ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Thursday, December 31, 2015

2016

• ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ဟာ ေဂ်ာ္ဂ်ီယန္ျပကၡဒိန္အရ ရက္စံုႏွစ္ျဖစ္ျပီး၊ ေသာၾကာကစတယ္။ Common Era (CE) ျပကၡဒိန္ကာလအရ ၂ဝ၁၆ ႏွစ္ေျမာက္ေန႔ ျဖစ္တယ္။ ၁၈ ရာစုႏွစ္ျဖစ္တယ္။ ၂၁ ေထာင္စုႏွစ္ထဲမွာ ၁၆ ႏွစ္ေျမာက္ ျဖစ္တယ္။
• ကုလသမဂၢ ၆၈ ၾကိမ္ေျမာက္အစည္းအေဝးကေန ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ကို International Year of Pulses ပဲမ်ိဳးစံုႏွစ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။
• ဇႏၷဝါရီလထဲမွာ တိုင္ဝမ္မွာ သမတေရြးေကာက္ပြဲရွိမယ္။ ပဌမဆံုးအမ်ိဳးသမီးသမတ ျဖစ္လာေကာင္းလာမယ္။
• မတ္လ ၈ ရက္ေန႔ ေနလံုးဝၾကတ္မယ္။
• မတ္လ (၃ဝ) ရက္ေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သမတသစ္နဲ႔ ဒုတိယသမတသစ္ႏွစ္ဦး တက္လာမယ္။
• ၾသဂုတ္လ ၅ ရက္ကေန ၂၁ ရက္အထိ ေႏြရာသီအိုလံပစ္ပြဲေတာ္ကို ဘရာဇီးလ္ႏိုင္ငံမွာက်င္းပမယ္။
• ႏိုဝဘၤာလထဲမွာ အေမရိကန္သမတေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမယ္။ အာစီယန္-အေရွ႕အာရွေခါင္းေဆာင္မ်ား ထိပ္သီး အစည္းအေဝးကို လာအိုႏိုင္ငံမွာက်င္းပမယ္။
• ဒီဇဘၤာမွာ အေမရိကန္ ပုလဲဆိပ္ကမ္းဗံုးက်ဲခံရတာ ၇၅ ႏွစ္ျပည့္မယ္။
• ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ထဲမွာ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေရး ၄ ပံု ၃ ပံုမွာ မွာအကတိလိုက္စားမႈထူေျပာမယ္။
• တရုပ္ဆယ္ႏွစ္ရာသီခြင္အဆိုအရ ေမ်ာက္ႏွစ္ျဖစ္တယ္။ ေကာင္းတဲ့ႏွစ္လို႔ယူဆတယ္။
• ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ပ္သစ္ ေရြးေကာက္တင္ျမွာက္မယ္။ ပထမဆံုးအမ်ိဳးတေယာက္ကို ေရြးေကာင္း ေရြးမယ္။ UNESCO အၾကီးအကဲ Irina Bokova (အိုင္ရီနာ ဘိုကိုဗာ) တစ္ေျပးေနတယ္။ နယူးဇီလန္သမတေဟာင္း Helen Clark (ဟယ္လင္ ကလာ့ခ္) လည္း အလားအလာရွိတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁၂-၂ဝ၁၅

As usual news မထူးတဲ့သတင္း

ႏွစ္အကုန္ ႏွစ္အကူး ဘာသတင္းထူးသလည္း။
ျမန္မာျပည္ ရခိုင္ေဒသက စီးပြါးေရးအထူးဇုန္တည္ေဆာက္ဘို႔ တရုပ္ CITIC Group Corporation ဦးစီးတဲ့ (ကြန္ဆိုတီးယား) က အခြင့္ရသြားတယ္ဆိုတဲ့သတင္းနဲ႔
အစိုးရသစ္မတက္မီမွာ တရုပ္မိုင္းတူးသမားေတြေန ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းေတြကို အစြမ္းကုန္ ကမ္းကုန္ေအာင္ တူးေဖၚေနၾကသတဲ့။

ဘနဖူး သိုက္တူးတယ္ဆိုတာ ထူးတဲ့သတင္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁၂-၂ဝ၁၅

2016 ၂ဝ၁၆ မွာေပၚလာပါေစ

ကြန္မင့္ကေန ေမးခြန္းေမးတာ ေလွ်ာ့မလာေသး။ ကြန္မင့္မွာ အရုပ္ေတြ၊ စတစ္ကာေတြ လာတင္တာလည္း နည္းမသြားေသး။ အသက္-က်ား-မ မေျပာမျပခ်င္သူလည္း စံခ်ိန္မက်ေသးပါ။

သူမ်ားလက္ရာေတြ ကူးတင္တာကို ကိုယ္တိုင္ ေကာင္း-မေကာင္း၊ ၾကိဳက္-မၾကိဳက္လို႔ ကီးဘုတ္ႏွိပ္တာလို အဆင့္တူ မထားခ်င္ပါ။ အဲလိုဟာေတြက ေနရာတကာမွာေတြ႔ေနရလို႔ အီေနာက္လာတယ္။

(ဟုတ္) ဆိုတာရယ္၊ (ေက်းဇူး) ဆိုတာရယ္နဲ႔ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ (ေမးနည္းစည္းကမ္း) ကို (အီမိုအိုင္ကြန္) လို႔ တံဆိပ္တံုးႏွိပ္သလို လုပ္လိုရရင္ သိပ္ေကာင္းမွာပဲ။ သံုးရဖန္မ်ားလြန္းလွတယ္။ ေကာ္ပီ-အင္-ေပ့စ္ လုပ္ရတာကိုက အခ်ိန္မနည္းကုန္တယ္။

၂ဝ၁၆ ထဲမွာ စည္းကမ္းေကာင္းတာေတြ၊ အဆင္ေျပတာေတြ ေပၚလာပါေစသတည္း။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁၂-၂ဝ၁၅

The Most Dangerous Times on the Road

လမ္းေပၚမေတာ္တဆျဖစ္မႈ အဆိုးဆံုးကာလမ်ား

အရက္ေသာက္ရင္း ကားေမာင္းလို႔ လမ္းေပၚမွာ မေတာ္တဆျဖစ္မႈေတြ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္ေစတယ္။

၂ဝဝ၁ ကေန ၂ဝဝ၅ အတြင္း National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) မွတ္တမ္းေတြအရ တေန႔မွာပ်မ္းမွ် ၃၆ ေယာက္ေသဆံုးခဲ့တယ္။ ခရစ္စမတ္ေန႔မွာ ေန႔စဥ္ ပ်မ္းမွ် လူ ၄၅ ေယာက္ေသဆံုးတယ္။ ႏွစ္သစ္ကူးေန႔မွာ ၅၄ ေယာက္ေသဆံုးခဲ့တယ္။ ေႏြရာသီမွာသက္သာတယ္။

ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြအတြက္ အဆိုးဆံုးရက္ ၁ဝဝ ရွိတယ္။ Memorial Day ေအာက္ေမ့ဘြယ္ေန႔နဲ႔ Labor Day ေလဘာေန႔ၾကားရက္ေတြျဖစ္တယ္။ ေမလနဲ႔ ၾသဂုတ္လအေတြင္း ဟိုင္းေဝးလမ္းမေတြေပၚမွာ ၁ဝ ေယာက္ျဖစ္တာ ၉ ေယာက္ေသဆံုးတယ္။

အဆိုးဆံုးက ေဟာလီးေဒးေတြမွာျဖစ္တယ္။ ဥပမာ ဇူလိုင္လ (၄) ရက္ အေမရိကန္လြတ္လပ္ေရးေန႔။ ပ်မ္းမွ် ၄၄ ေယာက္ေသတယ္။ ခရစ္စမတ္နဲ႔ ႏွစ္သစ္ကူးရက္ၾကားမွာ ေသဆံုးႏွဳန္း ၃၄% တိုးလာတယ္။ ၄၅ ေယာက္သာ ေသရာကေန ၅၄ ေယာက္အထိေသးလာတယ္။ စက္တဘၤာ (၂) နဲ႔ ၾသဂုတ္လ (၁၃) ရက္ေတြက ဒုတိယနဲ႔ တတိယလိုက္တယ္။ ဇူလိုင္ (၁၅)၊ ေမ (၂ဝ) နဲ႔ ႏိုဝဘၤာ (၁၁) ေတြက ဆက္လိုက္တယ္။ ႏွစ္သစ္ကူးအၾကိဳေန႔ ဒီဇဘၤာ (၃၁) ရက္က နံပါတ္ (၇) လိုက္ျပီး၊ ၁၃ဝ ပ်မ္းမွ်ေသတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အရက္မူးျပီး ေသဆံုး ဒဏ္ရာရတာေတြ ေလွ်ာ့နည္း ပေပ်ာက္ပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁၂-၂ဝ၁၅

Postpartum Umbilical Hernia ကေလးေမြးျပီး ခ်က္စူျခင္း

၁။ ဆရာရွင့္ ကြ်န္မအသက္သံုးဆယ္ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္  ကေလးနွစ္ေယာက္အေမပါ။ ဒုတိယကေလး ေမြးထားတာ ရွစ္လရွိပါျပီ။ ဗိုက္အရမ္းပူလာပါတယ္ဆရာ။ ပထမသားေလးေမြးျပီးတုန္းကလဲ ဗိုက္ပူပါတယ္။ ကေလး ဆယ္လသားမွာ gym ေဆာ့အစားေလ်ွာ့လို့ ပံုမွန္ခႏၶာကိုယ္ျပန္ရပါတယ္။ ဒုတိယကေလးကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတာ့ ခ်က္စူထြက္လာလို့ OG က အူက်ြံတယ္ေျပာပါတယ္။ ဗိုက္ခြဲေမြးတာမို့ ကေလးေမြးရင္း တခါတည္း ခ်က္ျပန္ဖာေပးပါတယ္။ ခုဒုတိယကေလး အသက္ရွစ္လရပါျပီ။ ဗိုက္က တအားပူေနတာ လံုးဝမက်ပါဘူး။ ဗိုက္အလယ္ခ်က္နားက ကြက္ပူပါတယ္။ ဆီးစပ္နားက သိပ္မပူပါဘူး။ ကိုယ္ဝန္နဲ႔တုန္းကလည္း ဗိုက္ႀကြက္သားေတြအရမ္းအားနည္းျပီး ဗိုက္က ေအာက္ဖက္အရမ္းေလွ်ာပါတယ္။ ခုလည္း ဗိုက္ကအရမ္းေပ်ာ့ျပီး ပူေနပါတယ္။ အူႀကြံထားတာမို့ GYM ကစားလို့ရပါ့မလားဆရာ ဗိုက္ျပန္ခ်ပ္ေအာင္ အစားအေသာက္ ေလ့က်င့္ခန္း၊ ေဆး ဘာေတြလုပ္ရမလဲသိခ်င္ပါတယ္။

၂။ ကြၽန္ေတာ့အမ်ိဳးသမီး ရန္ကုန္မွာ ေက်ာင္းဆရာမလုပ္ပါတယ္။ အသက္က ၄၉ ႏွစ္ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၄ ႏွစ္ေလာက္က ခ်က္ေနရာက မခံႏိုင္ေအာင္နာလို႔ ေဆးခန္ျပေတာ့ ဆရာဝန္မက အူကြၽံတာလို႔ေျပာၿပီး ေသာက္ေဆးေပးလိုက္ပါတယ္။ မသက္သာရင္ ခြဲစိတ္အထူးကုနဲ႔ျပၿပီးခြဲပါလို႔ေျပာပါတယ္။ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ခ်က္မွာ ဇီးေစ့ေလာက္ေလး စူေနပါတယ္။ ေဆးေသာက္လိုက္တာ ေကာင္းသြားပါတယ္။ ခ်က္စူကေတာ့ မေပ်ာက္ပါဘူး။ တႏွစ္တခါေလာက္ေတာ့ ျပန္နာေပမဲ့ အရင္ေလာက္မဆိုးဘဲ တရက္ႏွစ္ရက္ေလာက္ဆို ျပန္ေကာင္းသြားပါတယ္။ ခ်က္ကေတာ့ ပိူစူလာတာ အခုဆို ကြမ္းသီးျခမ္းခ်က္ေပၚတင္ထားသလိုပါဘဲ။ တခ်ိဳ႕က ခြဲဖို႔အၾကံေပးၾကေပမဲ့ တခါတေလမွနာတာရယ္ ကုန္က်စရိတ္ရယ္ ရန္ကုန္ကေဆးခန္းေတြရဲ႕ ေကာလဟာလတခ်ိဳ႕ေၾကာင့္ သူက မခြဲခ်င္ပါဘူး။ အဲဒါ ဘယ္လိုလုပ္သင့္တယ္ဆိုတာ ဆရာ့ကို အၾကံေတာင္းပါရေစခင္ဗ်ာ။

အမ်ိဳးသမီးေတြ ခ်က္စူလာတာက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုးမွာလည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေမြးျပီးမွလည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အူကြ်ံတာ ျဖစ္တယ္။ သားအိမ္က်တာကိုလည္း ကြ်ံတာပဲေခၚတယ္။ ဝမ္းဗိုက္တြင္းဖိအား (ပရက္ရွာ) မ်ားလို႔ျဖစ္တယ္။ ဗိုက္ကို ဖိအားေပးတိုင္း ထြက္စရာေနရာရွာတယ္။ အားနည္းတဲ့ေနရာကေန စူထြက္မယ္။ ခ်က္။ ေယာက္်ားေတြအူက်တာလည္း အတူူတူပဲ။ ကေလးငယ္ေလးေတြခ်က္ေဖါင္းတာလည္းအတူတူပဲ။ ဗိုက္ထဲမွာ တြယ္ကပ္မေနပဲ လႈတ္ရွားႏိုင္တာက အူေတြျဖစ္တယ္။ အူသိမ္ျဖစ္တယ္။ အဲတာက အားနည္းခ်က္ေနရာကေန စူထြက္တယ္။

မတ္တတ္ရပ္ရင္ထြက္မယ္။ အေလးအပင္မရင္၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာျခည္၊ ဝမ္းညွစ္ရရင္ သိသိသာသာထြက္မယ္။ ရယ္လိုက္ရတာ အူကိုႏွိပ္ေနရတာပဲ လုပ္ရင္ထြက္မယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္လည္းထြက္မယ္။ ဗိုက္ခြဲကေလးေမြးသူ တခ်ိဳ႕မွာ ခ်ဳပ္ရိုးေၾကာင္းကေန စူထြက္ျပီးအဲလိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကေလးေမြးရတာမ်ားလြန္းသူေတြ၊ လူကဝေနသူ၊ အေလးအပင္မရတာမ်ားသူ၊ ေမြးျပီးကာစ အေနအထိုင္လိုသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
မျဖစ္ေစေအာင္ ၾကြက္သားေတြအားေကာင္းေအာင္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ႏိုင္တယ္။ ဗိုက္က ဗယ္လီၾကြက္သားေတြနဲ႔ တင္ပါးဆံုထဲကၾကြက္သားေတြကို အားေကာင္းေစေအာင္လုပ္ရမယ္။ ေနာက္ဟာအတြက္က (ကီဂယ္) ေလ့က်င့္ခန္း ျဖစ္တယ္။

ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းသိေအာင္လုပ္ျပီး ဆင္ျခင္ပါ။ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ ေဆးကုသမႈစနစ္က်ပါေစ။ ေဆးလိပ္မသင့္ပါ။ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေျခရင္ ၾကြက္သားေတြကို ထိန္းျပီးလုပ္ပါ။ အေလးအပင္မတာမွာလည္း ထိန္းလုပ္လို႔ရတယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္တာကို အစားအေသာက္နဲ႔ျပင္ပါ။ အိမ္သာထိုင္ရတာမွာ ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္ မသင့္ပါ။ ဒူး ၉ဝ ဒီဂရီထားရတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ရင္သံုးပါ။ ဝမ္းႏုတ္ေဆးခဏခဏမေသာက္ပါတဲ႔။ ကေလးကို ေကာက္မယူတာသတိနဲ႔လုပ္ပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းပါ။

ၾကြက္သားအားေကာင္းေစသင့္တယ္။ ပိုဆက္ဆီယမ္လိုမယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္ေဆးက ေဆးျပား၊ ေဆးရည္၊ ေဆးေတာင့္၊ ေဆးမံႈ႕။ ပိုတက္ဆီယမ္ၾကြယ္ဝသည့္အစာေတြစားေသာက္ပါ။ လိမ္ေမာ္သီး၊ သရက္သီး၊ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္၊ ခရမ္းခ်ဥ္းသီး၊ စေထာဘယ္ရီ၊ မက္မြန္းသီး၊ ဆလတ္ရြက္၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ေထာပတ္သီး၊ အေစ့အဆံမ်ား၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္စိမ္းမ်ား၊ ႏြားႏို႔၊ အာလူး။ ဖရဲသီး၊ ပဲသီး၊ အသား၊ စပ်စ္သီး၊ ေရာဂတ္၊ အသီးေျခာက္မ်ား။

ကုသနည္းက ေနာက္ဆံုးမွာ ခြဲစိတ္ရတယ္။ အူထြက္တာၾကီးမွ၊ အေနရခက္မွသာခြဲဘို႔လိုမယ္။ ခြဲတဲ့အခါ အေပါ္ပိတ္ေပးယံုသာမက ပိုအားေကာင္းေအာင္ျပင္ရတာလည္းလုပ္ေပးတယ္။ အဲတာေတြကုိ မေရးေတာ့ပါ။

ခြါျမင့္ဖိနပ္စီးတာ မသင့္ပါ။ မိန္းကေလးလို ပိပိယိယိထိုင္ပါဆိုတာ ေကာင္းတဲ့သြန္သင္မႈျဖစ္တယ္။ လူေတြၾကား တအားရယ္ေမာတာကိုလည္း လူၾကီးေတြကဆံုးမရရင္ နားေထာင္သင့္တယ္။ ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္တာ မသင့္ပါ။ အထိုင္မတတ္ေတာ့ အူက်တတ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁၂-၂ဝ၁၅

ASCUS Pap abnormality သားအိမ္ဝစစ္ခ်က္ ပံုမွန္မထြက္

ဆရာရွင့္ သားအိမ္ေခါင္းစစ္တာ မသကၤာစရာေတြ႔တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ဘာကိုလည္းဆိုတာေတာ့ မေျပာပါဘူးရွင့္။ HPV ပိုးထပ္စစ္ဖို႔ခ်ိန္းထားပါတယ္။ positive ဆိုရင္လံုးဝမေကာင္းဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ positive ျဖစ္ခဲ့ရင္ ဘယ္လိုကုသမႈမ်ိဳး ျပဳ လုပ္ရမလဲရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။

Pap smear/Pap test ဆိုတာ သားအိမ္ဝကိုစစ္ေဆးတာ။ HPV ဆိုတာ သားအိမ္ဝကင္ဆာကိုျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ၾကြက္ႏို႔ပိုး ျဖစ္တယ္။ စစ္တဲ့အခါမွာ အေျဖ အမ်ိဳးမ်ိဳးထြက္လာႏိုင္တယ္။ HPV vaccine ဆိုတာ သားအိမ္ဝကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး ျဖစ္တယ္။ အသက္ ၉ ႏွစ္ကေန ၂၆ ႏွစ္ၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြကို ထိုးေပးရတယ္။

သားအိမ္ဝစစ္ေဆးတာ Pap normal ပံုမွန္သာရွိျပီး၊ HPV positive for high-risk လို႔လည္းအေျဖထြက္တတ္တယ္။ လူက ဘာမွမျဖစ္ပဲ HPV ပိုးကူးစက္ခံထားရသူေတြမွာ အဲလိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သားအိမ္ဝကအေကာင္းသာရွိေနမယ္။ အဲလိုျဖစ္ေနသူမွာ HPV ပိုးအမ်ိဳးအစားက အႏၲရာယ္ရွိတာမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲလိုျဖစ္ေနတဲ့ဆဲလ္ေတြ ေတြ႔တာကို ဆိုလိုတယ္။ အဲလိုေတြ႔သူကို ေနာက္ထပ္စစ္ရမယ္။ ဥပမာ ေနာက္ ၃ လ။ ကိုယ္ခံအားကေန အဲလိုျဖစ္တာကို တိုက္ထုတ္လိုက္ရင္လည္း ေကာင္းလာႏိုင္တယ္။

အေျဖစာမွာ ASCUS ဆိုတာ Atypical Squamous Cells of Unknown Significance ျဖစ္တယ္။ HPV-negative အႏုတ္ျပတယ္ဆိုရင္ ကင္ဆာျဖစ္လာႏိုင္ေျခ ျဖစ္မလာႏိုင္ပါ။ ေနာက္ထပ္စစ္လည္း မူမွန္သာျဖစ္မယ္။ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ေအာက္အမ်ိဳးသမီးေတြ ေဆးကုသစရာမလိုပဲေပ်ာက္တယ္။

HPV-positive အေပါင္းျပေနရင္ ASCUS ကအေရးၾကီးတယ္။ Colposcopy ကရိယာနဲ႔စစ္ၾကည့္ႏိုင္တယ္။

Low-Grade Squamous Intraepithelial Lesion (LGSIL) အဆင့္နိမ့္တာေတြတယ္ဆိုရင္ သားအိမ္ဝရဲ႕ အျပင္လႊာမွာ ေကင္ဆာမျဖစ္ခင္ ေစာေစာပိုင္းအဆင့္ျဖစ္တယ္။ သတိထားရမယ္။ အဆင့္ေတာ့မျမင့္ပါ။ အလိုလိုေပ်ာက္သြားႏိုင္တယ္။ ၁ဝ% ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Colposcopy ကရိယာနဲ႔စစ္မယ္။ လိုအပ္ရင္ကုေပးတယ္။ အသက္ ၂၁ ႏွစ္ေအာက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အဲလို LGSIL ေတြေပမယ့္ ကင္ဆာကိုမေျပာင္းပါ။ တႏွစ္ေနရင္ေတာ့ Pap ထပ္စစ္သင့္တယ္။

High-Grade Squamous Intraepithelial Lesion (HGSIL) အဆင့္ျမင္တာေတြ႔ရင္ ၂ဝ% ကင္ဆာျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ကုသလို႔ရပါတယ္။ Colposcopy ကရိယာနဲ႔စစ္မယ္။ လိုရင္ မေကာင္းတာေတြကိုဖ်က္ဆီးေပးမယ္။ Pap test ေခၚစစ္မယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁၂-၂ဝ၁၅

Cholesterol ကိုလက္စေထာ


(ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနရင္ ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရေစႏိုင္တယ္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းလို႔ ရင္ပတ္နာတာျဖစ္တယ္။ အဆီစားမ်ားရင္ အဲတာကို ေသြးလႊတ္ေၾကာနံရံမွာလာစုေနလို႔ အဲလိုေရာဂါေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားရင္ ပိုျဖစ္တယ္။ ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈနည္းရင္ ပိုျဖစ္တယ္။ မ်ိဳးရိုးအရပါလာတာကိုေတာ့ ေရွာင္မရပါ။ မ်ားသူေတြဟာ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ကတည္းက စျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ေကာင္းတဲ့ HDL အမ်ိဳးသမီးေတြထက္နည္းတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အသက္ရလာရင္ ဆိုးတဲ့ LDL တက္လာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးအသက္မၾကီးသူေတြမွာ ရြယ္တူ ေယာက္်ားေတြထက္ LDL နည္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၅၅ ေက်ာ္ရင္ ရြယ္တူေယာက္်ားေတြထက္ မ်ားလာတယ္။

