ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Monday, February 29, 2016

Vitamin Supplements and Children ကေလးအားေဆး

မဂၤလာပါဆရာ။ facebook မွာ ဆရာေရးတာေတြကို အားရင္အားသလို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဖတ္ျဖစ္ပါတယ္ရွင္။ ဗဟုသုတမ်ားစြာရလို႔လဲ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင္။ က်မက US မွာ ေနတာပါရွင္။ သိခ်င္တာေလးေတြကေတာ့ ျမန္မာျပည္က ကေလးဆရာဝန္ေတြဟာ ေမြးစအရြယ္ကေနစၿပီး ကေလးေတြကို multivitamin ေသာ္လည္း တျခား အားေဆးေတြေသာ္လည္းေကာင္း တိုက္ၾကတာကို ၾကားသိရပါတယ္။ အဲ့ဒါဟာ တကယ္လိုအပ္ပါသလားဆရာ။ ဒီက OG ေတြနဲ႔ စာမွာ ဖတ္ရသေလာက္က မိခင္အာဟာရစံုလင္ေအာင္ စားရင္ မလိုအပ္ဘူးလို႔ သိထားလို႔ပါရွင္။ မိခင္ႏို႔မွာ Vitamin D သာမရရွိတဲ့အတြက္ ဒီတမ်ိဳးထဲကိုပဲ တိုက္ဖို႔သိထားပါတယ္ရွင္။ ဆရာအဆင္ေျပႏိုင္မယ္ဆိုရင္ အဲ့ဒီအေၾကာင္းအရာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သီးသန္႔စာေရးေပးလို႔ရပါမလားရွင္။ က်မသားေလးက အခု ၉ လထဲမွာပါ၊ တႏွစ္ျပည့္တဲ့အခါမွာ regular whole milk အစား toddler formula တိုက္ရင္ သင့္ေတာ္ပါသလားဆရာ။

Toddler ဆိုတာ ၁၂ လကေန ၃၆ လအရြယ္ကိုေခၚပါတယ္။ ႏို႔မံႈ႕ေတြက သိပ္ေတာ့ မကြာၾကပါ။ အားေဆးကို ေယဘုယ်ေျပာရင္ ဗီတာမင္ေတြနဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ကေန လံုေလာက္ေအာင္ ထုတ္မေပးရင္ ဗီတာမင္ေတြ နည္းေနႏိုင္တယ္။ အစားအေသာက္ထဲကေနရမယ္။ စားေသာက္နည္းမွန္ရင္ ဘာအားေဆးမွ မလိုပါ။ စားေသာက္နည္းမွန္ဆိုတာ (ျပည့္ဝ + မွ်တ) ရပါမယ္။ ဗီတာမင္ဆိုတာ နည္းနည္းပါးပါးေလးစီကို ေန႔တိုင္းလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးအမ်ားစုက ၆ လအထိဘာအပိုမွမလိုၾကပါ။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြကိုေတာ့ အားေဆးေသာက္ဘို႔ညႊန္ၾကားပါမယ္။ အစားပ်က္ေနတဲ့ကေလး၊ ဗီတာမင္ခ်ိဳ႕တဲ့ေနတဲ့ကေလး၊ အစားေရွာင္တဲ့ကေလး၊ ဥပမာ အသားမစားတဲ့ကေလးနဲ႔ ထမင္းဆီဆမ္းသာစားတဲ့ကေလး။

ေဆးဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္ဝယ္လို႔ရတဲ့ကေလးအားေဆး (ေဆးျပား၊ ေဆးရည္၊ အစက္ခ်ေဆး) ေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆးဟာ ေဆးျဖစ္တယ္။ စနစ္တက်မေသာက္တတ္ရင္ ေဘးျဖစ္တယ္။ မလိုပဲေသာက္ရင္ အက်ိဳးမမ်ားပါ။ ေဆးတိုင္း ၁ဝဝ% ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး အနည္းနဲ႔အမ်ားရွိတယ္။ မ်ားလို႔ဒုကေပးႏိုင္တဲ့ဗီတာမင္ေတြဆိုတာ (ေအ)၊ (ဒီ)၊ (အီး) နဲ႔ (ေက) ေတြျဖစ္တယ္။ အဲတာေတြကို ဆီမွာေပ်ာ္ဝင္တဲ့ဗီတာမင္ေတြလို႔ေခၚတယ္။

