ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Friday, January 13, 2017

Lochia လိုခီယာ

ကေလးဖြါးျပီး ေမြးလမ္းမွဆင္းျခင္း

၁။ သမီး အသက္က ၃၂ ပါ။ ၁၅၊၃၊၂ဝ၁၆ က ကေလးကိုခြဲေမြးထားပါတယ္။ သားေၾကာလဲျဖတ္လိုက္ပါၿပီ။ ကေလးက နွစ္ေယာက္ပါ။ အကုန္ခြဲထားပါတယ္။ ေသြးဆင္းေနတာ ၄၅ ရက္ေက်ာ္သြားပါၿပီ၊ မမ်ားေပမဲ့ ဆင္းေနတုန္းမလို႔ ေမးၾကည့္တာပါ။ ပံုမွန္လား။ မူမမွန္အေျခအေနလားလို႔ပါ။ ေက်းဇူးျပဳျပီးေျဖၾကားေပးပါရွင့္။

၂။ ဆရာရွင့္ အားကိုးတၾကီးေမးပါရေစ။ က်မကေလးခြဲေမြးတာပါ။ အခု ၁၂ ရက္ရွိေနျပီ။ အဲဒါ ခုထိ ေသြးအမ်ားၾကီး ဆင္းေနတုန္းပဲ။ အဲဒါ ပံုမွန္လား ေဆးခန္းသြားျပရမွာလားဆရာ။ ပံုမွန္ခြဲေမြးရင္ေသြးဘယ္ႏွစ္ရက္ ဆင္းပါသလဲဆရာ။ ေက်းဇူးတင္လွ်က္။

ကေလးဖြါးျပီးေနာက္ ေမြးလမ္းကေနေသြးဆင္းတာကို ေဆးစာနဲ႔ လိုခီယာ လို႔ေခၚပါတယ္။ ပံုမွန္လစဥ္ ရာသီ ဆင္းသလိုပါပဲ။ ရိုးရိုးေမြးျဖစ္ျဖစ္ ခြဲေမြးတာျဖစ္ျဖစ္ ဆင္းပါတယ္။ ၂ ပါတ္ကေန ၃ ပါတ္ၾကာမယ္။ ၆ ပါတ္အထိလဲ တခ်ိဳ႕မွာၾကာတယ္။ ေျဖးေျဖး နည္းနည္းလာပါမယ္။ ဆင္းကာစမွာ အနီရဲရဲျဖစ္ျပီး တေျဖးေျဖးနဲ႔ ပန္းေရာင္၊ အညိဳေရာင္၊ ေနာက္ဆံုး ဝါျဖဴျဖဴအေရာင္ ဆင္းပါမယ္။

ေမြးျပီးကေန ေနာက္ ၃-၄ ရက္မွာ Rubra ေခၚ မည္းနီေနတာဆင္းမယ္။ ၄-၁ဝ ရက္ၾကားမွာ Serosa ေခၚ ပန္းညိဳေရာင္ ဆင္းမယ္။ ၁ဝ-၂၈ ရက္ၾကားမွာ Alba ေခၚ ျဖဴဝါဝါဆင္းမယ္။

၂ ပါတ္ေနာက္မွာ အနီေရာင္မဟုတ္ေတာ့ပါ။ တေန႔မွာ ပက္ ၂-၃ ခုလဲ ရႏိုင္တယ္။ တနာရီမွာ ပက္တခုထက္ပိုလဲရရင္၊ တပါတ္ၾကာေနာက္မ်ာလဲ မ်ားေနရင္၊ နည္းနည္းလာရာကေန ရုတ္တရက္ အနီရဲရဲေတြ မ်ားဆင္းလာရင္၊ ေသြးအခဲေတြမ်ားရင္၊ အနံ႔ဆိုးျပီး၊ ခ်မ္းဖ်ားရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

ပံုမွန္ဆင္းတာမဟုတ္တာက အမ်ားအားျဖင့္ အခ်င္းအစအန က်န္ေနလို႔ျဖစ္ပါမယ္။ secondary postpartum haemorrhage လို႔ေခၚတယ္။ ေသြးဆင္းတာ ျဖစ္သင့္တာထက္မ်ားရင္၊ အစကတည္းကေသြးအားနည္းေနရင္ မူးတာ၊ အားယုတ္တာ၊ ေသြးဖိအားက်တာေတြျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ သတိလက္လြတ္အထိျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကေလးထြက္ျပီးတာနဲ႔ အခ်င္းက်လာပါမယ္။ အခ်င္းက်ျပီးတာနဲ႔ ၾကီးေနခဲတဲ့သားအိမ္က ေသးၾကံ့ဳလာပါမယ္။ မာမယ္၊ နာမယ္။ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာျဖစ္ပါတယ္။ involution or shrinking လို႔ေခၚတယ္။

ဆင္းသင့္တာထက္ ေသြးပိုဆင္းတာကို postpartum haemorrhage (PPH) လို႔ေခၚတယ္။ ေမြးျပီး ၂၄ နာရီအတြင္း အျဖစ္မ်ားတယ္။ ၁၂ ပါတ္ထက္ေက်ာ္ျပီးမျဖစ္ပါ။

Subinvolution ျဖစ္စဥ္ေႏွးျခင္း
ပိုးဝင္လို႔ျဖစ္မယ္။ ဖ်ားတာ၊ ခ်မ္းတာေတြရွိမယ္။ ဆင္းတာက အနံ႔ရွိမယ္။ ပိုးေသေဆး စတာေတြေပးမယ္။ နားေနခိုင္းမယ္။ ေစာင့္ၾကည့္ပါမယ္။ အခ်င္းက်န္လို႔ျဖစ္မယ္။ D&C သားအိမ္ျခစ္တာအျမန္လုပ္ဘို႔လိုႏိုင္တယ္။ အျမဲတန္းအဲလိုမလုပ္ပါ။ ထိခိုက္မႈ ျဖစ္မွာစိုးလို႔ပါ။

အခ်င္းကပ္ခဲ့တဲ့ေနရာဟာ အမာရြတ္လိုျဖစ္လာတာမကဘဲ ေနာက္ကိုယ္ဝန္ရွိလာျပန္ရင္ အဲဒီေနရာမွာ သေႏၶမကပ္ႏိုင္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.