တပ္ခ်ဳပ္ နဲ႔ပါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြ႔ဆုံခ်ိန္မွာ သူတို႔ေဆြးေႏြးပြဲအတြင္း ဘယ္လိုအေၾကာင္းအရာေတြ လႊမ္းမိုးေနမလဲဆိုတာကို ေဒါက္တာတင့္ေဆြက အခုလို သုံးသပ္ပါတယ္။

“ပထမဦးဆုံးေပါ့ေလ ဒီဇင္ဘာ ၂ရက္ေန႔မွာ ေခါင္းေဆာင္ ၂ ဦးက ေတြ႔မယ္ဆုိတဲ့ သတင္းထြက္လာတဲ့ဟာကို ၾကည့္လုိ႔႐ွိရင္ သမၼတႀကီးနဲ႔ ကာခ်ဳပ္လည္းပဲ ဒီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ မထြက္ခင္မွာ - ေၾကညာခ်က္ မထြက္ခင္မွာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈ ႐ွိႏိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္ မွန္းဆမိတယ္၊ ေနာက္ ဘာေျပာၾကမလဲ ဆိုတဲ့အခါမွာ သမၼတနဲ႔ ေတြ႔တဲ့အခါမွာ ေျပာရမွာနဲ႔ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ ေတြ႔တဲ့အခါ ေျပာရမွာ မတူတာေတြေတာ့ ႐ွိတယ္။ သမၼတနဲ႔ဆုိရင္ေတာ့ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအရ ဒီ အာဏာ လႊြဲေျပာင္းေရး တနည္းအားျဖင့္ အစိုးရေဟာင္းကေန အစိုးရသစ္ လႊဲေျပာင္းေရး ကိစၥ ကို အဓိကဦးတည္မယ္လို႔ က်ေနာ္ မွန္းဆရပါတယ္။ အဲဒါက အာဏာလႊဲေျပာင္းေရး မတုိင္ခင္အထိမွာ ေနာက္ထပ္လဲ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးရဦးမယ့္ အစီအစဥ္ေတြထဲက ဒါပထမဦးဆုံး ေျခလွမ္း ေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ သမၼတနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အပိုင္း ကို က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔က်ေတာ့ အလုပ္ သေဘာ မဆန္ပဲနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးသေဘာဆန္ဆန္ တနည္းအားျဖင့္ အနာဂတ္ ျမန္ မာႏိုင္ငံ ပုံေဖၚေရးကို ေဇာင္းေပးႏိုင္မယ္လုိ႔ ယူဆတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအရ ဒီတပ္မေတာ္ဟာ အမ်ဳိးသား ႏုိင္ငံေရးမွာ ဦးေဆာင္တဲ့က႑ဆိုတဲ့ အေျခခံႀကီးက ႐ွိထားေတာ့ ဒီေပၚမွာ ျပဳျပင္သင့္တဲ့ ကိစၥေတြကို ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္က ျပဳျပင္ဖုိ႔ဆႏၵ ေျပာေကာင္း ေျပာပါလိမ့္မယ္။ ေျပာတဲ့အခါမွာ တကယ္ကလဲ တခါထဲ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး အာဏာလႊဲေပး႐ုံနဲ႔ ၿပီးမယ့္ကိစၥ မဟုတ္ဘူး ေပါ့ေ နာ္၊ ေနာက္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ဒီအေမရိကန္သတင္းစာကို ေျပာတာက သူကအဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီ။ ေဆြးေႏြးလုိ႔လဲရတယ္ ေမးတာေတြလဲေျဖဖို႔ သူကေတာ့ အဆင္သင့္လို႔ သူေျပာထားျခင္းအားျဖင့္ ဒါဟာ အင္မတန္မွ က်ယ္ျပန္႔ၿပီးေတာ့ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးလဲ ေျပာတဲ့ သေဘာျဖစ္ေတာ့ ဒါ အလားအလာေကာင္းတယ္ေပါ့။

အဲဒီေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပုံ ျပင္ဆင္ေရးကိစၥေရာ ေနာက္တခါ ဒီေန႔တုိက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ တုိက္ေနတဲ့ တိုက္ပြဲေတြေရာ၊ ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေရး ႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုယ္ႏႈိက္က သူ႔ရဲ႕ ပထမဦးဆုံး အမ်ဳိးသားျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရးဆိုေတာ့ ဒီေပၚမွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ ေျပာစရာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ ကာ ကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔က်ေတာ့ အာဏာလႊဲၿပီးတဲ့ ေနာက္ေတာင္မွ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္နဲ႔ ဒီလို ေလးနက္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ဦးတည္ဖို႔အတြက္ ဒါပထမေျခလွမ္းလို႔ က်ေနာ္ဒီလုိ မွန္းပါတယ္”

အခုလို ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေတြ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေဆြးေႏြးၾကတဲ့အခါ ယၡင္စစ္အစိုးရရဲ႕ လုပ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အာဂါတ မထားပဲ သင္ပုန္းေခ်ေရးေတြ ကို ေဆြးေႏြးႏုိင္တယ္လုိ႔ ေဒါက္တာတင့္ေဆြက သုံးသပ္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အရင္သတ္မွတ္ခ်ိန္ထက္ ေစာၿပီး ေခါင္းေဆာင္ေတြၾကားေတြ႔ဆုံမႈကိုေတာ့ သူ႔အေနနဲ႔ ဝမ္းေျမာက္ႀကဳိဆုိေၾကာင္း ေဒါက္တာတင့္ေဆြကေျပာပါတယ္။

http://burmese.voanews.com/content/aung-san-suu-kyi-thein-sein-min-aung-hlaing-myanmar-burma/3082247.html/?%3F

Pregnancy selfies ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဓါတ္ပံု

ဆရာ ကိုုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတုုန္း ဓါတ္ပံုုမရုုိက္ေကာင္းဘူးလိုု႔ လူႀကီးေတြေၿပာတာ ႀကားဖူးေနလိုု႔ပါဆရာ။ ဓါတ္ပံုုရုုိက္တာ ကေလးကိုု ဘာေတြထိခိုုက္ေစႏိုုင္ပါသလည္းဆရာ။

ဒီလိုေမးခြန္းကို အရင္ဆရာဝန္ေတြကမေျဖရဘူးပါ။ ကင္မရာနဲ႔တြဲထားတဲ့ဖုန္းေတြေပၚလာမွာ ဒီအေမးပါေပၚလာတယ္။ ဖုန္နဲ႔အတူကင္မရာေပၚတဲ့သမိုင္းက ၁၉၉ဝ ေက်ာ္ကေနစတယ္။ (ကင္ႏြန္) ကေန ၁၉၉၇ မွာစသံုးလာတယ္။ ကယ္လီဖိုးနီးယားမွာေနတဲ့ နည္းပညာတီထြင္သူပညာရွင္ Philippe Kahn (ဖိလစ္ ခန္း) ကေန ၁၁-၆-၁၉၉၇ ေန႔မွာ သူ႔သမီးေလးေမြးလာတာကို ခ်က္ခ်င္းဖုန္းကင္မရာနဲ႔ရိုက္ျပီး လူ ၂ဝဝဝ ေက်ာ္ဆီကို ရွယ္လိုက္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုးမွာ ဓါတ္ပံုရိုက္တာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ အရင္ေပၚကင္မရာေတြမွာ သဘာဝအလင္းေရာင္သာ သံုးတယ္။ ဓါတ္ေရာင္ျခည္မပါ၊ အသံလိႈင္းမပါ၊ လွ်ပ္စစ္မပါ။ ေခတ္ေပၚ ကင္မရာ၊ ဖုန္းနဲ႔တြဲထားတဲ့ ကင္မရာေတြကလဲ ဒစ္ဂ်ယ္တယ္လ္နည္းသာသံုးတယ္။ အာလ္ထြာေဆာင္းလည္း စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ ဓါတ္မွန္မဟုတ္ရင္ ဘာမွမျဖစ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၄

Sweet December

ေဖ့စ္ဘြတ္မွာေတြ႔ေနရတယ္။ Sweet December လို႔။ အလြန္လွတဲ့စကားစုေလးပါ။ ဘယ္ဘာသာဝင္ဆိုတာမသိပါ။ ခရစ္ယန္မဟုတ္မွန္း သိထားသူေတြကလည္း (ဆြိ) ေနၾကာတာ ေတြ႔ရတယ္။

(ဆြိ-ဒီဇဘၤာ) ကို အြန္လိုင္းသုတေနရာေတြမွာရွာရင္ေတာ့ ၾသစေတးလ်သီခ်င္းေခါင္းစဥ္လို႔သာ ေတြ႔တယ္။ အေမရိကမွာ ဒီေန႔ကိုက်င္းပတာမရွိပါ။

ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ကေနလာၾကတဲ့ခရစ္ယန္ဘာသာဝင္ေတြေတာ့ ဒီဇဘၤာ (၁) ရက္ေန႔မွာ (ဆြိ-ဒီဇဘၤာ) လုပ္ၾကတယ္။ အြန္လိုင္းသုတအရ ကရင္လူမ်ိဳး ဘက္ပတစ္ခရစ္ယန္ေတြျဖစ္တယ္။ ေဒလီမွာေနတံုးေတာ့လည္း ခ်င္း၊ နာဂ၊ ကူကီး၊ ကခ်င္ ခရစ္ယန္ေတြက က်င္းပၾကတာသိတယ္။

ဗုဒၶဘာသာဝင္မွန္းလည္းသိတဲ့ ရင္းႏွီးတဲ့သူတခ်ိဳ႕ကပါ (ဆြီ) တာေတြ႔ရင္ ရီသလိုေမာသလို ျပန္ေရးမိတယ္။ အညာသူ အညာသားလည္းျဖစ္ေတာ့ ထန္းလ်က္စားတဲ့ေန႔လို႔။ ကြ်န္ေတာ္က ဘာမဆိုက်န္းမာေရးေဒါင့္ကပါ ၾကည့္တတ္ေတာ့ (ဆြိ-ဒရင္းမ္) လုပ္လာသူကိုလည္း မနက္ၾကရင္ ဆီးစစ္ပါလို႔ျပန္ေရးတတ္တယ္။ အခ်ိဳစားသူမ်ား ဆီးခ်ိဳသတိထားဘို႔ ေျပာတာပါ။

1. Blood sugar levels ဆီးခ်ိဳစစ္ျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2015/01/blood-sugar-levels.html
2. Diabetes diet http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/diabetes-diet.html
3. Diabetes type 1 cure ဆီီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား (၁) ကို ေပ်ာက္ႏိုင္ဘို႔ နီးစပ္လာျပီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/diabetes-type-1-cure.html
4. Diabetes ဆီးခ်ိဳ  http://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/diabetes.html
5. Diabetic food ဆီးခ်ိဳနဲ႔ အစားအေသာက္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/diabetic-food.html
6. Diabetic neuropathy ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ အာရံုေၾကာေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/01/diabetic-neuropathy.html
7. Metformin ဆီးခ်ိဳစားေဆး ဘယ္လိုေပး http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/metformin.html
8. Yogurt reduces diabetes risk (ေရာဂတ္) စားျခင္းျဖင့္ ဆီးခ်ိဳကို သက္သာေစႏိုင္ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/01/yogurt-reduces-diabetes-risk.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၁-၂ဝ၁၅

Urinary Tract Infection (1) ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္း (၁)

ကြၽန္မ အသက္ ၃၇ အိမ္ေထာင္႐ွိပါတယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္တာက လင္ေယာက်္ား ေပြရႈပ္လို႔ပါလား႐ွင့္သိပါရေစ။ ကြၽန္မ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္ပါတယ္။ ဆီးထဲက ေသြးေတြလဲသြားပါတယ္။ ေသြးဖတ္ေလးေတြလဲပါပါတယ္။ ေအာင့္လဲ ေအာင့္ပါတယ္။

ဆီးလမ္းေၾကာင္းဆိုတဲ့ ေက်ာက္ကပ္၊ ဆီးထြက္ျပြန္၊ ဆီးအိမ္ နဲ႔ ဆီးသြားျပြန္ တေနရာရာမွာ ေရာဂါပိုးဝင္တာ ခံၾကရတယ္။ ဆီးအိမ္မွာျဖစ္တာက သိပ္မဆိုးပါ။ ခ်က္ခ်င္းကုရင္ ေကာင္းသြားမယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္အထိ ပိုးေရာက္သြားႏိုင္တယ္။ ဒါဆိုရင္ ဆိုးတယ္။

ဆီးအိမ္ပိုးဝင္ျခင္းလကၡဏာမ်ား = ဆီးသြားတိုင္း ပူျပီးနာမယ္။ ဆီးခဏခဏသြားခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေနမယ္။ ဆီးစပ္၊ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းေနရာက နာမယ္။ ဆီးထဲအနယ္ပါမယ္။ ဆီးနံ႔ဆိုးတယ္။ ဆီးထဲေသြးလဲပါတတ္တယ္။

ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္း လကၡဏာမ်ား = ေက်ာက္ကပ္တည္ရာ ေနာက္ေက်ာ ဘယ္-ညာ ျဖစ္တဲ့ဘက္မွာနာမယ္။ ကိုယ္ပူမယ္။ ခ်မ္းမယ္။ ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္မယ္။ ဆီးစစ္မွ ပိုး (ျပည္-ဆဲလ္) ေတြ႔ျပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြ မခံစားရတာလဲ ရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနရင္ေတာ့ ေဆးကုမွ ေကာင္းတယ္။ ကေလးေတြကိုလဲ ေဆးကုရမယ္။

တိတ္တိတ္ေလး ေနာက္ဆက္ျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြရွိတယ္။ ဆီးအိမ္ကေန ေက်ာက္ကပ္ဆီေရာက္ႏိုင္တယ္။ တဖက္ထဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ဖက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ ပိုးဝင္တာခံရမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ကို အလုပ္ဆက္မလုပ္ႏိုင္ေစတာအထိ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ အစကတည္းက ေက်ာက္ကပ္ သိပ္မေကာင္းသူဆိုရင္ ပိုဆိုးေစမယ္။ ရွားရွားပါးပါး ပိုးက ေသြးထဲေရာက္ရင္ တျခားေနရာေတြအထိ ပိုးေရာက္ကုန္မယ္။

ဘယ္ကေနစသလဲ = အူေတြထဲမွာနဲ႔ မ်ိဳးပြါးလမ္းေၾကာင္းထဲမွာ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြရွိေနၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဆီးဆိုတာ မေကာင္းေပမဲ့ က်န္းမာေနရင္ ပိုးေတြရွိမေနပါ။ E. coli ပိုးကေနျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အမွတ္မထင္ ေရာက္လာတယ္လို႔ ေျပာရမယ္။ ဆီးလမ္းအဝကေန အထက္တက္မယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဆီးသြားလမ္းတိုၾကလို႔ ပိုအျဖစ္မ်ားၾကတယ္။

လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ = (ကလာမိုင္ဒီယား)၊ (ဂႏိုရီးယား)၊ (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္)၊

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားသူေတြ = အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ လိင္ဆက္ဆံမႈ ျဖစ္ေနသူအမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ေရ-အရည္ ေသာက္နည္းသူမ်ား၊ ေရစိမ္ျပီး ခဏခဏခ်ိဳးသူမ်ား၊ ဆီးသြားခ်င္ေပမဲ့ မသြားေသးဘဲ ေအာင့္ထားသူမ်ား၊ ေက်ာက္ကပ္မွာ ေက်ာက္ရွိေနသူမ်ား။

ဆရာဝန္ျပဘို႔ မလြဲမေသြလိုသူေတြ = ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊ အသက္ၾကီးသူ၊ ဆီးခ်ိဳရွိသူ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိထားသူ၊ ခုခံအား မေကာင္းသူ။

ေရာဂါေသျခာေအာင္လုပ္ျခင္း = ဆီးစစ္ျခင္း၊ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြ ပါေန-မေန စစ္မယ္။ ဆီးထဲမွာ ေသြးျဖဴဥနဲ႔ ေသြးနီဥေတြကိုလဲ ေရတြက္မယ္။ (ဗက္တီးရီးယား) အမ်ိဳးအစားလဲ ခြဲဘို႔လိုရင္လုပ္တယ္။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ဆီးခ်ိဳ = ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ ခုခံအားလဲ နည္းေနတာရယ္ သၾကားဓါတ္ေၾကာင့္ ပိုးေတြပိုျပီး ပြါးလြယ္တာရယ္ေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးအိမ္သြား အာရံုေၾကာလဲ သိပ္မေကာင္းေနတာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေယာက္်ားေတြ ဆီးေအာင့္ျခင္း အျဖစ္နည္းတယ္။ ျဖစ္ရင္ က်န္းမာေရးအေျခအေနတခုခု ရွိေနႏိုင္တယ္။ ဥပမာ ေက်ာက္ကပ္-ေက်ာက္၊ ဆီးအက်ိတ္ ၾကီးေနျခင္း၊ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ။

မဂၤလာဦးဆီးေအာင့္ျခင္း အျဖစ္မ်ားတယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြကို ေနရာေျပာင္းပို႔ေပးသလို ျဖစ္ေစတယ္။ တကယ္ေတာ့ မဂၤလာဦးမွာသာျဖစ္တာ မဟုတ္ပါ။ အိမ္ေထာင္မျပဳေသးဘဲ ဆက္ဆံမႈ စျပဳသူေတြလဲ ျဖစ္သလို ကေလးအေမ ျဖစ္ျပီးမွလဲ ျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္တားဘို႔သံုးရတဲ့ သားအိမ္ဝအဖံုး သံုးသူေတြလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ = ေက်ာက္ကပ္အထိပိုးဝင္တာ ျဖစ္လြယ္တယ္။ ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၾကီးလာတဲ့သားအိမ္က ဆီးလမ္းကို ဖိေနလို႔ ဆီးကို ေအာင့္ထား၊ ေအာင္းထားသလိုျဖစ္ေနေစတယ္။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ေသြးဆံုးျခင္း = ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာ (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္းနည္းလာတယ္။ ဆီးအိမ္ နဲ႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကို ပိုးဝင္လြယ္ေစမယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ခံစားရတာ ျဖစ္ေနၾကနဲ႔ မတူတတ္ဘူး။ ကေရာင္ေျခာက္ျခားျဖစ္တာ၊ စိတ္ကေရာက္ကယက္ ျဖစ္တာဆိုရင္ ဆီးကိုစစ္ဘို႔မေမ့ရပါ။

