ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Monday, January 2, 2017

CT Scan စီတီ စကန္

၁။ မဂၤလာပါဆရာ။ ကြ်န္ေတာ့္အေမက အသက္ ၆၇ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ၾကပ္ၿပီးဖ်ားလို႔ ဆရာဝန္ဆီသြားျပတာမွာ ပိုးသတ္ ေဆးေပးလိုက္ပါတယ္။ (၃) ရက္ေသာက္ၿပီးမသက္သာလို႔ ျပန္သြားျပတာမွာ ဓာတ္မွန္ရိုက္ခိုင္းတာ Scar ေတြ႔တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ေဆးရံုႀကီးမွ ကုတင္ ၅၀၀ အဆုတ္နွင့္ ရင္္ေခါင္း chest medical သို႔လႊတ္ခဲ့ရာ ထိုေဆးရံုမွ ဆရာဝန္မွ X-ray ထပ္ရိုက္ခိုင္းျခင္း CT scan ရိုက္ခိုင္းျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ခိုင္းပါတယ္။ ေဆးရံုႀကီးမွ CT scan ၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကိုသိရွိနားလည္ပါသည္ဟု လက္မွတ္ထိုးခိုင္းေသာ္လည္း မည္ကဲ့သို႔ဆိုးက်ိဳးရွိေၾကာင္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ ရွင္းမျပပါဆရာ။ တလထဲတြင္ အဆုတ္အတြက္္ X-ray ဓာတ္မွန္ ၃ ႀကိမ္ရိုက္ရျခင္းနွင့္ယခု CT scan ရိုက္ရမည္ျဖစ္ရာ မည္သို႔ဆင္ျခင္လုပ္ကိုင္ရမည္နွင့္ CT scan ၏ဆိုးကိ်ဳးမ်ားကို ရွင္းလင္းေျပာျပေပးပါရန္ ေမတၲာရပ္ခံပါသည္ရွင့္။

၂။ ဆရာမဂၤလာပါရွင့္။ CT Scan က ဘယ္လိုလူနာေတြရိုက္ရတာပါလဲ။ ဘယ္လိုအေျခေနေတြမွာ ရိုက္သင့္ပါသလဲ ဆရာ။ CT Scan ရိုက္ျခင္းအေႀကာင္းနဲ႔ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳးေတြ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။

၃။ က်မ သမီးေလးက ႏွလံုးမွာ ေမြးရာအေပါက္ရွိေနတဲ့အၿပင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာကလည္း မွားဝင္ေနပါတယ္တဲ့။ ဘယ္ဘက္အခန္းကို ဝင္ရမယ့္ ေသြးေၾကာက ညာဘက္အခန္းကို ဝင္ေနတာေၾကာင့္ ညာဘက္ႏွလံုးက ၾကီးေနပါတယ္တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ခြဲစိတ္ရမယ္လို႔ ေၿပာပါတယ္။ က်မတို႔က လက္ရွိ (႕႕႕႕႕) မွာ ေနၾကပါတယ္။ သမီးေလးက ၁ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ သမီးေလးက အခုခ်ိန္ထိကေတာ့ က်န္းက်န္းမာမာပါပဲ။ တခါပဲဖ်ားဘူးပါတယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏွံဳးကေတာ့ က်မတို႔ထက္ တဆေလာက္ ၿမန္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြက လူၾကီးေတြထက္ ႏွလံုးခုန္ႏွံဳး ၿမန္ပါသလား။ တမိနွစ္မွာ ၾကိမ္ႏွဳံး ဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ။ မခြဲဘဲထားရင္ အသက္ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ရွည္ေနႏိုင္ပါသလဲ။ ေသြးလႊက္ေၾကာနဲ႔ ေသြးၿပန္ေၾကာက ႏွလံုးက တခုတည္းမွာ ဝင္ေနတဲ့ လူတေယာက္က အသက္ရွင္နိုင္ပါသလား။ CT ရိုက္တဲ့အခါ သံုးတဲ့ ေဆးက သိပ္ၿပင္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ က်မလည္း တခါရိုက္ဘူးပါတယ္။ ေဆးနဲ႔ မတည့္လို႔ ခ်က္ခ်င္း ရပ္လိုက္ရဘူးပါတယ္။ သမီးေလးကို ေနာက္လထဲမွာ ရိုက္ပါမယ္တဲ့ CT ရိုက္ၿခင္းရဲ့ အကိ်ဳးအၿပစ္ေတြကို သိပါရေစ။ ဒီမွာ ေဆးရံုၾကီးေတြက ေဆးတကၠသိုလ္နဲ႔ တြဲထားတာဆိုေတာ့ သမီးေလးက အစမ္းသပ္ခံ ၿဖစ္သြားမွာကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ သမီးေလးကို ၇ လ ပိုင္းမွာ ခြဲဖို႔ လ်ာထားပါတယ္။ က်မတို႔ကေတာ့ ဆရာဝန္ကို စဥ္းစားဦးမယ္လို႔ ေၿပာထားဆဲပါ။