ဗီတာမင္ေတြအမ်ားၾကီးေသာက္ရင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းေစႏိုင္တယ္ဆိုတာရွိေပမယ့္ သက္ေသအေထာက္အထား မျပည့္စံုပါ။ ဗီတာမင္ေတြထဲမွာ (စီ) ကိုအမ်ားၾကီးေပးလို႔ရတယ္လို႔ေျပာႏိုင္တယ္။ ဥပမာ အေအးမိျခင္းအတြက္။ ဒါေပမယ့္ မ်ားလို႔ ဝမ္းပ်က္ႏိုင္တယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္။ ၾကြက္တက္မယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။

• ဗီတာမင္ (ေအ) = ရက္တီေနာ သည္ ငါးၾကီးဆီ၊ အသဲ၊ ဥ၊ ႏို႔ႏွင့္ ႏို႔ထြက္အစာမ်ား၊ မုန္လာဥနီမွာ ပါဝင္သည္။ အေရျပားႏွင့္ အေပၚဖုံးလႊာမ်ား ေကာင္းေစရန္၊ အရိုးၾကီးထြားရန္၊ ဆဲလ္မ်ားအသစ္ျပဳျပင္ရန္၊ ခုခံအားေကာင္းရန္၊ ၾကက္မ်က္သင့္ေရာဂါ ကာကြယ္ရန္။ မ်ားရင္အဆပ္သင့္သလိုျဖစ္တယ္။

• ဗီတာမင္ ဘီ ၁ (သိုင္ယာမင္း) သည္ (ရိစ္)၊ ဥ၊ အသဲ၊ အေစ့-အဆံ၊ အသားတို႔မွာ ပါဝင္သည္။ (ဗယ္ရီဗယ္ရီ)ေခၚထံုနာ-က်င္နာ ေရာဂါကို ကာကြယ္သည္။ ဆန္ေစ့၏ အေပၚယံလႊာမွာ ပါဝင္သျဖင့္ ေရခမ္းခ်က္စာပါ။

• ဗီတာမင္ ဘီ ၂ (ရိုင္ဘိုဖေလဗင္း) သည္ ႏို႔ႏွင့္ ႏို႔ထြက္အစာမ်ား၊ ဥ၊ အသဲ၊ အသီးအရြက္၊ ဆန္၊ ဂ်ံဳ၊ ရိစ္ တို႔မွာပါဝင္သည္။ ခ်ိဳ ႕တဲ့ပါက က်ီးကန္းပါးစပ္နာျဖစ္ေစသည္။

• ဗီတာမင္ ဘီ ၆ (ပိုင္ရီေဒါက္ဆင္း) သည္ အခ်ိဳ႕ေဆးဝါးမ်ားေၾကာင့္၄င္း နည္းေစသည္။ ဥပမာ တီဘီ ေဆး၊

• ဗီတာမင္ ဘီ ၉ (ေဖါလစ္အက္စစ္) သည္ ေသြးနီဥသန္စြမ္းေစရန္ အသံုးဝင္သည္။

• ဗီတာမင္ ဘီ ၁၂ (ကိုဘယ္လမင္း) သည္ (ရိစ္)၊ ႏို႔ႏွင့္ ႏို႔ထြက္အစာမ်ား၊ ဥ၊ အသဲ၊ ငါး၊ အသားတို႔မွာ ပါဝင္သည္။ ခႏၶာကိုယ္ၾကီးထြား ေစရန္၊ (ဆဲလ္) တည္ေဆာက္ရန္၊ ေသြးႏွင့္ အာရံုေၾကာ ေကာင္းေစရန္အတြက္ျဖစ္သည္။ ၄င္းနည္းပါက (ပါနီးရွပ္စ္) ေသြးအားနည္းေရာဂါျဖစ္ေစသည္။