ေဆးရံုလူနာ = ေရာဂါတခုခုနဲ႔ ေဆးရံုတက္ေနရရင္ ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးပိုက္တပ္ထားရရင္ ေသျခာေပါက္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကေလးငယ္ေလးေတြ = မေျပာတတ္လို႔ ဒါေတြျဖစ္ေနရင္သတိျပဳပါ။ ဘာလို႔မွန္မသိဘဲ ကိုယ္ပူမယ္၊ ဆီးအနံ႔ မေကာင္းျဖစ္မယ္၊ အစားပ်က္မယ္၊ အန္မယ္၊ အမူအယာ တမ်ိဳးျဖစ္မယ္။ အသက္ ၁၁ ႏွစ္သမီးေတြ ၃% ၁၁ ႏွစ္သားေတြ ၁% မွာ ဆီးလမ္း ပိုးဝင္တယ္။ အိမ္သာထဲမွာ ၾကာေနရင္ သတိထားၾကည့္ပါ။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြမ်ာ ေမြးရာပါ ဆီးလမ္း အားနည္းခ်က္ ရွိေနႏိုင္တယ္။ ေရအိမ္သြားနည္း သင္ထားေပးပါ။

ဘယ္လိုကုမလဲ = ပဋိဇီဝေဆးနဲ႔ ေပ်ာက္တယ္။ ေရ-အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ဆီးသြားခ်င္ရင္ ေအာင့္မထားပါနဲ႔။ ေက်ာက္ကပ္ ပိုးဝင္တာကို ဆိုးမွသာ ပဋိဇီဝထိုးေဆးလိုမယ္။ ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနရင္ ပဋိဇီဝေဆးနည္းနည္းကို ၾကာရွည္ေသာက္ပါ။ လိင္ဆက္ဆံျပီးတိုင္း ပဋိဇီဝေဆးတၾကိမ္ေသာက္ပါ။ ဆီးေအာင့္တယ္ထင္တာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း ပဋိဇီဝေဆး ေသာက္လိုက္ပါ။

ဆီးလမ္းေၾကာင္းေရာဂါေဆးမ်ား
• Urethritis and Cervicitis caused by Chlamydia (ကလာမိုင္ဒီယား) ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ သားအိမ္အဝ-ဆီးျပြန္အဝေရာင္ျခင္း၊ = Erythromycin 250-500 mg QID, Doxycycline 100 mg BD or Azithromycin 500 mg OD

• ေက်ာက္ကပ္ျပြန္ ရက္တိုေရာင္ျခင္း၊ = Ciprofloxacin 400 mg IV BD or 750 mg BD Orally or Levofloxacin 500 mg IV OD or Ampicillin 1 Gm QID and Gentamycin 1 mg/kg TDS IV x 21 days ထိုးေဆး။
Ciprofloxacin 500-750 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၂၁ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္ Ofloxacin 200-300-400 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၂၁ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္ Trimethoprim-Sulpfamethoxazole 160/800 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၂၁ ရက္။

• ရက္တို ဆီးလမ္း၊ ဆီးအိမ္ေရာင္ျခင္း၊ က်ား-ဆီးႀကိတ္ေရာင္ျခင္း၊
Cephalexin 250-500 mg QID Orally x 1-3 days တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၁-၃ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္
Ciprofloxacin 250-500 mg BD x 1-3 days တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၃ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္
Nitrofurantoin 100 mg BD-QID PC x 7 days တေန႔ ၂-၄ ၾကိမ္ (အစာနဲ႔)၊ ၇ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္
Ofloxacin 200 mg BD x 1-3 days တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၃ ရက္၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၃ လ၊
Trimethoprim-Sulfamethoxazole 160/800 mg stat ၁ ၾကိမ္ထဲ။

• နာတာရွည္ ဆီးလမ္း၊ က်ား-ဆီးႀကိတ္ေရာင္ျခင္း၊ = Ciprofloxacin 250-500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၃ လ၊ ဒါမွမဟုတ္ Ofloxacin 200-400 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၃ လ၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၃ လ၊ Trimethoprim-Sulfamethoxazole 160/800 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၃ လ၊

• ဆီးလမ္းျပြန္အဝ ေရာင္ျခင္း၊ = Cefixime 400 mg တၾကိမ္တည္း။ Ciprofloxacin 500 mg တၾကိမ္တည္း။ Ceftriaxone 250 mg IM တၾကိမ္တည္း။

• Acute Interstitial Nephritis (Penicillins, Cephalosporins, Sulfonamides, NSAIDs, Rifampin, Phenytoin, Allopurinol and Infections) ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္းမ်ား၊ = Methylprednisolone 0.5-1 Gm/day x 1-4 days or Prednisolone 60 mg/day ၁-၂ ပါတ္ေပးပါ။

• Acute Glomerulonephritis = စတီရြိဳက္ေဆး အဆမ်ားမ်ားေပးပါ။

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ = ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ၊ လိင္ကိစၥ မတိုင္ခင္နဲ႔ ျပီးတိုင္းမွာ ဆီးသြားပါ၊ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရာမွာ လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဘက္ဆီသာ တလမ္းသြားလုပ္ပါ၊ မိန္းမကိုယ္သန္႔ရွင္းေရး ေဆးရည္ေတြ မသံုးပါနဲ႔။ ေရခ်ိဳးရင္ ေၾကြကန္ထဲ စိမ္မခ်ိဳးဘဲ အထက္ကေန မိုးရြာသလိုက်ေနတဲ့ ေရခ်ိဳးနည္းလုပ္ပါ။ (ခရင္ဘယ္ရီ) သီးေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ကာကြယ္ရာမွာသာ ေကာင္းတယ္ ျဖစ္ေနတာကိုေတာ့ ေပ်ာက္ေအာင္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ

Urinary Tract Infection (2) ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္း (၂)


ဆီးလမ္းေၾကာင္းဆိုတဲ့ ေက်ာက္ကပ္၊ ဆီးထြက္ျပြန္၊ ဆီးအိမ္ နဲ႔ ဆီးသြားျပြန္ တေနရာရာမွာ ေရာဂါပိုးဝင္တာ ခံၾကရတယ္။ ဆီးအိမ္မွာျဖစ္တာက သိပ္မဆိုးပါ။ ခ်က္ခ်င္းကုရင္ ေကာင္းသြားမယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္အထိ ပိုးေရာက္သြားႏိုင္တယ္။ ဒါဆိုရင္ ဆိုးတယ္။

ဆီးအိမ္ပိုးဝင္ျခင္း လကၡဏာမ်ား
• ဆီးသြားတိုင္း ပူျပီး နာမယ္။
• ဆီးခဏခဏသြားခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေနမယ္။
• ဆီးစပ္ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းေနရာက နာမယ္။
• ဆီးထဲ အနယ္ပါမယ္။ ဆီးနံ႔ဆိုးတယ္။
• ဆီးထဲ ေသြးလဲပါတတ္တယ္။
• တခ်ိဳ႕မွာ အဲလိုဟာေတြ မခံစားရဘူး။

ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္း လကၡဏာမ်ား
• ေက်ာက္ကပ္တည္ရာ ေနာက္ေက်ာ ဘယ္-ညာ ျဖစ္တဲ့ဘက္မွာနာမယ္။
• ကိုယ္ပူမယ္။ ခ်မ္းမယ္။
• ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္မယ္။
• ဆီးစစ္မွ ပိုး (ျပည္-ဆဲလ္) ေတြ႔ျပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြ မခံစားရတာလဲ ရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနရင္ေတာ့ ေဆးကုမွ ေကာင္းတယ္။ ကေလးေတြကိုလဲ ေဆးကုရမယ္။

ဆရာဝန္ျပဘို႔ မလြဲမေသြလိုသူေတြ
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊
• အသက္ၾကီးသူ၊
• ဆီးခ်ိဳရွိသူ၊
• ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိထားသူ၊
• ခုခံအား မေကာင္းသူ။

တျခားေရာဂါေတြလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• (STD) လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ဥပမာ -
၁။ Chlamydia (ကလာမိုင္ဒီယား)၊
၂။ Gonorrhea (ဂႏိုရီးယား)၊
၃။ Trichomoniasis (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္)၊

တိတ္တိတ္ေလး ေနာက္ဆက္ျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြရွိတယ္။
• ဆီးအိမ္ကေန ေက်ာက္ကပ္ဆီေရာက္ႏိုင္တယ္။ တဖက္ထဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ဖက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ ပိုးဝင္တာခံရမယ္။
• ေက်ာက္ကပ္ကို အလုပ္ဆက္မလုပ္ႏိုင္ေစတာအထိ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
• အစကတည္းက ေက်ာက္ကပ္ သိပ္မေကာင္းသူဆိုရင္ ပိုဆိုးေစမယ္။
• ရွားရွားပါးပါး ပိုးက ေသြးထဲေရာက္ရင္ တျခားေနရာေတြအထိ ပိုးေရာက္ကုန္မယ္။

ဘယ္ကေနစသလဲ
• အူေတြထဲမွာနဲ႔ မ်ိဳးပြါးလမ္းေၾကာင္းထဲမွာ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြရွိေနၾကတယ္။
• တကယ္ေတာ့ ဆီးဆိုတာ မေကာင္းေပမဲ့ က်န္းမာေနရင္ ပိုးေတြရွိမေနပါ။
• E. coli ပိုးကေနျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အမွတ္မထင္ ေရာက္လာတယ္လို႔ ေျပာရမယ္။
• ဆီးလမ္းအဝကေန အထက္တက္မယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဆီးသြားလမ္းတိုၾကလို႔ ပိုအျဖစ္မ်ားၾကတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားသူေတြ
• လိင္ဆက္ဆံမႈ ျဖစ္ႏိုင္-ျဖစ္ေနသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊
• ေရ-အရည္ေသာက္နည္းသူမ်ား၊
• ေရစိမ္ျပီး ခဏခဏခ်ိဳးသူမ်ား၊
• ဆီးသြားခ်င္ေပမဲ့ မသြားေသးဘဲ ေအာင့္ထားသူမ်ား၊
• ေက်ာက္ကပ္မွာ ေက်ာက္ရွိေနသူမ်ား။

ေရာဂါေသျခာေအာင္လုပ္ျခင္း
• Urinalysis ဆီးစစ္ျခင္း၊ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြ ပါေန-မေန စစ္မယ္။
• ဆီးထဲမွာ ေသြးျဖဴဥနဲ႔ ေသြးနီဥေတြကိုလဲ ေရတြက္မယ္။
• Dipstick test နည္းနဲ႔စစ္တာျမန္တယ္။
• (ဗက္တီးရီးယား) အမ်ိဳးအစားလဲ ခြဲဘို႔လိုရင္လုပ္တယ္။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ဆီးခ်ိဳ
• ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။
• ခုခံအားလဲ နည္းေနတာရယ္ သၾကားဓါတ္ေၾကာင့္ ပိုးေတြပိုျပီး ပြါးလြယ္တာရယ္ေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ဆီးအိမ္သြား အာရံုေၾကာလဲ သိပ္မေကာင္းေနတာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေယာက္်ားေတြ ဆီးေအာင့္ျခင္း
အျဖစ္နည္းတယ္။ ျဖစ္ရင္ တျခားအခံ က်န္းမာေရးအေျခအေနတခုခု ရွိေနႏိုင္တယ္။ ဥပမာ ေက်ာက္ကပ္-ေက်ာက္၊ ဆီးအက်ိတ္ ၾကီးေနျခင္း၊ STDs လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ။

Honeymoon Cystitis မဂၤလာဦး ဆီးေအာင့္ျခင္း
• အျဖစ္မ်ားတယ္။
• ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြကို ေနရာေျပာင္းပို႔ေပးသလိုျဖစ္ေစတယ္။
• တကယ္ေတာ့ မဂၤလာဦးမွာသာ ျဖစ္တာ မဟုတ္ပါ။ အိမ္ေထာင္မျပဳေသးဘဲ ဆက္ဆံမႈ စျပဳသူေတြလဲ ျဖစ္သလို ကေလးအေမ ျဖစ္ျပီးမွလဲ ျဖစ္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္တားဘို႔သံုးရတဲ့ Diaphragm သားအိမ္ဝအဖံုး သံုးသူေတြလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ဘယ္လိုကုမလဲ
• ပဋိဇီဝေဆးနဲ႔ ေပ်ာက္တယ္။
• ေရ-အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။
• ဆီးသြားခ်င္ရင္ ေအာင့္မထားပါနဲ႔။
• ေက်ာက္ကပ္ ပိုးဝင္တာကို ဆိုးမွသာ ပဋိဇီဝထိုးေဆးလိုမယ္။
• ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနရင္ -
၁။ ပဋိဇီဝေဆးနည္းနည္းကို ၾကာရွည္ေသာက္ပါ။
၂။ လိင္ဆက္ဆံျပီးတိုင္း ပဋိဇီဝေဆးတၾကိမ္ေသာက္ပါ။
၃။ ဆီးေအာင့္တယ္ထင္တာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း ပဋိဇီဝေဆး ေသာက္လိုက္ပါ။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္
• ေက်ာက္ကပ္အထိပိုးဝင္တာ ျဖစ္လြယ္တယ္။
• ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ၾကီးလာတဲ့သားအိမ္က ဆီးလမ္းကို ဖိေနလို႔ ဆီးကို ေအာင့္ထား၊ ေအာင္းထားသလိုျဖစ္ေနေစတယ္။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ေသြးဆံုးျခင္း
• ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာ (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္း နည္းလာတယ္။ ဆီးအိမ္ နဲ႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကို ပိုးဝင္လြယ္ေစမယ္။
• အသက္ၾကီးသူေတြ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ခံစားရတာ ျဖစ္ေနၾကနဲ႔ မတူတတ္ဘူး။ ကေရာင္ေျခာက္ျခားျဖစ္တာ၊ စိတ္ကေရာက္ကယက္ ျဖစ္တာ ဆိုရင္ ဆီးကိုစစ္ဘို႔မေမ့ရပါ။

ေဆးရံုလူနာ
• ေရာဂါတခုခုနဲ႔ ေဆးရံုတက္ေနရရင္ ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးပိုက္တပ္ထားရရင္ ေသျခာေပါက္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကေလးငယ္ငယ္ေလးေတြ
• မေျပာတတ္လို႔ ဒါေတြျဖစ္ေနရင္ သတိျပဳပါ -
• ဘာလို႔မွန္မသိဘဲ ကိုယ္ပူမယ္၊
• ဆီးအနံ႔မေကာင္းျဖစ္မယ္၊
• အစားပ်က္မယ္၊ အန္မယ္၊
• အမူအယာ တမ်ိဳးျဖစ္မယ္။
• အသက္ ၁၁ ႏွစ္သမီးေတြ ၃% ၁၁ ႏွစ္သားေတြ ၁% မွာ ဆီးလမ္း ပိုးဝင္တယ္။
• အိမ္သာထဲမွာ ၾကာေနရင္ သတိထားၾကည့္ပါ။
• တခ်ိဳ႕ကေလးေတြမ်ာ ေမြးရာပါ ဆီးလမ္းအားနည္းခ်က္ ရွိေနႏိုင္တယ္။
• ေရအိမ္သြားနည္း သင္ထားေပးပါ။

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ
• ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ၊
• လိင္ကိစၥ မတိုင္ခင္နဲ႔ ျပီးတိုင္းမွာ ဆီးသြားပါ၊
• သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရာမွာ လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဘက္ဆီသာ တလမ္းသြားလုပ္ပါ၊
• မိန္းမကိုယ္သန္႔ရွင္းေရး ေဆးရည္ေတြ မသံုးပါနဲ႔။
• ေရခ်ိဳးရင္ ေၾကြကန္ထဲ စိမ္မခ်ိဳးဘဲ အထက္ကေန မိုးရြာသလို က်ေနတဲ့ ေရခ်ိဳးနည္း လုပ္ပါ။

Cranberry (ခရင္ဘယ္ရီ) သီး
ဆီးေအာင့္သူမ်ားအတြက္ အလြန္ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ကာကြယ္ရာမွာသာ ေကာင္းတယ္ ျဖစ္ေနတာကိုေတာ့ ေပ်ာက္ေအာင္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါ။ အရြယ္လတ္ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ပိုသင့္တယ္။ ေဆးလံုး-ေဆးေတာင့္လုပ္ ေရာင္းတာလဲ ရွိတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

Utmost Respect ဘုရားစင္

(ဒါလည္း လြန္ခဲ့တဲ့တႏွစ္တိတိကတင္တာပါ။)

• ပုလဲအိမ္က ဘုရားစင္မွာ ဆင္းတုေတာ္ မရွိေတာ့ပါ၊
• ဆြမ္းပန္းေရခ်မ္း ကပ္လွဴမဲ့သူ၊ ဦးခ်မဲ့သူ မရွိေတာ့ပါ၊
• ဘုရားစင္ တကာနဲ႔တကာမ ထြက္ေျပးေရွာင္ခြါ၊
• ဘုရားစင္ေအာက္ အိပ္ခဲ့ၾကတဲ့သားေတြက အေဝးမွာ။

• ေရာက္တဲ့ေနရာေတြမွာ ဘုရားစင္ အရင္လုပ္ရတာ၊
• အျမင့္တေနရာ သင့္ေတာ္ရာရာ၊
• ေရႊပိန္းမခ်ႏိုင္ပါ၊ ျမဆင္းတုေတာ္လဲ မပင့္ႏိုင္ပါ၊
• ဘယ္ေနရာ ဘယ္မွာျဖစ္ျဖစ္ သမုတ္ထားတဲ့အရာ၊
• ကိုးကြယ္ဆီးကပ္စရာ အထိန္းအမွတ္သာ။

• ငါ့အထက္ဆံုးမွာ ဘုရားစင္ဟာ အဆံုးအမတည္ရာ၊
• ဘုရားစင္ေအာက္မွာ ဆံုးမသြန္သင္ေပးမဲ့အရာရာလဲရွိေသးပါ၊
• ငါ့ေအာက္မွာေတာ့ ၾကမ္းခင္းသာ၊
• ၾကမ္းခင္းမရွိတဲ့ေနရာ ျမက္ခင္းသာ၊
• ငါသည္ အဆံုးအမမွန္သမွ် ခံယူခ်င္လ်က္သာ။ ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၁-၂ဝ၁၄

Aye Clinic ေအးေဆးတိုက္

(လြန္ခဲ့တဲ့တႏွစ္တိတိကတင္တဲ့စာ)
• သည္ေနရာ ဝရံတာမွာ လူနာစာအုပ္ေလးေတြ အစီအစဥ္နဲ႔တင္၊ ေဆးေတြလဲျပင္ျပင္ဆင္ဆင္၊
• အထဲကုတင္ စမ္းသပ္ေနတဲ့လူနာေတြတင္၊
• လာသမွ် ကုသေပးခဲ့တဲ့ ဆရာဝန္။
• ေဆးခန္းကို ဦးစီးေဆာက္ေပးတဲ့သူငယ္ခ်င္း ေလျဖတ္ေနတယ္လို႔ မၾကားခ်င္တဲ့သတင္းလည္းဝင္၊
• ေဆးခန္းမွာ လာကူေပးေနခဲ့တဲ့ႏွမ လူ႔ေလာကကိုစြန္႔ခြါသြားတဲ့သတင္းကအရင္။
• ေဆးေတြပ်ယ္ေနတဲ့ေဆးခန္း ေဆးစြမ္းမထင္၊
• ေရမန္းေတာင္မေပးသာလို႔ ေလမန္းနဲ႔ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးပညာကိုငါသင္ယူခ်င္။ ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၁-၂ဝ၁၄