အဆီနည္းတဲ့အစားအေသာက္နဲ႔ ကိုလက္စေထာနည္းတဲ့ အစားအေသာက္ + ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈ + ကိုယ္အေလးခ်ိန္ (လိုအပ္ရင္) ေလ်ာ့ခ်တာေတြနဲ႔ လူေကာင္းလိုေနႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေဆးလိုမယ္။

ဘာမွမခံစားရလို႔ အသက္ ၂ဝ ေက်ာ္သူ က်ား-မတိုင္း စစ္သင့္တယ္။ ေကာင္းေနရင္လည္း ၅ ႏွစ္တခါစစ္သင့္တယ္။ Lipid profile (lipoprotein profile) လို႔ ေခၚတယ္။ ေယာက္်ားဆို ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္ရင္၊ မိန္းမဆိုရင္ ၄၅ ႏွစ္ေက်ာ္ရင္ ပိုျပီးခပ္စိပ္စိပ္ စစ္သင့္ေသးတယ္။ စစ္ရင္ -
1. LDL (low-density lipoprotein cholesterol) = ဆိုးတဲ့ကိုလက္စေထာ၊
2. HDL (high-density lipoprotein cholesterol) = ေကာင္းတဲ့ကိုလက္စေထာ။
3. Triglycerides ထရြိဳင္ဂလစ္စထြိဳက္ နဲ႔
4. Total Cholesterol ကိုလက္စေထာစုစုေပါင္းေတြကိုသိရမယ္။

1. LDL Cholesterol (ကိုလက္စေထာ) အဆိုး၊
• Less than 100 mg/dL = အေကာင္းဆံုး၊
• 130 – 159 mg/dL = အေကာင္း-အဆိုးၾကား၊
• 160 – 189 mg/dL = ျမင့္ေန၊
• 190 mg/dL and above = အေတာ္ျမင့္ေန။

2. HDL Cholesterol (ကိုလက္စေထာ) အေကာင္း
• 60 mg/dLနဲ႔ အထက္ ရွိသင့္တယ္၊
• ေယာက္်ားေတြမွာ 40 mg/dLထက္နည္းျပီး၊
• မိန္မေတြမွာ 50 mg/dL ထက္နည္းေနရင္ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္လာမွာစိုးရတယ္၊
• 60mg/dL ထက္မ်ားရင္ ႏွလံုးေရာဂါကိုကာကြယ္ရာက်တယ္။

3.Triglycerides (ထရြိဳင္-ဂလစ္စထြိဳက္စ္)
• 150 mg/dL ထက္နည္းတာပံုမွန္၊
• 150 – 199 mg/dL နည္းနည္းမ်ားတယ္၊
• 200 – 499 mg/dL မ်ားတယ္၊
• 500 mg/dL or higher အလြန္မ်ားတယ္။

4. Total Cholesterol (ကိုလက္စေထာ) စုစုေပါင္း
• 200 mg/dL ထက္နည္းေနတာေကာင္းတယ္၊
• 200 – 239 mg/dL နည္းနည္းမ်ားတယ္၊
• 240 mg/dL နဲ႔အထက္ မ်ားတယ္။

(ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ
တကယ္လို႔ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးေၾကာေရာဂါရွိေနရင္ LDL ကို 70 ထက္နည္းေနေအာင္ လုပ္သင့္တယ္။ ဆီးခ်ိဳနဲ႔ တျခားေရာဂါရွိေနသူေတြက LDL 100 ထက္နည္းေနသင့္တယ္။ ႏွလံုးေရာဂါ၊ (စထုပ္္ခ္)၊ အဖ်ားပိုင္း ေသြးေၾကာေရာဂါေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့အႏၲရာယ္ရွိတယ္။ (၁) တသက္လံုးလူေနမႈပံုစံကိုေျပာင္းပါ။ (၂) လိုအပ္ရင္ ေဆးေသာက္ေနပါ။ လူေနမႈပံုစံေကာင္းဆိုတာ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းေနပါ။ ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။

က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တာသာစားပါ။
- Unsaturated fats နဲ႔ Cholesterol နည္းတာေတြသာစားပါ။
- အသီးအႏွံနဲ႔သစ္သီးေတြ စားပါ
- က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္တဲ့ ဆီေရြးစားသံုးပါ။ ႏွမ္းဆီ၊ (ေအာလစ္ဖ္) ဆီ၊ ပန္းႏွမ္းဆီ၊ ေျမပဲဆီ၊ (ကင္ႏိုလာ) ဆီေတြ သံုးပါ။
- ဖိုက္ဘာမ်ားတဲ့ အစားအစာစားေပးပါ။ (ဘာလီ)၊ အုတ္စပါး၊ ပန္းသီး၊
- အေစ့အဆံေတြစားပါ။ ေျမပဲ၊ သစ္ၾကားသီး၊ ဗာဒံေစ့၊
- ပဲသီးစားပါ။ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးစားပါ။
- အသားေတြကရတဲ့အဆီကဆိုးတယ္ဆိုေပမဲ့ အားလံုးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။
- ျမင္ရတဲ့အဆီေတြ ဖယ္ထုတ္ထားတာေရြးပါ။ ေက်ာ္မဲ့အစား ျပဳတ္ပါ။
- ၾကက္သားနဲ႔ ၾကက္ဆင္သားေတြကငန္းသားနဲ႔ ဘဲသားအဆီထက္ သက္သာတယ္။ အေရခြံမစားပါနဲ႔။
- ျပဳျပင္ထားတဲအသားေတြ ဥပမာ Sausage ဝက္အူေတာင့္၊ Hot dogs (ေဟာေဒါ့ခ္)၊ ေတြမွာအဆီနဲ႔ ဆားမ်ားတယ္။ ေရွာင္ပါ။
- ကလီစာကို တခါတေလမွသာစားပါ။
- (မာဂ်ရင္း) က ေထာပတ္ထက္ အသင့္စားလို႔ရတယ္။

- Statins ေဆးကိုအမ်ားဆံုးသံုးတယ္။ ေဆးေၾကာင့္ ဗိုက္နာ၊ ေလပြ၊ ဗိုက္နာ၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ အသည္းထိခိုက္၊ ၾကြက္သားေတြနာ၊ အားယုတ္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Atorvastatin (Lipitor) နဲ႔ Rosuvastatin (Crestor) ေတြက ပိုျပင္းတယ္။ Fluvastatin (Lescol) က သိပ္မျပင္းဘူး။

- Fibrates ေဆးက Triglyceride က်ေစတယ္။ ဒီေဆးေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္၊ ဗိုက္နာ၊ သည္းေျခေက်ာက္တည္၊ ေသြးအားနည္း၊ ေသြးက်ဲေဆးေတြကိုပိုအားေပးတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ gemfibrozil, (Lopid) နဲ႔ fenofibrate (Tricor, Fibricor) ေတြျဖစ္တယ္။

- Resins ေဆးကအသည္းကေန (ကိုလက္စေထာ) ကိုပိုအသံုးခ်ေစမယ္။ ဒီေဆးေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္-ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ဗိုက္မျငိမ္၊ ေခါင္းမူး၊ ေလပြ၊ ရင္ျပည့္၊ ရင္ပူတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

- Niacin ေဆးက Triglyceride ကိုနည္းေစျပီး၊ HDL ကိုမ်ားေစမယ္။ အသည္းထိခိုက္၊ ဗိုက္နာ၊ အေရျပားနီျမန္း၊ ယားယံ၊ ဆီးခ်ိဳတက္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

(ကိုလက္စေထာ) က်ေဆးေတြမွာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိတယ္။ အိပ္ခ်င္၊ အိပ္ေရးပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ိဳ႕၊ အန္တာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေဆးေတြ တမ်ိဳးကေနေနာက္တမ်ိဳး ေျပာင္းေပးရတာလဲရွိတယ္။

(ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနသူေတြကို ေဆးကုရတာ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူပါ။ လူတိုင္းက (ကိုလက္စေထာ) ကို ထုတ္ေပးေနျပီး ဒါကိုအသံုးျပဳေနၾကတယ္။ ႏွစ္ေနရာလံုးမွာ မတူၾကပါ။ ေယာက္်ားေတြနဲ႔ မိန္းမေတြကို ေဆးကုရတာ မတူဘူး။ (ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနလို႔ ခ်က္ခ်င္းစိတ္ မပ်က္ပါနဲ႔ အေမရိကားမွာကိုယ္လိုလူမ်ိဳးသန္း ၁ဝဝ ရွိေနတယ္။ ဒီလူေတြက Total cholesterol 200 mg/dLထက္ မ်ားေနၾကတယ္။ သူတို႔ကိုေဆးကုတဲ့အခါ ႏွစ္ေယာက္ထပ္တူတယ္ ဆိုတာေတာင္ ရွားတယ္။ ေဟာ္တယ္ေတြ၊ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ မနက္စာအျဖစ္စားသံုးေလ့မ်ားတဲ့ ဝက္ေပါင္ေျခာက္က အဆီေတြမ်ားလို႔ ဆိုးေစတယ္။ ေခ်ာကလက္ကိတ္မံု႔ကလဲ အတူတူဘဲ။ အရက္ထဲမွာလဲ ကလိုရီ နဲ႔ သၾကားဓါတ္ မနည္းလွဘူး။ Triglyceride levels မ်ားေစႏိုင္တယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိေနရင္လဲ Triglyceride levels မ်ားေနႏိုင္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်ပါ၊ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း ပိုလုပ္ပါ၊ ဖိုက္ဘာမ်ားမ်ားပါတဲ့ ပဲသီး၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြနဲ႔ သိပ္ျဖဴဆြတ္ေအာင္ခြ်တ္မထားတဲ့ အေစ့အဆံေတြ စားသံုးပါ။

HDL ေကာင္းတဲ့ (ကိုလက္စေထာ) က 60 နဲ႔အထက္ရွိေနရင္ ႏွလံုးေရာဂါကို ကာကြယ္ရာက်တယ္။ ဒီအမ်ိဳးအစား နည္းေနတာဟာ မေကာင္းပါ။ ေယာက္်ားေတြဆိုရင္ 40 mg/dL ထက္နည္းေနရင္၊ မိန္းမေတြဆိုရင္ 50 mg/dL ထက္ နည္းေနရင္ မေကာင္းပါ။ အံုးသီးဆံ၊ အံုးရည္ေတြမွာ ဆိုးတဲ့ (ကိုလက္စေထာ) ပါေနမဲ့ Saturated fat ေတြပါတယ္။ သစ္ၾကားသီးကို အသင့္အတင့္စားေပးပါ။ သူ႔ထဲမွာ (ဖိုင္ဘာ) နဲ႔ (အိုမီဂါ ၃) ေတြပါလို႔ျဖစ္တယ္။ ဆိုင္ကေန အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ ေခတ္ေပၚအစားအစာ၊ သြားရည္စာေတြမွာ ဆားနဲ႔ ကိုလက္စေထာ မ်ားတယ္။

ဖတ္ရန္စာမ်ား
• Cholesterol and food ကိုလက္စေထာနဲ႔ အစားအစာ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/cholesterol-and-food.html
• Saturated Fatty Acids and Health risks ဆီ၊ အဆီနဲ႔ က်န္းမာေရး http://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/saturated-fatty-acids-and-health-risks.html
• Chicken eggs and Cholesterol ၾကက္ဥနဲ႔ (ကိုလက္စေထာ) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/chicken-eggs.html
• High Cholesterol diet (ကိုလက္စေထာ) မ်ားလို႔ မစားသင့္တဲ့အစားအစာေတြ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/high-cholesterol-diet.html
• Cholesterol ကိုလက္စေထာ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/cholesterol.html
• Cooking Oils စားသံုးဆီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/trans-fats.html
• Trans Fats အညာသားမ်ားဆီစားၾကသည္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/cooking-oils.html
• Trans Fats က်န္းမာေရးႏွင့္ မသင့္ေသာ စားသံုးဆီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/trans-fats.html
• Cholesterol and food ကိုလက္စေထာနဲ႔ အစားအစာ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/cholesterol-and-food.html