• ဗီတာမင္ စီ (အက္စေကာဗစ္ အက္စစ္) စိမ္းေသာ အသီးအရြက္မ်ား၊ အသီးအႏွံမ်ားမွာ ပါဝင္ေနသည္။ ခ်ဥ္ေသာအသီးမ်ား (သံပုရာသီး၊ ေရွာက္သီး၊ ဆီးျဖဴသီး) အရိုး၊ သြား၊ သြားဖံုး၊ ေသြးေၾကာ၊ အရြတ္ ေကာင္းေစသည္။ ခုခံအားလည္း ေကာင္းေစသည္၊ အနာက်က္ေစသည္။ ခ်ိဳ႕တဲ့ပါက (စေကာဗီ) ေရာဂါ ရေစသည္။

• ဗီတာမင္ ဒီ သည္ ငါးၾကီးဆီ၊ ႏို႔ထြက္အစာမ်ားမွာ ပါဝင္သည္။ ေနေရာင္ေၾကာင့္ ဗီတာမင္ေအမွ ဒီျဖစ္လာေစသည္။ အရိုးတည္ေဆာက္ရန္ အသံုးက်သည္။ ခ်ိဳ႕တဲ့ပါက Rickets အရိုးေျပာ့ေရာဂါျဖစ္ေစသည္။

• ဗီတာမင္အီးသည္ အသီးအရြက္ကရေသာ ဆီ၊ ဂ်ံဳ၊ ဆန္၊ ေပါင္မံု ့၊ ဥ၊ အေစ့အဆံမ်ားမွာ ပါဝင္ေနသည္။ ေသြးဥ၊ ၾကြက္သား၊ အာရံုေၾကာမ်ား အလုပ္ေကာင္းေစရန္ အသံုးက်သည္။

• ဗီတာမင္ေကသည္ အသီးအရြက္မ်ားမွာပါသည္။ ေသြးတိတ္ေစသည္။

ေၾကာ္ျငာေဆးကို မယံုသင့္ပါ။ အစားအေသာက္ အစံုစားေနရင္ မလိုၾကပါ။ မစံုရင္ေတာ့ လိုႏိုင္တယ္။ အစံုစားဆိုတာ ထမင္း၊ ေခါက္ဆြဲ၊ ဆန္နဲ႔ ဂ်ံဳနဲ႔လုပ္ထားတဲ့အစားအစာေတြ၊ ပဲ၊ ပဲသီး၊ အသား၊ ငါး၊ ဥ၊ အသီးအရြက္ေတြ၊ အသီးနဲ႔ ႏြားႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္အစားအေသာက္ေတြျဖစ္တယ္။

အားကစားလုပ္တဲ့ကေလးေတြကပိုလိုမယ္။ ဆိုင္မွာအလြယ္ဝ္ရတဲ့ (ဖတ္စ္ဖုဒ္) သာစားတဲ့ကေလးေတြက လိုမယ္။ ဗီတာမင္ေဆးရည္၊ ေဆးျပားေတြမွာ ေၾကာ္ျငာေကာင္းတိုင္း ေကာင္းခ်င္မွေကာင္းပါမယ္။ ကိုယ့္ကေလးမွာ ဘာဓါတ္ လိုေနလည္းသိရမယ္။ အာဟာရဓါတ္ေတြအေၾကာင္းနဲ႔ ဗီတာမင္ေတြအေၾကာင္းစာေတြလည္းဖတ္ျပီး လိုတာလိုက္နာပါ။ အမ်ားဆံုးလိုတတ္တာက ဗီတာမင္ဘီနဲ႔ ကယ္စီယမ္ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြ ဗီတာမင္ေအနည္းနည္းလိုၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.