Old teaches all things အိုရ ျပိဳမက်

Myat Thu ႀကာရင္ျပိဳက်ေတာ့မယ္ေနာ္

ေခါင္မိုး ဟင္းလင္း
အခင္း ျခစာ
အကာ ဗလာ
ပနက္ရာ မေပ်ာက္

ဥပေဒကဲသို႔အာဏာတည္ေသာအမိန္႔နဲ႔ေဖ်ာက္
ေခါင္တိုင္နတ္အုန္းက ေစာင့္ေရွာက္
ရာသီေရာက္ရင္ မိႈေပါက္၊ မွ်စ္စို႔ေပါက္

But time growing old teaches all things. (Aeschylus)
ဒါေပမယ့္ အိုမင္းလာျခင္းကေန အရာရာကိုသင္ေပးခဲ့ျပီ။ (ဂရိပညာရွင္ အက္စ္ခ်ိလပ္စ္)

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၁-၂ဝ၁၅
Photo by Nay LA

Old is not sold အေဟာင္းကိုသန္႔ရွင္းေပးျခင္း

ကြ်န္ေတာ္အိမ္ေလးမွာလည္း အမိႈက္ေကာက္ေပးထားျပီးျပီ။ ပုလဲကလူငယ္လူရြယ္ေတြကေနလုပ္ေပးၾကတာပါ။ အဲ႕႕႕ (ၾကြားလိုက္ရအံုးမယ္) ေဒၚစုမေျပာခင္ကတည္းကလုပ္ၾကတာ။ Smile

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၁-၂ဝ၁၅
Photo by Nay LA at 4 PM local time

Colombo Plan ကိုလံဘိုစီမံကိန္း

အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြ စီးပြါးေရးနဲ႔ လူမႈေရးဖြံ႔ျဖိဳးမႈပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအတြက္ဖြဲ႔ထားတာျဖစ္တယ္။ လူသားရင္းျမစ္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးက အဓိကက်တယ္။

၁၉၄၉ ခုႏွစ္ တရုပ္ျပည္ဆိုင္ရာ အိႏိၵယသံအမတ္ၾကီး Kavalam Madhava Panikkar (ကာဗာလမ္ မဒ္ဒါဘာ ပါနီကာ) ကေန စျပီးအဆိုျပဳခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ကြန္ျမဴနစ္ကိုတြန္းလွံခုခံေနၾကတဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြကို ကူညီဘို႔ရည္ရြယ္တယ္။ အေမရကန္ကေန အကူအညီေတြရဘို႔လည္းျဖစ္တယ္။ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ ကိုလန္ဘိုမွာက်င္းပတဲ့ ၁၉၅ဝ ျဗိတိသွ်ဓနသဟာယအသည္းအေဝးကေနစတင္တယ္။ ၆ ႏွစ္တာလို႔ခန္႔မွန္းေပမယ့္ ၁၉၈ဝ အထိခဏခဏထပ္တိုးခဲ့တယ္။ ဒိေနာက္ေတာ့ ကာလသတ္မွတ္မႈမထားေတာ့ဘူး။

Colombo Plan for Cooperative Economic Development in South and Southeast Asia လို႔စျပီးေခၚတြင္တယ္။ Australia, Britain, Canada, Ceylon, India, New Zealand and Pakistan ႏိုင္ငံေတြပါတယ္။ ဆိုရင္အဖြဲ႔အစည္း ၂၇ ခုလည္းပါေသးတယ္။ The Colombo Plan for Cooperative Economic and Social Development in Asia and the Pacific လို႔နာမည္ေျပာင္းလာတယ္။

လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြကေတာ့ -
Long-Term Scholarships Programme စေကာလားရွစ္အစီအစဥ္၊
Drug Advisory Programme ေဆးဝါးအၾကံျပဳအစီအစဥ္၊
Programme for Private Sector Development ပုဂလိကအခန္းဖြံ႔ျဖိဳးေရးအစီအစဥ္၊
Programme for Public Administration & Environment အရပ္ဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဖြံ႔ျဖိဳးေရးအစီအစဥ္ေတြျဖစ္တယ္။
၂ဝ၁၄ မွာ Gender Affairs Programme လိင္ (က်ား-မ) ဆိုင္ရာအစီအစဥ္ ပါလာတယ္။

လက္ရွိအဖြဲ႔ဝင္မ်ား (၂၇) ႏိုင္ငံ
 Afghanistan 1963
 Australia 1950
 Bangladesh 1972
 Bhutan 1962
 Brunei 2008
 Fiji 1972
 India 1950
 Indonesia 1953
 Iran 1966
 Japan 1954
 South Korea 1962
 Laos 1951
 Malaysia 1957
 Maldives 1963
 Mongolia 2004
 Myanmar 1952
 Nepal 1952
 New Zealand 1950
 Pakistan 1950
 Papua New Guinea 1973
 Philippines 1954
 Saudi Arabia 2012
 Singapore 1966
 Sri Lanka 1950
 Thailand 1954
 United States 1951
 Vietnam 2004

ယခင္အဖြဲ႔ဝင္မ်ား
 Canada 1950 1992
 United Kingdom 1950 1991
 Cambodia 1951 2004
 South Vietnam 1951 1975

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၁-၂ဝ၁၅

Sunday, November 29, 2015

Rebellion သူပုန္

အရင္ကေတာ့ သပိတ္စံု သူပုန္ထတဲ့။
အခုေတာ့ အမိႈက္ပံု သူပုန္ထေနတယ္။
အစိုးရကိုတိုက္မွ သူပုန္မဟုတ္ပါ။
အစိုးရခ်ထားတဲ့အမိႈက္ ေကာက္ၾကတာလည္း သူပုန္ထတာပဲ။
ဒီသူပုန္ကမွ အစိုးရကိုခ်ျပစ္ႏိုင္တယ္။ 

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၁-၂ဝ၁၅

Dos and Don'ts သိပါျပီ

၁။ အရွင္သိရိႏၵ ပုလဲ ဒကာႀကီး ျပန္လာေစခ်င္တယ္
၂။ Saw Mya Thida ဆရာ့ကို ျပန္လာေစခ်င္ပါတယ္ရွင့္

အရင္ေျပာၾကတံုးကေတာ့ ျပန္လာဘာလုပ္လို႔စဥ္းစားေနေၾကာင္း ေျဖခဲ့ပါတယ္။
အခုေတာ့ သိပါျပီ။ အမိႈက္ေကာက္ဖို႔နဲ႔ အမိႈက္မျပစ္ဖို႔ေပါ့။
Smile!

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

Gang and Garbage အမိုက္နဲ႔ အမိႈက္

အမိႈက္တစကေန ေနာက္အမိႈက္ေတြကိုပါ ဖိတ္ေခၚတယ္။
၆၂ အမိႈက္ပံုေနာက္ ၈၈ မွာထပ္လိုက္ေတာ့ အမိုက္တိုက္ျဖစ္ေရာ့။

အမိႈက္ရွင္းဘို႔အေရးေတြးျပီး မဲေပးခဲ့ၾကတယ္။
အမိႈက္ေကာက္ခြင့္ရေရး မဲေပးခဲ့ၾကတယ္။

အမိႈက္မွန္ တစမက်န္ေစနဲ႔၊
အမိုက္သမားကို အျမိဳက္တရားလည္းေဟာၾက။
လမ္းရွင္းမွ သြားလို႔လာလို႔ေကာင္းတယ္။
အာဃာတမထား၊ သူ႔လမ္းသူသြားေပေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

TWO ႏွစ္

ဒီဇဘၤာ ႏွစ္ရက္ေန႔မွာ ႏွစ္ေယာက္နဲ႔ေတြ႔မယ္။

ႏွစ္ဘာသာေျဖရမယ္ေပါ့။ ႏွစ္ခ်င္းေပါက္ေအာင္မွာေတာ့ ေသခ်ာတယ္။

တိုင္းျပည္အတြက္ ႏွစ္ႏွစ္ကာကာေကာင္းေစဘို႔ရာ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးၾကမွာပါ။

လူေတြလည္း ႏွစ္ၿခိဳက္ၾကမယ္၊ ႏွစ္ၿမိဳ႕ၾကမယ္၊ ႏွစ္လုိၾကမယ္၊ ႏွစ္ေထာင္းအားရရွိၾကမယ္ထင္ပါတယ္။

ႏွစ္ခ်ဳိ႕ေတြ၊ ႏွစ္ပရိေစၦဒရွည္ၾကာေနတဲ့ဟာေတြကလည္း အမ်ားသားမဟုတ္လား။

ႏွစ္သိမ့္စကားသာ မဟုတ္ပါ။ ႏွစ္ကုန္ရင္ေတာ့ ေအာင္စာရင္းထြက္ျပီေပါ့။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

Litter အမိႈက္

ဆရာေရမဂၤလာရွိေသေန႔သစ္ပါ။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ အေမစုက ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို အမိႈက္ေကာက္ၾကလို႕ေျပာကာရွိေသး ဝန္းရံျပည္သူေတြကပါ အမိႈက္ေတြေကာက္ေနၾကျပီ။ သမီးေတာင္ လမ္းထြက္အမိႈက္မေကာက္ျဖစ္ေပမဲ့ ကိုယ့္အိမ္ထဲအကုန္သန္႔ရွင္းေရးေတြလုပ္။ အိပ္ယာထေတာ့လည္း ခါတိုင္းထက္အိပ္ယာစနစ္တက်ျပန္သိမ္း။ အိမ္သန္႔ရွင္းေရးဦးစားေပးေနတယ္ဆရာေရ။ အေမ့စကား တယ္တန္ခိုးၾကီးပါလား။ ဆရာျပန္လာဖို႔လည္းေမ်ွာ္လင့္တယ္။

ဟုတ္ပ။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့ေနရာကေန ရွိလာျပီ။ ေကာင္းတယ္။ တိုင္းျပည္အတြက္၊ ကြန္ျမဴနတီအတြက္၊ အနည္းဆံုး ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ပိုေကာင္းေအာင္လုပ္ၾကရင္ တိုင္းျပည္ပါတိုးတက္မယ္။

အေမရိကန္နမူနာ
• အမိႈက္ကေန အမိႈက္ကို ဖိတ္ေခၚေနတယ္။
• လမ္းေဘးအမိႈက္ အစအနေပါင္း တႏွစ္တႏွစ္ ၅၁ ဘီလီယန္ ရွိတယ္။ ၄၆႕၆ ဘီလီယန္က ၄ လကၼထက္ ေသးငယ္တယ္။ တမိုင္အရွည္ ဆန္႔ၾကည့္လိုက္ရင္ အမိႈက္စေပါင္း ၆၇၂၉ ခုရွိမယ္။
• အမိႈက္သိမ္းရတဲ့တန္ဘိုး တႏွစ္မွာ ေဒၚလာ ၁၁႕၅ ဘီလီယန္ကုန္က်တယ္။ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းေတြက ေပးေဆာင္ရတာ ၉႕၁ ဘီလီယန္နဲ႔ က်န္တာကို အစိုးရ၊ ေက်ာင္းနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေပးၾကရတယ္။
• ကြန္ျမဴနတီေခၚတဲ့ လူမႈအစုအေဝးေတြရဲ႕ စီးပြါးေရးအရည္အေသြးနဲ႔ လူေနမႈဘဝကို နိမ့္က်ေစတယ္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ အမ်ိဳးသား ျမင္သာတဲ့အမိႈက္ ေလ့လာမႈလုပ္ေတာ့ အဲလိုေနရာမွာရွိတဲ့ ပိုင္ဆိုင္ပစၥည္း (ေနအိမ္ စသည္) တန္ဘိုး ၇% က်ဆင္းတာေတြ႔ရတယ္။
• အမိႈက္ေၾကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မႈရွိတယ္။ ေလထု၊ ရာသီဥတု၊ ယာဥ္အသြားအလာ၊ လွပတဲ့ျမင္ကြင္းေတြကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ ေရထဲစီးဆင္း စိမ့္ဝင္တယ္။ ကူးစက္မႈျဖစ္ေစတယ္။ ပိုးမႊားနဲ႔ အဆိပ္သင့္မႈျဖစ္ေစတယ္။
• အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတဲ့ အမိႈက္အမ်ိဳးအစားေတြက ပုလင္းခြံ၊ ဗူးခြံ၊ ဆိုင္မွာအလြယ္ဝယ္စားတဲ့ အစားအေသာက္ အၾကြင္းအက်ံ၊ ေစ်းဝယ္အိတ္ခြံနဲ႔ စီးကရက္အစီခံေတြျဖစ္တယ္။
• အမိႈက္ကိုမဆင္မျခင္စြန္႔တာဟာ ျပည္သု႔နီတိအရမွားတာသာမက ျပည္နယ္ေပါင္း ၅ဝ လံုးမွာ ဥပေဒခ်ိဳးေဖါက္ရာ ေရာက္တယ္။

ဘယ္လိုလူေတြက အမိႈက္ကို မဆင္မျခင္စြန္႔ၾကသလည္း
• သင့္မိသားစုထဲကလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သင့္မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းထဲကလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တစိမ္းတရံေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သင္ကိုယ္တိုင္ ျဖစ္ေနပါသလား။
• သုေတသနအရ အသက္ ၃ဝ ႏွစ္ေအာက္ေတြက ပိုျပီး အမိႈက္ကို မဆင္မျခင္စြန္႔ၾကတာေတြ႔ရတယ္။ က်ားနဲ႔မ ကြာျခားခ်က္ေတာ့ မေတြ႔ရပါ။
• တခ်ိဳ႕က အဲလိုအမိႈက္ကို မဆင္မျခင္ မစြန္႔ရမယ္ဆိုတာမသိပါ။ တခ်ိဳ႕က သိေပမယ့္လုပ္ၾကတယ္။ အလြယ္ ကားတံခါး၊ ရထားျပဴတင္းေတြကေန ျပစ္ခ်တယ္။

ဘယ္လိုျပင္မလည္း။
• သင္ကိုယ္တိုင္ အမိႈက္မျပစ္ပါနဲ႔။ မိသားစုဝင္ေတြ၊ အေပါင္းအသင္းေတြ၊ တစိမ္းတရံေတြကို နမူနာျပပါ။
• ကားထဲ၊ ရထားထဲမွာ အမိႈက္ထည့္စရာအိတ္တခု အျမဲထားပါ။ ျပီးရင္ အမႈက္ပံုးထဲေသခ်ာထည့္ပါ။ သူမ်ား ျမင္သာေအာင္လုပ္ျပရင္ ပညာေပးရာက်တယ္။
• အိမ္မွာ၊ ရံုးမွာ၊ ေက်ာင္းမွာ၊ ေနရာတိုင္းမွာ စနစ္က်တဲ့အမိႈက္ပံုးထားေပးပါ။
• ျဖစ္ႏိုင္ရင္ အမိႈက္အမ်ိဳးအစားခြဲတဲ့ အမိႈက္ပံုးေတြထားပါ။ အမိႈက္ပံုးေတြကို ျမဴနီစပယ္စတဲ့ တာဝန္ရွိ အမိႈက္သိမ္းစနစ္ဆီ အခ်ိန္မီျပစ္ပါ။
• ေဆးလိပ္ေသာက္သူဆိုရင္ အစီခံကို မီးေသေအာင္လုပ္ျပီး တခါတည္းအမိႈက္ပံုးမွာထည့္ပါ။
• အမိႈက္ေကာက္သိမ္းတဲ့ လူမႈေရးအသင္းေတြထဲမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ပါ။ အားေပးပါ။ ကိုယ္တိုင္ထူေထာင္ပါ။

ျမန္မာျပည္မွာ အမိႈက္မွန္သမွ် ကင္းစင္ပပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

ODA ဂ်ပန္ အုိဒီေအ

ဂ်ပန္ကေနေပးေနတဲ့ Official Development Assistance (ODA) တရားဝင္ဖြံ႔ျဖိဳးမႈအကူအညီနဲ႔ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးမတူပါ။

ODA ကို ခ်မ္းသာတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကေန အကူအညီေပးတာျဖစ္တယ္။ ၁၉၅၄ ကေနစခဲ့တယ္။ အဲတာကလည္း ဂ်ပန္ကေန ကိုလံဘိုီမံကိန္း လက္မွတ္ထိုးျပီးျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝ၃ စာရင္းအရ ODA အကူအညီတန္ဖိုး စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၂၂၁ ဘီလီယန္ ရွိတယ္။ Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) စီးပြါးေရးနဲ႔ ဖြံ႔ျဖိဳးေရး ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ေရးအသင္းၾကီးကေန လုပ္တာျဖစ္တယ္။ ၂၈ ႏိုင္ငံပါတယ္။

အီးယူ European Union – $86.66 billion
ယူအက္စ္ United States – $31.55 billion
ယူေက United Kingdom – $17.88 billion
ဂ်ာမဏီ Germany – $14.06 billion
ဂ်ပန္ Japan – $11.79 billion
ျပင္သစ္ France – $11.38 billion
ဆြီဒင္ Sweden – $5.83 billion
ေနာ္ေဝ Norway – $5.58 billion
နယ္သာလင္ Netherlands – $5.44 billion
ကေနဒါ Canada – $4.91 billion
ၾသစေတးလ် Australia – $4.85 billion

လက္ခံရွိတဲ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈၅ ႏိုင္ငံရွိတယ္။ ျမန္မာျပည္ပါတယ္။ ၁၉၈၈ အေရးအခင္းၾကီးနဲ႔ စစ္အစိုးရေတြကေန လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြက်ဴးလြန္လို႔ ODA ရပ္ထားတာေတြရွိခဲ့တယ္။

ျမန္မာျပည္နဲ႔ ODA
ျမန္မာျပည္မွာ ၁၈-၉-၁၉၈၈ ေန႔မွာ စစ္အာဏာသိမ္းကတည္းက ဂ်ပန္ကေန OEDC ႏိုင္ငံေတြနဲ႔အတူ ODA ေပးေနတာကို ရပ္စဲလိုက္တယ္။ ဒိအရင္က ဂ်ပန္ကေန အကူအညီ စုစုေပါင္း ၂႕၁ ဘီလီယန္ေပးခဲ့တယ္။ အဲတာထဲမွာ ¥400 billion in ODA ေခ်းေငြ၊ ¥95 billion ဂရန္႔ေငြပါဝင္တယ္။ ၁၉၈၉ မွာ တစိတ္တပိုင္းျပန္ေပးခဲ့တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ထပ္ခ်တဲ့အခါ ၄-၇-၂ဝဝ၃ ေန႔မွာ ODA အားလံုးရပ္လိုက္တယ္။