Dr. တင့္ေဆြ

Wednesday, December 30, 2015

Medical abbreviations ေဆးပညာသံုး အတိုေကာက္စာလံုးမ်ား

• Absorption = အစာ စုပ္ယူျခင္း၊
• Adrenal gland (အျဒီနယ္လ္-ဂလင္း)
• Allergy (အလာဂ်ီ) = တခုခုႏွင့္မတည့္ျဖစ္ျခင္း၊
• Amoeba = (အမီးဘား) ပိုး၊
• Angina pectoris (အင္ဂ်ိဳင္နာပက္တိုးရစ္) = ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း၍ရင္ပတ္မွျပင္းထံစြာနာျခင္း၊
• Anorexia, loss of appetite = အစားပ်က္ျခင္း၊ စားျခင္စိတ္မရွိျခင္း၊
• Anus (ေအးနပ္စ္) = စအို၊
• Aorta (ေအအိုတာ) = ႏွလံုးမွထြက္သည့္ အၾကီးဆံုးေသြးလႊတ္ေၾကာၾကီး
• Arterioles (အာတီရီယိုးလ္းစ္) = ေသြးလႊတ္ေၾကာမွ်ဥ္မ်ား၊
• Asetabulum (အဆက္တဗ်ဴလမ္) = ေပါင္ရိုးကဆက္သည့္ေနရာရွိ တင္ပဆံုရိုးကြင္းမွအရိုး၊
• Basophil (ေဘဆိုဖီးလ္) = ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳး၊
• Benign (ဘီႏိုင္း) = (ကင္ဆာ) မဟုတ္ေသာ၊ အႏၲရာယ္မရွိတတ္ေသာ၊ ကင္ဆာမဟုတ္ေသာအေျခအေန
• Blood plasma (ပလာစမာ) = ေသြးရည္ၾကည္၊
• Blood vessel (ဘလတ္-ဗက္ဆယ္စ္) = ေသြးေၾကာ၊
• Brain = ဦးေႏွာက္၊
• Buttocks (ဘတ္ေတာ့ခ္) = တင္ပါး၊
• C/C = Chief complaint = အဓိကတိုင္တန္းခ်က္၊ လူနာကေျပာသည့္ အဓိကအခ်က္၊
• Caecum (ေစကမ္) = အူမၾကီး၏အစပိုင္း၊
• Canine tooth = စြယ္သြား
• Capillaries = ေသြးေၾကာမွ်ဥ္မ်ား၊
• Cardiovascular (ကာဒီယို-ဗတ္စကူလာ) = ႏွလံုးႏွင့္ေသြးေၾကာမ်ား၊၊
• Carpals (ကာပယ္လ္) = လက္ေကာက္ဝတ္ရိုး
• Cartilage (ကားတေလ့ရွ္) = အရိုးႏု၊
• Cavity (ကယ္ဗတီ) = အေခါင္း (လိႈင္ေခါင္း)
• Cc = ml = milliliter (စီ၊ စီ၊) = (မင္လ္)
• Cervical (ဆဗိုက္ကယ္) = လည္ပင္းႏွင့္ဆိုင္ေသာ
• Cervix (ဆားဗစ္) = သားအိမ္အဝ၊
• Clavicle (ကလက္ဗီကယ္) = ညွပ္ရိုး
• Coccyx (ေကာက္ဆစ္) = အျမီးပိုင္းႏွင့္ဆိုင္ေသာ
• Computed tomography (CT) (စီတီ စကင္) = ကြန္ျပဴတာသံုးျပီး၊ (တိုမိုဂရပ္ဖီ) နည္းျဖင့္ အရုပ္ရယူျခင္းျဖစ္သည္၊
• Cramps (ခရမ့္စ္) = ၾကြက္သားမ်ားၾကံဳ႕ျခင္းေၾကာင့္နာျခင္း၊
• Cyst (ဆစ္စ္) = ဖံုးထားသည္အိပ္ႏွင့္ အထဲကပစၥည္းတမ်ိဳး (အရည္၊ အစိုင္အခဲ) ပါသည့္ အလံုး၊ အက်ိတ္၊
• Diaphragm (ဒိုင္ယာဖရမ္) = ရင္ေခါင္းႏွင့္ဝမ္းဗိုက္ၾကားရွိ ၾကြက္သားၾကီး
• Diarrhoea = Loose motion (ဒိုင္ယာရီယာ) = ဝမ္းေလ်ာ-ဝမ္းပ်က္ေရာဂါ၊၊
• Diastolic pressure (ဒိုင္ယာစတိုးလစ္-ပရက္ရွာ) = ေအာက္ေသြးခ်ိန္၊
• Digestion (ဒိုင္ဂ်က္ရွင္း) = အစာေျချခင္း၊
• Dizziness/Giddiness (ဒီဇီးနက္စ္) (ဂီးဒီးနက္စ္) = မူးေဝျခင္း၊
• Duodenum (ဒူယိုဒီနမ္) = အူ၏အစပိုင္း၊
• Dysphagia (ဒစ္ေဖးဂ်ီးယား) = အစာျမိဳခက္ခဲျခင္း၊
• Dysphonia (ဒစ္ပ္နီးယား) = အသက္ရွဴမဝျခင္း၊
• Endocrine (အင္ဒိုခရိုင္း) = ေဟာ္မုန္းစနစ္၊
• Endometrium (အင္ဒိုမီးထြီးယမ္း) = သားအိမ္ၾကြက္သားအတြင္းဆံုးလႊာ၊
• Eosinophil (အီယိုဆင္ႏိုဖီးလ္) = ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳး၊
• Esophagus (အီဆိုေဖးဂတ္စ္) = အစာျမိဳျပြန္၊
• Ethmoid (အက္သမြိဳက္) = မ်က္လံုးအတြင္းရိုး၊
• External os (အိတ္စ္တာနယ္-ေအာ့စ္) = သားအိမ္ဝ၏ထြက္ေပါက္၊
• Feaces (ေဖးစီးစ္) = ဝမ္း၊
• Femur (ဖီးမား) = ေပါင္ရိုး
• Fever (ဖီဗာ) = ဖ်ားျခင္း၊
• Fibula (ဖစ္ျဗဴလာ) = ေျခသလံုးအျပင္ရိုး
• Frontal (ဖရန္တယ္) = နဖူးရိုး
• Fundus (ဖန္းဒတ္စ္) = ထိပ္၊ ဥပမာ သားအိမ္ထိပ္၊
• Gall bladder (ေဂါလ္ဘလယ္ဒါ) = သဲေျခအိပ္၊
• Gastrointestinal (GI) tract (ဂ်ီ-အိုင္-ထရြက္) = အစာေျခလမ္းေၾကာင္း၊
• Gum (ဂမ္း) = သြားဖံုး၊
• Headache (ဟက္ေဒ့ခ္) = ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊
• Heart (ဟတ္) = ႏွလံုး၊
• Heart Murmurs (မားမား) = ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ႏွလံုးခံုသံမ်ား၊
• HR = Heart rate (ဟတ္-ရိတ္) = ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း၊
• Humerus (ဟူးမားရပ္စ္) = လက္ေမာင္းရိုး
• i.e. = That is = ၄င္းသည္၊
• Iliac crest (အီလီယက္-ခရက္စ္) = ခါးေဘးဘက္ ႏွင့္ ေပါင္ထိပ္ရိုးေနရာ၊
• Ilium (အီလီယန္) = တင္ပဆံုးေနာက္ႏွင့္ အေပၚပိုင္းရိုး၊
• Immune system (အင္ျမဴး-ဆစ္စတမ္) = (အင္ဖက္ရွင္) ျဖစ္လ်င္ ပိုးမႊားကို ေရြးခ်ယ္ျပီး၊ သတ္ျပစ္ျခင္း၊
• Incisor tooth (အင္ဆိုက္ဇာ-တုသ္) ေရွ႕သြား၊
• Insulin (အင္စူလင္) = ဆီးခ်ိဳကို ထိန္းသည့္ ေဟာ္မုန္း
• Intervertebral disks (အင္တာဗာတီဘရယ္-ဒစ္) = ခါးရိုးဆစ္ၾကားအရိုးႏုပိုင္း၊
• Iris (အိုင္းရစ္) = သူငယ္အိမ္၊
• Ischium (အစ္စခ်ီယန္) = ဆီးစပ္ေဘးရိုး၊
• jejunum (ဂ်က္ဂ်ဴနမ္) = အူသိမ္၏အစပိုင္း၊
• Kidneys (ကစ္ဒ္နီ) = ေက်ာက္ကပ္၊
• Lacrimal (လက္ခရိုင္မယ္) = မ်က္ရည္ႏွင့္ဆိုင္ေသာ၊
• Lacrimal bone (လက္ခရိုင္မယ္-ဘုန္း) = မ်က္ရည္ရိုး
• Larynx (ေလးရင့္စ္) = ေလျပြန္
• Left atrium (လက္ဖ္-ေအထြီယံမ္) = ဗယ္ဘက္ ႏွလံုးအေပၚခမ္း၊
• Left ventricle (လက္ဖ္-ဗင္ထြီကယ္လ္) = ဗယ္ဘက္ ႏွလံုးေအာက္ခမ္း၊
• Ligament (လစ္ဂမင့္) = အရြတ္၊
• Lipoma (လိုက္ပိုးမား) = အဆီအိပ္
• Liver (လစ္ဗာ) = အသဲ
• Lumbar (လမ္ဘား) = ခါးပိုင္းႏွင့္ဆိုင္ေသာ
• Lump = Tumor (လမ့္) (ၾကဴးမား) = အလံုး၊ အအက်ိတ္၊
• Lungs (လန္းင္စ္) = အဆုပ္၊
• Lymph (လင့္ဖ္) = ေသြးျပန္ရည္
• Lymph node (လင့္ဖ္-ႏုတ္) = တက္ေစ့
• Lymphatic vessel (လင္ဖက္တစ္-ဗက္ဆယ္လ္) = ေသြးျပန္ရည္ အေၾကာ
• Lymphocyte (လင္ဖိုဆိုက္) = ေသြးျဖဴဥ၊
• Mandible (မင္ဒီဗယ္) = ေမးရိုး
• Maxilla (မက္ဆယ္လာ) = အေပၚႏုပ္ခမ္းရိုး
• Meninges (မင္နင္းဂ်ီးစ္) = ဦးေႏွာက္အား အားဖံုးထားသည့္အလႊာ
• Menstrual Cycle (မင္စထြယ္-ဆိုက္ကယ္လ္) = လစဥ္ ရာသီဆင္းျခင္း၊
• Metabolism (မက္တာေဘာ္လဇင္) = ဇီဝျဖစ္စဥ္
• Metacarpals (မက္တာကာပယ္လ္) = လက္ဝါးအတြင္းရိုး
• Metatarsal (မက္တာတာဆယ္) = ေျခဖဝါးရိုး
• Microscope (မိုက္ကရိုစကုပ္) = အႏုၾကည့္မွန္ဘီလူး၊
• Migraine (မိုင္ဂရိန္း) = အမူးေရာဂါ၊၊
• Mn Ο = Menstrual cycle (မင္ဆရြယ္-ဆိုက္ကယ္လ္) = လစဥ္ရာသီဆင္းျခင္း၊
• Molar tooth (မိုလာ-တုသ္) = အံသြား
• Mucous membranes (ျမဴးကပ္စ္) = အေျမွး
• Muscular (မာစကူလာ) = ၾကြက္သား၊
• Myometrium (မိုင္ယိုမီးထြီးယမ္း) = သားအိမ္ၾကြက္သားအလယ္လႊာ၊
• Nasal (ေနဆယ္) = ႏွာေခါင္းရိုး၊
• Nerve (နာ့ဖ္) = အာရံုေၾကာ၊
• Neutrophil (ႏူထိုဖီးလ္) = ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳး၊
• Nose (ႏို႔စ္) = ႏွာေခါင္း၊
• O2 = Oxygen = ေအာက္စီဂ်င္၊
• Occipital (ေအာက္စီပီတယ္လ္) = ေနာက္ေစ့၊
• Off and on = ျဖစ္လိုက္-ေပ်ာက္လိုက္၊
• OG = Obstetrics and Gynecology = သားဖြါး၊ မီးယပ္ပညာ၊ သားဖြါး၊ မီးယပ္အထူးကု၊
• Ointment (ဝိုင္းမင့္န္) = ပ်စ္ေအာင္စီမံထားသည့္ ထည့္ေဆး၊ ခပ္ေဆး၊ လိမ္းေဆး၊
• Operation = ခြဲစိတ္ကုသျခင္း၊
• Oral = By mouth = ပါးစပ္မွတဆင့္၊
• Organ (ေအာ္ဂင္) = အဂၤါအစိတ္အပိုင္း၊
• Os (ေအာ့စ္) = အဝ၊ အေပါက္၊
• Ovary (အိုဗရီ) = မမ်ိဳးဥအိမ္
• Ovum (အိုဗမ္) = မ-မ်ိဳးဥ
• Oxytocin (ေအာက္စီတိုဇင္) = သားအိမ္ၾကြက္သားၾကံဳ႕ေစေသာ ေဟာ္မုန္း
• P/D = Provincial Diagnosis ျဖစ္ႏိုင္သည့္ေရာဂါခန္႔မွန္းခ်က္၊
• Pain = နာျခင္း၊ ကိုက္ျခင္း၊
• Pancreas (ပန္ကရိယပ္စ္) = သရက္ရြက္
• Parietal (ပရိုင္ရတယ္) = ေခါင္းေဘးရိုး
• Patella (ပတယ္လာ) = ဂံုညင္းရိုး
• Pelvic cavity (ပဲလဗစ္ကယ္ဗတီ) = တင္ပဆံုရိုးတြင္းအေခါင္း
• Pericardium (ပယ္ရီကားဒီးယမ္း) = ႏွလံုးအား အားဖံုးထားသည့္အလႊာ
• Peritoneum (ပယ္ရီတိုနီယမ္) = ဝမ္းဗိုက္ထဲရွိ အဂၤါမ်ားအားဖံုးထားသည့္အလႊာ
• PET = Post-eclamptic toxemia (ပီ၊ အီး၊ တီ၊) = ကိုယ္ဝန္ေသြးဆိပ္တက္ျခင္းအေစာပိုင္းအဆင့္၊
• Phalanges (ဖဲလင့္ဂ်က္စ္) = လက္ဆစ္အရိုး
• Pharynx (ေဖးရင့္) = အာေခါင္
• Phymosis (ဖိုင္မိုးဆစ္) = ပန္းငံုေရာဂါ
• PID = Pelvic inflammatory disease (ပီ၊ အိုင္၊ ဒီ၊) = တင္ပဆံုတြင္း ေရာင္ျခင္းေရာဂါ၊၊
• Placenta (ပလက္ဇန္တာ) = အခ်င္း၊
• Platelets (Thrombocytes) (ပလိပ္လက္) (သရြန္ဘိုဆိုက္) = ေသြးမႈံ
• Pleura (ပလူရာ) = အဆုပ္အားဖံုးထားသည့္အလႊာ
• PMH = Past medical history = ေရာဂါ ေနာက္ေၾကာင္းရာဇဝင္၊
• POT = Post Operative Treatment = ခြဲစိတ္ျပီးကုသခ်က္၊
• PPH = Post partum hemorrhage = ေမြးျပီး ေသြးသြန္ျခင္း၊
• PR = per rectum (Rectal examination) (ပီ၊ အာရ္) = စအိုလမ္းေၾကာင္းစမ္းသပ္ျခင္း၊
• Pregnancy test = ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိစမ္းျခင္း၊
• Premolar tooth ေရွ႕အံသြား၊
• PRN = as necessary, from Latin, pro re nata = လိုအပ္လ်င္၊ ဥပမာ နာလ်င္၊ ကိုက္လ်င္စသျဖင့္၊
• Prostate gland (ပေရာစတိတ္-ဂလင္း) = ဆီးအက်ိတ္
• Pubis (ျပဴးဗစ္) = ဆီးစပ္ရိုး
• Pulse (ပါ့လ္စ္) = ႏွလံုးခံုႏွဳန္း၊ လက္ေကာက္ဝတ္မွာ စမ္းသည္၊ တေထာင္ဆစ္၊ လည္ပင္း၊ ေပါင္ျခံ၊ ဒူးေကာက္ေကြးတို႔႔လည္း စမ္းႏိုင္သည္၊ ေမြးစကေလး၏ ခံုႏွဳန္းမွာ တမိနစ္လ်င္ ၁၃ဝ-၁၅ဝ ရွိသည္၊ (၃) ႏွစ္သားတြင္ ၁ဝဝ-၁၂ဝ၊ အရြယ္ေရာက္သူမ်ား႔ ၅ဝ-၈ဝ ရွိသည္၊
• Pylorus (ပိုင္လိုးရပ္) = အစာအိမ္၏ေအာက္ပိုင္း၊
• Radius (ေရဒီယပ္စ္) = လက္ျဖန္အျပင္ရိုး
• Rectum (ရက္တမ္) = အစာေဟာင္းအိမ္၊
• Red blood cells (RBC) erythrocytes = ေသြးနီဥ
• Regular, Irregular = ပံုမွန္၊ ပံုမမွန္၊
• Reproduction (ရီပရိုဒတ္ရွင္း) = မ်ိဳးပြါးျခင္း၊
• Respiratory (ရက္စပေရးရွင္း) = အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း၊
• Respiratory rate (ရက္စ္ပဲယာထြီ-ရိတ္) = အသက္ရွဴႏံွဳးသည္ အသက္အလိုက္မတူ၊ ပံုမွန္အားျဖင့္ တမိနစ္လ်င္ ၁၆-၂ဝ ရွဴသည္၊
• Rib (ရစ္ဘ္) = နံရိုး
• Sacrum (ေဆခရမ္) = တင္ပါးေနာက္ပိုင္းႏွင့္ဆိုင္ေသာ
• Salivary glands (ဆလုိက္ဘရီ) = သြားရည္ထြက္ေသာ(ဂလင္း) မ်ား၊
• Scapula (စကက္ျပဴလာ) = လက္ျပင္ရိုး
• Sebaceous gland (ဆေဗးရွပ္ဂလင္း) = ေခြ်းထြက္ေသာ ဂလင္း၊
• Serum (စီရမ္) = ေသြးခဲသြားျပီးေနာက္ က်န္ေနသည့္ပစၥည္း
• Signs (ဆိုင္းစ္) = ေရာဂါ၊လကၡဏာ၊ စမ္းသပ္သည့္အခါေတြ႔ရွိရေသာေရာဂါ၊လကၡဏာ မ်ား၊ ဥပမာ ေသြးခ်ိန္၊ အပူခ်ိန္တက္ျခင္း၊ က်ျခင္း၊
• Skeletal (စကယ္လတယ္လ္) = အရိုးႏွင့္ဆိုင္ေသာ၊
• Small intestines (စေမာလ္-အင္တက္စ္တိန္း) = အူသိမ္၊
• Spasm (စပါဇမ္) = ယုတ္တရက္ၾကြက္သားမ်ားထိန္းမရေအာင္ၾကံဳ႕ျခင္း၊
• Sphincter (စဖင္တာ) အဝိုင္းပံုအထိန္းၾကြက္သား၊
• Spinal cord (စပိုင္နယ္ေကာ့တ္) = ခါးရိုးမၾကီးထဲရွိအာရံုေၾကာ
• Spleen (စပလင္း) = ေဘလံုး
• Sputum (စျပဴတမ္) = သလိပ္၊
• Sternum (စတာနမ္) = ရင္ညြန္႔ရိုး
• Stomach (စတားမတ္ခ္) = အစာအိမ္
• Stroke, Cerebrovascular accident (CVA) (စထုတ္ခ္) = ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ၊၊
• Surgery (ဆာဂ်ရီ) = ခြဲစိတ္ပညာ
• Sweat (ဆြက္တ္) = ေခြ်း၊
• Symptom (ဆင္မတမ္) = ေရာဂါလကၡဏာ၊ လူနာက ေျပာသည့္ေရာဂါအေျခအေနမ်ား၊ ဥပမာ အန္ခ်င္သည္၊ ေခါင္းမူးသည္၊
• Syndrome (ဆင္ဒရုမ္း) = ေရာဂါလကၡဏာ မ်ားစြာရွိသည့္ေရာဂါအေျခအေန
• Systolic Pressure (ဆစ္စတိုးလစ္=ပရက္ရွာ) = အထက္ေသြးခ်ိန္
• Tarsal bone (တာဆယ္-ဘုန္း) = ေျချခင္းဝတ္ရိုး
• Temporal (တန္ပိုရယ္) = နားထင္ရိုး
• Tenderness (တင္းဒါးနက္စ္) = စမ္းသပ္သည့္အခါ၊ ဖိၾကည့္သည့္အခါ လူနာက နာသည္ကိုခံစားရျခင္း၊
• Tendon (တန္ဒြန္) = အေခ်ာင္းလိုက္ရွိသည့္အရြတ္
• Thoracic (သိုရက္ဆစ္) = ရင္ေခါင္းပိုင္း
• Throat (သရုပ္တ္) = လည္ေခ်ာင္း၊
• Tibia (တီဘီယာ) = ေျခသလံုးအတြင္းရိုး
• Tonsils (ေတာင္ဆယ္) = အာသီး၊
• Trachea (ေထြကီယာ) = ေလျပြန္ၾကီး၊
• Ulna (အာလ္နာ) = လက္ျဖန္အတြင္းရိုး
• Ultrasound (အာလ္ထြာေဆာင္း) = လူတို႔ၾကားႏိုင္ေသာအသံလိႈင္း (၂ဝ ကီလိုဟတ္စ္) ထက္ ျမင့္ေသာႏွဳန္း (၂၅ဝ-၂ဝဝဝ ကီလိုဟတ္စ္) ျဖင့္ အသံျဖစ္ေစကာ ယင္းမွ ရုပ္ကိုဖမ္းယူျခင္းျဖစ္သည္၊
• Ureter (ယူေရတာ) = ေၾကာက္ကပ္မွ ဆီးအိမ္သို႔ပို႔ေပးသည့္ ဆီးျပြန္၊
• Urethra (ယူရစ္သရာ) = ဆီးသြားျပြန္၊
• Urinary (ယူရယ္နရီ) = ဆီးလမ္းေၾကာင္းႏွင့္ဆိုင္ေသာ၊
• Urinary Bladder (ယူရီနရီ-ဘလယ္ဒါ) - ဆီးအိမ္၊
• Urine (ယူရီးန္) = ဆီး၊
• Uterus (ယူးထြပ္စ္) = သားအိမ္၊
• Utrine tube = Falopian tube (ယူထြိဳင္း ၾကဳ) = သားအိမ္ျပြန္၊
• Vagina (ဗဂ်ိဳင္းနား) = ေမြးလမ္းေၾကာင္း
• Valves (ဗာ့လ္ဖ္) = အဆို႔ရွင္မ်ား၊
• Veins (ဗိန္းန္) = ေသြးျပန္ေၾကာမ်ား၊
• Vertebrae (ဗာတီဘရာ) = ေက်ာရိုးမၾကီးရွိအရိုး
• Whooping cough = ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါ၊၊
• Zygomatic = (ဇိုင္ဂိုမက္တစ္) ပါးရိုး

Medical abbreviations ေဆးပညာသံုး အတိုေကာက္စာလံုးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/medical-abbreviations.html
Medical vocabulary ေဆးစာ ေဝါဟာရမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/medical-vocabulary.html
ေဆးစာ ေဝါဟာရမ်ား Medical vocabulary http://doctortintswe.blogspot.com/2015/12/medical-vocabulary.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Medical vocabulary ေဆးစာ ေဝါဟာရမ်ား

