ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Wednesday, February 15, 2017

Measles ဝက္သက္ေရာဂါ

မေန႔က FM သတင္းမွာ မႏၱေလးမွာ ကေလးေတြ ၀တ္သက္ျဖစ္ေနတယ္ေျပာသြားလို႔ စိတ္ပူမိပါတယ္ရွင့္။ ေက်းလက္ဆရာမေလးကို သြားေမးတာ ခုထိုးေပးလို႔မရဘူး ၉ လျပည့္တုန္းက တခါထိုးတားတယ္။ တႏွစ္ခြဲမွ ေနာက္တစ္ၾကိမ္းထိုးလို႔ ရမယ္ေျပာပါတယ္ရွင့္။ စိတ္ပူလို႔ အျပင္ေဆးခန္းမွာသြားထိုးလို႔ရပါလားရွင္။

Measles ဝက္သက္ေရာဂါလို႔ေခၚတယ္။ Rubeola လို႔လည္းေခၚတယ္။ Rubella ဆိုတာက ဂ်ာမန္ဝက္သက္။ Morbillivirus ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ လူနာရဲ႕ ႏွာေခါင္း-ပါးစပ္က ပိုးပါတဲ့အရည္ဟာ တျခားလူရဲ႕ အသက္ရွဴလမ္းကေနဝင္ျပီး ကူးစက္တယ္။ ပိုးဝင္ၿပီး ၄-၁၂ ရက္ အၾကာ ေရာဂါေပၚတယ္။ လကၡဏာေတြ စေပၚတဲ့ရက္ကေနစျပီး အနီစက္ေတြေပၚၿပီး ၃-၅ ရက္အၾကာထိ သူမ်ားကို ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္။

ဝက္သက္ကုိ အလြန္ကူးစက္ျမန္ေရာဂါလို႔သတ္မွတ္ထားတယ္။  ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္က တကမာၻလံုးမွာ ဝက္သက္ျဖစ္ခဲ့သူေပါင္း ၁၁၄၉ဝဝ ေယာက္နဲ႔ ေန႔စဥ္ ေသဆံုးသူေပါင္း ၃၁၄ ေယာက္ ရွိခဲ့တယ္။ အမ်ားဆံုးက ၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြျဖစ္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးေၾကာင့္ ၂ဝဝ ခုကေန ၂ဝ၁၄ အတြင္း ျဖစ္ႏွဳန္း ၇၉% က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

လကၡဏာေတြ -
ေခ်ာင္းဆိုး၊ ေခါင္းကိုက္၊ ႏွာရည္ယို၊ မ်က္စိနာမယ္။ အစားပ်က္မယ္၊ အနီေရာင္အစက္ေတြထြက္၊ ဦးေခါင္းပိုင္းကစထြက္၊ ယားတယ္။ တတိယေန႔မွာ ေပၚလာတဲ့အနီစက္ေလးေတြကို Koplik's spots လို႔ေခၚတယ္။ ပါးစပ္ထဲမွာလဲ ေပါက္တတ္တယ္။ နားေနာက္နားမွာစထြက္တယ္။ ယားမယ္။ နီရာကေနညိဳျပီး ၄-၈ ရက္အထိ ၾကာႏိုင္တယ္။ တိတိက်က်ဆိုရင္ ၄ ရက္ ဖ်ားတယ္။ ႏူမိုးနီးယားနဲ႔ နားကိုက္တာလဲ ဆက္ျဖစ္တတ္တယ္။ ဦးေႏွာက္ေရာင္၊ မ်က္ၾကည္လႊာ ေရာင္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရွားပါတယ္။ အသက္ၾကီးမွ ဝက္သက္ေပါက္ရင္ ပိုဆိုးတယ္။

ကုသရန္
ပိုးေသမည့္ေဆး မရွိ။ လကၡဏာမ်ားကိုသာကုပါ။ Acetaminophen Paracetamol ပါရာစီတေမာေဆးကိုသာ ေပးရတယ္။
• ၂-၆ လအရြယ္၊ လေစ့ေမြးထားတဲ့ကေလး၊ ၄ ေကဂ်ီေက်ာ္ကေလး၊ 2⋅5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၆-၂၄ လ အရြယ္၊ 5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၂-၄ ႏွစ္ အရြယ္၊ 7⋅5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၄-၆ ႏွစ္အရြယ္၊ 10 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊

ယားတာသက္သာေအာင္ (အင္တီဟစ္တမင္း) ေဆးလဲ Chlorpheniramine (ဘာမီတြန္) eJY Cetrizine (စီထရဇင္း) ေဆးေပးႏိုင္တယ္။ Calamine lotion ကိုလဲ လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။

Cetirizine စီထဇင္းေဆးျပား
လူၾကီး = တေန႔ 5 mg or 10 mg
၆-၁၁ ႏွစ္ကေလး = တေန႔ 5 mg or 10 mg
၆ လမွ ၁-၅ ႏွစ္ကေလး = တေန႔ 2.5 mg (½ teaspoon)

ေခ်ာင္းဆိုးတာအတြက္ Fast-acting bronchodilator cough Syrup ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးရည္ ေပးတယ္။ ဗီတာမင္ (ေအ) ကိုလဲ ေပးတာေကာင္းတယ္လို႔ဆို ႏိုင္တယ္။

ဝက္သက္ေရာဂါကာကြယ္ရန္
ျဖစ္ေနတဲ့ကေလးကို သီးျခားထားပါ၊ အျခားကေလးေတြကို ကူးစက္ေစမယ္။ ကေလးကာကြယ္ေဆးထိုးဇယား၊
• ၉ လ Measles ဝက္သက္
• ၁၅ လ MMR ပသိေရာင္-ဝက္သက္-ဂ်ာမန္ဝက္သက္၊
• ၄ ႏွစ္ MMR ပသိေရာင္-ဝက္သက္-ဂ်ာမန္ဝက္သက္၊

ကေလးအတြက္ေရာ မိခင္အတြက္ပါ အစားအေသာက္ ေရွာင္ရန္မရွိပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.