ODA အကူအညီေတြထဲမွာ အေၾကြးေလွ်ာ္ျပစ္တာလည္းပါတယ္။ ၁၉၉၁ ကေန ၂ဝဝ၃ အထိ ¥90 billion ရွိတယ္။ ODA ရဲ႕ ၇၅% ရွိတယ္။ ၂ဝဝ၆ အထိ ျမန္မာျပည္က ဂ်ပန္ကိုေပးဆပ္ဘို႔ အေၾကြးစုစုေပါင္း ¥273.5 billion ရွိတယ္။

၁။ Yangon International Airport ရန္ကုန္ေလဆိပ္ျပဳျပင္မြမ္းမံေရးအကူအညီ
အဲဒါကို ODA ထဲကေနျပန္ေပးမယ္လုပ္ေတာ့ ဝိုင္းကန္႔ကြက္ၾကတယ္။ ¥2.5 billion in loan ေပးတာျဖစ္တယ္။ ၁၉၈၃ ကတည္းကသေဘာတူထားတာက 1983 (¥14.3 billion), 1984 (¥8.3 billion) and 1985 (¥4.4 billion) စုစုေပါင္း ¥27 billion ျဖစ္တယ္။

၂။ Baluchaung Hydro-electric Power Station ဘီၤလူးေခ်ာင္း ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္း
၂ဝဝ၁ မွာစတယ္။ ဂ်ပန္က စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ေတြ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြဘို႔ အားေပးတဲ့ အေနနဲ႔လို႔ ဂ်ပန္အစိုးရကအေၾကာင္းျပပါတယ္။ ၁ဝ-၅-၂ဝဝ၂ ေန႔ ေဒၚစုကိုျပန္လႊတ္ေပးအျပီး ေလးရက္အၾကာမွာ ¥628 million အကုအညီစာခြ်န္လႊာ လက္မွတ္ထိုးတယ္။ ဘီလူးေခ်ာင္း (၂) ေရအားလွ်ပ္စစ္ကို ဂ်ပန္အကူအညီနဲ႔ ၁၉၆ဝ ကတည္းက ျပီးစီးထားတာျဖစ္တယ္။ ¥10.3 billion ကုန္က်ခဲ့တာပါ။ စစ္ေလ်ာ္ေၾကး စုစုေပါင္း ¥71.2 billion ထဲက ၁၅% ျဖစ္တယ္။ ၁၉၆၃ သေဘာတူညီခ်က္အရ Nippon K°ei နဲ႔ Marubeni တို႔ကေန ၏လုပ္တယ္။ ၁၉၈၁ မွာ လိုအပ္တာေတြျပင္ဘို႔ ¥16 billion ေခ်းတယ္။ ျပင္ဆင္တာေတြက ၁၉၉၂ မွာျပီးစီးတယ္။ ၂ဝဝ၂ မွာ ¥3.3 billion နဲ႔ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈေလ့လာေရးလုပ္တယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ကန္႔ကြက္ၾကတယ္။

လက္ရွိ ODA အေနအထား
၁၆-၁ဝ-၂ဝ၁၅ ေန႔က ေနျပည္ေတာ္ျမိဳ႕မွာ ဂ်ပန္-ျမန္မာ သေဘာတူညီခ်က္လက္မွတ္ထိုးၾကတယ္။ စီမံကိန္း ၃ ခုအတြက္ ODA ေခ်းေငြစုစုေပါင္း 99.85 billion yen ေပးဘို႔ျဖစ္ပါတယ္။ (၁) ရန္ကုန္ ျမိဳ႕ပတ္ရထား ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစေရး၊ (၂) တည္ျငိမ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားရရွိေရးနဲ႔ (၃) တိုးတက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ထရပ္ကား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအတြက္ သံုးစြဲမွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအစိုးရ ၂ဝ၁၁ မတ္လမွာ တက္လာျပီး ODA ကို ၂၅ ႏွစ္ရပ္ထားခဲ့ရာကေန ၂ဝ၁၃ ကစျပီး ျပန္ေပးလာတာျဖစ္ပါတယ္။

Project title Amount (million yen) Annual interest rate (%) Repayment (years) Grace period (years) Procurement
Project Consulting services
(1) Yangon Circular Railway Line Upgrading Project 24,866 0.01 0.01 40 10 General untied
(2) National Power Transmission Network Development Project Phase II 41,115 0.01 0.01 40 10 General untied
(3) East-West Economic Corridor Improvement Project 33,869 0.01 0.01 40 10 General untied

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အစိုးရတက္လို႔ ODA တမ်ိဳးတည္း ၂၅ စာနစ္နာခဲ့တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည့္ ဂ်ပန္သြားရင္ ဘယ္လို အကူအညီေတြ လာရမလည္း။ နည္းပညာနဲ႔ စည္းစံနစ္က်တာရခ်င္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

British Commonwealth ျဗိတိသွ်ဓနသဟာယအသင္း

Aye Kyaw Kyaw ဂ်ပန္က ျမန္မာျပည္ကို ဒုတိယကမၻာစစ္မွာပဲ ဝင္ေသာင္းၾကမ္းသြားတာကို စစ္ေလ်ာ္ေၾကးေပးတယ္။ အဂၤလန္က ႏွစ္ ၁ဝဝ ျမန္မာျပည္ကို ကၽြန္ျပဳသြားတာ ဘာျဖစ္လို႔ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးမေပးတာလည္းဆိုတာ ဆရာသိရင္ ေျပာျပပါခင္ဗ်ာ။

Dr. Tint Swe ကိုလိုနီေလ်ာ္ေၾကးဆိုတာမရွိပါ။ ဒါေပမယ့္ ျဗိတိသွ်လက္ေအာက္ကေန လြတ္လပ္ေရးရတဲ့ႏိုင္ငံေတြကို ျဗိတိသွ်ဓနသဟာယအသင္းဖြဲ႔ျပီး ကူညီတယ္။ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးဆိုတာ ဒုတိယကမၻာစစ္ျပီးဆံုးေတာ့ လက္နက္ခ်ႏိုင္ငံကေန ေပးဆပ္ဘို႔ သေဘာတူညီခ်က္အရ ေပးရတာျဖစ္ပါတယ္။

British Commonwealth ကို Commonwealth of Nations လို႔လည္းေခၚတယ္။ တခ်ိန္က ျဗိတိသွ်အင္ပါယာကေန လြတ္လပ္ေရးရတဲ့ႏိုင္ငံေတြျဖစ္ၾကတယ္။ London Declaration 1949 လန္ဒန္ေၾကညာခ်က္ ၁၉၄၉ အရဖြဲ႔စည္းခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ျဗိတိသွ်အစိုးရၾကားမွာ ဥပေဒအရ ဆက္စပ္မႈမရွိၾကပါ။ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဘာသာစကား၊ သမိုင္းေၾကာင္း၊ ဒီမိုကေရစီတန္ဖိုး၊ လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဥပေဒစိုးမိုးမႈေတြမွာေတာ့ ညီညြတ္မႈ သေဘာေဆာင္တယ္။ Commonwealth Games အားကစားပြဲၾကီးကို ၄ ႏွစ္တၾကိမ္က်င္းပတယ္။

ျဗိတိသွ်ဘုရင္မၾကီးက Head of the Commonwealth ဥေသွ်ာင္ျဖစ္တယ္။ အဖြဲ႔ဝင္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ေတြ အစည္းအေဝးရွိတယ္။ အတြင္းဝန္ရံုးရွိတယ္။ ၅၃ ႏိုင္ငံပါတယ္။
1. Antigua and Barbuda 1981 Realm
2. Australia 1931 Realm
3. Bahamas 1973 Realm
4. Bangladesh 1972 Republic
5. Barbados 1966 Realm
6. Belize 1981 Realm
7. Botswana 1966 Republic
8. Brunei 1984 Monarchy
9. Cameroon 1995 Republic
10. Canada 1931 Realm
11. Cyprus 1961 Republic
12. Dominica 1978 Republic
13. Fiji 1970 (rejoined in 1997 after 10 year lapse) Republic
14. Ghana 1957 Republic
15. Grenada 1974 Realm
16. Guyana 1966 Republic
17. India 1947 Republic
18. Jamaica 1962 Realm
19. Kenya 1963 Republic
20. Kiribati 1979 Republic
21. Lesotho 1966 Monarchy
22. Malawi 1964 Republic
23. Malaysia 1957 Monarchy
24. The Maldives 1982 Republic
25. Malta 1964 Republic
26. Mauritius 1968 Republic
27. Mozambique 1995 Republic
28. Namibia 1990 Republic
29. Nauru 1968 Republic
30. New Zealand 1931 Realm
31. Nigeria 1960 Republic
32. Pakistan 1947 Republic
33. Papua New Guinea 1975 Realm
34. Rwanda 2009 Republic
35. St. Christopher and Nevis 1983 Realm
36. St. Lucia 1979 Realm
37. St. Vincent and the Grenadines 1979 Realm
38. Samoa 1970 Republic
39. Seychelles 1976 Republic
40. Sierra Leone 1961 Republic
41. Singapore 1965 Republic
42. Solomon Islands 1978 Realm
43. South Africa 1931 (withdrew in 1961, rejoined in 1994) Republic
44. Sri Lanka 1948 Republic
45. Swaziland 1968 Monarchy
46. Tanzania 1961 Republic
47. Tonga 1970 Monarchy
48. Trinidad and Tobago 1962 Republic
49. Tuvalu 1978 Realm
50. United Kingdom Realm
51. Uganda 1962 Republic
52. Vanuatu 1980 Republic
53. Zambia 1964 Republic

ျဗိတိသွ်လက္ေအာက္ကေန လြတ္လပ္ေရးရတာမွန္ေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကအဖြဲ႔မဝင္ခဲ့ပါ။ ျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရးဖိအားေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီကာလမွာ ကိုလိုနီဆန္႔က်င္ေရးနဲ႔ လက္ဝဲအယူအဆလႊမ္းမိုးထားတယ္။ အဂၤလိပ္ (ကုလားျဖဴ) မုန္းတီးေရး နဲ႔ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ထၾကြေအာင္လႈံ႕ေဆာ္မႈကလည္း အေၾကာင္းတခ်က္ျဖစ္တယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသာ လြတ္လပ္ေရး ရစဥ္က အသက္ရွိေသးရင္ တမ်ိဳးျဖစ္မလားေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါ။ အိႏၵိယမွာ ကိုလိုနီဆန္႔က်င္ေရး ထိပ္ဆံုးေခါင္းေဆာင္ ဂႏၵီကြယ္လြန္ေပမယ့္ ျဗိတိသွ်ဓနဟာယထဲဝင္ခဲ့တယ္။

ႏိုက္ဂ်ီးရီးယားကို ၁၁-၁၁-၂၉၉၅ ကေန ၂၉-၅-၁၉၉၉ အထိ ရာထူးခ်ထားခဲ့တယ္။ ပါကစ္စတန္မွာ စစ္အာဏာသိမ္းလို႔ ၁၈-၁ဝ-၁၉၉ မွာတခါနဲ႔ ၂၂-၁၁-၂ဝဝ၇ မွာတခါ ရာထူးခ်ထားခဲ့တယ္။ ဇဘၤာေဗြကို ၂ဝဝ၂ တံုးကရာထူးခ်ထားတယ္။ ၂ဝဝ၃ မွာ သူ႔ဖါသူထြက္သြားတယ္။ ဖီဂ်ီမွာလည္း စစ္အာဏာသိမ္းလို႔ ၁၉၈၇ မွာ ရာထူးခ်ထားခဲ့တယ္။ ၂ဝဝ၁ နဲ႔ ၂ဝဝ၆ မွာလ ည္းထပ္လုပ္တယ္။ သီရိလကၤာကိုလည္း ထုတ္ျပစ္ဘို႔ ဖိအားေတြေပးတယ္။ ေတာင္အာဖရိကကိုလည္း အေရးယူမႈ လုပ္ေသးတယ္။ ဂမ္ဘီယာသ ၃-၁ဝ-၂ဝ၁၃ မွာထြက္သြားတယ္။

အိႏၵိယက အၾကီးဆံုးအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံျဖစ္တယ္။ ဓနသဟာယအားကစားပြဲၾကီး ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ ေဒလီမွာက်င္းပတံုးက ၾကံဳခဲ့ရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

War Reparations from Japan ဂ်ပန္စစ္ေလွ်ာ္ေၾကး

Myo Aung Poso ဂ်ပန္က ျမန္မာကို ကူညီေထာက္ပံ့ခဲ့တဲ့သမိုင္း အရမ္းေမွးမွိန္ေနပါတယ္။

Tint Swe ဂ်ပန္စစ္ေလ်ာ္ေၾကးထဲက ဟီးႏိုးဘတ္စ္ကာေတြကို လူအမ်ားသံုးရတယ္။ ရန္ကုန္-မန္းတေလးေျပး ဘတ္စ္ကားလည္း ဟီးႏိုးကားနဲ႔စခဲ့တယ္။ ေနာက္ေတာ့ စစ္သံုးဟီးႏိုးကားေတြကို ေတြ႔လာရတယ္။ က်န္ ဂ်ပန္စစ္ေလ်ာ္ေၾကးေတြကေတာ့ မဆလ လူၾကီးေတြပဲသိမယ္။

ဂ်ပန္ကေန စစ္ေလ်ာ္ေၾကးအျဖစ္ ၁၆ ႏိုင္ငံကိုေပးခဲ့တယ္။
1. Micronesia မိုက္ခရိုနီးရွား
2. Myanmar ျမန္မာ
3. Philippines ဖိလစ္ပိုင္
4. Indonesia အင္ဒိုနီးရွား
5. Laos လာအို
6. Cambodia ကမ္ေဘာဒီးယား
7. Vietnam ဗီယက္နမ္
8. Korea ကိုရီးယား
9. Malaysia မေလးရွား
10. Thailand ထိုင္း
11. Taiwan တိုင္ဝမ္
12. Singapore စကၤာပူ
13. Holland ေဟာ္လန္
14. Switzerland ဆြစ္ဇာလန္
15. Denmark ဒိန္းမတ္
16. Sweden ဆြီဒင္

ျမန္မာျပည္က ပဌမဆံုးသေဘာတူညီမႈရတဲ့ႏိုင္ငံျဖစ္တယ္။
Myanmar 1955, 1963
72 billion indemnity
50.4 billion grant
18 billion Loans
10.8 billion Loans ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ကို ၁၉၅၅-၁၉၆၃ အတြင္း စုစုေပါင္း ဂ်ပန္ယန္းေငြ ဘီလီယန္ ၉ဝ ေပးတယ္။ အဲတာက ဂ်ပန္ဘတ္ဂ်က္ရဲ႕ ၉% နီးပါးရွိတယ္။ ေလာပိတေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရံုကိုလည္း ဂ်ပန္စစ္ေလ်ာ္ေၾကးထဲကေန Nichimen Co., Ltd. ကေန ေဆာက္ေပးခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။

ဂ်ပန္ကေန ODA ဆိုတာလည္း ႏွစ္စဥ္ေပးေနခဲ့တယ္။ ၈၈ အေရးအခင္းၾကီးေၾကာင့္ ODA ျဖတ္မွပဲ လူေတြကသိရတာ။ ဘာေတြရသလည္းက စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကပဲသိမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

Men in History သမိုင္းထဲကလူၾကီးမ်ား

ဒါလည္း ၂ ႏွစ္တိတိကတင္တဲ့စာျဖစ္ပါတယ္။

ဗိုလ္ခင္ညြန္႔စာအုပ္ဟာ သမိုင္းအေထာက္အထား အားထားစရာလို႔ ဗိုလ္ေနဝင္းေျမးက ေျပာသတဲ့။
(ဂဠဳန္) ဦးေစာတို႔ (ဘူခ်ာ) ဗိုလ္စိန္လြင္တို႔ စာအုပ္ေရးမသြားႏိုင္ၾကတာ နာတာဘဲ။
(ဒီပဲယင္း) ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဗခကစိုးဝင္းနဲ႔ (ဘုန္းၾကီးဆရာ၊ လက္ပတ္နီတကာ) ဦးေအာင္ေသာင္းတို႔လည္း စကၤာပူမွာ စာခ်ိန္ခ်ိန္မရလိုက္ၾကဘူး။
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေကာင္းရာသုကတိ လားၾကပါေစ။
သမိုင္းကေတာ့ က်န္ရစ္ၾကသူေတြခ်ည္းပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၃

Saturday, November 28, 2015

Half Nationalism တဖက္ပိတ္မ်ိဳးခ်စ္

ေဒၚစုကို ဂ်ပန္ကဖိတ္ထားတယ္။ အခုဂ်ပန္ေရာက္ေနတဲ့ ဦးဥာဏ္ဝင္းက ဂ်ပန္ဆီကေန နည္းပညာနဲ႔ စည္းစံနစ္ ရလိုေၾကာင္းေျပာတယ္။

အရင္က Made in Japan ဂ်ပန္ျပည္မွာလုပ္သည္ဆိုတာ အရည္အေသြးညံံ့တယ္။ အဂၤလန္ျဖစ္နဲ႔ ဂ်ာမဏီျဖစ္မွ ေကာင္းတာကို ျမန္မာျပည္သားေတြကသိၾကတယ္။ စက္ဘီးစီးရင္ (ရာေလး) နဲ႔ (ဟမ္းဘား) ပဲစီးၾကတယ္။

(မဆလ) တက္လာေတာ့ ဥေရာပကုန္ေတြမသြင္းပဲ တရုပ္ျပည္ကေနသြင္းတယ္။ (ဂရိတ္ေဝါလ္) တရုပ္မဟာတံတိုင္း တံဆိပ္ ခဲတန္ေတြ ညံ့ံလိုက္တာ။ ဂ်ာမဏီ ေခြးျမီးတိုနဲ႔ အစပ္မဟုတ္တာကို ၅ တန္း ၆ တန္းေက်ာင္းသားတိုင္းက သိၾကတယ္။

ကေန႔ေတာ့ Sony (ဆိုနီ) အမွတ္တံဆိပ္ပါ ကုန္ေတြကို ဘယ္သူမွ လိုက္မမီေတာ့ပါ။ ဂ်ပန္ကထုတ္ေပမဲ့ ဂ်ပန္နာမည္ ယူမထားတာကိုေျပာခ်င္တာ။