- abdomen ဝမ္းဗိုက္၊
- abdominal discomfort ဗိုက္နာ (ေနမထိထိုင္မသာ)၊
- abortion သားပ်က္ (ကိုယ္ဝန္ပ်က္-ဖ်က္)၊
- abrasion ပြန္းနာ၊
- abscess ျပည္တည္နာ၊
- ache ကိုက္ျခင္း၊
- Acne (အက္ဂနီစ္) ဝက္ျခံ
- acupuncture အပ္စိုက္ကုနည္း၊
- acute ရက္တို၊ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္ေသာ၊
- Adam's apple ေယာက္်ားမ်ားသာရွိေသာ လည္ပင္းအစိ၊
- ADD--attention deficit disorder ပတ္ဝန္းက်င္ကို သတိမမူတဲ့ စိတ္ေရာဂါ၊
- ADHD--attention deficit hyperactivity disorder ပတ္ဝန္းက်င္ကို သတိမမူတဲ့ တက္ၾကြေသာ စိတ္ေရာဂါ၊
- adhesion ကပ္ေနသည့္ အေျမႇး၊ တြယ္ကပ္ျခင္း၊
- admissions desk ဝင္ခြင့္ဆိုင္ရာ စားပြဲ၊
- adolescence လူငယ္၊ လူရြယ္၊
- adrenal gland (အျဒီနယ္လ္-ဂလင္း)၊ (ေက်ာက္ကပ္ အထက္မွာရွိသည္)
- adrenaline (အျဒီနယ္လင္း) (အျဒီနယ္လ္) က ထြက္ေသာ ေဟာ္မုန္း၊ ေဆး၊
- advance health care directive ေရွးဦး က်န္းမာေရး လမ္းညႊန္၊
- adverse reaction မတည့္သည့္ တံု႔ျပန္မႈ၊
- advice nurse အၾကံေပး သူနာျပဳ၊
- afterbirth ေမြးဖြါးျပီးေနာက္၊
- AIDS--Acquired Immuno-Deficiency Syndrome ခုခံအား က်ဆင္းေရာဂါ၊
- albuminuria ဆီးထဲမွာ (အယ္လဗ်ဴမင္) ဓါတ္ (အသားဓါတ္) ပါေနျခင္း၊
- alcoholism အရက္စြဲျခင္း၊
- allergen (အလာဂ်ီ) ရေစတဲ့ဓါတ္၊
- allergic reactions (အလာဂ်ီ) တံု႔ျပန္မႈ၊
- allergy (အလာဂ်ီ) မတည့္ျခင္း၊
- Alopecia (ေအလိုပီးဇီးယား) ဆံပင္ၾကြတ္ေရာဂါ၊
- ambulance လူနာတင္ယာဥ္၊
- ambulatory care လူနာသယ္ပို႔စနစ္၊ ေရြ႕ရွား၍ကုသေပးျခင္း၊
- amenorrhea ရာသီမလာျခင္း၊ ရာသီထိန္ျခင္း၊
- amnesia သတိေမ့ျခင္း၊
- amniocentesis ေရျမြာရည္ ေဖါက္-စုပ္ယူ စစ္ေဆးျခင္း၊
- amniotic fluid ေရျမြာရည္၊
- amniotic sac ေရျမြာရည္အိတ္၊
- Amoebiasis (အမီးဘား) ဝမ္းကိုက္ေရာဂါ၊
- amputation ေျခ-လက္ ျဖတ္ျခင္း၊
- andropause ေယာက္်ား ေသြးဆံုးျခင္း၊
- Anemia (အနီမီးယား) ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊
- anesthesia ေမ့ေဆး၊ (ထံုေဆးလည္း ပါဝင္သည္)၊
- anesthesiologist ေမ့ေဆး ဆရာဝန္၊
- aneurysm ေသြးေၾကာ ေဖါင္းေရာဂါ၊
- angina ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္း-ပိတ္သျဖင့္ ရင္ပတ္နာျခင္း၊
- ankle ေျချခင္းဝတ္၊
- anorexia အစားပ်က္ျခင္း၊
- Anthrax (အင္းသရက္စ္) ေဒါင့္သန္းေရာဂါ၊
- antibacterial ဗက္တီးရီးယားကို ႏိုင္သည့္၊ ဆန္႔က်င္သည့္၊
- antibiotic ပဋိဇီဝေဆး၊ သက္ရွိမွ ထုတ္ယူျပီး တျခားသက္ရွိကိုႏိုင္သည့္ေဆး၊
- antibodies (အင္တီေဘာ္ဒီ) ခုခံေပးသည့္ဓါတ္၊
- anticoagulant ေသြးမခဲေစသည့္ပစၥည္း၊
- antidepressant စိတ္မက်ေဆး၊
- antidote အဆိပ္ေျဖေဆး၊
- antifungal မိႈေဆး၊
- antihistamine (အင္တီဟစ္တမင္း) ေဆး၊
- anti-inflammatory ေရာင္ရမ္းျခင္းကို သက္သာသည့္ေဆး၊
- antiseptic ပိုးမဝင္ေစသည့္ေဆး၊ အနာ မရင္းေစသည့္ေဆး၊
- anus စအို၊
- anxiety စိုးရိမ္စိတ္၊
- appendectomy အူအတက္ျဖတ္ျခင္း၊
- Appendicitis (အပန္ဒီဆိုက္တစ္) အူအတက္ေရာင္ေရာဂါ၊
- appendicitis အူအတက္ေရာင္ျခင္း၊
- appendix အူအတက္၊
- appetite စားခ်င္စိတ္၊
- arrhythmia ႏွလံုခုန္ မမွန္ျခင္း၊
- arteries ေသြးလႊတ္ေၾကာ၊
- arteriosclerosis ေသြးလႊတ္ေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ၊
- Arthritis (အာသရိုက္တစ္) အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ၊
- artificial insemination သုတ္ပိုးကို အတုနည္းသံုး၍ ထည့္သြင္းေပးျခင္း၊
- Ascariasis (အက္စကာရီေရးဆစ္) သံေကာင္ေရာဂါ
- asphyxia အသက္ရွဴမဝျခင္း၊
- aspirin (အက္စ္ပရင္) အကုိက္-အနာ-အဖ်ားက်ေဆး၊
- Asthma (အက္စ္မာ) ပန္းနာေရာဂါ၊
- astigmatism အလင္းတန္းမ်ားအား ပံုမွန္မျမင္ျခင္း၊
- asymptomatic ေရာဂါလကၡဏာ မေပၚျခင္း၊
- athlete's foot အားကစားသမားေျခေထာက္ (မိႈေရာဂါ)
- atrium ႏွလံုး အေပၚခန္း ၂ ခန္း၊
- atrophy ၾကံလွီသြားျခင္း၊
- audiologist နားအထူးကု၊
- auditory canal နားျပြန္၊
- bacteria ဗက္တီးရီးယား၊
- bacterial infection ဗက္တီးရီးယား ဝင္ျခင္း၊
- balanced diet မွ်တသည့္ အစာအာဟာရ၊
- bandage ပတၲီး၊
- band-aid တခါသံုး အလြယ္ကပ္ႏိုင္သည့္ ပလာစတာ၊
- bariatric surgeon ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေစရန္ ခြဲစိတ္ေပးသည့္ဆရာဝန္၊
- BBT--basic body temperature အေျခခံ ကိုယ္ပူခ်ိန္ (ဘာမွမလုပ္ေသးခ်ိန္မွာရွိတဲ့) အပူခ်ိန္၊
- bear down ဖိေပးသည္၊ က်ေစသည္၊ ပိန္ေစသည္၊
- bed pan အိပ္ယာထဲမွာ ဝမ္း-ဆီးသြားရန္ခြက္၊
- bed rest အိပ္ရာထဲ နားေနျခင္း၊
- bedbug ၾကမ္းပိုး၊
- bee venom ပ်ားေကာင္ အဆိပ္၊
- belch ခြ်တ္ေဆး (ကလိုရင္းပါသည့္ေဆး)၊ အေရာင္ခြ်တ္ေဆး၊
- benign ကင္ဆာမဟုတ္ေသာ၊ အႏၲရာယ္မရွိေသာ၊
- Beriberi (ဘယ္ရီဘယ္ရီ) ဗီတာမင္ဘီ(၁) နည္းသည့္ေရာဂါ၊
- bile သည္းေျခရည္၊
- biopsy အသားစ ထုတ္ယူစစ္ေဆးျခင္း၊
- bipolar disorder ႏွစ္ကိုယ္ခြဲ စိတ္ေရာဂါ၊
- birth canal ေမြးလမ္းေၾကာင္း (ဗဂ်ိဳင္းနား)
- birth control ကေလး မေမြးေစရန္ တားဆီးျခင္း၊
- bladder ဆီးအိမ္၊ သည္းေျခအိတ္၊
- blepharitis မ်က္ခြံေရာင္ျခင္း၊
- blister အပူေလာင္အဖု၊
- bloated ေဖါင္းပြပြေနျခင္း၊
- blood clot ေသြးခဲ၊
- blood platelet ေသြးမံႈ၊
- blood pressure ေသြးဖိအား၊
- blood relative ေသြးခ်င္းနီးစပ္ေသာ၊
- blood smear ေသြးကို မွန္ျပားေလးေပၚမွာ ပါးပါးေလးသုတ္ျခင္း၊
- blood thinner ေသြက်ဲေဆး၊
- blood transfusion ေသြးသြင္းျခင္း၊
- blood vessels ေသြးေၾကာမ်ား (ေသြးလႊတ္ေၾကာ + ေသြးျပန္ေၾကာ)
- blood work ေသြးအလုပ္၊
- blurred vision မ်က္စိအျမင္ေဝဝါးျခင္း၊
- body ache ကိုယ္လက္ ကိုက္ခဲျခင္း၊
- body mass index အရပ္ႏွင့္အေလးခ်ိန္အရ အဆီပမာဏကိုတိုင္းသည့္ ညႊန္းကိန္း၊
- bone marrow ရိုးတြင္းျခင္ဆီ၊
- bone splint အရိုးက်ိဳးလွ်င္ ခုခံေပးရသည့္ပစၥည္း၊
- booster shot အားေကာင္းေစရန္ ထပ္ထိုးသည့္ေဆး၊
- bowel sound အူ၏မည္သံ၊
- bowel အူ၊
- bradycardia ႏွလံုးခုန္ေႏွးျခင္း၊
- brain ဦးေႏွာက္၊
- break out in a rash အနီျပင္ ထြက္လာျခင္း၊
- breast mass ႏို႔ ထုထည္၊
- breast self-examination ရင္သားကို မိမိဖါသာ စမ္းသပ္နည္း၊
- breastfeed မိခင္ႏို႔တိုက္ျခင္း၊
- breathing problems အသက္ရွဴျပႆနာ၊
- breech delivery ကေလး တင္ပါးဆံုျပဳသည့္အေနအထားျဖင့္ေမြးျခင္း၊ ေျခကဖြါးကေလး ေမြးမည္၊
- bronchial asthma ပန္းနာ၊ (အဆုပ္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္) ႏွလံုးေၾကာင့္လဲရွိေသးသည္၊
- bronchitis ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း၊
- bronchodilator ေလျပြန္က်ယ္ေဆး၊ (ပန္းနာေဆး)၊
- bronchus ေလျပြန္၊ (အဆုပ္ထဲဝင္သည့္အပိုင္း)
- bruise ေသြျခည္ဥျခင္း၊ ပြန္းပဲ့ျခင္း၊
- bullet wound က်ည္ဆံ ဒဏ္ရာ၊
- bunion ေဖါင္း-ၾကီးေနျခင္း၊
- burn မီးေလာင္နာ (မီးေတာက္ေၾကာင့္) Scald = အရည္ပူေၾကာင့္
- burning pain ပူေလာင္နာ၊
- burning sensation ပူေလာင္ေနသည္ဟု ခံစားရျခင္း၊
- Caesarean section = CS, LSCS ဗိုက္ခြဲကေလးေမြးျခင္း၊
- Calculi (ကာလ္ကူလိုင္) ေက်ာက္၊ ဆီး၊ သဲေျခအိပ္ေက်ာက္ေရာဂါ၊
- calories ကယ္လိုရီ၊
- Cancer (ကင္ဆာ)၊
- cane ၾကိမ္၊
- canine စြယ္သြား၊ (ေခြးစြယ္)
- capillary ေသြးေၾကာမွ်င္၊
- capsules ေဆးေတာင့္ (အထဲကတခုခုကို ဖံုးအုပ္ထားသည့္အရာ)၊
- carbohydrates ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္၊ (ကစီဓါတ္) (သၾကား-အခ်ိဳဓါတ္)
- carbon monoxide ကာဗြန္မိုေနာ့ဆိုက္၊
- Cardiac arrest (ကားဒီယက္-အရက္စ္) ႏွလံုးခံုရပ္ေရာဂါ၊
- cardiac arrest ႏွလံုးရပ္သြားျခင္း၊
- cardiac catheterization ႏွလံုးထဲ ျပြန္ငယ္ထိုးသြင္းျခင္း၊
- cardiologist ႏွလံုးအထူးကု၊
- cardiology ႏွလံုးေရာဂါေဗဒ၊
- carpal tunnel syndrome လက္ေကာက္ဝတ္ေနရာ ဘာလို႔ျဖစ္မွန္းမသိဘျဲဖစ္သည့္ လက္မ၊ လက္ညႇိဳး၊ လက္သူၾကြယ္တျခမ္း ထံုေနသည့္ေရာဂါ၊
- cartilage အရိုးႏု၊
- cast ေက်ာက္ပတၲီးအဖံုး စသည္၊ အခြံ၊
- cataract မ်က္စိ အတြင္းတိမ္၊
- CAT--computerized axial tomography ဓါတ္မွန္ႏွင့္ ကြန္ျပဴတာဆက္ျပီး ဝန္ရိုးကိုလိုခ်င္သလို လွည့္ျပီး ကန္႔လန္႔ျဖတ္လဲ ျမင္ႏိုင္ေအာင္လုပ္ႏိုင္သည့္ ကရိယာ၊
- catheter (ကသီတာ)၊ ဆီးျခဴပိုက္၊
- cavity အေခါင္း၊
- CBC--complete blood count ေသြးကို အလံုးစံု ေရတြက္ျခင္း၊
- CCU--critical care unit အထူးေစာင့္ေရွာက္သည့္ဌာန၊ အခမ္း၊
- CDC--Center for Disease Control ကူးစက္ေရာဂါထိန္းသိမ္ေရး၊
- cerebellum (ဆယ္ရီဘယ္လမ္) (ဦးေႏွာက္၏ အစိတ္အပိုင္း၊ အေသး)
- cerebral ischemia ဦးေႏွာက္ ေသြးအေရာက္နည္းျခင္း၊
- cerebral palsy မ်က္ႏွာ တျခမ္းေလျဖတ္ျခင္း၊
- cerebrovascular ဦးေႏွာက္ ေသြးလွည့္စနစ္၊
- cerebrum (ဆယ္ရီဘရမ္)၊ (ဦးေႏွာက္၏ အစိတ္အပိုင္း၊ အၾကီး)
- cervical pregnancy သားအိမ္အဝ၌ သေႏၶတည္ျခင္း၊
- cervix သားအိမ္အဝ၊
- chamomile (ခ်ာမိုမိုင္းလ္) ေဆးဘက္ဝင္ အရြက္၊ လက္ဖက္ရည္လို လုပ္ေသာက္ႏိုင္သည္၊
- Charley horse ေျခသလံုးေတြနာတာကို တင္စားေခၚျခင္း၊
- check up စစ္ေဆးျခင္း၊
- chemotherapy ကင္ဆာေဆးေပးျခင္း၊
- chest discomfort/tightness /pain ရင္ပတ္ အေနရခက္ျခင္း၊ နာျခင္း၊ တင္းၾကပ္ျခင္း၊
- chicken pox ေရေက်ာက္ေရာဂါ၊
- Chickenpox (Varicella) (ခ်စ္ကင္း-ေပါက္စ္) (ဗယ္ရီဆဲလား) ေရေၾကာက္ေရာဂါ၊
- chills ခ်မ္းသည္၊ Chills = တံုသည္၊
- chiropractor ႏွိပ္နည္းတမ်ိဳး၊
- choke ဆို႔ပိတ္ေနျခင္း၊ (အစာမ်ိဳတာ ေနရာလြဲဝင္၍)
- cholectytitis သည္းေျခလမ္းေရာင္ျခင္း၊
- Cholera (ကိုလိုရာ) ကာလဝမ္းေရာဂါ၊
- cholera ကာလဝမ္းေရာဂါ၊
- cholesterol ကိုလက္စေထာ၊
- chronic pain နာတာရွည္နာ၊
- chronic နာတာရွည္ (Acute ၏ ေျပာင္းျပန္)
- circulatory system ေသြးလွည့္စနစ္၊
- circumcision ပန္းငံုသည္ကို ခြဲစိတ္သည့္နည္း၊
- cirrhosis အသဲေျခာက္ျခင္း၊ (ဆရိုးဆစ္စ္)
- clavicle, collarbone (ေကာ္လာဘုန္း)၊ (ကလယ္ဗီကယ္လ္)၊ ညွပ္ရိုး၊
- Cleft lip (ကလက္ဖ္-လစ္ပ္စ္) ႏုပ္ခမ္းကြဲေရာဂါ၊
- cloudy urine ဆီးေနာက္ေနျခင္း၊ (အနယ္ပါ၍)
- coccyx မီေညွာင့္ရိုး၊
- cogitation စိတ္ကူး၊ သိႏိုင္စြမ္း၊ ေတြးႏိုင္စြမ္း၊
- coitus လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊
- colic ရစ္ျပီးနာျခင္း၊ (အစာလမ္း၊ ဆီးလမ္း)
- colitis အူမၾကီးေရာင္ျခင္း၊
- colonoscopy အူမၾကီးထဲ ကရိယာထည့္စစ္ေဆးျခင္း၊
- Color blindness (ကာလာ-ဘလိုင္းနက္စ္) အေရာင္မခြဲျခားတတ္သည့္ေရာဂါ၊
- colostrums ႏို႔အျဖဴ မထြက္ခင္ထြက္သည့္ ႏို႔ရည္ၾကည္၊
- coma သတိမရျဖစ္ေနျခင္း၊
- complications ေနာက္ဆက္တြဲ မေကာင္းသည့္အက်ိဳးခ်က္မ်ား၊
- compress ဖိႏွိပ္ျခင္း၊
- concussion ဦးေႏွာက္ကို အနည္းငယ္သာ ထိခိုက္ျခင္း၊ (အေခါက္ခံရသေလာက္)၊
- confused စိတ္ရႈတ္ေထြးေနျခင္း၊
- congenital ေမြးရာပါ၊
- congested ျပည့္တင္းေနျခင္း၊ (ေသြး၊ အရည္)၊
- Congestive heart disease (ကြန္ဂ်က္စတစ္ ဟာ့တ္ ဒီဇီးစ္) ႏွလံုးေရာင္ေရာဂါ၊
- conjunctivitis မ်က္စိနာ (မ်က္စိအဖံုးလႊာ ေရာင္ျခင္း)၊
- consent သေဘာတူညီခ်က္၊ ခြင့္ျပဳခ်က္၊
- constipation ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊
- Contagious or communicable disease (ကြန္ေတးဂ်ီးယပ္စ္-ဒီဇိစ္) (ကြန္ျမူနီေကးဘဲလ္-ဒီဇိစ္) ကူးစက္ေရာဂါ၊
- continuous pain ဆက္တိုက္နာ၊
- contraceptive ကိုယ္ဝန္တား ေဆး-နည္း၊
- contraction တင္းၾကံဳ႕ျခင္း၊
- contrast material (for MRI) ခြဲျခားျမင္ႏိုင္ေသာပစၥည္း၊
- contusion ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္ျခင္း၊ (ေသြးျခည္ဥတဲ့အထိ)
- convulsion တက္ျခင္း၊
- cornea မ်က္ၾကည္လႊာ (မ်က္စိအနက္ေပၚမွာ ဖံုးထားသည့္ ၾကည္လင္သည့္အလႊာ)၊
- corneal transplant မ်က္ၾကည္လႊာ အစားထိုးျခင္း၊
- coronary bypass surgery ႏွလံုးေသြးလႊတ္ေၾကာအား ျဖတ္ဆက္ေပးျခင္း၊
- Coronary heart disease (ကိုရိုနရီ-ဟာ့တ္-ဒီဇီးစ္) ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ၊
- cough syrup ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး၊
- cough ေခ်ာင္းဆိုး၊
- CPR--cardiopulmonary resuscitation ႏွလံုးအဆုပ္ ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ ေရွးဦးသူနာျပဳနည္း၊
- cramp ၾကြက္တက္ျခင္း၊ ၾကြက္သားနာျခင္း၊
- croup ေခ်ာင္းအက်ယ္ၾကီးဆိုးျခင္း၊
- crown သရဖူ၊ ေမြးလမ္းတြင္ ကေလးေခါင္းျပဴလာျခင္း၊
- crutches ခ်ိဳင္းေထာက္၊
- cryosurgery ေအးခဲေစသည့္နည္းသံုး ခြဲစိတ္ကုသနည္း၊
- CT scan--computed tomography စီတီ-စကင္၊
- culture ပိုးေမြးျမဴျခင္း၊ (ပိုးအား ေဆးႏွင့္ ႏိုင္မႏိုင္သိေစရန္)
- Cushing's disease ေဟာ္မုန္းမ်ားေနသည့္ေရာဂါ၊
- cyanosis ျပာႏွမ္းေနျခင္း၊ ေအာက္စီဂ်င္မဝျခင္း၊
- cystic fibrosis မ်ိဳးဗီဇေရာဂါ၊ ဒုကၡိတျဖစ္ေနျပီး အသက္တိုသည္၊
- cystitis ဆီးအိမ္ေရာင္ျခင္း၊
- cytology ဆဲလ္မ်ားကိုစစ္ေဆးသည့္ေဗဒ၊
- D&C--dilatation & curettage သားအိမ္ကို ခ်ဲ႕ျပီး ျခစ္ထုတ္ျခင္း (သားပ်က္လူနာအား လုပ္ရသည္)
- daily dose ေန႔စဥ္တိုက္ရန္၊
- dandruff ေဘာက္၊
- dazed အံ့ၾသျခင္း၊
- deaf နားမၾကား၊
- decongestant ႏွာေခါင္း ပိတ္ေနသည္ကို သက္သာမည့္ေဆး၊
- defecate ဝမ္းသြားသည္၊
- defibrillator ႏွလံုးခုန္ေစရန္ လွ်ပ္စစ္ျဖင့္ဖိေပးရသည့္ ကရိယာ၊
- degenerative joint disease ဇရာသေဘာ ယိုယြင္းလာသည့္ အဆစ္မ်ားေရာဂါရျခင္း၊
- dehydration ေရဓါတ္နည္းျခင္း၊
- delirium စိတ္ကေရာင္ေျခာက္ျခားျဖစ္ျခင္း၊
- delivery ေမြးျခင္း၊ ေပးေဝျခင္း၊
- dementia သတိေမ့ေရာဂါ၊
- Dengue fever (ဒန္ဂူး-ဖီဗာ) ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ
- dental floss သြားကိုသန္႔ရွင္းေပးသည့္ၾကိဳး၊
- dentures သြားအတုကပ္၊
- depression စိတ္က်ျခင္း၊ ေအာက္က်ေနျခင္း၊
- dermatitis အေရျပားေရာင္ျခင္း၊ အေရျပားနာ၊
- dermatologist အေရျပားအထူးကု၊
- development ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈ၊deviated nasal septum ႏွာေခါင္းထဲက ပိုင္းျခားထားေသာအကန္႔ တဖက္သို႔ယိုင္ေနျခင္း၊
- Diabetes mellitus (ဒိုင္ယာဘီးတီးစ္-မလိုက္တပ္စ္) ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊
- diabetes ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊
- diagnosis ေရာဂါအမည္၊
- dialysis ေက်ာကပ္ စစ္ေပးျခင္း၊ (ေရစစ္သလို)
- diaper rash ကေလး အတြင္းခံအဝတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည့္ အနီစက္မ်ား၊
- diaphragm ဗိုက္ႏွင့္ရင္ေခါင္းၾကားရွိ ၾကြက္သားျပားခံုးခံုးၾကီး၊
- diarrhea ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊
- diet အစားအစာ၊
- dietician အာဟာရပညာရွင္၊
- difficulty breathing အသက္ရွဴခက္ျခင္း၊
- diffuse ေရာေထြးေနျခင္း၊
- Diphtheria (ဒစ္ပႆီးရီးယား) ဆံုဆို႔ေရာဂါ၊
- diplopic အရုပ္ ႏွစ္ခုျမင္ေနျခင္း၊
- disability မသန္မစြမ္း၊
- disc အျပားငယ္၊
- discharge instructions ေဆးရံုဆင္း ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား၊
- discomfort အေနရခက္ျခင္း၊
- disinfectant ပိုးမဝင္ေစသည့္ေဆး၊
- dislocation အဆစ္လြဲျခင္း၊
- disorder တလြဲျဖစ္ေနျခင္း၊
- diverticula အတက္ငယ္မ်ား၊
- dizziness ေခါင္းေနာက္ေနျခင္း၊
- doctor on-call အေရးေပၚေခၚယူႏိုင္သည့္ ဆရာဝန္၊
- douche သန္႔ရွင္းေစရန္ ေဆးျဖန္းျခင္း (ဗဂ်ိဳင္းနား)၊
- Down Syndrome ေမြးရာပါ ကေလး ဦးေႏွာက္မျပည့္သည့္ေရာဂါ၊
- dressing ေဆးထည့္ျခင္း၊ ဖံုးအုပ္ေပးျခင္း၊
- drops အစက္ခ်ေဆး၊
- dropsy ေဖါေရာင္ျခင္း၊
- drowsiness မူးေဝေနျခင္း၊
- drowsy အိပ္ခ်င္ေနျခင္း၊
- dry labor ေရျမြာရည္က အရင္ထြက္ကုန္ျပီးမွ ကေလးထြက္ျခင္း၊
- DTP--diphtheria, tetanus, and pertussis vaccine ဆံုဆို႔- ေမးခိုင္-ၾကက္ညွာ ကာကြယ္ေဆး၊
- due date ေမြးဖြါးႏိုင္သည့္ရက္၊
- dull pain ထံုနာနာ၊
- duodenum (ဒူယိုဒီနမ္) အူသိမ္၏ အစပိုင္း၊
- dust mite ေလွးေကာင္၊
- dysentery ဝမ္းကိုက္ေရာဂါ၊
- dyslexia စာသင္ရခက္သည့္အေျခအေန၊
- dysmenorrhea ရာသီလာစဥ္ နာက်င္-ကိုက္ခဲျခင္း၊
- dysuria ဆီးသြားစဥ္ နာျခင္း၊
- ear canal နားျပြန္၊
- ear lobe နား (နားကပ္ ဝတ္သည့္ေနရာ)
- ear wax နားဖါ၊
- earache နားကိုက္၊
- eating plan အစားစားဇယား၊
- ECG /EKG--electrocardiogram လွ်ပ္စစ္သံုး ႏွလံုးတိုင္းစက္၊
- echocardiogram ပဲ့တင္သံျဖင့္ စစ္ေဆးျခင္း၊
- eclampsia ကိုယ္ဝန္ ေသြးဆိပ္တက္ျခင္း၊
- ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္ျခင္း၊
- eczema ႏွင္းခူနာ၊
- edema ေဖါေရာင္ျခင္း၊
- EEG--electroencephalogram ဦးေႏွာက္အား လွ်ပ္စစ္နည္းျဖင့္ စစ္ေဆးျခင္း၊
- elbow တံေတာင္ဆစ္၊
- electric stimulation (Transcutaneous electric nerve stimulation) လွ်ပ္စစ္ျဖင့္ အာရံုေၾကာကို ကလိေပးျခင္း၊
- electrodes လွ်ပ္စစ္ဓါတ္လႊတ္ေပးသည့္ အစြန္း၊
- electrolyte ဓါတ္ဆား၊
- embry- သေႏၶသား၊
- emesis အန္ျခင္း၊
- EMG--electromyelogram လွ်ပ္စစ္ျဖင့္ ၾကြက္သားကို စစ္ေဆးျခင္း၊
- emphysema အဆုပ္ေဖါင္းေရာင္ေနသည့္ေရာဂါ၊
- enamel သြားအေပၚယံ ေၾကြလႊာ၊
- Encephalitis (အင္ကဖလိုက္တစ္) ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ၊
- Endemic (အင္းဒမစ္) ေနရာေဒသတခုခု၌ ျဖစ္တတ္သည့္ေရာဂါ၊ အမ်ားအျပားျဖစ္လာျခင္း၊
- endocarditis ႏွလံုးအတြင္းသားေရာင္ျခင္း၊
- endocrinology ေဟာ္မုန္းမ်ားအေၾကာင္း၊ (အင္ဒိုခရိုင္း-ဂလင္းမ်ားမွ ေဟာ္မုန္းမ်ား ထြက္သည္)
- endometriosis သားအိမ္ အတြင္းဆံုးအလႊာတစ္ရွဴး တျခားေနရာေရာက္ေနသည့္ ေရာဂါ၊
- endometrium သားအိမ္ အတြင္းဆံုးအလႊာ၊
- endoscopy အစာလမ္းေၾကာင္းထဲ ကရိယာထည့္စစ္ေဆးျခင္း၊
- enema ဝမ္းျခဴျခင္း၊
- engorged ၾကီး-ေဖါင္းေနျခင္း၊
- ENT--Ear, Nose, Throat နား-ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္း၊
- enterology အစာလမ္းကိုေ လ့လာျခင္း၊
- enzyme (အင္ဇိုင္မ္း) ဓါတ္ကူ၊
- Epidemic (အပီဒါးမစ္) ေနရာေဒသတခုခု၌ ျဖစ္ေနၾကထက္ပို၍ေရာဂါျဖစ္လာျခင္း၊ (ေဒသတြင္းကပ္ေရာဂါ)
- epidemic ေနရာတကာပ်ံ႕ေနျခင္း၊ ကြက္၍ျဖစ္ေသာ ကပ္ေရာဂါ၊
- epidural analgesia ခါးရိုးဆစ္ထဲ ထံုေဆးထိုးျခင္း၊ ဗိုက္မနာဘဲ ကေလးမီးဖြါးရန္၊ ခြဲစိတ္ရန္၊
- epidural ခါးရိုးဆစ္ထဲ ထံုေဆးထိုးျခင္း၊ ဗိုက္မနာဘဲ ကေလးမီးဖြါးရန္၊ ကိုယ္ေအာက္ပိုင္း ေနရာမ်ား ခြဲစိတ္ရန္ ထိုးသည့္ ထံုေဆး၊
- epilepsy ဝက္ရူးျပန္ေရာဂါ၊
- episiotomy ကေလးေမြးႏိုင္ရန္ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ခ်ဲ႕ကိုက္ျခင္း၊