၄။ CT Scean ကိုေခါင္းကိုရိုက္ရင္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္လားဆရာ။

CT ရိုက္တာကို Very low-risk procedure အလြန္အႏၲရာယ္နည္းတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ မလိုအပ္ဘဲ ရိုက္ဘို႔ မခိုင္းပါ။ သတိထားစရာေတြ ရွိပါတယ္။ ရိုးရိုး X-rays ထက္ ပိုျပီး X-rays သံုးရတယ္။ ထိုးတဲ့ေဆးေၾကာင့္ ပ်ိဳ႕တာ၊ အေနရခက္တာ၊ ေႏြးလာတာ၊ စိုထိုင္းထိုင္း ခံစားရတာမ်ိဳး ခဏျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြထဲမွာ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပးရတဲ့ Liquid dye နဲ႔ Allergic reactions မတည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမတည့္သူ ၁ သိန္းမွာ ၁ ေယာက္သာ ရွိတယ္။ မထိုးခင္ တည့္-မတည့္ စမ္းေသးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပန္းနာရွိသူ၊ Emphysema အဆုပ္ေရာဂါရွိသူေတြကို သတိထားရမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ေကာင္းေနရင္ ကိစၥမရွိပါ။ ရိုက္ျပီးရင္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္တာ ေကာင္းတယ္။ ရွားရွားပါးပါး ဒီေဆးက သိပ္မေကာင္းတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ႏိုင္လို႔ အထူးသတိထားရတယ္။ ေဆးေလ်ာ့ ထိုးရတတ္တယ္။ ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြလဲ သတိထားရသူမဲ့ စာရင္းထဲ ပါတယ္။
ႏွလံုးေရာဂါ ဆိုးဝါးသူေတြကိုလဲ သတိထားရတယ္။

CT ရိုက္တာကို အရိုး၊ ၾကြက္သား၊ ကင္ဆာ၊ ေသြးခဲ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ အဆုပ္အက်ိတ္၊ အသည္းအက်ိတ္၊ အထဲေသြးယိုတာ၊ ခြဲစိတ္ရာ၊ ဘိုင္ေအာ့္ပစီယူတာ၊ ဓါတ္ကင္တာမွာ လမ္းညႊန္ျခင္း၊ စတာေတြမွာသံုးပါတယ္။

X-rays သံုးတာမို႔ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္မလားလဲ သုေတသနေတြ လုပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္။ ျငင္းခံုေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာ ျဖစ္မွာကို သက္ေသျပခ်က္ေတာ့ မရွိေသးပါ။ ကေလးေတြက လူၾကီးထက္ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားမယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ၁ ႏွစ္သားကေလး ဗိုက္ကို ရိုက္ရင္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ဝ႕၁၈%၊ ေခါင္းကိုရိုက္ရင္ ဝ႕ဝ၇% လို႔ သုေတသနတခုက ဆိုထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကားမွာ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေပါင္း တႏွစ္မွာ ၆ သိန္းကို ရိုက္ေပးနတယ္။ တကယ္တန္းေျပာရရင္ မရိုက္သူေတြမွာလဲ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ ေျပာရင္ ထူးျပီးပိုတာဟာ မေျပာပေလာက္ပါ။

1. 2D, Doppler, 3D and 4D ultrasounds (အာလ္ထြာေဆာင္း) စိတ္ခ်ရသလား http://doctortintswe.blogspot.com/2015/04/2d-doppler-3d-and-4d-ultrasounds.html
2. CT Scan ရိုက္တာ ဘာအႏၲရာယ္ရွိသလဲ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/04/ct-scan.html
3. MRI Scan (အမ္-အာရ္-အိုင္) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/mri-scan.html
4. Pregnancy and x-ray at airport ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ေလဆိပ္ဓါတ္မွန္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/pregnancy-and-x-ray-at-airport_24.html
5. Risks of an X-ray and Diagnostic ultrasound အာလ္ထြာေဆာင္းနဲ႔ ဓါတ္မွန္အႏၲရာယ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/risks-of-x-ray-and-diagnostic-ultrasound.html
6. X-rays and infertility ဓါတ္မွန္နဲ႔ ကေလးမရျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/x-rays-and-infertility.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.