စာအုပ္ေလးဖတ္ဘူးတယ္။ (မာဆူရာ အိုင္ဘူကာ) ဟာ Tokyo Tsushin Kogyo နာမည္နဲ႔ ကက္ဆက္ ရီေကာ္ဒါေတြ စထုတ္တယ္။ ၁၉၅၈ မွာ Sony လို႔ ေျပာင္းလိုက္တယ္။ အဂၤလိပ္စာလံုးသံုးထားတယ္။ Sony နာမည္ဟာ လက္တင္လို Sonic နဲ႔ Sound လို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ Sonus ကေနလာတယ္။ Sonny လို႔ လုပ္ရင္ေတာ့ Boy လို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ဒုတိယကမာၻစစ္မွာ အႏုျမဴဗံုးႏွစ္လံုးၾကဲခံရေပမဲ့ အဂၤလိပ္နဲ႔ အေမရိကန္ကို အရမ္းကာေရာမုန္းတီးျပီး၊ ဂ်ပန္မွဂ်ပန္လို႔ မ်က္ကန္းမ်ိဳးခ်စ္ မလုပ္ခဲ့ဘူး။ ဆိုနီဟာ သူမတူေအာင္ ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္။

ေတြ႔ေနရတယ္။ ဘားမားကေန ျမန္မာလို႔ေျပာင္းျပီးမွလို႔ထင္တယ္။ ျမန္မာခ်င္းမိုးမႊန္ေနတာပဲ။ အဲတာ မ်က္စိအကုန္မဖြင့္ပဲ ေအာ္ေနတာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

Cro-Media ခရိုမီ

ေဒၚအမာရာျပည့္ပြဲရက္မို႔ အရင္က ေဒၚအမာနာမည္ပါတဲ့စာေလးကိုျပန္တင္ပါရေစ။

ေမးတဲ့သူက ဆရာ အစိုးရပိုင္မဟုတ္တဲ့ ႐ုပ္သံလႊင့္မီဒီယာဟာ ဘက္လိုက္မႈရိွသင့္ မရိွသင့္။

ဟုတ္ ႕႕႕ ေဒၚအမာလို႔ထင္ပါတယ္၊ ေျပာဘူးတယ္မဟုတ္လား။ စာနယ္ဇင္း ဘက္မလိုက္ဘူးဆိုတာ လိမ္တာကြဲ႔တဲ့။

၁၉၄၈-၁၉၆၂ အတြင္းမွာ အဝါ၊ အနီ၊ အျပာေခတ္မို႔၊ စာနယ္ဇင္းေတြက အေရာင္တခုခုကို လိုက္ၾကတယ္။ အစိုးရက ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႔က်င္ေရးသာ ေရးတယ္။ ကေန႔ ျမန္မာျပည္မွာ အာဏာရွိ (ရွင္) လား၊ အာဏာမဲ့လား ေရြးၾကတယ္။ ပုဂၢလိကလည္း မတူးဘူး။ ဟိုလိုလို သည္လိုလိုဆိုရင္ ညံ့လို႔။

၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာေတာ့ အေရာင္ေတြထြက္လာတယ္။ ရဲရဲေတာက္ေတြ။ ထူးျခားတာတခုက စိမ္းသင့္မွစိမ္း ဆိုတာလည္း ေတြ႔လိုက္ရေသးတယ္။

သတင္းေရးတာ၊ ေရြးတာမွာ ပညာပါရတယ္။ CNN, BBC, Times, Newsweek ေတြအဆင့္အတန္းဟာ သိတဲ့အတိုင္းပဲ။ သူတို႔လည္း ဘက္လိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဆင့္ရွိတယ္။ အဆင့္ရွိေပမဲ့ Al Jazeera (အယ္လ္ဂ်ာဇီရာ) ကေတာ့ နာမည္နဲ႔တင္ ဘက္လိုက္တာသိသာျပီး၊ အာရတ္နဲ႔ မြတ္ဆလင္ ပရိတ္သတ္သာမ်ားတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြကေတာ့ ေတာ္တာေပါ့ ဘီဘီစီ၊ စီအင္အင္ကေန ေငြပိုေပးေခၚခိုင္းထားတာကိုး။ မီဒီယာဆိုတာလည္း ေငြပဲ။

ျမန္မာျပည္မွာက ျပည္ပေနရာကေန အထဲသြားျပီး၊ အထဲေနျပီး၊ မီဒီယာလုပ္ငန္းလုပ္သူတိုင္းဟာ Compromise (ကြန္ပရိုက္မိုက္စ္) လုပ္တယ္လို႔ေခၚတဲ့ ကိုယ့္အရည္အေသြးကို ေရမေရာရင္ ရပ္တည္ဘို႔ခက္ၾကတယ္။ အရည္အခ်င္း နည္းတာေတာ့ မဟုတ္ေလာက္ပါ။ လက္သင္ေတြကေတာ့ ခုထိေတာ့ မိႈေပါက္တဲ့ရာသီမွာသာရွိေသးတယ္။ ေဆာရီး။

စာနယ္ဇင္းဖတ္သူေတြကလည္း အစိုးရထုတ္ေတြကိုသာ ဖတ္၊ ၾကည့္၊ နားေထာင္တဲ့အဆင့္က တက္မလို႔ရွိေသးတာ။ အစဥ္အလာေဟာင္းနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံအားေတြကို ပုဂၢလိကအစစ္ေတြက မမီႏိုင္ေသးပါ။ ပုဂၢလိကထဲမွာလဲ ခရိုနီမီဒီယာ (ခရိုမီ) ေတြက မ်ားတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၁-၂-၂ဝ၁၅
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၅

How to Swallow Bitter Medicine ေဆးခါးကို ဘယ္လိုေသာက္မလည္း

ေဆးအမ်ားစုဟာ အဝင္ဆိုးတယ္။ ခါးတယ္။ သည္အတိုင္ေသာက္လို႔ခက္တယ္။ ပ်ိဳ႕အန္ထြက္မယ္။ မ်ိဳမက်ေလာက္ဘူး။ သုေတသနလုပ္ထားတယ္။ ဘယ္မ်ိဳးဗီဇကေန အဲလိုျဖစ္ေစသလည္း။ ကေလးေတြက ခါးတာကို ပိုျပီးမခံႏိုင္ၾကဘူး။

အဝင္သက္သာနည္းေတြသံုးရတယ္။ ေဆးျပားအေပၚယံမွာ သၾကားအုပ္ထားရတယ္။ ဥပမာ ဖ်ဴရာမင္ဘီစီ သံဓါတ္ေဆး၊ ဗီတာမင္ဘီေဆး။ ေဆးေတာင့္လို႔ေခၚၾကတဲ့ ကက္ပစူးလ္ေခၚ အဖံုးထဲမွာေဆးမံႈ႕ထည့္ေပးထားရတယ္။ ဥပမာ အေမာက္ဆာဆလင္။ တက္ထရာဆိုက္ကလင္း။ ေဆးရည္ကို အခ်ိဳရည္ေရာထားတယ္။ Syrup နာမည္ပါရင္ အဲတာမ်ိဳးပဲ။

ငွက္ဖ်ားေဆး Quinine (ကြီနင္း) ကို ေဆးခါးၾကီးလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ငွက္ဖ်ားကို ေရာဂါေတြရဲ႕ဘုရင္လို႔ တင္စားၾကတယ္။ အလက္ဇန္းဒါးစစ္ဘုရင္လည္း အသက္ ၃၃ ႏွစ္သာရွိေသေပမယ့္  ငွက္ဖ်ားနဲ႔ေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ ယူဆရတယ္။

ေဆးခါးတာကို ဘယ္လိုမ်ိဳမလည္းအတြက္ အၾကံေပးခ်က္ေတြရွိပါတယ္။ ခ်ိဳတာတခုခုနဲ႔ေရာေသာက္ပါ။ ဒါေပမယ့္ ေရာလို႔ရ မရ ဆရာဝန္ကိုအရင္ေမးပါ။ ျမန္မာျပည္မွာက ပ်ားရည္သံုးတာအစဥ္အလာျဖစ္ေနတယ္။ တခ်ိဳ႕က ပ်ားရည္နဲ႔ မတည့္ပါ။ သူမ်ားေတြဆီမွာ ေဖ်ာ္ရည္ ဥပမာ စပ်စ္သီးေဖ်ာ္ရည္သံုးၾကတယ္။ ေဆးမေသာက္ခင္နဲ႔ ေဆးမ်ိဳျပီးမွာ အခ်ိဳရည္ေသာက္ပါ။ ကာဗြန္ထည့္ထားတဲ့ ဥပမာ ကိုကာကိုလာနဲ႔ေတာ့ မသင့္ပါ။ အရက္နဲ႔ေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ မေရာရပါ။

ေဆးျပားကို ေျချပီးအစာတခုခုနဲ႔ေရာေသာက္နည္းလည္းလုပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ေဆးေတြကိုသာ ေျခသင့္သလည္း Institute for Safe Medical Practices ကေနျပဳစုေပးထားတာရွိပါတယ္။ ေျခလို႔ရတဲ့ေဆးဆိုရင္ ေရတစက္ေလာက္နဲ႔ အရင္စိုေစလိုက္ပါ။ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ေနမွ ေျခပါ။ ေနာက္တနည္းက ေဆးကိုေအးေအာင္လုပ္ထားရင္ ခါးတာ သက္သာတယ္။ ေရခဲေသတၱာထဲထည့္ပါ။ ေဆးေသာက္ျပီး ေရခဲငံုလို႔ရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁၁-၂ဝ၁၅

Prescription ငွက္ဖ်ားေဆး

မိုးခါးေရမေသာက္ဖို႔ သတိေပးၾကတယ္၊
သည္တခါေတာ့ ေဆးခါးၾကီးေသာက္ရလိမ့္မယ္၊
ဗူးခါးေရေသာက္ဖူးသူေတြကေတာ့ မႈၾကမွာမဟုတ္ပါ၊
ေရဗူးေပါက္တာမလိုဆိုသူေတြကေတာ့ ဘူးခံၾကလိမ့္မယ္၊
ၾကမ္းၾကားေလနဲ႔ ေနၾကရသူေတြအတြက္ မနက္တျပား၊ ညတျပား၊ ငါးႏွစ္စား၊
အမ်ားအတြက္ေသာက္ရတဲ့ေဆးခါး၊
သြားေရာ့ ငွက္ဖ်ား။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁၁-၂ဝ၁၅

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ (က)

ေရးသားသူ = ဦးေအးသာေအာင္၊ CRPP ၏ (၅၃)ႏွစ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔အထိမ္းအမွတ္
တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတရားမ်ားစာအုပ္ ေကာက္ႏုတ္စာ

အပိုင္း (က)
ဤကမၻာ၌ မ်ားစြာေသာ ႏုိင္ငံတုိ႔သည္ လူမ်ဳိးအမ်ားအျပား ပါဝင္ေပါင္းစပ္လ်က္ ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံေတာ္မ်ားကုိ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၾက၏။ ဤသုိ႔ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၾကသည့္ ျပည္ေထာင္စုမ်ားအနက္ အခ်ဳိ႕ေသာ ျပည္ေထာင္စုတုိ႔၌ တန္းတူညီမွ်ေသာ အေျခခံျဖင့္ဖြဲ႔စည္းကာ၊ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြါးကုိ အညီအမွ်ျပဳ၍ ဖြံ႔ျဖိဳးတုိးတက္ ၿငိမ္းခ်မ္းလ်က္ပင္ရွိၾက၏။ ျပႆနာႀကီးငယ္ ေပၚေပါက္သည္ကုိလည္း ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္း ေျဖရွင္းကာ ေျပၿငိမ္းေစ၏။ အခ်ဳိ႕ေသာ ျပည္ေထာင္စုမ်ားတြင္မူ အေပၚစီးရေနေသာ၊ အင္အားႀကီးေသာ၊ လူဦးေရအားျဖင့္ မ်ားေသာလူမ်ဳိးမ်ားက လြဲမွားေသာ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒ ကုိ က်င့္သုံးလ်က္ လႊမ္းမုိးအုပ္ခ်ဳပ္ၾက၏။ ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႔ရာ၌လည္း မညီမွ်ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ ျပဌာန္း က်င့္သုံးၾက၏။ အခ်ဳိ႕မွာမူညီမွ်ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားကုိပင္ ျပဌာန္းထားေသာ္လည္း၊ ထုိအခြင့္အေရးမ်ားကုိ က်န္လူမ်ဳိးမ်ားက မက်င့္သုံးႏုိင္ေအာင္ ဖိႏွိပ္လႊမ္းမုိးထားၾက၏။ ထုိေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြါးေရး၊ လူမႈေရး၊ လူ႔အခြင့္ အေရးမ်ားတြင္ မညီမွ်မႈျဖစ္ေပၚကာ နက္ရႈိင္းေသာ အမ်ဳိးသားေရး ျပႆနာ မ်ားေပၚေပါက္လာၾက၏။ လူမ်ဳိးအခ်င္းခ်င္း မေၾကနပ္မႈ၊ မုန္းတီးမႈမ်ား ပြားမ်ား၍ ပဋိပကၡမ်ား က်ယ္ျပန္႔လာ၏။ ေနာင္ေသာအခါ ျပည္ေထာင္စုႀကီးပါ ျပိဳကြဲ ပ်က္စီးရေပသည္။

ျပည္ေထာင္စုႀကီးကုိ ဖြဲ႔စည္းရာ၌လည္း ကြဲျပားျခားနားသည့္ လူမ်ဳိးမ်ား၏ မတူညီ ကြာဟေသာ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြါးေရး၊ အေျခခံမ်ားေပၚတြင္ ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔စည္းၾကရ၏။ ထုိအေျခအေနမ်ားကုိအခြင့္ေကာင္းယူ၍ လြဲမွားေသာ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒ က်င့္သုံးကာ လူမ်ဳိးတမ်ဳိးက က်န္လူမ်ဳိးမ်ားအေပၚ စုိးမုိး ခ်ယ္လွယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေလ့ရွိၾကေပသည္။ လြဲမွားေသာ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒဆုိသည္မွာ မိမိတုိ႔လူမ်ဳိးသည္ ျမင့္ျမတ္ေသာ အမ်ဳိးအႏြယ္ျဖစ္သည္ဟူ၍ ေၾကြးေၾကာ္လ်က္ ထုိသုိ႔ ျမင့္ျမတ္သည့္ အမ်ဳိးအႏြယ္ျဖစ္ျခင္းသည္ ပင္လ်င္ အျခားေသာ လူမ်ဳိးမ်ားအား စုိးမုိးအုပ္ခ်ဳပ္စီမံခြင့္ရွိသည့္ နိမ့္က်ေသာ အမ်ဳိးအႏြယ္မ်ားကုိ ဖိႏွိပ္စုိးမုိးခ်ယ္လွယ္ရန္ အခြင့္အေရးမ်ား ရွိသည္ဟူ၍ ယူဆတတ္ၾကသည္။ ထုိအယူအဆျဖင့္ပင္ ျပည္တြင္း၌ ဖိႏွိပ္စုိးမုိးအုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး အင္အားႀကီးထြားလာေသာအခါ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားကုိ အင္အားသုံး၍ က်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပုိက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္တတ္ၾကေပသည္။ မွန္ကန္ေသာအမ်ဳိးသားေရးဝါဒမွာမူ မည္သည့္လူမ်ဳိးေရး ဖိႏွိပ္မႈကုိမဆုိ ျပတ္သားစြာ ဆန္႔က်င္၏။ မိမိလူမ်ဳိးအား အျခားလူမ်ဳိးက ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္သည္ကုိ ဆန္႔က်င္ တုိက္ခုိက္ရုံ သာမက မိမိလူမ်ဳိးက အျခားလူမ်ဳိးအေပၚ ဖိႏွိပ္ခ်ယ္လွယ္က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္သည္ကုိလည္း ဆန္႔က်င္ေပသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး၊ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖ်က္ေရး၊ အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တုိက္ပြဲမ်ားတြင္ မွန္ကန္ေသာ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒကုိ ကုိင္စြဲကာျပည္သူလူထု ႀကီးတရပ္လုံးကုိ စည္းရုံး သိမ္းသြင္းႏုိင္ခဲ့ေပသည္။ ထူးျခားသည္မွာ မွန္ကန္ေသာ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒကုိ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ျဖင့္ ေပါင္းစည္းၿပီး အမ်ဳိးသား ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးကုိ တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းပင္ျဖစ္ေပသည္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္သည္ (၁၉၃၂) ခုႏွစ္ေလာက္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္သုိ႔ ေရာက္ခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံေရးစိတ္ဓာတ္ (ဝါ) အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓာတ္ ရင့္က်က္လာၿပီး အမ်ဳိးသားပညာေရး တုိက္ပြဲမ်ားတြင္ ပါဝင္ ေခါင္းေဆာင္ခဲ့သည္။ (၁၉၃၆) ခုႏွစ္ ေက်ာင္းသား သပိတ္ႀကီးမွာ ပါဝင္ေခါင္းေဆာင္ခဲ့သည္။ သပိတ္ႀကီးအၿပီးတြင္ နယ္ခ်ဲ႔ ဆန္႔က်င္ေရး၊ အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တုိက္ပြဲသုိ႔ ေျခစုံပစ္၍ဝင္ခဲ့သည္။ ဒုိ႔ဗမာအစည္းအရုံးတြင္ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ျဖစ္လာသည္။ (၁၃ဝဝ) ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံတြင္ ပါဝင္ဦးစီးခဲ့သည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ကုိ တည္ေထာင္ကာ လြတ္လပ္ေရး အတြက္ တုိက္ပြဲဝင္ခဲ့သည္။