- erectile dysfunction ေယာက္်ား ပန္ေသ-ပန္းညႇိဳးေရာဂါ၊
- ER--emergency room အေရးေပၚအခန္း၊
- erosion စားသြားခံရျခင္း၊
- ERT--estrogen replacement treatment မ-ေဟာ္မုန္း (အီစထိုဂ်င္) အစားထိုးကုသေပးျခင္း၊ (ဥပမာ ေသြးဆံုးသူမ်ား)
- esophagus (အီဆိုေဖးဂတ္စ္) အစာမ်ိဳျပြန္၊ (အာေခါင္ႏွင့္ အစာအိမ္အၾကား)
- estrogen မ-ေဟာ္မုန္း (အီစထိုဂ်င္)
- euphoria အတိုင္းမသိ ေပ်ာ္ရႊင္ေနျခင္း၊
- evil eye ကံမေကာင္းေစသည္ဟု ယူဆသည့္အၾကည့္၊
- expiration ကုန္ဆံုး-ေသဆံုးျခင္း၊
- expressed out the milk ႏို႔ညွစ္ျခင္း၊
- eye drops မ်က္စဥ္း၊
- eyelid မ်က္ခြံ၊
- faint သတိလြတ္သြားျခင္း၊ ခဏတာ မူးေမ့သြားျခင္း၊
- fallopian tube သားအိမ္ျပြန္၊ (ဖလိုပီယန္-က်ဳဘ္)
- false labor တကယ္မေမြးဘဲ ဗိုက္နာျခင္း၊
- family planning မိသားစုစီမံကိန္း၊
- fasting blood sugar အစာမစားခ်ိန္ရွိသည့္ ေသြးထဲက သၾကားဓါတ္၊
- fasting အစာငတ္ခံျခင္း၊
- fatigue အားကုန္ျခင္း၊
- feces ဝမ္း-မစင္၊
- feet ေျခေထာက္၊
- female sterility အမ်ိဳးသမီး ကေလးမရႏိုင္သူ၊
- femur ေပါင္ရိုး၊
- fertility counseling ကေလးရႏိုင္ေစရန္အတြက္ အၾကံဥာဏ္ရယူျခင္း၊
- fertilization အဖို-အမ ေပါင္းစပ္ျခင္း၊
- fetal heart tone ဗိုက္ထဲက ကေလးႏွလံုးခုန္သံ၏ ျပင္းအား၊
- fetus ဗိုက္ထဲကကေလး၊
- fever blister ဖ်ား၍ေပါက္သည့္အပူဖူး၊
- fever ဖ်ားျခင္း၊
- fibroid သားအိမ္အသားပို၊ (ဖိုက္ဘရြိဳက္)၊
- fibula ေျခသလံုးထဲက အျပင္ရိုး၊
- Filariasis (ဖိုင္ေလရီေရးဆစ္) ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ
- filling သြားေပါက္ဖါျခင္း၊
- finger လက္ေခ်ာင္း၊
- fissure အကြဲ၊ ဥပမာ စအိုကြဲနာ၊ ပါးစပ္ကြဲျခင္း၊
- floaters မ်က္စိထဲ အစက္အေပ်ာက္ျမင္ေနျခင္း၊
- flu တုပ္ေကြး၊
- fluoride ဖလိုရိုက္၊ သြားေကာင္းေစသည့္ဓါတ္၊
- fluoroscopy ဓါတ္မွန္ႏွင့္ (ဖလူရိုဆင့္) အေရာင္တြဲထားသည့္ စမ္းသပ္ကရိယာ၊
- followup appointment ေနာက္တၾကိမ္ျပန္ျပရမည့္ ရက္ခ်ိန္း၊
- fontanelle ငယ္ထိပ္၊
- food allergy အစာမသင့္ျဖစ္ျခင္း၊
- forceps ညွပ္၊ ဇာဂနာ၊ ကေလးေမြးရန္ညွပ္၊ ေသြးေၾကာညွပ္၊
- forearm လက္ဖ်ံ၊
- forehead နဖူး၊
- foreskin ေယာက္်ားပန္းကို ဖံုးေနသည့္ ဆြဲလွန္၍ရေသာ အေရျပား၊
- fracture အရိုးက်ိဳးျခင္း၊
- freckle အစက္အေပ်ာက္မ်ား (မ်က္ႏွာ)၊
- frigidity အမ်ိဳးသမီ လိင္စိတ္နည္းျဖင္း၊
- frozen shoulder ပခံုး လိုသလို လႈတ္ရွားမရျခင္း၊
- FSH--follicle stimulating hormone ေဟာ္မုန္းတမ်ိဳး၊ အရယြ ္ေရာက္ျခင္း၊ ၾကီးထြားျခင္းကို သက္ေရာက္သည္၊ ဦးေႏွာက္ထဲက ပစ္က်ဴထရီ-ဂလင္းႏွင့္ မ်ိဳးဥ၊ ေဝွးေစ့တို႔က ထြက္သည္၊
- fungal infection မိႈပိုးဝင္ျခင္း၊
- fungus ဖန္းဂတ္ = မိႈ၊
- gall bladder သည္းေျခအိတ္၊
- ganglion အရည္အိတ္၊ လက္ေကာက္ဝတ္တဝိႈက္အျဖစ္မ်ားေသာ အက်ိတ္၊
- Gangrene, necrosis (ဂန္ဂရင္း) တစ္ရွဴးမ်ားေသျခင္း၊
- gargle ပါးစပ္ပလုပ္က်င္းသည္၊
- gastric banding အစာအိမ္ကို ခ်ည္ေႏွာင္ထားျခင္း၊ အဝလြန္သူမ်ားအတြက္လုပ္သည္၊
- gastric bypass အစာလမ္းကို ျဖတ္ကူးဆက္ေပးျခင္း၊
- gastric ulcer အစာအိမ္နာ၊
- gastritis အစာအိမ္ေရာင္ျခင္း၊
- gauze ေဂါ့စ္၊ ပိတ္က်ဲစ၊
- generic drugs ေဆးနာမည္အတိုင္း ေရာင္းသည့္ေဆး၊
- genetic counseling မ်ိဳးဗီဇဆိုင္ရာ အၾကံေပး၊
- genetic မ်ိဳးဗီဇ၊
- genitals လိင္အဂၤါမ်ား၊
- geriatrics လူအိုမ်ားအား ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊
- gestation ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္၊
- gestational diabetes ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ ဆီးခ်ိဳရွိျခင္း၊
- GI--gastroenterology အစာအိမ္-အူလမ္းေၾကာင္း၊
- gingivitis သြားဖံုးေရာင္ျခင္း၊
- glands (ဂလင္း) အိတ္၊
- glaucoma မ်က္စိ ေရတိမ္၊
- glucose (ဂလူးကို႔စ္) သၾကားဓါတ္
- glucose tests သၾကားဓါတ္စမ္းသပ္ျခင္း၊
- glyburide ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား ၂ ေဆး၊
- glycosuria ဆီးထဲ သၾကားဓါတ္ပါေနျခင္း၊
- glypizide ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား ၂ ေဆး၊
- gnawing pain အကိုက္ခံရသလိုနာ၊
- goiter (ဂြိဳက္တာ) လည္ပင္းၾကီး၊
- golfer's elbow ေဂါက္သမား တံေတာင္ဆစ္နာ၊
- gonorrhea (ဂႏိုရီးယား) လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါ တခု၊
- Gonorrhoea (ဂႏို) ေရာဂါ၊
- gout (ေဂါက္) အဆစ္နာေရာဂါ၊
- GP--General Practitioner ေဆးကုေနသည့္ ဆရာဝန္၊
- Graves Disease (ဂေရ႕ဖ္-ဒဇိစ္) လည္ပင္းၾကီး ေဟာ္မုန္းမ်ားေရာဂါ၊
- groin ေပါင္ျခံ၊
- gums သြားဖံုး၊
- gynecology မီးယပ္ေရာဂါေဗဒ၊
- hacking cough ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးျခင္း၊
- hallucination မရွိတာကို ျမင္-ၾကားေနျခင္း၊
- hay fever (ေဟး-ဖီဗာ) အလာဂ်ီေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ေရာဂါ၊
- HDL High-density lipoprotein (ကိုလက္စေထာ)၊
- headache ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊
- healthy က်န္းမာေနေသာ၊
- heart attack ႏွလံုး-ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ ရုတ္တရက္ျဖစ္ျခင္း၊
- heart burn ရင္ပူျခင္း၊ အစာအိမ္မွာ အစာေျခရည္မ်ားျခင္း၊
- heart failure ႏွလံုးက လိုသေလာက္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း၊
- heart murmur ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ႏွလံုးခုန္သံ၊
- heat stroke အပူလိႈင္းမိျခင္း၊
- heating pad အပူေပးသည့္ အခုအခံ၊
- heavy lifting အေလးအပင္မျခင္း၊
- hematemesis ေသြးအန္ျခင္း၊
- hematoma ေသြးခဲ၊ ေသြးအစိုင္အခဲ၊ အထဲမွာေသြးယုိေနသည့္အခဲ၊
- hemodialysis ေသြးကို စစ္ေပးျခင္း၊ (ေရစစ္သလို)
- hemoglobin (ဟီမိုဂလိုဘင္)၊ ေသြးကိုနီေစသည့္ဓါတ္၊ သံဓါတ္ႏွင့္လုပ္သည္၊
- hemophilia ေသြးမခဲသည့္ မ်ိဳးရိုးလိုက္ေရာဂါ၊
- hemorrhage ေသြးယိုျခင္း၊
- hemorrhoids လိပ္ေခါင္း၊
- Hepatitis A, B, C, E (ဟက္ပတိုက္တစ္) အသဲေရာင္ ေအ၊ ဘီ၊ စီ၊ အီး၊
- hereditary မ်ိဳးရိုးလိုက္ျခင္း၊
- hernia (ဟာနီယာ)၊ အူက်ေရာဂါ၊ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းတခု သူ႔ေနရာမွ စူထြက္ျခင္း၊ က်ထြက္ျခင္း၊
- herniated disk ခါးဆစ္ရိုးၾကား အရိုးႏု-အျပား ေနရာလြဲထြက္လာျခင္း၊
- Herpes (ဟားပိစ္) ေရယံုေရာဂါ၊
- hiccups က်ိဳ႕ထိုးျခင္း၊
- hip ခါး၊ တင္ေနရာ၊
- hives (အလာဂ်ီ) ရသျဖင့္ ထြက္သည့္ အနီျပင္၊ ပ်ားတုပ္ခံရသလို၊
- HIV--Human Immunodeficiency Virus ခုခံအားက်ေရာဂါ လူမွာျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္၊
- hoarse အသံၾသျခင္း၊
- Holter monitor ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္ရွိ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ေပးသည့္ကရိယာ၊
- hormone ေဟာ္မုန္း၊
- hot and cold spells ပူလိုက္၊ ေအးလိုက္ျဖစ္ျခင္း၊ ဥပမာ ေသြးဆံုးခ်ိန္၊
- household chemicals အိမ္သံုး ဓါတုေဆးမ်ား၊
- hurt အနာတရျဖစ္ေစသည္၊
- huskiness အသံအက္ေနျခင္း၊
- hydrogen peroxide (ဟိုက္ဒရိုဂ်င္-ပါေအာက္ဆိုက္) ပိုးသန္႔ေဆးတမ်ိဳး၊
- hyperacidity အက္စစ္ဓါတ္မ်ားေနျခင္း၊
- hyperglycemia ေသြးထဲ သၾကားဓါတ္ မ်ားေနျခင္း၊
- hypersensitivity ပိုမို၍တံု႔ျပန္ျခင္း၊
- Hypertension (ဟိုက္ပါတင္းရွင္း) ေသြးတိုးေရာဂါ၊
- hyperthyroidism လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းမ်ားေရာဂါ၊
- hypoglycemia ေသြးထဲ သၾကားဓါတ္ နည္းေနျခင္း၊
- hypotension ေသြးဖိအားက်ေနျခင္း၊
- hysterectomy သားအိမ္ထုတ္ျခင္း၊
- hysteria စိတ္လႈတ္ရွားမႈ လြန္ကဲသျဖင့္ အမူအယာ ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ စိတ္ေရာဂါ၊
- ibuprofen (အိုင္ဘူပရိုဖင္) အနာအကိုက္-အဖ်ား သက္သာေဆး၊
- ICU--intensive care unit အထူးၾကပ္မတ္ကုသေပးသည့္အခန္း၊
- illness ေနမေကာင္းျဖစ္ျခင္း၊ အနာ-ေရာဂါ၊
- immune system ေရာဂါျပီးစနစ္၊
- immunity ေရာဂါျပီးျခင္း၊ ဥပမာ ဝက္သက္ျဖစ္ျပီးသူ ေနာက္ထပ္ ဝက္သက္ မျဖစ္ေတာ့ျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆးထိုးသူ ေရာဂါမျဖစ္ႏိုင္ျခင္း၊
- immunoglobulin ေရာဂါကို ခုခံတိုက္ဖ်က္ေပးသည့္ဓါတ္၊ (အင္တီေဘာ္ဒီ)၊
- impetig- ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အနာ၊ ကူးစက္ႏိုင္သည္၊
- implantation တခုခုကို အထဲ ထည့္ေပးျခင္း၊ ဥပမာ ကေလးရေစရန္ အျပင္မွာ ေပါင္းစပ္ေပးျပီးေနာက္ သားအိမ္ထဲထည့္ေပးျခင္း၊
- impotence ပန္းေသ-ပန္းညႇိဳး ေရာဂါ၊
- incisor ေရွ႕သြားမ်ား
- incontinence မထိန္းႏိုင္ျခင္း၊ ဥပမာ ဆီး-ဝမ္း၊
- incubation period ေရာဂါလကၡဏာမေပၚမီယူသည့္ကာလ၊ ပိုးဝင္ျပီးေနာက္ ေရာဂါခံစားရန္ ၾကာေသးသည့္ကာလ၊
- incubator အပူခ်ိန္၊ စိုထိုင္းဆ၊ ေအာက္စီဂ်င္ လိုသလိုခ်ိန္ေပးထားသည့္ ေသတၲာ-အခန္း၊
- index finger လက္ညႇိဳး၊
- indigestion အစာမေက်ျဖစ္ျခင္း၊
- induced abortion ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေစရန္ တမင္လုပ္ျခင္း၊
- induced labor ကေလးေမြးေစရန္ တမင္လုပ္ေပးျခင္း၊
- infection inflammation (အင္ဖက္ရွင္)၊ (အင္ဖလေမးရွင္း) ေရာဂါပိုဝင္ျခင္း၊ ပိုးဝင္၍ေရာင္ရမ္းျခင္း၊
- infertile ကေလးမရႏိုင္ျခင္း၊
- inflammation (အင္ဖလေမးရွင္း) ေရာဂါပိုဝင္ျခင္း၊ ပိုးဝင္၍ ေရာင္ရမ္းျခင္း၊
- Influenza (Flu) (အင္ဖလူယင္ဇာ) (ဖလူး) တုပ္ေကြးေရာဂါ၊
- ingrown toenail ေျခစြယ္ငုတ္ျခင္း၊
- inguinal hernia ေပါင္ျခံမွာ ျဖစ္ေသာ အူက်ေရာဂါ၊ (ခ်က္စူတာ၊ ဗိုက္ခ်ဳပ္ရိုးစူတာေတြနဲ႔ ခြဲျခားရန္ ေပါင္ျခံကို ထည့္သံုးသည္၊)
- inhale ရွဴသြင္းျခင္း၊
- inhaler အသက္ရွဴကရိယာ၊
- injection ထိုးေဆး၊
- inpatient အတြင္းလူနာ၊
- insecticide အင္းဆက္ေတြကို ေသေဆး၊
- insomnia အိ္ပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊
- insulin (အင္စူလင္) ဆီးခ်ိဳထိုးေဆး၊ (အင္စူလင္) ေဟာ္မုန္း၊
- intermittent pain နာလိုက္ ရပ္လိုက္နာ၊
- intrauterine device သားအိမ္ထဲ ထည့္ထားရသည့္ပစၥည္း၊ (ကေလး မရေစရန္)
- intravenous anesthesia ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးရသည့္ ေမ့ေဆး၊
- inverted nipples ႏို႔သီးေခါင္း အထဲဝင္ေနျခင္း၊
- in-vitr- fertilization ဓါတ္ခြဲခမ္းထဲမွာ အဖို-အမ မ်ိဳးဥမ်ား ေပါင္းစပ္ေပးျခင္း၊
- iodine (အိုင္အိုဒင္း) ၄င္းနည္းလွ်င္ လည္ပင္းၾကီးျဖစ္ေစသည္၊ အနာထည့္ေဆးအျဖစ္လဲ သံုးႏိုင္သည္၊
- iris မ်က္စိ သူငယ္အိမ္အဝိုင္းေပါက္ေဘးက က်ဥ္းလိုက္၊ က်ယ္လိုက္ ျဖစ္ေနေသာ အစိတ္အပိုင္း၊
- iron supplements သံဓါတ္ေဆး၊
- Iron-deficiency anemia (အိုင္းယြင္း-ဒီဖင္ရွင္စီ-အနီးမီးယား) သံဓါတ္နည္း ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊
- irregular pulse လက္ေကာက္ဝတ္ ေသြးခုန္တာ ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္း၊
- irritable bowel syndrome အူလမ္းမျငိမ္သည့္ ဝမ္းခဏခဏပ်က္သည့္ေရာဂါ၊
- irritation စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ျခင္း၊
- isolate သည္းျခားခြဲထုတ္ျခင္း၊
- itch ယားျခင္း၊
- IUD--intra-uterine device သားအိမ္ထဲ ထည့္ထားရသည့္ပစၥည္း၊ ကေလးမရေစရန္၊
- IV--intravenous ေသြးျပန္ေၾကာထဲေဆးထိုးျခင္း၊
- jaundice (ဂြ်န္းဒစ္) အသား-မ်က္လံုး-ဆီး ဝါျခင္း၊
- jaundice pancreatitis (ဂြ်န္းဒစ္) ေၾကာင့္ သရက္ရြက္ေရာင္ျခင္း၊
- jock itch ဂြ်တ္ = မိႈေၾကာင့္ျဖစ္ေသာအနာ၊ ေပါင္ျခံစသည္မွာျဖစ္၊
- joints အဆစ္မ်ား၊
- kidney failure ေက်ာက္ကပ္ လိုသေလာက္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ျခင္း၊
- kidneys ေက်ာက္ကပ္မ်ား၊ (၂ ခုရွိ၍ အမ်ားသံုးသည္၊ အဆုပ္ကဲ့သို႔)
- kilogram (ကီလိုဂရမ္)၊
- labia ႏုတ္ခမ္း၊ (ပါးစပ္၊ မိန္မ အဂၤါအဝ၊)
- labor and delivery ကေလးေမြးျခင္း၊
- labor pain ကေလးေမြးခ်င္လို႔နာ၊
- laceration of the perineum မိန္းမ ေမြးလမ္းေဘးေနရာ (ပရီနီယမ္) စုတ္ျပဲသြားျခင္း၊
- lactation consultant ႏို႔တိုက္နည္း အတိုင္ပင္ခံပညာရွင္၊
- lactose intolerance ႏို႔ထဲပါသည့္ သၾကားဓါတ္ကို မခံႏိုင္ျဖစ္ျခင္း၊
- Lamaze method ကေလးေမြးရာတြင္ လြယ္ကူေစရန္ မိခင္ေလာင္းကို အားေပးသည့္ ျပင္သစ္ဆရာဝန္ တီထြင္သည့္နည္း၊
- laparoscopy ဗိုက္ထဲ ကိရိယာထည့္ စစ္ေဆးျခင္း၊
- large intestine အူမၾကီး၊
- larynx အသံအိုး၊
- laser surgery ေလဆာျဖင့္ခြဲစိတ္ကုသျခင္း၊
- laxative ဝမ္းႏုတ္ေဆး၊
- lazy eye မ်က္စိတဖက္က မ်က္မွန္တပ္လဲမရသည့္ သိပ္မျမင္သည့္ေရာဂါ၊
- lens မွန္ဘီလူး၊
- Leprosy (Hansen's Disease) (လက္ပရိုစီ) အနာၾကီးေရာဂါ၊
- lesion အနာ၊
- lethargic မလႈတ္ရွားခ်င္၊ မလုပ္ခ်င္ျဖစ္ေနျခင္း၊
- leukemia လူကီးမီးယား၊ (ေသြးကင္ဆာ)
- lice သန္း၊ ဆံပင္-အေမႊးထဲေနသည့္ သန္း၊
- ligament အရြတ္၊
- limp ေထာ့နင္း-ေထာ့နင္း ျဖစ္ေနျခင္း၊
- listlessness အားယုတ္ေနျခင္း၊
- liver အသဲ၊
- low calorie ကယ္လိုရီ နည္းျခင္း၊
- low fat အဆီ နည္းျခင္း၊
- lower back pain ခါးနာ၊
- lumbar or cervical roll ခါး၊ လည္ပင္းတို႔အား အနာသက္သာေစရန္ ပတ္ထားရသည့္ အလိပ္၊
- lump အလံုး-အက်ိတ္၊
- lupus ေရာဂါျပီးစနစ္ မမွန္သျဖင့္ ျဖစ္ရသည့္ နာတာရွည္အနာ၊
- lymph (လင့္ဖ္) ေသြးျပန္ရည္၊ (တက္ေစ့ႏွင့္ဆိုင္သည္)
- malaria ငွက္ဖ်ား၊
- malignant (မလင္ဂနင့္) ကင္ဆာ၊
- mammogram ႏို႔ကိုဓါတ္မွန္ရိုက္ျခင္း၊
- mania စြဲလမ္းမႈ၊
- manic depressive စြဲလမ္းမႈ စိတ္ေရာဂါတြင္ အက်စြန္းဘက္ ေရာက္ေနခ်ိန္၊
- mastectomy ရင္သား ျဖတ္ထုတ္ျခင္း၊
- maternity ward ကေလးေမြးလူနာေဆာင္၊
- Measles (မီဆဲလ္စ္) ဝက္သက္ေရာဂါ၊
- medical excuse က်န္းမာေရးအရခြင့္ျပဳခ်က္၊
- medical history ေနာက္ခံက်န္းမာေရးသမိုင္း၊
- Medical vocabulary ေဆးစာ ေဝါဟာရမ်ား
- medicated compress ေဆးျဖင့္ ဖိအားေပးျခင္း၊ ရိုးရာေဆးကုနည္းတမ်ိဳး၊
- medicated compress ေဆးျဖင့္
- medication ေဆးေပးျခင္း၊
- melena ဝမ္းထဲေသြးပါေနျခင္း (ဝမ္းအမဲေရာင္သြားျခင္း)၊
- membrane (မင္ဘရိန္း)၊ အဖံုးလႊာပါး၊
- Meningitis (မင္နင္ဂ်ိဳက္တစ္) ဦးေႏွာက္အေမွးေရာင္ေရာဂါ၊
- meningitis ဦးေႏွာက္ကိုဖံုးထားသည့္ အလႊာေရာင္ျခင္း၊
- Meningococcemia (မနင္ဂိုေကာ့ကပ္စ္) ပိုးေသြးထဲေရာက္ေရာဂါ၊
- menopause ေသြးဆံုးခ်ိန္၊
- menses ရာသီေသြး၊
- menstrual cycle ရာသီ လစဥ္ စက္ဝန္း၊
- menstruation ရာသီဆင္းျခင္း၊
- mental health စိတ္က်န္းမာေရး၊
- mental retardation စိတ္ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ ေနာက္က်ေနျခင္း၊
- mercurochrome ပိုးသန္႔ေဆး တမ်ိဳး၊
- metabolism (မက္တာေဘာ္လဇင္) ဇီဝျဖစ္စဥ္၊
- metastasis ျပန္႔ႏွံ႔ျခင္း၊ ဥပမာ ကင္ဆာ၊
- microorganism ေသးငယ္သည့္ ပိုးမႊား၊ ဥပမာ ဗက္တီးရီးယား၊
- middle ear infection နားအလည္ပိုင္း ပိုးဝင္ျခင္း၊ (နား ကို ၃ ပိုင္းခြဲထားသည္)
- midwife သားဖြါးဆရာမ၊
- migraine (မိုင္ဂရင္း) ေခါင္းမူး-ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ၊
- Migraine (မိုင္ဂရိန္း) ေခါင္မူး၊ ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ၊
- miscarriage သားပ်က္ျခင္း၊ (အလိုအေလ်ာက္ ပ်က္ျခင္း)
- MMR--measles, mumps & rubella vaccine ဝက္သက္-ပသိေရာင္-ဂ်ာမန္ဝက္သက္ ေရာဂါ ၃ မ်ိဳး ကာကြယ္ေဆး၊
- molar အံသြား၊
- mold ပံုေဖၚျခင္း၊
- mole မွဲ႔၊
- mood swings စိတ္မူေျပာင္းျခင္း၊ တက္လိုက္ က်လိုက္ျဖစ္ျခင္း၊
- morning sickness ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ ခံစားရသည့္လကၡဏာမ်ား၊
- morning-after pill အေရးေပၚ ကိုယ္ဝန္တားေဆး၊ ညက အတူေနျပီး မနက္ေရာက္ေသာက္သည့္သေဘာ၊
- mosquit- ျခင္၊
- motion sickness ကားမူးေရာဂါ၊ ေရြ႕ေျပာင္းလ်င္မူး-အန္သည့္ေရာဂါ၊
- mountain sickness ေတာင္တက္လွ်င္ မူးသည့္ေရာဂါ၊
- MRI--magnetic resonance imaging သံလိုက္ဓါတ္သံုး ပံုေဖၚနည္း၊
- MS--multiple sclerosis ႏွလံုအဆို႔ရွင္ က်ဥ္းသည့္ေရာဂါ၊
- mucous stool ဝမ္းထဲအက်ိအခြ်ဲပါျခင္း၊
- mucus အက်ိအခြဲ်၊
- Mumps (မန္႔ပ္) လည္ပင္အၾကိတ္ေရာင္ေရာဂါ၊
- mumps ပသိေရာင္ေရာဂါ၊ (ပါးေရာင္ျခင္း)
- muscle tissue ၾကြက္သား တစ္ရွဴး၊
- Myopia (မိုင္ယိုးပီးယား) အနီးမွဳန္ေရာဂါ၊
- nasal cavity ႏွာေခါင္းအတြင္းေခါင္း၊
- nasal congestion ႏွာေခါင္း ပြစိပြစိေနျခင္း၊
- nasal irrigation ႏွာေခါင္းကိုေဆးျဖန္းျခင္း၊
- nasal spray ႏွာေခါင္းထဲ ပန္းရသည့္ေဆး၊
- nausea ပ်ိဳ႕ျခင္း၊
- nauseating pain အန္ခ်င္သလိုနာ၊
- navel ခ်က္၊
- nebulizer ႏွာေခါင္းမွရွဴရန္ ေဆးထည့္သည့္ ေရ-ေဆးရည္
- needle aspiration biopsy အသားစကို စစ္ေဆးရန္ ေဆးထိုအပ္ျဖင့္စုတ္ယူျခင္း၊
- neonatal ေမြးကင္စကေလး၊
- Neoplasm (နီယိုပလာဇမ္) ကင္ဆာေရာဂါ (ဆဲလ္မတူသည့္ကင္ဆာ)၊
- nephritis ေက်ာက္ကပ္ထဲကျပြန္မ်ား ေရာင္ျခင္း၊
- nephrologist ေက်ာက္ကပ္ အထူးကု၊
- nerves အာရံုေၾကာ၊
- neuralgia အာရံုေၾကာနာျခင္း၊
- neurasthenia အားယုတ္၊ စိတ္က်၊ စိုးရိမ္၊ ေခါင္းကိုက္၊ အာရံုေၾကာတေလ်ွာက္ နာျခင္းတို႔ တြဲျဖစ္ျခင္း၊
- neuritis အာရံုေၾကာေရာင္ျခင္း၊
- neurologist အာရံုေၾကာအထူးကု၊
- neurosis စိတ္ဖိစီးေရာဂါ၊ (အမူအရာ ပံုမွန္၊ မျမင္မၾကားအပ္တာမရွိ)၊
- NICU--neonatal intensive care unit ေမြကင္းစကေလး အထူးကုသေဆာင္၊
- night sweats ညေခြ်းထြက္ျခင္း၊
- nodule အလံုး-အက်ိတ္ငယ္၊
- nostrils ႏွာေခါင္းထိပ္ဖ်ား၊
- Novocain ထံုေဆးနာမည္၊
- numbing pain ခဲကိုက္ထံုသလိုနာ၊
- numbness ထံုေနျခင္း၊
- nurse practitioner သူနာျပဳအလုပ္လုပ္သူ၊
- nurse သူနာျပဳ၊
- nursery ကေလးငယ္မ်ားအား ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊
- nurse's station သူနာျပဳမ်ားရွိေနသည့္ေနရာ၊
- nursing သူနာျပဳစုျခင္း၊
- nutrition အာဟာရ၊
- OB/GYN--Obstetrics/Gynecology သားဖြါး-မီးယပ္၊ (ေအာ့ဖ္စ္တက္ထရစ္) (ဂိုင္နေကာ္ေလာ္ဂ်ီ)
- Obesity (အိုဘီစတီ) အဝလြန္ေရာဂါ၊
- obesity အဝလြန္ျခင္း၊
- observation ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း၊
- obstetrician သားဖြါးပညာရွင္၊
- occupational therapist အလုပ္အကိုင္ လုပ္ႏိုင္ေစရန္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေပးသည့္ ပညာရွင္၊
- ointment လိမ္းေဆး၊ ေကာ္မ်က္စဥ္း၊ ေစးျပစ္သည့္ေဆး၊
- oncology ကင္ဆာ ပညာ၊
- onset အစပိုင္း၊
- ophthalmology မ်က္စိေဗဒ၊
- OR--operating room ခြဲစိတ္ခန္း၊
- orthodontics သြားအထူးကု၊
- osteoporosis အရိုးအားနည္းေရာဂါ၊
- OTC--over-the-counter medication ေဆးဆိုင္မွာ ေဆးလက္မွတ္မပါဘဲဝယ္ႏိုင္သည့္ေဆး၊