ဤသုိ႔ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး၊ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖ်က္ေရး၊ အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတုိက္ပြဲကုိ ဆင္ႏႊဲရာတြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ဒုိ႔ဗမာအစည္းအရုံးေခတ္တြင္ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ ဗမာျပည္သည္ဒုိ႔ျပည္၊ ဗမာစာသည္ ဒုိ႔စာ၊ ဗမာစကားသည္ ဒုိ႔စကား၊ ဒုိ႔ျပည္ကုိ ခ်စ္ပါ၊ ဒုိ႔စကားကုိ ခ်ီးျမွင့္ပါ၊ ဒုိ႔စာကုိေလးစားပါဟူသည့္ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒအလံကုိပင္ ကုိင္စြဲခဲ့ေပသည္။ ျမန္မာတမ်ဳိးသားလုံးသည္ အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ ႏုိးၾကားလာၿပီး ဝုိင္အမ္ဘီေအ၊ ဂ်ီစီဘီေအ အသင္းခ်ဳပ္ႀကီးေအာက္တြင္ ညီညြတ္ေသာ အင္အားစုအျဖစ္ စုစည္းမိခဲ့ၾကေသာ္လည္း အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႔တုိ႔၏ ပရိယာယ္ ေက်ာက္ေဆာင္မ်ား ျဖစ္ေသာ တြဲေရး/ခြဲေရး၊ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ်ားႏွင့္ တုိက္မိေသာအခါ ျပိဳကြဲခဲ့ရသည္။ ထုိသုိ႔ျပိဳကြဲေနေသာ အမ်ဳိးသားအင္အားစုမ်ား၏ ညီညြတ္ေရးကုိ တည္ေဆာက္သည့္ အေနျဖင့္ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂုိဏ္းအဖြဲ႔ႀကီးကုိ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေပသည္။ ထုိအဖြဲ႔ႀကီးသည္ ပါတီေပါင္းစုံ၊ ပုဂၢဳိလ္ေပါင္းစုံ ပါဝင္ေသာ အဖြဲ႔ႀကီးျဖစ္သည္။ အဖြဲ႔ႀကီး၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး၊ လြတ္လပ္ေရး၊ ဒီမုိကေရစီေရးဟူ၍ ေဖၚျပထားေပ သည္။ ဤသုိ႔အားျဖင့္ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒကုိေျပာင္းလဲေနေသာအေျခအေန ႏွင့္ကုိက္ညီေအာင္ခ်မွတ္ခဲ့ေပသည္။ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားႏွင့္ လူထုလူတန္းစားအလႊာေပါင္းစုံကုိလည္းစည္းရုံးႏိုင္ခဲ့ေပသည္။ ၄င္းအျပင္ ရဲေဘာ္ (၃ဝ)မွ ေသာင္းခ်ီေသာ အမ်ိဳးသားတပ္မေတာ္ကိုလည္းတည္ေထာင္ခဲ့ေပ သည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ အမ်ဳိးသား ညီညြတ္ေရး တပ္ေပါင္းစုႀကီးျဖစ္ေသာ ဖတပလ (ေနာင္ ဖဆပလ)ကုိဖြဲ႔စည္းလ်က္ တပ္မေတာ္ကုိပါ ၄င္းအဖြဲ႔ႏွင့္ ေပါင္းစပ္ေပးကာ ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရး၊ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး၊ လက္နက္ကုိင္တုိက္ပြဲကုိ ဆင္ႏႊဲခဲ့ပါသည္။ ေနာင္ ၿဗိတိသွ်တုိ႔ကုိ ႏုိင္ငံေရးအရ တုိက္ပြဲဝင္ရာတြင္လည္း တမ်ဳိးသားလုံးကုိ သိပ္သိပ္သည္းသည္းျဖင့္ နက္ရႈိင္းစြာ စည္းရုံးႏုိင္ခဲ့ေပသည္။

သုိ႔ရာတြင္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတုိက္ပြဲတြင္ ဗမာတမ်ဳိးသားလုံးကုိ စည္းရုံးႏုိင္ရုံမွ်ႏွင့္ မျပည့္စုံ၊ မလုံေလာက္၊ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားပါဝင္ေသာ အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရးကုိ တည္ေဆာက္ရန္ လုိအပ္သည္ကုိ ၾကိဳတင္ သိျမင္ခဲ့ေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသား စည္းရုံးေရးကုိ အားသြန္ခြန္စုိက္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့ေပသည္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးေရးအတြက္ ၾကိဳးပမ္းမႈကုိ ဂ်ပန္ေခတ္၌ စတင္ေတြ႔ရေပသည္။

ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရး၊ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတုိက္ပြဲသည္ တမ်ဳိးသားလုံးအက်ဳိးျဖစ္ရကား ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူဦးေရအားျဖင့္ အေတာ္အသင့္မ်ားသည့္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားပါဝင္လာေရးသည္ အေရးႀကီး ေပသည္။ ထုိနည္းတူစြာ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားကုိ မစည္းရုံးႏုိင္လွ်င္ တနည္းအားျဖင့္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား မပါဝင္လွ်င္ အခက္အခဲမ်ားရွိႏုိင္ၿပီး ကရင္ႏွင့္ျမန္မာအမ်ဳိးသားမ်ားပါ နစ္နာမည္ကုိ ၾကိဳတင္သိျမင္ခဲ့ေပသည္။ ထုိ႔အျပင္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တုိက္ပြဲတရပ္လုံးတြင္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား ပါဝင္လာေရးအတြက္ စည္းရုံးေရးသည္ မရွိမျဖစ္ လုိအပ္သကဲ့သုိ႔ ကရင္-ဗမာညီညြတ္ေရးသည္ အမ်ဳိးသားစည္းလုံး ညီညြတ္ေရးႏွင့္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေသာ့ခ်က္က်ေသာ ျပႆနာတရပ္ျဖစ္သည္ကုိလည္း သေဘာေပါက္ခဲ့ေပသည္။

ထုိအခ်ိန္၌ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚေဒသတြင္ ကရင္-ဗမာလူမ်ဳိးေရးဆန္ေသာ ျပႆနာမ်ား စတင္ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေပရာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္သည္ ကရင္-ျမန္မာ ညီညြတ္ေရးအတြက္ အားသြန္ခြန္စုိက္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့ရေပသည္။ ကရင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ ရန္ကုန္သုိ႔ ဖိတ္ေခၚ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးသည့္အျပင္ ျပည္သူလူထုကုိလည္း ကရင္ျမန္မာခ်စ္ၾကည္ေရးအတြက္ ေဟာေျပာစည္းရုံးခဲ့ေပသည္။ ထုိ႔အျပင္ ကရင္အမ်ဳိးသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ တပ္မေတာ္အတြင္းသုိ႔ ဝင္ေရာက္ေစျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ ၿဗိတိသွ် လက္ေအာက္တြင္ အမႈထမ္းခဲ့ၾကေသာ ကရင္အရာရွိမ်ားကုိလည္း အျမင္က်ယ္စြာျဖင့္ တပ္မေတာ္တြင္ ေနရာေပး သိမ္းသြင္းခဲ့ေပသည္။

ဤသုိ႔ ကရင္ဗမာစည္းလုံးညီညြတ္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာတြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ မွန္ကန္ေသာ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒႏွင့္ တုိင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ သေဘာထားကုိ ကရင္အမ်ဳိးသားညီလာခံကြန္ဖရင့္သုိ႔ ေပးပုိ႔ေသာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏သဝဏ္လႊာက အေလးအနက္ သက္ေသျပလ်က္ရွိေပသည္။

ကရင္အမ်ဳိးသား ရဲေဘာ္အေပါင္းတုိ႔ -
ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚေဒသမ်ားသုိ႔ ယခင္အခါ ကြ်ႏ္ုပ္လွည့္လည္ လာေရာက္စဥ္က ကြ်ႏ္ုပ္အား ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား၏ အႀကီးဆုံးမိတ္ေဆြ တဦးအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေစလုိေၾကာင္း ကြ်ႏ္ုပ္ေျပာခဲ့သည္ကုိ ရဲေဘာ္တုိ႔ အခ်ဳိ႕ ၾကားမိေကာင္း ၾကားမိပါလိမ့္မည္။ ကြ်ႏ္ုပ္သည္ ယခုတဖန္ ဤစကားကုိ ထပ္မံ ေဖၚျပကမ္းလွမ္းလုိပါသည္။ ဗမာႏုိင္ငံတြင္ လူမ်ဳိးမ်ား တစည္းတရုံးတည္းျဖစ္မႈကုိလည္းေကာင္း၊ ဗမာႏုိင္ငံလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မွန္ကန္ေသာ လူမ်ဳိးေရး တရားလက္ကုိင္ထား၍ ကမၻာသူကမၻာသားတုိ႔ႏွင့္ အက်ဳိးတူ ေဆာင္ရြက္မႈကုိလည္းေကာင္း၊ ကြ်ႏ္ုပ္သည္ ေရွးယခင္ကစ၍ ယုံၾကည္ခဲ့ပါသည္။ ထုိသုိ႔ ယုံၾကည္သည့္အတုိင္း ကြ်ႏ္ုပ္တတ္ႏုိင္သမွ် ၾကိဳးစားေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။ ဆက္လက္၍လည္း ေဆာင္ရြက္သြားမည္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ကြ်ႏ္ုပ္၏ ဤစိတ္ထားမွာ ယခုစစ္ အေျခအေနတြင္ ခါေတာ္မီဝါဒသေဘာ မဟုတ္သည္ကုိ တိတိလင္းလင္း နားလည္ေစလုိပါသည္။ ကြ်ႏ္ုပ္၏ ေစတနာသည္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားအေပၚသာမက ဗမာႏုိင္ငံလူမ်ဳိးအားလုံးေပၚတြင္ ထားပါသည္။ ဤေစတနာ ဤစိတ္ထားသည္ တေန႔ေန႔ လက္ငင္းအားျဖင့္ လက္ေတြ႔ ကြ်ႏ္ုပ္ ျပႏုိင္သည့္အခါတြင္ ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႔ျမင္ရပါလိမ့္မည္။

လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကြ်ႏ္ုပ္၏သေဘာထားကုိ အက်ဥ္းအားျဖင့္ ေဖၚျပရေသာ္ ေအာက္ပါအတုိင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္-
၁) မည္သူမဆုိ ဘာသာ၊ သာသနာအေရးတြင္ လြတ္လပ္စြာ မိမိတုိ႔ကုိး ကြယ္လုိရာ ဘာသာကုိ ကုိးကြယ္ခြင့္ ရွိရမည္။ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရသည္ ဘာသာေရးတြင္ ၾကားေနရမည္။
၂) လူမ်ဳိး ကြဲျပားမႈကုိလည္းေကာင္း၊ ဘာသာ ကြဲျပားမႈကုိလည္းေကာင္း၊ ေယာက္်ား/မိန္းမ လိင္ကြဲျပားမႈကုိလည္းေကာင္း အေျချပဳကာ ႏုိင္ငံေတာ္အတြင္း ရာထူးဌာနအရ အလုပ္အကုိင္မ်ားရရွိေရးတြင္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ား မရွိေစရ။
၃) xxx
၄) ပညာေရးကုိ လူမ်ဳိးမေရြး၊ ဘာသာမေရြး၊ က်ား/မ မေရြး သင္ၾကားႏုိင္ခြင့္ ရွိရမည္။
၅) လူမ်ဳိးကြဲျပားသူမ်ားသည္ မိမိတုိ႔ သီးသန္႔ယဥ္ေက်းမႈကုိ ပုိင္ခြင့္ရရွိရမည္။ ဥပမာ ကရင္မ်ားအတြက္ ကရင္ေက်ာင္းမ်ား၊ ရွမ္းမ်ားအတြက္ ရွမ္းေက်ာင္းမ်ား ကရင္မ်ားအတြက္ကရင္ေန႔မ်ား၊ ရွမ္းမ်ားအတြက္ ရွမ္းေန႔မ်ား၊ ကရင္မ်ားအတြက္ ကရင္ဘာသာကုိ အစုိးရရုံးသုံး ေက်ာင္းသုံးဘာသာအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း၊ ကရင္အမ်ဳိးသားအဝတ္၊ ကရင္ ခရုိင္ဓေလ့ထုံးစံတုိ႔ကုိ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း၊ ကရင္စာေပ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကုိ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း စသည္တုိ႔ပင္ျဖစ္သည္။
၆) လူမ်ဳိးမ်ား၏ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြါးေရး၊ လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ တတ္ႏုိင္သမွ် ဥပေဒအားျဖင့္ အသိအမွတ္ျပဳရမည္။
၇) ဗမာမ်ားထက္ အဆင့္အတန္းနိမ့္ေသာ လူမ်ဳိးမ်ား၏ အဆင့္အတန္းမ်ားကုိ ျမႇင့္တင္ရန္ အထူးၾကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ေပးၿပီးလွ်င္ ဗမာမ်ားႏွင့္ အတူ ကမၻာ့အဆင့္အတန္းသုိ႔ အျမန္ဆုံး တက္လွမ္းႏုိင္ရမည္။ လူမ်ိဳး အခ်င္းခ်င္း ႏွိမ့္ခ်သည့္ အသံုးအႏႈန္း၊ အေခၚအေဝၚ၊ စာေပအမွတ္အသား၊ အထိမ္းအမွတ္ အလံ အစရွိသည္တို႔ကို အစုိးရက ဥပေဒတား ျမစ္ေပးရမည္။ လူမ်ိဳးမ်ားညီညြတ္မႈကိုသာ ေရွ႕ရႈအမွတ္အသားအထိမ္း အမွတ္ စာေပမ်ားကိုသာ သံုးရမည္။ အထက္ပါအခ်က္တို႔ကား ကြ်ႏ္ုပ္၏ သေဘာထားပံုကို သိသာေစရန္ ေဖၚျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤသေဘာထားအတုိင္း အထေျမာက္ရန္ ကြ်ႏ္ုပ္သည္ အစဥ္တစုိက္ ၾကိဳးပမ္းသြားမည္ကို ရဲေဘာ္တို႔အား စကားလက္ေဆာင္ပါးလုိက္သည္။ xxx
ပုံ(ေအာင္ဆန္း)
(၁၉၊ ၂၊ ၄၅)

ဤသဝဏ္လႊာကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ မွန္ကန္ေသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားအေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ မွန္ကန္ေသာ သေဘာထားရည္တည္ခ်က္မ်ားကို ေလးစားဖြယ္ရာ ေတြ႔ျမင္ရေပသည္။ အထူးသျဖင့္ လြတ္လပ္ေရး အၾကိဳကာလတြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားအေပၚ သေဘားထားႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္မ်ားကို ပီျပင္ထင္ရွားစြာ ေတြ႔လာရေပသည္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္သည္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေျပာခဲ့ေသာ မိန္႔ခြန္းမ်ားတြင္ ထင္ဟပ္လ်က္ရွိေပသည္။ ဗုိလ္္ခ်ဳပ္သည္ လြတ္လပ္ေရးရယူရာ၌ ဗမာျပည္ကိုသာမက ေတာင္တန္း ေဒသမ်ားကိုပါ ပူးေပါင္း၍တျပိဳင္တည္း လြတ္လပ္ေစလိုသည္။ ေတာင္တန္းေဒသမ်ား မပါေသာ လြတ္လပ္ေရးသည္ ဗမာျပည္၏ ၿပီးျပည့္စံုေသာ လြတ္လပ္ေရးဟု မယူဆေပ။ ဘဝတူ တုိင္းရင္းသားမ်ားကိုလည္း လြတ္လပ္ေစလိုသည္။ ထုိသို႔ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမွာ အျခားတုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားအေရးကို ဗမာမ်ားက စိုးမိုးျခယ္လွယ္ရန္အတြက္ မဟုတ္ေပ။ တမ်ိဳးသားလံုး၏ အက်ိဳးကုိ ရည္ေမွ်ာ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ျခင္းသာျဖစ္သည္။ ဘဝတူ ညီအကို တုိင္းရင္းသားမ်ားသည္ အကြဲကြဲအျပားျပား ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းထက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္သာ အက်ိဳးမ်ားႏုိင္မည္ဟုပင္ ယံုၾကည္သည္။ ပူးေပါင္းသည္ဆုိရာ၌လည္း မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ပူးေပါင္းေရးကိုသာ လုိလားပံုကို ေအာက္ပါ မိန္႔ခြန္း ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ားမွ သက္ေသျပလ်က္ရွိေပသည္။

ကြ်ႏ္ုပ္သည္ ယခုဘုရင္ခံမင္းႀကီးတုိက္ရုိက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာနယ္မ်ားပါ ဗမာျပည္ႏွင့္တျပိဳင္တည္း လြတ္လပ္ေစရန္ ဆႏၵရွိေၾကာင္း၊ ဖဆပလ ၌လည္း ဤအတုိင္းအတာထား၍၊ အမႈေဆာင္ဝန္ႀကီးမ်ားကလည္း ဤ အတုိင္းပင္ျဖစ္ေၾကာင္း (ဘုရင္ခံမင္းႀကီးႏွင့္ ေတြ႔ဆံုရာတြင္ ေျပာၾကားခ်က္မွ)

နယ္စပ္ေဒသမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အခက္အခဲရွိမည္မထင္ေၾကာင္း၊ ၄င္းတို႔အား ကြ်ႏ္ုပ္တို႔ႏွင့္ အလိုအေလ်ာက္ ပူးေပါင္းရန္ သေဘာက်ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ အတင္းအၾကပ္ ပူးေပါင္းခုိင္းရန္ မႀကံရြယ္ပဲ ၄င္းတို႔အနက္မွ အမႈေဆာင္ဝန္ႀကီးတဦး ခန္႔ထားရန္ သေဘာတူခဲ့ေၾကာင္း။ (မန္ခ်က္စတာ ဂါးဒီယန္း သတင္းေထာက္ႏွင့္ေတြ႔ဆံုရာတြင္ ေျပာၾကားခ်က္မွ)

ဗမာျပည္လြတ္လပ္ေရးရၿပီဟု မဆုိႏုိင္ေၾကာင္း၊ ေတာင္တန္းနယ္မ်ား ျပႆနာသာ က်န္ရွိေတာ့ေၾကာင္း၊ ေတာင္တန္းနယ္မ်ား မလြတ္လပ္ သေရြ႕ဗမာျပည္လြတ္လပ္ၿပီဟု မဆုိႏုိင္ေၾကာင္း၊ ဗမာမ်ားသည္ေတာင္တန္း လူမ်ိဳးမ်ားကို ၄င္းတို႔ဘာသာ အုပ္ခ်ဳပ္ ေစလိုေၾကာင္း၊ ဗမာမ်ားသည္ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္းတို႔၏ ျပည္တြင္းေရးကို စြက္ဖက္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း (ပင္လံုတြင္ ေျပာၾကားခ်က္မွ)

ျမန္မာမ်ားသည္ ၿဗိတိသွ်၏ကြ်န္ မျဖစ္လိုေၾကာင္း၊ ထုိနည္းတူစြာ ေတာင္တန္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ၿဗိတိသွ်ကြ်န္အျဖစ္ မေရာက္ေစလိုေၾကာင္း၊ ထုိ႔ျပင္ ေတာင္တန္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ျမန္မာ့ကြ်န္အျဖစ္လည္း မျဖစ္ေစလုိ ေၾကာင္း (ပင္လံုတြင္ ေျပာၾကားခ်က္မွ)

တုိင္းျပည္ႀကီးပြားေစခ်င္ရင္- ဗမာကတမ်ိဳး၊ ကရင္ကတဖံု၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္းတို႔က တျခား အကြဲကြဲအျပားျပား လုပ္ေနၾကရင္ျဖင့္ အက်ိဳးရွိိမွာ မဟုတ္ဘူး၊ စုေပါင္းလုပ္ၾကမွသာ အက်ိဳးရွိႏုိင္မည္(ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ားတည္ခင္းသည့္ ထမင္းစားပြဲတြင္ ေျပာၾကားခ်က္မွ)

၄င္းအျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တည္ရွိေနသည့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳး မ်ား၏ပကတိ အေျခအေနမ်ားကို ႏုိင္ငံတကာ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားႏွင့္ ေပါင္း စပ္ကာတင္ျပခဲ့သည့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား အေရးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ သေဘာထားေရး ဆုိင္ရာမ်ားကိုလည္း ဖဆပလ ပဏာမ ျပင္ဆင္မႈ ညီလာခံ မိန္႔ခြန္းတြင္ ပီျပင္စြာေတြ႔ျမင္ရေပသည္။ (ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ တင္ျပခ်က္မ်ား)

ဒီေနရာမွာ လူမ်ိဳးေရးကိစၥကို ေဆြးေႏြးလိုတယ္။ အဂၤလပ္လိုမွာ- (Nation or Nationality, Race, Tribe) အစရွိသည္အားျဖင့္ လူမ်ိဳးေရးေတြ ကိုအသီးသီးေခၚထားတာရွိတယ္။ (Nation or Nationality) ဆိုတာ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ဥပမာ- ၿဗိတိသွ်လူမ်ိဳးဆိုရင္ အဂၤလိပ္၊ စေကာ့၊ ေဝလ၊ အုိင္းရစ္ လူမ်ိဳးေတြေပါင္းထားတာကို ေခၚတာပဲ။

အေမရိကန္လူမ်ိဳးဆိုရင္လည္း ဥေရာပလူမ်ိဳးစံု အေမရိကန္မွာ လာေနၿပီး အေမရိကန္လူမ်ိဳးလို႔ေခၚတဲ့ လူအားလံုးကို ေခၚတာပဲ၊ ဒီေတာ့ (Nation) သို႔မဟုတ္ (Nationality) ေခၚတဲ့ လူမ်ိဳးႀကီးကိုဆိုၾကပါစို႔- အဲဒီ လူမ်ိဳးႀကီးဆိုတာ ဘယ္လိုအခ်င္းအရာေတြနဲ႔ျပည့္စံုမွ လူမ်ိဳးႀကီးလို႔ေခၚမလဲ။ အဲဒီလူမ်ိဳးျပႆနာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လို သရုပ္ေဖၚထားသလဲဆိုရင္လူမ်ိဳး ႀကီးဆိုတာ ရာဇဝင္အရျဖစ္ပြားၿပီး၊ တည္တည္တံ့တံ့ေနလာတဲ့သူ၊ ဘာသာစကားနဲ႔၊ သူ႔နယ္ေျမနဲ႔၊ သူ႔စီးပြားေရးနဲ႔၊ သူ႔ယဥ္ေက်းမႈ ပညာ ထံုးစံဓေလ့နဲ ့ ညီညြတ္စည္းရံုးထားတဲ့ လူေပါင္းစုပဲလို႔ သရုပ္ေဖၚျပခဲ့တယ္။ ဒီေနရာမွာ လူေပါင္းစုဆိုတာဟာ (A Nation is not a racial or Tribal community of people) လို႔အတိအလင္းေဖၚျပထားတယ္။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ လူမ်ိဳးႀကီးဆို တာ အေသြးအဆင္တူတဲ့ (Race) တို႔ (Tribe) လို႔ေခၚတဲ့ လူမ်ိဳးစုမ်ိဳးမဟုတ္ ဘူး၊ အဲဒီ (Race) တို႔ေပါင္းစပ္ထားျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ ရွင္းလင္းျပန္တယ္။ x x x

ဒါျဖင့္ အဓိပၸါယ္က ဘယ္လိုသေဘာလဲ။ လူမ်ိဳးႀကီးဆိုတာ အခ်င္း ခ်င္းေပါင္းသင္းေနရင္ (Ragional autonomy) ဆိုတဲ့ နယ္ေျမအရ ကိုယ္ပုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရၿပီး၊ ခြဲထြက္ခြင့္ပါရထုိက္သတဲ့ (The right of self-determi-nation means that a nation can arrange its life according to its own will. It has the right to arrange its own life on the basis of autonomy. It has the right to enter into federal relation with other nation. It has the right to complete secession) လို႔ဆိုထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆက္ေျပာ ထားတာ ရွိေသးတယ္။ ကိုယ္ပုိင္ျပဌာန္းခြင့္ကို လူမ်ိဳးႀကီးဆိုတာတုိင္း ရထုိက္တယ္ဆိုေပမယ့္ ေနရာတကာမွာ အၿမဲတမ္း မဟုတ္ဘူး ေကာင္းက်ိဳး လုပ္ဖုိ႔သာျဖစ္တယ္။ ဆိုးက်ိဳးလုပ္ဖို႔ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေျပာထားတယ္။ လူမ်ိဳး အခ်င္း ခ်င္းခ်ယ္လွယ္လႊမ္းမိုးမႈ၊ ႏွိပ္စက္မႈ မျဖစ္ရေအာင္ ဒီအခြင့္အေရးမ်ိဳးကို လူမ်ိဳးႀကီးတုိင္းကို ေပးထားတာပဲ။

ဒါေတြအားလံုးðခံလိုက္ေတာ့ ဘာအဓိပၸါယ္ထြက္သလဲဆိုရင္ လူမ်ိဳး ႀကီးဆိုတာ အခ်င္းခ်င္းေပါင္းၾကရင္ ကိုယ္ပုိင္ျပဌာန္းခြင့္အရ ေပါင္းၾက။ ဒါေပ မယ့္ ေနရာတကာ အခ်ိန္အခါတုိင္းမွာ အေျခအေနအက်ိဳးအေၾကာင္းကို မေထာက္ပဲ အရမ္းကိုယ္ပုိင္ျပဌာန္းခြင့္ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ပါပဲ။ ဒါက (Nation or Nationality) ဆိုတဲ့လူမ်ိဳးႀကီးမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးသိသင့္သိထုိက္ေသာ သေဘာတရားေတြပဲ။ ၿပီးေတာ့ -
x x x ဒီဟာေတြကေတာ့ လူမ်ိဳးေရးလူနည္းစုအခြင့္အေရးေတြႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သိသင့္သိထုိက္တဲ့အခ်က္ေတြပဲ။ ၿပီးေတာ့ လူမ်ိဳးေရး လူနည္းစုဆို တာ လူဦးေရးဘယ္ေလာက္ရွိမွ လူမ်ိဳးေရးလူနည္းစုေခၚမလဲဆိုတာကို သိဖို႔ လိုတယ္။ အရင္စစ္မျဖစ္ခင္ရွိခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေပါင္းစံုအသင္းခ်ဳပ္ႀကီးက သရုပ္ျပဌာန္းထားတာကေတာ့ လူမ်ိဳးေရးလူနည္းစုဆိုတာ လူမ်ိဳးေရးလူမ်ားစုရဲ့ ငါးပံုတပံုေလာက္ရွိမွ လူမ်ိဳးေရးလူနည္းစုလို႔ ေခၚႏုိင္မယ္လို ့ဆိုထားတယ္။ ဘာျပဳလို႔လဲဆိုေတာ့ ရွမ္းျပည္မွာ လူမ်ိဳးေပါင္း (၂ဝ-၃ဝ)ေလာက္ရွိတယ္။ အဲဒီလိုသာ လူမ်ိဳးကြဲတုိင္း ေလွ်ာက္ေခၚေနရင္ ဆံုးမွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လူဦးေရ သတ္မွတ္ရတာပဲ။ သို႔ေပမယ့္ ဗမာျပည္အဖုိ႔မွာ လူမ်ိဳးေရး လူမ်ားစုရဲ့ ငါးပံုတပံုဆုိတာကေတာ့ မ်ားလြန္းအားႀကီးတယ္ထင္တယ္။ ဆယ္ပံုတပံု ေလာက္ရွိရင္ပဲလူမ်ိဳးေရးလူနည္းစုလို႔ ေခၚသင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္။ လူမ်ိဳးေရး၊ လူမ်ားစုရဲ့ ငါးပံုတပံုရွိမွ လူမ်ိဳးေရးလူနည္းစု ဆိုရင္ေတာ့ ဗမာျပည္မွာ လူမ်ိဳးေရး၊ လူနည္းစုကို မရွိႏုိင္ေတာ့ဘူး။

x x x ဒီေတာ့ လူမ်ိဳးေရးျပႆနာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္ ေတာ္ေတာ္စံုစံု လင္လင္ေျပာျပၿပီးတဲ့ေနာက္ က်ေနာ္တို႔ ဗမာျပည္သစ္ကို တည္ေထာင္ေတာ့ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတည္ေထာင္မလား၊ လူမ်ိဳးႀကီးတမ်ိဳးတည္းပဲဆိုတဲ့ တုိင္းျပည္မ်ိဳး (Unitary State) တည္ေထာင္မလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကို ေျဖဆိုလိုတယ္။ က်ေနာ့္အျမင္အရဆိုရင္ေတာ့ အထက္ကဆိုခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးေရးအရ ရသင့္ရထုိက္တဲ့ အခြင့္အေရးမ်ိဳးေတြကို စည္းကမ္းသတ္မွတ္ေပးၿပီးေတာ့ (Unitary State) လူမ်ိဳးႀကီးတမ်ိဳးဆိုတဲ့ ႏုိင္ငံမ်ိဳးေတာ့ ေထာင္လို႔မျဖစ္ဘူး။ ျပည္ေထာင္စုသေဘာမ်ိဳးပဲျဖစ္မွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေပါင္းကာမွ ေဆးအတြက္ ေလးဆိုတဲ့ ျပည္ေထာင္စုမ်ိဳးတစိတ္တေဒသက တခုလံုးကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ အထူးသျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုဟာ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈကို စုေပါင္းၿပီး စနစ္တက် စီစဥ္ႏုိင္မယ့္ ျပည္ေထာင္စုမ်ိဳး ျဖစ္ရမယ္။ ဒါမွ လူမ်ိဳးအားလံုး တုိင္းသူျပည္သားအမ်ားဆံုး တိုးတက္မႈကို လုပ္ႏုိင္မွာပဲ။ ေပါင္းတယ္ဆိုတာ အခ်င္းခ်င္း ေကာင္းက်ိဳးရွိေအာင္ ေပါင္းၾကတာျဖစ္ၿပီး ဆိုးက်ိဳးရွိေအာင္ ေပါင္းတာမ်ိဳး ဘယ္နည္းနဲ႔မွ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။

ဒီလိုလူမ်ိဳးေရး ျပႆနာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ အေၾကာင္းေပၚရင္ ေပၚသလို ေဆြးေႏြးသင့္ရင္ ေဆြးေႏြးပါအံုးမယ္။ အခု မိန္႔ခြန္းမွာေတာ့ ဒီ ေလာက္နဲ႔ပဲေတာ္ေလာက္ၿပီလို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္။ (ဖဆပလ ပဏာမျပင္ဆင္မႈညီလာခံမိန္႔ခြန္းမွ)

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းစံုေနထုိင္ေသာႏုိင္ငံျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ကရင္၊ ကခ်င္၊ ကယား၊ ခ်င္း၊ မြန္၊ ဗမာ၊ ရခုိင္၊ ရွမ္း စသည့္ လူမ်ိဳးမ်ားအျပင္ အျခားလူမ်ိဳးအမ်ားအျပားလည္း စုဖြဲ႔ေပါင္းစည္း ေနလ်က္ရွိၾကေပသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေနထုိက္လ်က္ ရွိၾကေသာလူမ်ိဳးမ်ား၏ အေျခအေနမွာလည္း စီးပြားေရးႏွင့္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအားျဖင့္ မညီမညာ အဆင့္ဆင့္ ကြဲျပားျခားနားၿပီး အခ်ိဳ႔မွာ အလြန္ေခတ္ေနာက္က်လ်က္ ရွိၾကေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူမႈေရးပံုစံစနစ္မ်ားအစ ယဥ္ေက်းမႈထံုးတမ္း ဓေလ့မ်ားႏွင့္ ေနထုိင္ပံုမ်ားပါ ကြဲျပားလ်က္ရွိေပသည္။ ဤကဲ့သို႔စီးပြားေရးႏွင့္ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ အဆင့္ဆင့္ကြဲျပားမႈသည္ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးႏွင့္တမ်ိဳး နားလည္မႈလြဲမွားၿပီး မယံု မၾကည္မႈမ်ားကို ေပၚေပါက္ေစႏုိင္ေပသည္။

ထုိ႔အျပင္စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈစသည့္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး အားျဖင့္ အဆင့္ဆင့္ကြဲျပားေနၿပီး အခ်ိဳ႔မွာ အလြန္ ေခတ္ေနာက္က်လ်က္ ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ယင္းအေျခခံမ်ားႏွင့္ကုိက္ညီေသာတိက်သည့္သေဘာထား မူဝါဒတရပ္ကို ခ်မွတ္အေကာင္အထည္ေဖၚႏုိင္ေရးသည္လည္း အလြန္ခက္ခဲ နက္နဲေသာျပႆနာတရပ္ျဖစ္ေပသည္။ မည္သို႔ပင္ရွိေစ ဤျပႆနာကို ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ ပကတိအေျခအေနႏွင့္ ကိုက္ညီစြာ လက္ေတြ႔က်က် ေျဖရွင္းေပးခဲ့ေပသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ ျပည္ ေထာင္စု(ဝါ) တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားအေပၚ သေဘားထားကိုလည္း လက္ေတြ႔ျပသရာလည္း ေရာက္ေပသည္။

အပိုင္း (ခ) ရွိပါေသးသည္။
Photo = 12-2-1947 historic Pinlong agreement signed by Bogyoke Aung San and ethnic leaders

Bitter pills ေဆးခါးၾကီး

နားေတာ့မျငီးၾကနဲ႔ေပါ့ဗ်ာ။ VOA က ေနာက္တခုေမးလို႔ ေျဖခြင့္ရပါေသးတယ္။ ေဒၚစုကေန အမတ္သစ္ေတြကို စည္းကမ္းလမ္းညႊန္ေတြခ်မွတ္တာက ၾကမ္းလြန္းမေနဘူးလားတဲ့။ လိုက္ႏိုင္ၾကပါ့မလားတဲ့။

ကြ်န္ေတာ္အျမင္က ရိုးရိုးေဆးကုမရလို႔ ဓါတ္ၾကမ္းတိုက္သလို မဟုတ္ပါ။ အမွန္တကယ္ေျပာင္းလဲဘို႔ဆိုတဲ့ မဲဆြယ္ကာလ စကားနဲ႔အညီ အမတ္ေတြကအစ ေျပာင္းၾကဘို႔ေျပာလိုက္တာျဖစ္တယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ျမန္မာျပည္မွာ အဲလိုေဆးခါးၾကီး တိုက္ဘို႔လိုေနတယ္ဆိုတာကို ျပတာျဖစ္တယ္။

၁ဝဝ% လိုက္ႏိုင္ၾကမယ္လို႔ေတာ့ အာမမခံေပမယ့္ အမတ္သစ္ေတြအားလံုးဟာ အင္ျပည့္အားျပည့္လုပ္ၾကမယ္လို႔ တထစ္ခ်ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ေနာက္ ၅ ႏွစ္ျဖစ္ျဖစ္၊ ၾကားျဖတ္ျဖစ္ျဖစ္ အေရြးခံၾကအံုးမယ့္ အမတ္ေလာင္းေတြပါ ခုကတည္းက အိမ္စာလုပ္ၾကဘို႔ ႏိႈးေဆာင္ခ်က္လို႔ပါယူဆပါတယ္။

အိႏၵိယနမူနာ အဆိုးတခုနဲ႔ အေကာင္းတခုကို ေပးပါရေစ။ ၂ဝ၁၄ အိႏၵိယေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲနဲ႔တက္လာတဲ့ အမတ္သစ္ ၃ ဦးမွာ ၁ ဦးက ရာဇဝတ္မႈမကင္းၾကပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔လူေတြမွာက ၁ဝဝ% ကင္းၾကတယ္။ ေကာင္းတာတခုက အိႏၵိယ ပါလီမန္အတြင္းဝန္ရံုးေအာက္မွာ အမတ္သင္တန္းရွိတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း ရွိေစခ်င္တယ္။ NLD ပါတီက မဟုတ္သူေတြကိုပါ အက်ိဳးမ်ားေစပါမယ္။

အမတ္ေတြမွာသာ အရည္အခ်င္းတိုးတက္ဘို႔လိုတာမဟုတ္ပါ။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ တြဲဖက္ ဆက္စပ္ လုပ္ၾကရမယ့္ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ မီဒီယာနဲ႔ လူမႈအသင္းအပင္းေတြပါ အရည္အခ်င္း တိုးတက္ဘို႔နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ျပင္းျပင္းထံထံၾကိဳးစားၾကဘို႔ လိုတယ္လို႔ထင္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁၁-၂ဝ၁၅

Colorado Springs shooting ကိုလိုရာဒိုပစ္ခတ္မႈနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္တာ ဆိုင္သလား

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ကိုလိုရာဒိုမွာ ေဆးရံုတခုကို ေသနတ္နဲ႔ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ လူ ၃ ေယာက္ေသဆံုးျပီး ၉ ေယာက္ ဒဏ္ရာရသြားပါတယ္။ ဘာလို႔အဲလိုပစ္သလည္း ခုထိမရွင္းလင္းေသးပါ။

Colorado Springs center ဟာ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်ေပးေနတဲ့ေဆးရံုတခုျဖစ္ေနပါတယ္။ ပစ္ခတ္မႈဟာ အဲဒီအခ်က္နဲ႔ ဆက္ေန မေနေတာ့ မသိရေသးပါ။ ေသနတ္သမား အသက္ ၅၇ ႏွစ္ရွိတဲ့ (ေရာဘတ္ လူဝီ ဒီးယား) ကို ဖမ္းမိထားပါျပီ။ သူက အမႈတခုကိုလည္း ရင္ဆိုင္ေနရသူျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေဆးရံုေရွ႕မွာ ကက္သလစ္တရားေဟာဆရာက အပါတ္စဥ္လူစုလူေဝးနဲ႔ ဆႏၵျပသလုိတရားေဟာေလ့ရွိပါတယ္။ ေသနတ္သမားက အဲဒီလူစုထဲကေတာ့ မဟုတ္ပါ။

အေမရိကမွာ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်ခြင့္ကို တရားဝင္ေပးထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုျဖစ္တာေရာ အယူအဆအမ်ိဳးမ်ိဳး လြတ္လပ္စြာရွိခြင့္လည္းျပဳထားလို႔ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်ေရးမွာလည္း ေနရာေဒသအလိုက္ မတူၾကပါ။