- otitis နားေရာင္ျခင္း
- otolaryngologist နား-လည္ေခ်ာင္းအထူးကု၊
- Outbreak (ေအာက္ဘရိတ္) ေနရာကြက္ၾကား၌ ရုတ္တရက္အမ်ားအျပား ေရာဂါျဖစ္လာျခင္း၊
- outpatient အျပင္လူနာ၊
- ovarian cyst မ်ိဳးဥအိမ္ အက်ိတ္ (အိတ္)
- ovarian pregnancy မ်ိဳးဥအိမ္မွာ သေႏၶတည္ျခင္း၊
- ovaries မ်ိဳးဥအိမ္၊ ၂ ခုရွိ၍ အမ်ားသံုးသည္၊
- overactive bladder လိုတာထက္ပိုလုပ္ေနသည့္ ဆီးအိမ္၊
- ovulation conception မ်ိဳးဥထြက္ျခင္း၊ သေႏၶတည္ျခင္း၊
- oxygen ေအာက္စီဂ်င္၊
- pacemaker ႏွလံုးခုန္ မွန္ေစရန္ လုပ္ေပးသည့္ ကရိယာ၊ (ရင္ပတ္မွာ ထည့္ေပးတားသည္)
- pain reliever အနာသက္သာေဆး၊
- palate အာေခါင္၊
- pallor of face မ်က္ႏွာျဖဴေရာ္ေနျခင္း၊
- palpitations ရင္တံုျခင္း၊
- pamphlet လက္ကမ္းစာေစာင္၊
- pancreas သရက္ရြက္၊
- Pancreatitis (ပန္ကရီရပ္-တိုက္တစ္) သရက္ရြက္ေရာင္ေရာဂါ၊
- Pandemic (ပင္ဒမစ္) ကမာၻႏွင့္ခ်ီ၍ ေရာဂါျဖစ္လာျခင္း၊ (ကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါ)
- pap smear သားအိမ္ကင္တာအတြက္ သားအိမ္အဝကို သုတ္ယူစစ္ေဆးျခင္း၊
- paralysis ေလျဖတ္ျခင္း၊
- paramedics ေဆးတတ္ကြ်မ္းသူအကူ၊
- parasitic infection ပါရာဆိုက္ဝင္ျခင္း၊ ဥပမာ သန္ေကာင္၊
- Paratyphoid fever (ပါရာ-တိုက္ဖြိဳက္) ေရာဂါ၊
- patella ဒူးက ဂံုညင္း၊
- patient advocate လူနာေရွ႕ေန၊
- PCP--Primary Care Provider အေျခခံက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ေပးသူ၊
- pediatrician ကေလးအထူးကု၊
- pelvic exam တင္ပါးဆံုေနရာ စမ္းသပ္ျခင္း၊
- Pelvic inflammatory disease (PID) (ပဲလ္ဗစ္-အင္ဖေလမင္ထရီ-ဒီဇိစ္) တင္ပါးဆံုတြင္းအဂၤါမ်ားေရာင္သည့္ေရာဂါ၊
- pelvis တင္ပါးဆံု၊
- penicillin ပနယ္စလင္၊
- penis က်ားလိင္တံ၊
- perianal abscess စအိုေဘး ျပည္တည္နာ၊
- perineum ဆီးေပါက္၊ ေမြးလမ္း၊ စအိုတို႔ရွိေနသည့္ေနရာတဝိႈက္၊
- periodontal disease သြားအထူးကု၊
- Peritonitis (ပယ္ရီတိုႏိုက္တစ္) ဗိုက္အေျမွးေရာင္ေရာဂါ၊
- persistent pain မရပ္မနားနာ၊
- perspire အေရျပားမွ အေငြ႔ျပန္ထြက္ျခင္း၊
- Pertussis (Whooping Cough) (ပါက်ဴးဆစ္) ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါ၊
- pertussis ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုး၊
- PET--positron emission tomography ႏူကလီယာသံုး ပံုေဖၚျခင္း၊
- pharmacist ေဆးဝါးပညာရွင္၊
- phlegm အသက္ရွဴလမ္းမွထြက္ေသာအခြ်ဲ၊
- phobia ေၾကာက္စိတ္၊
- PID--pelvic inflammatory disease တင္ပဆံုကြင္းအတြင္းအဂၤါမ်ားေရာင္ျခင္း၊ (အမ်ိဳးသမီး)
- pill ေဆးလံုး၊
- pituitary gland ဦးေႏွာက္ထဲရွိ (ပစ္က်ဴထရီ-ဂလင္း) ေဟာ္မုန္းမ်ားထုတ္သည္။
- placenta အခ်င္း၊
- Plague (ပလိပ္) ပလိပ္ေရာဂါ၊
- plaque အေပၚယံ အျပားလႊာျဖစ္လာျခင္း။
- pleurisy အဆုပ္အိတ္ထဲအရည္ေအာင္းျခင္း၊
- Pneumonia (ႏူမိုးနီးယား) အဆုပ္ခဲသည့္ေရာဂါ၊
- poisoning အဆိပ္သင့္ျခင္း၊
- Poli- or Poliomyelitis (ပိုလီယို) အေၾကာေသေရာဂါ၊
- polyuria ဆီးမ်ားျခင္း၊
- poor circulation ေသြးေကာင္းေကာင္းမေလွ်ာက္ျခင္း၊
- post-op ခြဲစိတ္အျပီး၊
- postpartum depression ကေလးေမြးျပီး စိတ္ဓါတ္က်ျခင္း၊
- power of attorney ေရွ႕ေနလိုက္ခြင့္၊
- pre-diabetes stage ဆီးခ်ိဳမျဖစ္မီကာလ၊
- prenatal (antenatal) ကေလးမဖြါးမီ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္၊
- pre-op ခြဲစိတ္ျခင္းမျပဳမီ၊
- presbyopia အနီးက အရာေတြကို ေကာင္းေကာင္းမျမင္ျခင္း၊
- prickling pain ဆိတ္သလိုနာ၊
- prognosis တိုးတက္မႈ၊
- prostate gland ေယာက္်ား ဆီးက်ိတ္ (ဂလင္း)၊
- prostate ေယာက္်ား ဆီးက်ိတ္၊
- prosthesis အတု၊ သြားတု၊ ေျခတု၊ လက္တု၊
- psoriasis ေရာဂါျပီးစနစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ရသည့္ နာတာရွည္အနာ၊
- psychiatrist စိတ္အထူးကု၊
- psychosis စိတ္ေရာဂါ၊
- PT--physical therapy ရုပ္ပိုင္း ကုသေပးျခင္း၊
- puffy ေဖါေနျခင္း၊
- pulmonary function test အဆုပ္အလုပ္ကိုစစ္ေဆးျခင္း၊
- pulmonology အဆုပ္ေဗဒ၊
- pulse rate လက္ေကာက္ဝတ္ေသြးခုန္ႏွဳန္း၊
- pump the stomach အစာအိမ္ေဆးျခင္း၊
- pupil သူငယ္အိမ္၊
- pus ျပည္၊
- pustule ျပည္အိတ္ငယ္၊
- pyorrhea ျပည္ထြက္ျခင္း၊
- pyuria ဆီးထဲျပည္ပါေနျခင္း၊
- quarantine သီးျခားထြဲထားျခင္း၊ သူ႔ေနရာကို တျခားလူမလာရ၊
- queasy အန္ခ်င္၊ ေနမေကာင္းခ်င္၊
- Rabies (ေရးဘီးစ္) ေခြးရူးျပန္ေရာဂါ၊
- radiating pain နာတဲ့ေနရာကေန တျခားဆီမွာဆက္နာ၊
- radiation therapy ဓါတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ကုသျခင္း၊
- radioactive iodine ေရဒီယိုဓါတ္ၾကြ အိုင္အိုဒင္း၊
- radiography ဓါတ္မွန္ရိုက္ျခင္း၊
- radiology ဓါတ္မွန္ပညာ၊
- rash အနီျပင္၊
- RBC--red blood count ေသြးနီဥအေရအတြက္၊
- rectal exam စအိုလမ္းစမ္းသပ္ျခင္း၊
- rectum အစာေဟာင္းအိမ္၊
- red blood cells ေသြးနီဥ၊
- rehabilitation ျပန္လည္နလံထေစရန္ျပဳစုျခင္း၊
- relapse ျပန္ျဖစ္ျခင္း၊
- renal failure ေက်ာက္ကပ္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း၊
- replicate အတူပြါးျခင္း၊
- resection ခြဲစိတ္ျဖတ္ထုတ္ျခင္း၊
- resistance ခုခံျခင္း၊ ေဆးမတိုးျခင္း၊
- respiration အသက္ရွဴျခင္း၊
- retina မ်က္စိအတြင္းျမင္လႊာ၊ (ကင္မရာ အရုပ္ထင္သည့္ ဖလင္ေနရာ)
- retinal detachment မ်က္စိျမင္လႊာကြာျခင္း၊
- retinitis မ်က္စိျမင္လႊာေရာင္ျခင္း၊
- RH factor အာရ္အိတ္ခ်္-ဖက္တာ၊ ေသြးအုပ္စု စစ္လ်င္ ရွိသူ-မရွိသူ၊
- Rheumatic fever (ရူမက္တစ္-ဖီဗာ) အဆစ္ေရာင္အဖ်ားေရာဂါ၊
- Rheumatic heart disease (ရူမက္တစ္) ႏွလံုးေရာဂါ၊
- rheumatism ရူမက္တစ္ အဆစ္နာေရာဂါ၊
- Rheumatoid arthritis (ရူမက္တစ္-အာသရိုက္တစ္) အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ၊
- rheumatoid arthritis ရူမက္တစ္ အဆစ္နာျခင္း၊
- rheumatoid factor test ရူမက္တစ္ အဆစ္နာေရာဂါ ရွိ-မရွိစစ္ျခင္း၊
- rhinitis ႏွာေစးျခင္း၊
- ribs နံရိုးမ်ား၊
- Rickets (ရစ္ကက္) ဗီတာမင္ဒီ နဲသည့္ေရာဂါ၊
- ringing in the ears နားထဲ တဝီဝီမည္ေနျခင္း၊
- ringworm ေပြး၊
- risk factors အႏၲရာယ္ရွိသည့္အခ်က္၊
- risk အႏၲရာယ္၊
- RN--registered nurse မွတ္ပံုတင္ထားသည့္ သူနာျပဳ၊
- root canal သြားေပါက္သည့္အေခါင္း၊
- roseola ကေလးငယ္မ်ားတြင္ျဖစ္ေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ အဖ်ားေရာဂါ၊
- rubdown ပြတ္သပ္ခ်ျခင္း၊
- Rubella (ရူဘဲလား) ဂ်ာမန္ဝက္သက္ေရာဂါ၊
- rubella ရူဘဲလား၊ ဂ်ာမန္-ဝက္သက္ေရာဂါ၊
- runny nose ႏွာရည္ယိုျခင္း၊
- rupture ကြဲထြက္ျခင္း၊ (ဥပမာ သားအိမ္ ကြဲျခင္း)
- saliva တံေတြး၊ သြားရည္၊
- sample နမူနာ၊
- sarcoma ဆာကိုးမား၊ ကင္ဆာ၊
- Scabies (စေကးဘီးစ္) ဝဲ၊ ယားနာေရာဂါ၊
- scaly/dry ေျခာက္ေသြ႔၊
- scapula စကက္ျပဴလာ၊ လက္ေမာင္းေနာက္က သံုးေဒါင့္ပံုအရိုး၊ လက္ျပင္၊
- scar အမာရြတ္၊
- scarlet ဝါေနျခင္း၊
- schizophrenia စကစ္ဇိုဖရီးနီးယား စိတ္ကစင့္ကလ်ားျဖစ္ေရာဂါ၊
- sciatica ေပါင္ေနာက္ကေန ေအာက္ဘက္ဆင္းနာသည့္ေရာဂါ၊
- sclera မ်က္စိ အျဖဴေရာင္ေနရာ၊
- scoliosis ကိုယ္-ခါး တျခမ္းေစာင္းေနသည့္ေရာဂါ၊
- scorpion ကင္းမလက္မဲ၊ ကင္းျမီးေကာက္၊
- scratches ျခစ္ကုပ္ရာမ်ား၊
- screening test ေရာဂါစစ္ထုတ္ရန္ စစ္ေဆးျခင္း၊
- scrotum ေယာက္်ား ကပ္ပဲ့အိပ္၊
- Scurvy (စကာဗီ) ဗီတာမင္စီနည္းသည့္ ေရာဂါ၊
- secretion စစ္ထုတ္ရည္၊
- sedative အိပ္ေစ-ျငိမ္ေစသည့္ေဆး၊
- seizure တက္ျခင္း၊
- semen သုတ္ရည္၊
- Sepsis (ဆက္ပဆစ္) ပိုးဝင္ျခင္းေရာဂါ၊
- serology ေသြး (ခဲျပီးေနာက္ထြက္သည့္ စီရမ္) ကိုေလ့လာျဖင္း၊
- serum ေသြးျပန္ရည္၊ (ေသြးခဲျပီးေနာက္ ျဖစ္လာသည့္ အရည္)၊
- sexually transmitted လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ျခင္း၊
- sharp pain စူးရွနာ၊
- shin ေျခသလံုးေရွ႕၊ ညိုသၾကီး၊
- Shock (ေရွာ့ခ္) ေရာဂါ၊
- shooting pain ထိုးနာ၊
- shortness of breath အသက္ရွဴမဝျခင္း၊
- shoulder blade လက္ေမာင္းေနာက္က သံုးေဒါင့္ပံုအရိုး၊ (စကက္ျပဴလာ)၊
- sickle cell anemia ဆစ္ကယ္လ္-ဆဲလ္ ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊
- sickle cell disease ဆစ္ကယ္လ္-ဆဲလ္ ေရာဂါ၊ (ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ေသြးနီဥ)
- sickle cell screen ဆစ္ကယ္လ္-ဆဲလ္ ေရာဂါ စစ္ေဆးျခင္း၊
- sickle cell trait ဆစ္ကယ္လ္-ဆဲလ္ ေရာဂါမ်ိဳး၊ (လကၡဏာမေပၚသည့္)
- side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား၊
- SIDS--sudden infant death syndrome ရုတ္တရက္ ကေလးငယ္ေသဆံုးရသည့္ လကၡဏာအစုအေဝး၊
- sigmoidoscopy (ဆစ္ကမြိဳက္) အူမၾကီးထဲ ကရိယာထည့္စစ္ေဆးျခင္း၊
- sinus blood-spitting ေသြးထြက္သည့္ ဆိုင္းနပ္စ္ (ႏွာေခါင္း) ေရာဂါ၊
- sinus cavity (ဆိုင္းနပ္စ္) အေခါင္းေလး၊ ဦးေခါင္းခြံထဲတြင္ရွိေနေသာ အေခါင္း၊
- sinuses (ဆိုင္းနပ္စ္) အေခါင္းေလးမ်ား၊
- sitz-baths ခပ္ေႏြးေႏြးပူသည့္ေရထဲ စိမ္ထားျခင္း၊ (အမ်ိဳးသမီးမ်ား)၊
- skull ဦးေခါင္းခြံ၊
- sleep apnea အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္ အသက္ရွဴမမွန္ျဖစ္ျခင္း၊
- slight pain နဲနဲေလးနာ၊
- sling အသိုင္း၊
- slit lamp exam မ်က္စိစမ္းသပ္သည့္ ကရိယာ၊
- small intestine အူသိမ္၊
- Smallpox (Variola) (စေမာလ္-ေပါက္စ္) ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါ
- smallpox ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါ၊
- social worker လူမႈေရးလုပ္သူ၊
- sonogram ဆိုႏိုဂရမ္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း တမ်ိဳး)၊
- sore pain အနာနာသလိုနာ၊
- sore throat လည္ပင္းနာ၊
- sore အနာ၊
- spasm ညွစ္ျခင္း၊ ညွစ္၍နာျခင္း၊
- speculum ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးရန္ အဂၤါထဲထိုးထည့္ရသည့္ကရိယာ၊ ႏွာေခါင္း၊ ေမြးလမ္း၊
- spermicide သုတ္ပိုးေသေဆး၊
- spicy foods ပူစပ္သည့္အစားအစာ၊
- spinal cord ခါးရိုးမၾကီးထဲရွိ အာရံုေၾကာၾကီး၊
- spinal fluid ခါးရိုးမၾကီးထဲရွိ အာရံုေၾကာအရည္၊
- spinal test ခါးရိုးမၾကီးထဲရွိ အာရံုေၾကာအရည္ကို စမ္းသပ္ျခင္း၊
- spirometry အသက္ရွဴျခင္းအား စစ္ေဆးျခင္း၊
- spit တံေတြး ေထြးျခင္း၊
- spleen ေဘလံုး၊ (ဗိုက္ ဘယ္ဘက္ အထက္နားရွိသည္)၊
- splint တည့္မတ္-ျငိမ္ေစရန္ အခုအခံ၊
- splinter ကြဲထြက္လာသည့္ အပိုင္းအစ၊
- spontaneous abortion အလိုလို ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျခင္း၊
- sprain ထိခိုက္၍ နာျခင္း၊ (မက်ိဳး-မလြဲ)
- sputum သလိပ္၊
- squint မ်က္စိေစြျခင္း၊
- STD--sexually transmitted disease လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ၊
- sterilization ပိုးသန္႔ေအာင္လုပ္ျခင္း၊ ကေလးမရေတာ့ေအာင္လုပ္ျခင္း၊
- sternum ရင္ညြန္႔ရိုး၊
- steroid စဆီရြိဳက္ေဆး၊
- stethoscope နားၾကပ္၊
- stiffness ေတာင့္တင္းေနျခင္း၊
- stillbirth ကေလးအေသေမြး၊
- sting အေကာင္ အဆိပ္၊
- stomach virus အစာအိမ္ ဗိုင္းရပ္စ္၊
- stool softener ဝမ္းေျပာ့ေဆး၊
- stool specimen စစ္ေဆးရန္ ဝမ္းနမူနာ၊
- strep throat လည္ေခ်ာင္းနာ၊ (စထြက္ပ္ ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္)
- stress test ခံႏိုင္အားစမ္းျခင္း၊
- stretcher လူနာထမ္းစဥ္၊
- striations of pregnancy ကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ဗိုက္အစဥ္းေၾကာင္းမ်ား
- stroke ဦးေႏွာက္ ေသြးမေလ်ာက္သျဖင့္ ေလျဖတ္ျခင္း၊
- sty မ်က္စိစြန္ျခင္း၊
- sublingual tablet လွ်ာေအာက္ငံုထားရသည့္ေဆးျပား၊
- sunburn ေနေလာင္ျခင္း၊
- suppository စအိုထဲထည့္ရသည့္ေဆး၊
- surgeon ခြဲစိတ္ဆရာဝန္၊
- surgery ခြဲစိတ္ပညာ၊
- swollen ေဖါင္း-ေရာင္ျခင္း၊
- symptomatic ေရာဂါလကၡဏာႏွင့္ဆိုင္ေသာ၊ (ေရာဂါလကၡဏာကို သက္သာသည့္ေဆး)
- symptoms ေရာဂါလကၡဏာမ်ား၊
- synthetic thyroid hormone (levothyroxine) ဓါတ္ခြဲခမ္းတြင္တည္ေဆာက္ထားသည့္ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း၊
- Syphilis (ဆစ္ဖလစ္) ေရာဂါ၊
- syringe ေဆးထိုးပိုက္၊
- tampons (ရာသီလာစဥ္) ေမြးလမ္းထဲထည့္ထားရသည္ ပစၥည္း၊
- Tapeworm infection (တိပ္-ဝမ္း-အင္ဖက္ရွင္) တိပ္ျပားသံေကာင္ ေရာဂါ၊
- tapeworm တပ္ျပားပံု သန္ေကာင္၊
- TB--tuberculosis တီဘီ၊ (က်ဴဘာကူလိုဆစ္)၊
- tearing pain ဆုပ္ျဖဲသလိုနာ၊
- temple နားထင္၊
- tender နာေသာ၊ ဖိ-ထိမွ နာျခင္း၊
- tendonitis ၾကြက္သားေခ်ာင္း ေရာင္ျခင္း၊ (ၾကြက္သား အဖ်ားေနရာ)၊
- tendons ၾကြက္သား အဖ်ားေနရာ၊
- tennis elbow တင္းနစ္ကစားရာမွ ျဖစ္ေသာ တံေတာင္ဆစ္နာ၊
- test strip စမ္းသပ္သည့္အျပား-အေခ်ာင္း၊
- Tetanus (တက္တဲနပ္စ္) ေမးခိုင္ေရာဂါ၊
- Thalassaemia (သာလာဆီးမီးယား) ေသြးအားနဲေရာဂါ၊
- thermometer အပူခ်ိန္တိုင္းကရိယာ၊
- thigh ေပါင္၊
- thorax ရင္ေခါင္း၊
- throat လည္ေခ်ာင္း၊
- throbbing pain အနာကိုက္သလိုနာ၊
- thrombosis ေသြးခဲပိတ္ျခင္း၊
- Thrush (Candidiasis) (ႆရာရွ္) မွက္ခရုေရာဂါ၊
- thumb လက္မ၊
- thyroid သိုင္းရြိဳက္၊ လည္ပင္းအက်ိတ္၊
- tick မွက္၊
- tingling က်င္ျခင္း၊
- tinnitus နားထဲအသံေတြၾကားေနျခင္း၊
- tiredness ေမာပန္းျခင္း၊
- tissue တစ္ရွဴး၊ ဆဲလ္အစုအေဝး၊
- t- advise အၾကံေပးရန္၊
- t- discharge ဆင္းရန္၊ (ေဆးရံုမွ)
- t- fast အစားမစားေစရန္၊
- t- metabolize ဇီဝျဖစ္စဥ္ျဖစ္ေစရန္
- t- prescribe ေဆးညႊန္းေပးရန္၊
- t- refer တျခားသို႔ လြဲေပးရန္၊
- t- sweat ေခြ်းထြက္ေစရန္၊
- tonsillitis အာသီးေရာင္ျခင္း၊
- tonsils အာသီး၊ (၂ ခုရွိသျဖင့္)၊
- tooth decay သြားပိုးစားျခင္း၊
- tourniquet ေသြးမေလွ်ာက္ေစရန္ စည့္ေပးသည့္ၾကိဳးစသည္၊
- toxemia အဆိပ္ေသြးထဲဝင္ျခင္း၊
- trachea ေလျပြန္မၾကီး၊
- Trachoma (ထြက္ကိုးမား) မ်က္ခမ္းစပ္ေရာဂါ
- traction ဆြဲေပးျခင္း၊
- tranquilizer စိတ္ျငိမ္ေဆး၊
- transfusion ေသြးသြင္းျခင္း၊
- transplant အစားထိုးလဲေပးျခင္း၊
- treatment plan ကုသမည့္အစီအစဥ္၊
- trichomonas ထြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္၊ အမ်ိဳးသမီးေမြးလမ္းေရာဂါ၊
- tubal ligation ေနာက္ထပ္ကေလးမရေစရန္ သားအိမ္ျပြန္ကို ျခည္ေပးျခင္း၊
- tubal pregnancy သားအိမ္ျပြန္ထဲ သေႏၶတည္ျခင္း၊
- tubal rupture သားအိမ္ျပြန္ ေပါက္ထြက္ျခင္း (သားအိမ္ျပြန္ထဲ သေႏၶတည္ရာမွျဖစ္)
- tuberculin test က်ဴဘာကူလင္ စမ္းသပ္နည္း (တီဘီ ရွိ-မရွိ)
- Tuberculosis (က်ဴဗာကူလိုးဆစ္) တီ၊ ဘီ၊ေရာဂါ၊
- tuberculosis က်ဴဘာကူလိုးဆစ္ = တီဘီ၊
- Tucks ဒူးေကြး၊ ေပါင္ေကြး၊ ရင္ပတ္ႏွင့္ထိထားျခင္း၊
- tumor အလံုး-အက်ိတ္၊ (ကင္တာ ႏွင့္ ကင္ဆာ မဟုတ္)၊
- tunnel vision မ်က္စိက လိႈင္းေခါင္းကေနျမင္ရသလိုသာ ျမင္ရျခင္း က်ဥ္းက်ဥ္းေလးသာ ျမင္ရျခင္း၊
- type-II diabetes ဆီးခ်ိဳးအမ်ိဳးအစား ၂၊
- typhoid fever တိုက္ဖြိဳက္၊ အူေရာင္ငန္းဖ်ား၊
- ulcer အာလ္ဆာ = အနာ၊
- ultrasound (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊
- umbilical cord ခ်က္ၾကိဳး၊
- umbilical hernia ခ်က္စူ၊ ခ်က္မွ အူကြ်ံျခင္း၊
- undernourished အာဟာဓါတ္ မျပည့္ဝေသာ၊
- Uremia (ယူရီးမီးယား) ေက်ာက္ကပ္အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့သည့္ေရာဂါ၊
- uremia ဆီးထဲေသြးပါ၊
- ureter (ယူရီတာ) ဆီးျပြန္ (ေက်ာက္ကပ္ႏွင့္ ဆီးအိမ္ၾကား)
- urethra (ယူရီသရာ) ဆီးထြက္ျပြန္၊
- urethra testicles ဆီးထြက္ျပြန္၊ က်ားအစိ၊
- urethritis (ယူရီသရိုက္တစ္) ဆီးထြက္ျပြန္ေရာင္ျခင္း၊
- uric acid ယူရစ္-အက္စစ္၊ (ေဂါက္ရာဂါရွိသူမွာ မ်ားေနသည္)၊
- urinalysis ဆီးကိုစစ္ေဆးျခင္း၊
- urinary urgency ဆီးလမ္းအေရးေပၚ၊ ဆီးအတင္းသြားခ်င္ေနျခင္း၊
- urologist ဆီးေရာဂါအတူးကု၊
- urology ဆီးေရာဂါပညာ၊
- Urticaria (အာတီေကးရီးယား)(အလာဂ်ီ) ျဖစ္၍အေရျပားယားယံသည့္ေရာဂါ၊
- urticaria အာတီေကးရီးယား၊ ယားသည့္အနီျပင္ထြက္ျခင္း၊
- uterine cramps သားအိမ္ကနာျခင္း၊
- uterine rupture သားအိမ္ကြဲသြားျခင္း၊
- uterus သားအိမ္၊
- UTI--urinary tract infection ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္ျခင္း၊
- UVA--ultraviolet treatment ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ကုသျခင္း၊
- uvula ယူျဗဴလာ၊ ပါးစပ္ဟလ်င္ ျမင္ရသည္ အထက္မွက်ေနေသာ ပန္းနီေရာင္ အသားစ၊
- Vaccination (ဘက္ဆီေနးရွင္း) ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္း၊
- vaccine ကာကြယ္ေဆး၊
- vagina ဗဂ်ိဳင္းနား၊
- vaginal discharge ဗဂ်ိဳင္းနားမွ တခုခုဆင္းျခင္း၊
- vaginal dryness ဗဂ်ိဳင္းနား ေျခာက္ေသြ႔ေနျခင္း၊
- vaginal lubricant ဗဂ်ိဳင္းနားသံုး ေခ်ာဆီ၊
- varicose veins ေသြးျပန္ေၾကာထံုးျခင္း၊
- vasectomy ေယာက္်ား သားေၾကာျဖတ္ျခင္း၊
- vein ေသြးျပန္ေၾကာ၊
- veneer crown သြားျပဳျပင္ျခင္း၊
- venereal disease ကာလသားေရာဂါ၊
- ventricle ႏွလံုးေအာက္ခန္း ၂ ခု၊
- vertebra ခါးရိုး၊
- virus ဗိုင္းရပ္စ္၊
- vision အျမင္၊
- visiting nurse တျခားေနရာမွာ လာသည့္သူနာျပဳ၊
- visual fields exam မ်က္စိျမင္အားစမ္းသပ္ျခင္း၊
- vital signs (pulse, blood pressure, temperature, heart rate) အေရးအၾကီးဆံုးလကၡဏာမ်ား၊ လက္ေကာက္ဝတ္ေသြးခုန္ျခင္း၊ ေသြးဖိအား၊ အပူခ်ိန္၊ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း)၊
- vitamin ဗီတာမင္၊
- vocal cord အသံျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာ၂ ခု၊
- volvulus အူတခုႏွင့္ တခုလိမ္ပိတ္ေနျခင္း၊
- vomit အန္၊
- wart ၾကြက္ႏို႔၊
- Warts (ဝတ္) ၾကြက္ႏို႔ေရာဂါ၊
- watery eyes မ်က္ရည္က်ေနသည့္မ်က္စိ၊
- WBC--white blood count ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္၊
- wean ႏို႔ျဖတ္၊ ေဆးျဖတ္၊
- weight loss ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း၊
- welfare သာေရး-နာေရး၊
- wheals အလာဂ်ီရသျဖင့္ အေရျပားအဝိုင္းျဖစ္လာျဖင္း၊
- wheelchair ဘီးတပ္ကုလားထိုင္၊
- wheezing ၾကပ္ေနသည့္ အသက္ရွဴသံ၊ ဥပမာ ပန္းနာ၊
- whistling noise ေလခြ်န္သံ၊
- white blood cells ေသြးျဖဴဥ၊
- whooping cough ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုး၊
- windpipe ေလျပြန္၊
- wisdom tooth အံဆံုး၊
- withdrawal ျပန္ႏုတ္သည္၊ ဆြဲႏုတ္သည္၊ ရုပ္သိမ္းသည္၊
- womb သားအိမ္၊
- work-related injury အလုပ္လုပ္ရင္းရသည့္ ဒဏ္ရာ၊
- wound အနာ-ဒဏ္ရာ၊
- wrist လက္ေကာက္ဝတ္၊
- x-rays ဓါတ္မွန္၊
- yeast infection (ရိစ္) မိႈပိုးဝင္ျခင္း၊

Medical abbreviations ေဆးပညာသံုး အတိုေကာက္စာလံုးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/medical-abbreviations.html
Medical vocabulary ေဆးစာ ေဝါဟာရမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/medical-vocabulary.html
ေဆးစာ ေဝါဟာရမ်ား Medical vocabulary http://doctortintswe.blogspot.com/2015/12/medical-vocabulary.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

A doctor’s wish ေဘးမသမ္းဘဲ ေအးခ်မ္းၾကေစေသာ္ဝ္

အေဝးကေဆးဆရာနဲ႔ ေအးလွတဲ့အညာေဆာင္း၊ ျပန္ေပါင္းထုတ္ဘို႔ရာ ဆုေတာင္းေပးၾကတာ ေက်းဇူးကမာၻ။

ငယ္ငယ္က သီခ်င္းေကာင္း ႕႕႕ ေဆာင္းရယ္၊ ႏွင္းရယ္၊ ကိုယ့္ေမြးဇာတိရယ္ လြမ္းပါဘိတယ္။
ငယ္ငယ္က အာဂံုေဆာင္ ႕႕႕ မပူေပါင္ေနာက္ဆီက ခ်မ္းေရာ့ထင့္၊ အျဖဴေစာင္ ေခါက္ထည္ၾကမ္းကိုလ လႊမ္းတဲ့လို႔ လႊားကာျခံဳ၊ ပါးမွာငံုပါလို႔ႏုဝါကြမ္း ႕႕႕
ငယ္ငယ္က ဖတ္တဲ့ကဗ်ာ ႕႕႕ ခ်မ္းပံုမွာ ကမ္းကုန္ေအာင္ျဖစ္တာမို႔၊ လြမ္းပံုကို လမ္းဆံုကသာ ဟစ္လိုက္ခ်င္ေတာ့တယ္။

အခ်မ္း၊ အလြမ္း၊ အတမ္းေတြ ဘယ္လိုရွိပါေစ၊ ေမြးေျမကလူအေပါင္းအတြက္ ေႏြးေထြးစြာဆုေတာင္းလွ်က္။ ျမန္ျပည္သားေတြ ဘယ္မွာေနေန၊ က်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၂-၂ဝ၁၅

The Voice of Hope

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေရာင္ျခည္စာအုပ္ကို ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ နယူးေယာက္ Seven Stories Press ကေနထုတ္ေဝခဲ့တယ္။ အဖံုးမွာ ေဒၚစုမ်က္ႏွာပံုနဲ႔။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ေမလမွာ ထပ္ျပီးထုတ္ေဝေတာ့ သံဃာေတာ္ေတြဆႏၵျပေနတဲ့အဖံုးနဲ႔ ျဖစ္လာတယ္။

(အယ္လင္ ကလီမင့္) ကေန ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည့္ကို အင္တာဗ်ူးေတြ စဥ္တိုက္ဆက္တိုက္လုပ္ျပီး ထုတ္ေဝတာပါ။ စာေရးသူဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ဘုန္းၾကီးဝတ္ခဲ့တဲ့ ပဌမဆံုး အေမရိကန္လူမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း တေက်ာင္းမွာ ၅ ႏွစ္ေနခဲ့တယ္။

စာအုပ္ေဝဖန္ေရးသမားေတြက ေဒၚစုကို ဗုဒၶဘာသာကိုရိုေသကိုင္းရိႈင္းသူလို႔ေရးၾကပါတယ္။ ဒီစာအုပ္မွာ ဝိဉာဥ္ (နမ္တရား) ပိုင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ဆက္စပ္ေနတာေတြပါတယ္လို႔ဆိုၾကပါတယ္။ စာအုပ္ထုတ္ျပီးကတည္းက (အယ္လင္ ကလီမင့္) ျမန္မာျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ရာသက္ပန္ပိတ္ခံလိုက္ရပါတယ္။

ဒီစာအုပ္ဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးၾကိဳးပမ္းမႈရဲ႕အသည္းႏွလံုးထိေရာက္ေအာင္သြားဘို႔ၾကိဳးစားခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ပဌမအၾကိမ္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ကေနလြတ္လာအျပီး ကိုးလၾကာအင္တာဗ်ဴးေတြလုပ္ခဲ့ရတယ္။ ေဒၚစုဟာ ေမးခြန္းေတြကို တိုက္ရိုက္ေျဖတယ္။ စူးစူးရွရွရွိတယ္။ မပ်က္ယြင္းတဲ့ေမတၲာစိတ္နဲ႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ၾကီးကို သူဘယ္လိ ု ဆက္ျပီးထိန္းထားခဲ့သလည္းဆိုတာကို ေျဖဆိုခဲ့တယ္။

ေဒၚစုရဲ႕ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအေပၚအျမင္နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာဖေလာ္ေဆာ္ဖီ ႏွစ္မ်ိဳးတြဲပါေနတယ္။ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ကမာၻ႔အျမင္လည္းပါတယ္။ ေဒၚစုေျပာျပတဲ့အျမင္ဟာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲမွာ စာအုပ္ေဝဖန္ေရးသမားေတြ အဆိုအရ ဝိဉာဥ္ပိုင္း၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔အဆို စိတ္ပိုင္းအေျပာင္းအလဲ ေတာ္လွန္ေရးလိုအပ္တယ္လို႔ ေဖၚညႊန္းပါတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ ဝိဉာဥ္ပိုင္းအရပါ ညီညြတ္ေရးလို႔ ဆိုလိုတယ္။

ေဒၚစုဟာ ၆ ႏွစ္တာ အက်ယ္ခ်ဳပ္ခံခဲ့ရတာ ပူပူေႏြးေႏြးသာရွိေသးေပမယ့္ ခါးသီးတဲ့ခံစားခ်က္မ်ိဳး ထုတ္ေဖၚေျပာတာ ကင္းရွင္းပါတယ္။ က်မ ဘယ္လိုမွ (နဝတ) ကို လူဆိုးေတြလို႔မျမင္ပါဘူး။ တခါတခါေတာ့ သူတို႔လုပ္တာေတြကို က်မ စိတ္တိုတာေပါ့။ တခ်ိန္တည္းမွာ က်မ သူတို႔ရဲ႕အခက္အခဲေတြကို နားလည္ေနပါတယ္။ သူတို႔မွာ ေကာင္းတာအတြက္ ဆိုျပီး ယံုၾကည္မႈကင္းမဲ့ေနၾကတာပါ။ စိတ္မေကာင္းစရာေတာ့ ေကာင္းတာကို မယံုၾကည္ၾကတာျဖစ္တယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အဲေလာက္ေတာင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ လြန္လြန္ကဲကဲျဖစ္ေနတာကို ေဒၚစုက လက္နက္ကိုင္နည္းကို မလိုလားပါ။ အၾကမ္းသံုးနည္းမွာ စိတ္ဓါတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဒဝါလီခံထားရလို႔ပါ။ ဗ်ဴဟာအရလည္း ထိေရာက္မႈမရွိပါလို႔ေျဖပါတယ္။

ေဒၚစုရဲ႕ ဗုဒၶဘာသာအျမင္အရ တဦးတေယာက္ဟာ ကိုယ္တိုင္ကစရမယ္။ ကိုယ္တိုင္က ဒီမိုကေရစီအတြက္ အဆင္သင့္ ျပင္ထားရမယ္။ ေနာက္အစိုးရအတြက္လည္း လုပ္ရမယ္။

ေဒၚစုက ေမတၱာတရားတိုးပြြါးေစဘို႔ေျပာပါတယ္။ အဲတာဟာ ေျပာင္းလဲေစဘို႔ရာ ခြန္အား (စြမ္းအား) ျဖစ္တယ္။ စာေရးသူကေန ရန္ကုန္စာအုပ္ဆိုင္တခုက NLD နဲ႔ပတ္သက္တဲ့အကိုးအကားတခုကို ဓါတ္ပံုရိုက္ခြင့္ေပးျပီး အဲဒီစာအုပ္ကို ဆုတ္ျဖဲျပစ္တယ္လို႔ ေဒၚစုကိုျပန္ေျပာေတာ့ ေဒၚစုက အေၾကာက္တရားနဲ႔ ေမတၱာ ဖီေလာ္ေဆာ္ဖီကို ရွင္းျပပါတယ္။

အဲလိုဟာေတြျဖစ္ေနရတာက (အက္တစ္ျဖစ္ေနတဲ့) ရွင္သန္ေနတဲ့ေမတၱာဓါတ္ နည္းေသးလို႔ပဲ။ ခ်စ္ျခင္းနဲ႔ အေၾကာက္တရားက တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္ေနတယ္။ (ဘိုင္ဘယ္) သမၼာက်မ္းထဲမွာပါတယ္။ ျပည့္စံုတဲ့အခ်စ္ကေန အေၾကာက္တရား ေပါက္ဖြားေစတယ္တဲ့။ က်မတခါတေလ စဥ္းစားတယ္။ အဲတာဟာ သိပ္ျပီးဗုဒၶဘာသာဆန္တယ္လို႔။ ျပည့္စံုတဲ့ခ်စ္ျခင္းဆိုတာ ေမတၲာတရားပဲ။ တကိုယ္ေကာင္းမဆန္ရဘူး။ တြယ္ကပ္ေနတဲ့ခ်စ္ျခင္းမဟုတ္ဘူး။ က်မတို႔ဆီမွာ အဲလိုေမတၲာတရားေတြ ပိုမ်ားဘို႔လိုတယ္။

ႏွစ္သစ္ကစျပီး စစ္မွန္ ရွင္သန္တဲ့ ေမတၲာတရားေတြ ပြါးမ်ားၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၂-၂ဝ၁၅
(လင့္ခ္) ကေန ပီဒီအက္ဖ္ဖိုင္ကို ဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ http://www.amazon.com/The-Voice-Hope-Aung-San/dp/0140266151

Cartilage growing to rebuild body parts

အရိုးႏုကို ဓါတ္ခြဲခန္းထဲမွာ ေမြးျမဴျပီး ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းေတြ အစားထိုးဘို႔ အသံုးျပဳႏိုင္ပါေတာ့မယ္။ ႏွာေခါင္း၊ နားရြက္ ပ်က္စီးသြားသူေတြအတြက္ ၃ ႏွစ္သာေစာင့္ရပါေတာ့မယ္။

အစားထိုးဘို႔လိုသူရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ အရိုးႏုတစ္ရွူးကိုေမြးယူ၊ ေဆးရည္နဲ႔ေရာျပီး ဂ်ယ္လီလို သရီးဒီပံုေဖၚေပးမွာပါ။ ျပီးရင္တခါ အင္က်ဴေဘတာထဲမွာ ျပန္ေမြးရပါမယ္။

အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ဆြန္ဆီးစ္ကဆရာဝန္ေတြကစမ္းသပ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆိုရင္ အရိုး၊ ၾကြက္သားနဲ႔ ေသြးေၾကာေတြကိုပါ အဲလိုေမြးယူႏိုင္လာပါအုန္းမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၂-၂ဝ၁၅
http://www.bbc.com/news/uk-wales-south-west-wales-35140916

Contraception Natural Method သဘာဝနည္းနဲ႔ ကိုယ္ဝန္တားဆီးျခင္း

Dr. သမီး တခုေလာက္အၾကံဥာဏ္ေတာင္းခ်င္လို႔ပါ႐ွင့္။ သဘာဝနည္းနဲ႔ တားေဆး သိခ်င္ပါတယ္႐ွင့္။

ကိုယ္ဝန္တားဘို႔ရာ သဘာဝနည္း (၃) နည္းရွိပါတယ္။ (၁) ရက္ေရွာင္နည္း၊ (၂) သုက္အျပင္ထုတ္နည္း နဲ႔ (၃) ကေလးႏို႔တိုက္ျခင္းနည္းေတြျဖစ္တယ္။

ရာသီလာရက္ရဲ႕ ေရွ႕ ၇ ရက္၊ ရာသီလာျပီး ေနာက္ ၇ ရက္ေတြမွာ အတူေနတာ စိတ္ခ်ရတယ္လို႔ ေျပာၾကတာက အၾကမ္းသေဘာေျပာၾကတာျဖစ္တယ္။ ရာသီတလတိုင္းမွာ ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္တဲ့ရက္ေတြက ၂ ပိုင္းရွိတယ္။ ရာသီမလာခင္ တပိုင္းနဲ႔၊ ရာသီလာျပီးတပိုင္း။ မ-မ်ိဳးဥ မထြက္ခင္နဲ႔ ထြက္ျပီးခ်ိန္ေတြျဖစ္တယ္။ ရာသီဆင္းတာက ကိုယ္ဝန္နဲ႔ တိုက္ရိုက္ မပတ္သက္ပါ။ မ-မ်ိဳးဥကသာ ကိုယ္ဝန္ရေစတာျဖစ္ပါတယ္။ ရက္တြက္နည္း ၂ နည္းရွိတယ္။

(၁) Standard Days Method (ေဂ်ာ့ခ်္ေတာင္း) တကၠသိုလ္က လုပ္ထားတဲ့နည္းျဖစ္တယ္။
• ရာသီတလဟာ ၂၆ ရက္ကေန ၃၂ ရက္အထိရွိသူေတြ သံုးႏိုင္တယ္။
• ၁ ကေန ၇ ရက္အတြင္းမွာ ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္ဘူး။ (ဒီရက္ေတြထဲမွာ ရာသီဆင္းေနတဲ့ရက္ေတြလဲ ပါေနတာကို သတိျပဳပါ။)
• ၈ ကေန ၁၉ ရက္အတြင္းမွာ ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။
• ၂ဝ ရက္ရဲ႕ေနာက္ ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္ဘူး။ ဒိေနာက္မွာ ရာသီလာမယ္။ လာေနတံုးလဲ မရႏိုင္ဘူး။ ဒိေနာက္ ၁ ကေန ၇ ရက္ဆိုတာ ျပန္ေရာက္သြားျပီ။
• စိတ္မခ်ရမႈ ၅% ရွိတယ္။