၂၄-၁-၂ဝ၁၁ ေန႔က လူေတြ ရာနဲ႔ေထာင္နဲ႔ခ်ီျပီး ဝါရွင္တန္-ဒီစီက လမ္းမေတြေပၚမွာ မေမြးေသးတဲ့ ကေလးေတြကို သတ္ျပစ္ေနၾကာကေန အကာကြယ္ေပးၾကဘို႔၊ ေမြးျပီးသားေတြေရာ မေမြးေသးသူေတြအတြက္ပါ အသက္ရွင္ပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးအတြက္ပါ ရပ္တည္ေပးၾကဘို႔ရာ ခ်ီတက္ဆႏၵျပၾကပါတယ္။

(လီလာ-ရို႕စ္) က ဒီလိုေျပာပါတယ္။ (ဖီလာဒက္ဖီးယား) မွာ (ကာမစ္-ဂို႔စ္နဲလ္) ကေန ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်လို႔ ခါးရိုးထဲက အာရံုေက်ာ ပ်က္စီးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ ရွိပါတယ္။ က်မတို႔ေလ့လာမႈေတြကေန အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်လို႔ ေသသံုးရတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။

က်မတို႔တိုင္းျပည္မွာ ေမြးလာရမဲ့ကေလးေတြကို ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်ျပီး သတ္ျပစ္တာကို မကာကြယ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ က်မႏွလံုးသားထဲအထိ ထိခိုက္ပါတယ္ရွင္။ က်မေနတဲ့ေနရာနဲ႔ မလွမ္းမကမ္းမွာ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေပးတဲ့ ေဆးခန္းေတြ ရွိတယ္။ ေန႔တိုင္း အဲတာေတြကို လွမ္းျမင္ေနရတာ စိတ္မခ်မ္းသာစရာ အလြန္ေကာင္းလွပါတယ္။ လူအေတာ္မ်ားမ်ား မသိခ်င္ေရာင္ ေဆာင္ေနၾကေသးတယ္။ က်မကေတာ့ ေလွ်ာက္ၾကည့္တာဘဲ။

က်မတို႔ အဲလိုေသဆံုးေနၾကရတဲ့ မေမြးလာေသးတဲ့ကေလးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို ကာကြယ္ၾကရေအာင္ပါ။ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ကေန ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်တာကို ဥပေဒအရခြင့္ျပဳခဲ့တာကို ဆန္႔က်င္ဘို႔ ႏွစ္ပါတ္လည္ေန႔မွာ ဆႏၵျပပါမယ္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒမွာ လူတိုင္းအသက္ရွင္ရပ္တည္ခြင့္ဆိုတာ ပါရက္သားနဲ႔ ဒီဥပေဒက ဆန္႔က်င္ေနတာပါ။ တေန႔တည္းသာမကာပါဘူး။ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္တာကို ေန႔တိုင္းဆန္႔က်င္ေပးၾကပါရွင္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁၁-၂ဝ၁၅
http://www.cnn.com/2015/11/27/us/colorado-shooting-probe/

Baian Lishou Coffee ေၾကာ္ျငာေကာ္ဖီ

ထိုင္းကေနဝယ္ရတယ္ေျပာတဲ့ ေကာ္ဖီထုပ္ပါရွင့္။ အစာစားခ်င္စိတ္ကိုထိန္းေပးတယ္ ေရငတ္တယ္။ ဝမ္းလဲခ်ဳပ္ပါတယ္။ အဆီက်တယ္ေျပာလို႔ ဝယ္ေသာက္တာ ေခၽြးေတြအရမ္းထြက္ၿပီးမူးပါတယ္။ ညာဘက္လက္သန္း၊ လက္သူႂကြယ္၊ လက္ခလယ္အေၾကာေတြလည္း ကိုက္ပါတယ္။ မတည့္ဘူးထင္လို႔ ဆက္မေသာက္ေတာ့မွသက္သာသြားပါတယ္။ အရမ္းကို စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္မၾကည္ပါဘူး။ အလိုမက်တာေတြျဖစ္ပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းမွာ အဲ့လိုမ်ိဳးျဖစ္တာေတြ မရွိပါဘူး။ တျခားသူငယ္ခ်င္းလည္း ေသာက္တာ ပိန္လဲပိန္ပါတယ္။ သမီးျဖစ္သလိုသူတို႔ ၂ ယာက္လံုးမျဖစ္ပါဘူး။ သမီးမွာ တျခားေရာဂါမ်ားရွိေနလို႔မ်ားလားသိခ်င္လို႔ပါ။ အ႐ိုးနဲ႔အေၾကာေဆးရံုကိုသြားျပသင့္ပါသလားရွင့္။

ေၾကာ္ျငာေဆးျဖစ္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြက မညႊန္ပါ။ ပိန္ေဆးသေဘာေဆးပါတယ္။ ထိေရာက္မႈနဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး ေဆးသုေတသန မေတြ႔ေသးပါ။ ေဆးစစ္တာေတာ့ ကိုယ္တိုင္ဆံုးျဖတ္ပါ။ ေမးတဲ့သူ (ေသာက္တဲ့သူ) အသက္၊ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး စတာေတြ မသိပါ။

ဒီေၾကာ္ျငာေကာ္ဖီထက္ဆိုးတဲ့ ေကာ္ဖီလည္းရွိတယ္။ Love Coffee ညစ္ညမ္းေကာ္ဖီေခၚတယ္။ ေရးထားပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁၁-၂ဝ၁၅

HIV Tests (3) (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ) စစ္ေဆးနည္းမ်ား (၃)

လူထဲကို ပိုးတမ်ိဳးမ်ိဳးဝင္လာတာနဲ႔ အဲဒါကို ခုခံတိုက္ဖ်က္ေပးမဲ့ သက္ဆိုင္ရာ Antibody (အင္တီေဘာ္ဒီ) ခုခံအားေတြ ထြက္လာတယ္။ HIV antibody စမ္းတယ္ဆိုတာ အဲဒါေတြ Blood ေသြးထဲ၊ Saliva တံေတြးထဲ နဲ႔ Urine ဆီးထဲမွာ ရွိေန-မေန စစ္ေဆးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ HIV antibody test စမ္းသပ္နည္းဟာ လူၾကီးေတြမွာ HIV ရွိ-မရွိကို အသင့္ေတာ္ဆံုးနဲ႔ အသံုးအမ်ားဆံုး စစ္ေဆးနည္းျဖစ္တယ္။ ေစ်းလည္းမၾကီးတဲ့ျပင္ တိက်တယ္။ ဒီနည္းကို ELISA (Enzyme-Linked Immunoabsorbent) နဲ႔ EIA (Enzyme Immunoassay) ေခၚတယ္။ ရွိေနတာ ရွာေတြ႔တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာက အဲဒီလူမွာ HIV ပိုး ဝင္ေနျပီ။

ဒါေပမဲ့ ခြ်င္းခ်က္ ၂ ခုရွိတယ္။
၁။ ပိုးရွိေနတဲ့ မိခင္ကေန ေမြးလာတဲ့ကေလးမွာ မေအဆီက (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြလဲ ပါလာတာမို႔ ၁၈ လ အထိ ေဆးစစ္ရင္ အေပါင္းလကၡဏာျပမယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီကေလးမွာ ပိုးရွိေနတာေတာ့မဟုတ္ဘူး။ ဒီလို ကေလးမ်ိဳးေတြကို PCR test ဆိုတာ လုပ္ပါတယ္။
၂။ HIV vaccine trials ကာကြယ္ေဆး စမ္းသပ္တာကို ခံယူေနသူေတြမွာလဲ အဲလိုျပမယ္။

HIV ပိုး ဝင္ထားသူ အမ်ားစုဟာ ကူးစက္တာခံရျပီး ၆-၁၂ ပါတ္အတြင္း စမ္းသပ္လို႔ရတဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြရွိလာမယ္။ ၆ လ ေနမွေတြ႔တာရွားတယ္။ ဒိထက္ ပိုၾကာမယ္ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ပါ။ ဒီလို ပိုးဝင္ေနေပမဲ့ စမ္းလို႔ မေတြ႔ေသးတဲ့ ကာလကို Window period ျပဴတင္းေပါက္ကာလ၊ ၾကားကာလေခၚတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပိုးဝင္မယ္လို႔ သံသယဝင္တဲ့ေနာက္ ၃ လ အၾကာမွာစမ္းတာ သင့္ေတာ္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ မေတြ႔သူဟာ ဥပမာ စိတ္မခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံနည္းကေန ပိုးမဝင္ခဲ့ဘူးလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ၆ လ ေနလို႔မွ မေတြ႔ရင္ေတာ့ ေသျခာပါတယ္။ ပိုးမကူးခဲ့ပါ။ ေနာက္တခါေတာ့ စိတ္ခ်ရတဲ့ ဆက္ဆံနည္းကိုသာ သံုးပါ။

သတိၾကီးဘို႔လိုတာက Window period မွာ တကယ္လို႔ ပိုးရွိေနရင္ သူမ်ားကို ကူးႏိုင္တယ္။ Subtype B ပိုးမ်ိဳးအတြက္ HIV-1 antibody tests နည္းရဲ႕ ပ်မ္းမွ်ၾကားကာလဟာ ၂၅ ရက္ရွိတယ္။ Antigen testing နည္းဆိုရင္ ၁၆ ရက္နဲ႔ NAT (Nucleic Acid Testing) နည္းက ၁၂ ရက္ျဖစ္တယ္။ Window period မွာ Antiretroviral therapy (ဗိုင္းရပ္စ္) ေဆးေသာက္လိုက္ရင္ Antibodies ျဖစ္လာမွာကိုပါ ေႏွးေစလို႔ ၾကားကာလက ၁၂ လေလာက္အထိ ၾကာႏိုင္တယ္။

ELISA test က တိက်လို႔ မွားျပီးအေပါင္းျပတာ မရွိသေလာက္ျဖစ္တယ္။ တၾကိမ္စစ္လို႔ အေပါင္းျပသူ အားလံုးကို Western blot (Protein immunoblot) နဲ႔ Indirect immunofluorescence assay စမ္းသပ္နည္းေတြကို ဆက္လုပ္မယ္။ ဥေရာပမွာ Line immunoassay ကိုပါလုပ္မယ္။ ဆက္စစ္လို႔လဲ အေပါင္းျပေနရင္ ဝ႕၁% ထက္ မလြဲႏိုင္ေတာ့ပါ။ သူ႔မွာ ပိုးရွိေနျပီ။

Antigen test (P24 test) (အင္တီဂ်င္) စမ္းသပ္နည္းနဲ႔ ေသျခာေစႏိုင္တယ္။ (အင္တီဂ်င္) ဆိုတာ ကိုယ့္ပစၥည္း မဟုတ္တဲ့ ပိုးမႊားလိုဟာ ျဖစ္တယ္။ ဒါမ်ိဳး ဝင္လာရင္ ကိုယ္ခႏၶာကေန (အင္တီေဘာ္ဒီ) ထုတ္ေစမယ္။ HIV ပိုးရဲ႕ အဲလိုဟာကို Protein P24 လို႔ေခၚတယ္။ HIV ဝင္တာနဲ႔ ၂-၈ ပါတ္အတြင္း P24 ေတြမ်ားမ်ားလာမယ္။ ေသြးကုိစစ္ရင္ေတြ႔မယ္။ ေရာဂါရလာခ်ိန္မွာေတာ့ သူတို႔ ေပ်ာက္ေပ်ာက္သြားမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ P24 antigen test ကို အျမဲမလုပ္ဘဲ၊ စတုတၳ-မ်ိဳးဆက္စမ္းသပ္နည္းအေနနဲ႔သာသံုးတယ္။ Fourth generation tests ဆိုတာ P24 antigen test နဲ႔ Antibody test တြဲလုပ္တာကို ေခၚတယ္။ ပိုတိက်တယ္။

PCR (Polymerase Chain Reaction) test ဆိုတာ HIV ပိုးရဲ႕ မ်ိဳးဇီဇကို စစ္တာျဖစ္တယ္။ ပိုးဝင္ျပီးေနာက္ ၂-၃ ပါတ္ အၾကာ စမ္းလို႔ရလာတယ္။ Viral load test နဲ႔ HIV NAAT (Nucleic acid amplification testing) လို႔လဲ ေခၚတယ္။ ပိုးရွိ မိခင္ကေန ေမြးတဲ့ ကေလးကို PCR test လုပ္ရတယ္။ အေမဆီက Antibodies ေတြရေနတယ္။ Antibody test က မတိက်လို႔၊ ေစ်းလဲၾကီးတာမို႔ လူတိုင္းကိုေတာ့မစစ္ပါ။ ခ်မ္းသာတိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ ေသြးလွဴရာမွာလဲ PCR test ပါ လုပ္တယ္။

• Rapid HIV tests ဆိုတာ နည္းပညာအရ ELISA tests နဲ႔တူေပမဲ့ စစ္ရတာ မိနစ္ ၂ဝ သာၾကာတယ္။ ေသြး ျဖစ္ျဖစ္ သြားရည္ ျဖစ္ျဖစ္ စစ္ႏိုင္တယ္။ Rapid Antibody Test ကို Rapid or point-of-care test ေခၚတယ္။ Qualitative immunoassays အေရအတြက္ကို စစ္တာျဖစ္တယ္။
• Home testing နည္းက ကိုယ့္ဖါသာကိုယ္ အိမ္မွာတင္ ေသြးျဖစ္ျဖစ္ တံေတြးျဖစ္ျဖစ္နဲ႔ စမ္းလို႔ အေျဖကို မိနစ္ပိုင္းအတြင္း သိႏိုင္တယ္။ ပိုေသျခာေအာင္ေတာ့ ဓါတ္ခြဲခမ္းမွာ ထပ္စစ္သင့္တယ္။
• Home sampling kit ဝယ္၊ ကိုယ့္ေသြးနဲ႔ စမ္းျပီး၊ ဓါတ္ခြဲခမ္းပို႔ႏိုင္တယ္။ ရက္သိပ္မၾကာခင္ အေျဖကို ဖုန္းဆက္ ေမးႏိုင္တယ္။ သူမ်ား မသိေအာင္ လုပ္နည္းတခုေပါ့။ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ HIV ေဆးစစ္တာကို လိႈ႔ဝွက္ဘို႔နဲ႔ ကာယကံရွင္က စမ္းျခင္မွ စမ္းဘို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။
• Home Access Express HIV-1 Test ကို FDA က အသိအမွတ္ျပဳထားျပီး ျဖစ္တယ္။ OraQuick ဆိုတာ မိနစ္ ၂ဝ သာ ၾကာတဲ့ Antibody test ျဖစ္တယ္။ Blood ေသြး၊ Plasma (ပလာစမာ) ေသြးရည္ၾကည္ နဲ႔ Oral fluid ပါးစပ္က အရည္ တခုခုကို စမ္းႏိုင္တယ္။ HIV 1 နဲ႔ HIV 2 ပိုးေတြကို စမ္းတာျဖစ္တယ္။
• Uni-Gold နည္းက ၁ဝ-၁၂ မိနစ္သာၾကာတဲ့ Rapid HIV antibody test ျဖစ္တယ္။ ေသြးစက္ကို စမ္းတာ။ FDA က အသိအမွတ္ ျပဳထားတဲ့ HIV 1 ကို စစ္ေဆးနည္း ျဖစ္တယ္။
• Clearview Complete HIV 1/2 နဲ႔ Clearview HIV 1/2 Stat-Pak နည္းေတြက ေသြး၊ ေသြးထဲက (ပလာစမာ)၊ (စီရမ္) ကို စမ္းရတဲ့ အျမန္နည္း၊ ၁၅ မိနစ္သာ ၾကာတယ္။
• iDiagnostics Rapid HIV Test နည္းကို အသိအမွတ္ မျပဳရေသးဘူး။

HIV Antibodies တခါ မေတြ႔ယံုနဲ႔ ကူးစက္မႈကင္းတယ္လို႔ ခ်င္ခ်င္းေျပာမရေသးပါ။ ၂-၆ ပါတ္ၾကာမွာ ေတြ႔လာႏိုင္တယ္။ ေဆးစစ္လို႔ အေပါင္းျဖစ္ေနသူဟာ တခ်ိန္မွာေတာ့ Antiretroviral treatment ေဆးကုဘို႔လိုလာမယ္။ ေဆးဆိုတာက ဗိုင္းရပ္စ္ကုိ ေႏွးသြားေအာင္နဲ႔ ခုခံအားကိုထိန္းဘို႔ျဖစ္တယ္။ ပိုးရွိေနေပမဲ့ စိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံေရး လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္အရင္က လိင္ဆက္ဆံခဲ့ဘူးသူေတြကိုလည္း အသိေပးသင့္တယ္။ အိမ္ေထာင္ျပဳမယ္ဆိုရင္လဲ ေရာဂါအေၾကာင္း သိေအာင္လုပ္ပါ။ ကာကြယ္နည္း၊ ကုသနည္းေတြ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ပါ။

CD4 T-cell count စစ္ေဆးနည္းဟာ HIV ေရာဂါရွာတာ မဟုတ္ဘူး။ HIV-positive ပိုးရွိေနသူေတြရဲ႕ Immune system ခုခံအား-စနစ္ကို ေစာင္ၾကည့္တာသာ ျဖစ္တယ္။ ေရာဂါအေျခအေန တိုးတက္မႈ-ဆုတ္ယုတ္မႈကို တိုင္းထြာတာ ျဖစ္တယ္။ CD4 T-cell counts နည္းတယ္ဆိုတာ ဒီေရာဂါတခုထဲမွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဗက္တီးရီးယား၊ ပါရာဆိုက္ ဝင္တာ၊ အနာရင္းတာ၊ တီဘီ ရွိတာ၊ မီးေလာင္တာ၊ ခိုက္မိတာ၊ (ပရိုတင္း) ကို အေၾကာေဆးထိုးတာ၊ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့တာ၊ အားကစားလုပ္တာ လြန္ကဲတာ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာ၊ စိတ္ပိုင္းဖိစီးမႈမ်ားတာနဲ႔ အထီးက်န္ ေနရတာေတြေၾကာင့္လဲ မ်ားႏိုင္တယ္။

CD4 counts ပံုမွန္ဆိုရင္ 500 ကေန 1500 CD4+ T cells/microliter ရွိတယ္။ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြက ပိုနည္းတယ္။ HIV ပိုးရွိေနသူမွာ CD4 T-cell count က 200 cells/μL ထက္နည္းတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ Opportunistic infections အခြင့္ေကာင္းယူကူးစက္တာ တခုခုရွိမွသာ ၁၉၉၂ ကတည္းက AIDS လို႔ တရားဝင္သတ္မွတ္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