(၂) Rhythm method (ရစ္သမ္) စည္းခ်က္ခ်နည္း
• သခၤ်ာတြက္ရမယ္။ ရာသီတလမွာ ဘယ္ႏွစ္ရက္ရွိသလည္း။ တလနဲ႔တလ မတူတတ္ပါ။ အတိုဆံုးလကိုယူပါ။ ဆိုပါစို႔ ရက္ ၃ဝ ကေန ၃၆ ရက္ရွိသူဟာ ၃ဝ ရက္ကိုယူျပီး တြက္ရမယ္။
• မ-မ်ိဳးဥမထြက္ခင္ စိတ္ခ်ရတဲ့ရက္သိေအာင္ ၃ဝ ထဲကေန ၁၉ ႏုတ္ရႏိုင္တယ္။ ၃ဝ - ၁၉ = ၁၁ ရတယ္။ ရာသီ စဆင္းတဲ့ေန႔ ေနာက္ ၁၁ ရက္အထိ ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္ဘူး။
• မ-မ်ိဳးဥထြက္ျပီးေနာက္ စိတ္ခ်ရတဲ့ရက္သိေအာင္ ၃ဝ ထဲကေန ၁ဝ ႏုတ္ရႏိုင္တယ္။ ၃ဝ - ၁ဝ = ၂၆ ရတယ္။ ရာသီစဆင္းတဲ့ေန႔ ၂၆ ရက္ကစျပီး ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္ဘူး။ ဒိေနာက္မွာ ရာသီလာရႏိုင္တယ္။ လာေနတံုးလဲ မရႏိုင္ဘူး။
• စိတ္မခ်ရမႈ ၉% ရွိတယ္။

မ-မ်ိဳးဥဘယ္ရက္မွာထြက္သလဲ။ လလယ္လို႔ ေျပာတာ အၾကမ္းဖ်င္းေျပာတာသာ ျဖစ္တယ္။ The Institute for Reproductive Health သုေတသနအရ ေျပာရရင္ -
• ၃ဝ% ေသာ အမ်ိဳးသမီးေတြက လလယ္ရက္ အတိအက်မွာ မ်ိဳးဥထြက္တယ္။
• ၆ဝ% က လလယ္ရက္ထက္ ၁ ရက္ေစာျပီး မ်ိဳးဥထြက္တယ္။
• ၇၈%က လလယ္ရက္ထက္ ၂ ရက္ေစာျပီး မ်ိဳးဥထြက္တယ္။

ရက္ေရွာင္ျပီး သားဆက္ျခားနည္းဟာ အကုန္အက် အနည္းဆံုးျဖစ္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈုနဲ႔ ဆႏၶျပည့္ဝမႈုကို အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္ေစသလို၊ ေဘးထြက္-ဆိုးကိ်ဳးလဲမရွိပါ။ ဒါေပမဲ့ မေတာ္တဆ ကိုယ္ဝန္ရနို္င္ႏႈန္းက အျမင့္ဆံုး ျဖစ္တယ္။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို အကာအကြယ္ မေပးႏိုင္လို႔ (ကြန္ဒြမ္) လဲသံုးသင့္ပါတယ္။

• ၈ ရက္ေျမာက္ေန႔ကေန ၁၉ ရက္အတြင္းဟာ ကိုယ္ဝန္ အရႏိုင္ဆံုးရက္ေတြ ျဖစ္တယ္။
• ၈ ရက္ေျမာက္ကေန ၁၉ ရက္ေျမာက္အတြင္း မဆက္ဆံသူေတြထဲက ၄႕၇% ကိုယ္ဝန္ရၾကတယ္။
• ၈ ရက္ေျမာက္ကေန ၁၉ ရက္ေျမာက္အတြင္း ဆက္ဆံသူေတြထဲက (ကြန္ဒြမ္) နည္း၊ သုက္ရည္ကို အျပင္ထုတ္နည္း သံုးသူေတြမွာ ၅႕၆% ကိုယ္ဝန္ ရၾကတယ္။
• ၈ ရက္ေျမာက္ကေန ၁၉ ရက္ေျမာက္အတြင္း ဘာအကာအကြယ္မွ မသံုးဘဲဆက္ဆံသူေတြထဲက ၁၁႕၉% ကုိယ္ဝန္ ရၾကတယ္။
• မ်ိဳးဥထြက္ရက္အတိမွာ ဆက္ဆံသူေတြ ၈-၁ဝ% ကိုယ္ဝန္ရၾကတယ္။
• မ်ိဳးဥမထြက္ခင္ ၅ ရက္ အလိုမွာ ဆက္ဆံသူေတြ ၄% ကိုယ္ဝန္ရၾကတယ္။
• မ်ိဳးဥမထြက္ခင္ ၄ ရက္အလိုမွာ ဆက္ဆံသူေတြ ၁၅% ကိုယ္ဝန္ရၾကတယ္။
• မ်ိဳးဥမထြက္ခင္ ၂ ရက္အလိုမွာ ဆက္ဆံသူေတြ ၂၅-၂၈% ကိုယ္ဝန္ရၾကတယ္။

WHO Family Planning Handbook for Providers, 2007 ကိုယ္ဝန္ရေစႏိုင္တဲ့ႏွဳန္း တႏွစ္တာ သုေတသန (၂ဝဝ၇)
• အကာအကြယ္ (ကြန္ဒြမ္) မသံုးသူ = ၈၅% ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။
• သုက္ပိုးေသေဆးနည္းသံုးသူ = ၁၈-၂၉% ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။
• သုက္ရည္ ျပင္ပစြန္႔ထုတ္နည္းသံုးသူ = ၁၅-၂၈% ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။
• ရက္ေရွာင္နည္းသံုးသူ = ၅-၁၂% ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။
• ကြန္ဒြမ္နည္းသံုးသူ = ၂-၁၅% ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။
• ေန႔စဥ္ေသာက္ရတဲ့ေဆးေသာက္သူ = ဝ႕၃-၈% ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။
• ထိုးေဆးထိုးသူ = ဝ႕ဝ၅-၃% ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Water Birth ေရထဲမွာ ကေလးေမြးျခင္း

ေဒလီမွာ ယမုန္နာေဆးခန္းေလးဖြင့္တံုးက ေမြးလူနာေတြကို ၂ဝဝ၆ ႏိုဝဘၤာလကစျပီး ေမြးေပးခဲ့တယ္။ အိႏိၵယကေန ထြက္လာရတဲ့အထိ ကေလးေပါင္း ၃၄၉ ေယာက္ကိုေမြးေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။ သားဖြားပညာကို ဘာတခုမွမသိေသးတဲ့ ဒုကၡသည္အမ်ိဳးသမီး ၾကီးငယ္ေတြကိုစာသင္ေပးဘို႔ သခၤန္းစာေတြျပင္ရတယ္။ အရံသားဖြါးသင္တန္းလည္း တခါ ေပးရတယ္။ စာသင္ရင္း (မာလ္တီမီဒီယာ) နဲ႔ျပေတာ့ ပံုမွန္မီးဖြားနည္းေတြအျပင္ ေရထဲမွာကေလးေမြးနည္းလည္း ခပ္တိုတိုေျပာျပျဖစ္ပါတယ္။

ကေန႔ေတာ့ ကြန္မင့္မွာေမးလာတယ္။ တင္ထားတဲ့ပို႔စ္က ေမးနည္းစည္းကမ္းနဲ႔မဟုတ္ပဲ ကြန္မင့္မွာ ပို႔စ္နဲ႔မဆိုင္တာေမးဘို႔ မသင့္ေၾကာင္းေရးတာ။ ေမးတာက အဲဒီအတိုင္း ေျပာင္းျပန္လုပ္တယ္။

ပို႔စ္ = Deep Sigh ဟင္း ႕႕႕
ကြန္မင့္ = Katharine Dawi ဆရာ ႏိုင္ငံျခားမွာ ေရဇလံုထဲ ကေလးေမြးတာေတြေတြ႔ေနရတယ္ ဘာထူးျခားလို႔ပါလဲဆရာ

Tint Swe ပို႔စ္ကိုမဖတ္ပဲ ေမးတာလို႔ထင္ရတယ္။ ေမးနည္းစည္းကမ္းအရသာေမးပါရန္ (သို႔) ဘေလာ့ခ္မွာ ဖတ္ပါရန္။

ေရထဲမွာ ကေလးေမြးျခင္း
ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေရထဲဆင္းျပီးကေလးေမြးတာ လုပ္ၾကတယ္မထင္ပါ။ ေနရာတကာေတာ့ မေရာက္ဘူးပါ။ တခ်ိဳ႕ တိုင္းျပည္ေတြမွာ ေရခ်ိဳးကန္ထဲဆင္းျပီး ကေလးေမြးၾကတာရွိတယ္။ ယူက်ဳနဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ ဗီဒီယိုနဲ႔ပါတင္ၾကတယ္။ ဒီ (အိုင္ဒီယာ) ကိုရတာက ကေလးဟာ မိခင္ဗိုက္ (သားအိမ္) ထဲမွာ ေရျမြာရည္ထဲမယ္ ၉ လ ေက်ာ္ေနလဲတာမို႔ ေမြးတာကိုလည္း ေရထဲမွာလုပ္ရင္ရမယ္လို႔ ယူဆခ်က္ကေနျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ေရထဲမွာဆင္းျပီး ကေလးေမြးရင္ ေကာင္းမယ့္အခ်က္ေတြနဲ႔ သတိထားစရာေတြဆိုျပီး ေလ့လာလို႔ရလာတယ္။

အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ
အေမအတြက္ = ေရခပ္ေႏြးေႏြးက ေနရထိုင္ရတာသက္ေတာင့္သက္သာရွိတယ္။ အားရွိသလိုထင္မွတ္ေစတယ္။ ေရထဲမွာ ကိုယ္ၾကိဳက္သလိုထိုင္ေနႏိုင္တယ္။ သားအိမ္ညႇစ္အားပိုေပးမယ္လို႔ယူဆရတယ္။ ဗိုက္နာတာ သက္သာေစႏိုင္တယ္။ ေသြးဖိအားမ်ားေနတာကိုက်ေစႏိုင္တယ္။  စိုးရိမ္စိတ္နည္းေစမယ္။ ကေလးေမြးတဲ့အခါ ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ရတဲ့ တင္ပါးဆံုေနရာက ၾကြက္သားေတြကို ဆန္႔ႏိုင္ၾကံဳ႕ႏိုင္မႈပိုေစမယ္။ စုပ္ျပဲတာနည္းေစမယ္။ ေမြးလမ္းခ်ဲ႕ေပရမႈ နည္းေစမယ္။ ေရထဲမွာမို႔ မျမင္အပ္တဲ့ေနရာကို ဖံုးကာေပးသလိုမို႔ စိတ္လံုျခံဳမႈပိုေစမယ္။

ကေလးအတြက္ = ေရျမြာရည္အိတ္ထဲနဲ႔ မထူးတဲ့ပတ္ဝန္းက်င္ျဖစ္တယ္။

သတိထားရမယ့္အႏၲရာယ္ေတြ
လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၃ဝ ေက်ာ္အတြင္း ေရထဲဆင္းျပီးကေလးေမြးတာက ေပၚျပဴလာလိုျဖစ္လာေပမယ့္ ေဆးသုေတသနေတြ မစံုလင္ေသးပါ။ ဥေရာပမွာသိထားသမွ် ရိုးရိုးေမြးကုတင္ေပၚေမြးတာနဲ႔ အႏၲရာယ္ေတြမထူးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ Royal College of Obstetrician and Gynecologists ေတာ္ဝင္သားဖြါးမီးယပ္ပညာရွင္ေတြက သီအိုရီအရ Water embolism ေသြးေၾကာထဲေရနဲ႔ပိတ္တို႔ျခင္းအႏၲရာယ္ ရွိႏိုင္တယ္။ British Medical Journal ကေတာ့ ၉၅% စိတ္ခ်ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တကယ္လို႔ ကေလးဟာ ေမြးလမ္းထဲမွာ ဖိအားသက္ေရာက္မႈခံေနရတာျဖစ္ျဖစ္၊ ခ်က္ၾကိဳးလိမ္ေနတာျဖစ္ျဖစ္ရွိေနရင္ ကေလးကထြက္ထြက္ခ်င္း ေလရွဴမွာမို႔ ေရကအသက္ရွဴလမ္းထဲဝင္ေစမယ္။ ျဖစ္တာရွားပါတယ္လို႔ ေဆးစာေတြမွာ ဖတ္ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ကိုယ္ပိုင္အျမင္ကေတာ့ ေမြးေမြးခ်င္ငိုတဲ့ကေလးက မငိုတဲ့ကေလးထက္ မ်ားတယ္။ ငိုတာ ေကာင္းတယ္။ ငိုခ်င္တဲ့ကေလးက ေရထဲမွာရွိေနရင္ ငိုလို႔မရေသးပါ။ ကေလးက ေလနဲ႔ေတြ႔မွသာ အသက္ရွဴတယ္။ အသက္ရွဴတာ မိနစ္ပိုင္းျဖစ္ျဖစ္ စကၠန္႔ပိုင္းျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္က်မယ္။ အႏၲရာယ္လို႔ေတာ့မေျပာပါ။ ခ်က္ၾကိဳးမျဖတ္ေသးသ၍ ေအာက္စီဂ်င္ကို မိခင္ဆီကေနရတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ကေလးကို ေရထဲကေနထုတ္လိုက္ခ်ိန္မွာ ခ်က္ၾကိဳးျပတ္သြားတတ္တယ္။ သတိထားရင္ေတာ့ မျဖစ္ပါ။

ေရထဲမွာ ကေလးမေမြးသင့္တဲ့ အေျခအေနေတြ
• Herpes မိခင္မွာ ေရယံုေပါက္ေနရင္။
• Breech ကေလးအေနအထားက တင္ပါးဆံုျပဳေနရင္။
• Excessive bleeding ေသြးဆင္းတာ မ်ားလြန္းရင္။
• Maternal infection ေရာဂါပိုးရွိေနရင္။
• Multiples အမႊာျဖစ္ေနရင္။
• Pre-term လမေစ့ေမြးတာဆိုရင္။
• Severe meconium ေရျမြာရည္ေနာက္တာ မ်ားေနရင္။
• Toxemia or preeclampsia ကိုယ္ဝန္ေသြးဆိပ္တက္ရွိေနရင္။
• Hot tubs and whirlpools ေရပူနဲ႔ ေရလိႈင္းလုပ္ထားတဲ့ေရခ်ိဳးကန္ဆိုရင္ လံုးဝမလုပ္သင့္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၇-၂ဝ၁၅
၃ဝ-၁၂-၂ဝ၁၅

Alcohol and Liver အရက္ကေန အသည္းကိုဘယ္လိုဆိုးေစသလည္း


ႏွစ္သစ္ကူးဆိုျပီးတမ်ိဳး၊ စိတ္ညစ္လို႔ဆိုျပီးတခ်ည္၊ ေပ်ာ္စရာမို႔တခါ၊ ဟိုဟာသည္ဟာ ႕႕႕ အရက္ေသာက္ၾကတယ္။

• အရက္ေသာက္တာမ်ားေလေလ အသည္းကိုထိခိုက္ေလျဖစ္တယ္။ ေရတိုနဲ႔ ေရရွည္သက္ေရာက္မႈေတြျဖစ္ပါမယ္။
• အရက္ဟာ သက္ရွိေတြအတြက္ အဆိပ္ျဖစ္တယ္။ အသည္းေရာဂါ (၃) မ်ိဳးကိုျဖစ္ေစမယ္။ (၁) Fatty liver အသည္းအဆီဖံုးျခင္း၊ (၂) Alcoholic hepatitis အရက္အသည္းေရာဂါနဲ႔ (၃) Cirrhosis အသည္းေျခာက္တာေတြ ျဖစ္တယ္။
• Fatty liver အဆီဖံုးေနသူဟာ ၃ လကေန ၆ လၾကာရင္ ေပ်ာက္သြားႏိုင္တယ္။ အသက္ဆက္ရွည္ခ်င္ရင္ အရက္ျဖတ္လိုက္ပါ။ အရက္ေသာက္တာၾကာသူတိုင္းရဲ႕ အသည္းမွာ Fat globules အဆီလံုးေလးေတြျဖစ္လာမယ္။ ၾကာလာရင္ Hepatitis အသည္းေရာင္လာမယ္။ Hepatomegaly အသည္းအရြယ္အစားၾကီးလာရင္ ဝမ္းဗိုက္ ညာဘက္အထက္ပိုင္းေနရာမွာ နာမယ္။ တင္းေနမယ္။ အဲလိုျဖစ္ေနတာ ၁ဝ ႏွစ္ရွိသူဆိုရင္ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ အန္မယ္၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်မယ္။ ကိုယ္ပူႏိုင္တယ္။ အသား-ဆီးဝါမယ္။ ဗိုက္ထဲအရည္ေအာင္းလို႔ ေဖါင္းလာမယ္။
• Cirrhosis အသည္းေျခာက္တယ္ဆိုတာ အသည္းမွာအမာရြတ္ျဖစ္တာပါ။ ျပန္မေကာင္းႏိုင္ေတာ့ပါ။ အသည္းေျခာက္ေနေပမဲ့ ဘာမွ မခံစားရသူေတြလဲရွိတယ္။ အစားအေသာက္ပ်က္တာ၊ အားယုတ္တာသာရွိတယ္။ ၾကြက္သားေတြ လွီလာမယ္။ ဆိုးလာရင္ေတာ့ Varicose veins ေသြးျပန္ေၾကာေတြထံုးလာမယ္။ အျပင္ကမျမင္ရတဲ့ ဗိုက္ထဲကအစာေျခလမ္းေၾကာင္းမွာ ျဖစ္တယ္။ ေပါက္ထြက္ရင္ ေသြးယိုမယ္။ ခ်က္ခ်င္းမကုႏိုင္ရင္ ေသႏိုင္တယ္။ အသည္းေျခာက္ေနသူ ၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္က ၅ ႏွစ္ေနရင္ အသည္းအလုပ္မလုပ္ႏိုင္လို႔ေသဆံုးရတယ္။ ၁ဝ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ကအသည္းကင္ဆာျဖစ္မယ္။ Liver failure အသည္းကအလုပ္ႏိုင္ေအာင္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ရင္ Coma သတိလစ္မယ္။ ေသဆံုးမယ္။
• ေယာက္်ားေတြက တေန႔မွာ အရက္ ၄ဝ-၈ဝ ဂရမ္၊ မိန္္းမေတြက တေန႔မွာ ၂ဝ-၄ဝ ဂရမ္၊ ၁ဝ-၁၂ ႏွစ္ေသာက္ရင္ တျခားအသည္းေရာဂါ ဘာမွမရွိဘဲ အသည္းပ်က္စီးတာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Oesophageal or Gastric variceal bleeding အစာလမ္းကေန ေသြးယိုမယ္၊ Ascites ေရဖ်င္းစြဲမယ္၊ Coagulopathy ေသြးမခဲတာျဖစ္မယ္၊ Hepatic encephalopathy ဦးေႏွာက္ထိခိုက္ႏိုင္တယ္၊ Liver cancer အသည္းကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Birth control methods for you တားနည္း-တားေဆး ဘယ္လိုေရြးမလည္း

ဆရာ သမီးကအသက္ ၃၀ ပါဆရာ။ သမီးကအရင္ ၃ လခံထိုးတာဆရာ။ လူကဝလာလို႔ ကြန္ဒြမ္သုံးတာဆရာ။ ကြန္ဒြမ္သုံးရင္ ကေလးရႏိုင္လာသိခ်င္းလို႔ပါဆရာ။ ေက်းဇူးျပဳၿပီးေျဖေပးပါအုန္းဆရာ။ အခု ကေလးႏွစ္ေယာက္ ရွိတယ္ဆရာ။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ကေလးမယူခ်င္းေတာ့လို႔ပါဆရာ။ ခုသမီးက ရာသီလာရက္ ၄ ရက္ေက်ာ္သြားလို႔ပါဆရာ။

၁။ Birth Control Pill ကိုယ္ဝန္တား စားေဆးမ်ား
က။ လူအမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ ေဟာ္မုန္းႏွစ္မ်ိဳးတြဲေဆး
ခ။ Minipill (Progestin-Only) (မီနီ-ပီးလ္)

၂။ Depo Provera (ဒီပို) ၃ လခံ ထိုးေဆး

၃။ IUCD/IUD သားအိမ္ထဲ ပစၥည္းထည့္နည္း

၄။ Birth Control Implant ကိုယ္ဝန္တား အေရျပားေအာက္ထားရတဲ့ ေဆးေခ်ာင္း

၅။ Birth Control Patch ကိုယ္ဝန္တား ေဆးကပ္ခြါ

၆။ Male Condom ေယာက္်ားသံုး (ကြန္ဒြမ္)

၇။ Female Condom အမ်ိဳးသမီးသံုး (ကြန္ဒြမ္)

၈။ Vaginal Ring (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲထည့္ရတဲ့ ကြင္း

၉။ Cervical Cap သားအိမ္ဝ အပိတ္

၁ဝ။ Diaphragm သားအိမ္ဝ အဖံုး

၁၁။ Birth Control Sponge သုက္ပိုးသတ္ ေဆးျမွဳပ္

၁၂။ Spermicide သုက္ပိုးသတ္ေဆး

၁၃။ Calendar method ေန႔ေကာင္းရက္သာေရြးနည္း

၁၄။ Vasectomy ေယာက္်ား သားေၾကာျဖတ္ျခင္း

၁၅။ Tubal Ligation အမ်ိဳးသမီး သားေၾကာျဖတ္ျခင္း

၁၆။ Combination injection ေနာက္ေပၚထိုးေဆးနည္း

၁၇။ အသက္မငယ္သူမ်ားအတြက္ ေရြးခ်ယ္နည္း

၁၈။ Emergency contraceptive pill အေရးေပၚတားေဆး

ကိုယ္ဝန္တားနည္း တားေဆး ဘယ္ဟာေရြးမလည္း
(၁) ကိုယ္ဝန္တားနည္းမ်ားရ့ဲ ထိေရာက္မႈ အမ်ားဆံုးနည္းေတြ
• အေရျပားေအာက္ ေဆးေခ်ာင္း၊ သားအိမ္ထဲထည့္ပစၥည္း၊ သားေၾကာျဖတ္ျခင္းမ်ား၊ = 99%
• ထိုးေဆး၊ = 97%
• စားေဆး၊ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကြင္း၊ = 92-95%
• (ကြန္ဒြမ္)၊ သားအိမ္ဝအဖံုး-အပိတ္၊ ေဆးျမွဳပ္၊ = 84-89%
• ေဝရာမဏိ = ၁ဝဝ%

(၂) ထိေရာက္မႈ အနည္းဆံုးနည္းေတြ
• အကာအကြယ္ လံုးဝမသံုးျခင္း = 85%
• သုက္ပိုးသတ္ေဆး တမ်ိဳးတည္း = 29%
• ေန႔ေကာင္းရက္သာ ေရြးနည္း = 25%
• အမ်ိဳးသမီးသံုး (ကြန္ဒြမ္) = 21%
• သုက္ရည္ အျပင္စြန္႔ထုတ္နည္း = 18%

နည္းအားလံုးကို တခုခ်င္းေရးထားပါေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုသာ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာတင္ပါတယ္။ တိတိက်က်သိလိုသူမ်ား ေမးနည္းစည္းကမ္းနဲ႔အညီ ေမးႏိုင္ၾကပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