ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Saturday, December 24, 2016

Medical Tests for Your 60s and Up အသက္ၾကီးသူမ်ား ေဆးစစ္ရန္

ဆရာမဂၤလာပါ။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး အၾကံေပးေစလိုပါသည္။ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ မိဘႏွစ္ပါး အတြက္ဘယ္လို medical check -up မ်ိဳးလုပ္သင့္ပါသလဲရွင့္။ လူနာအခ်က္အလက္ကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပါ။ က်ား ၆၆ ႏွစ္၊ အရက္-ေဆးလိပ္ မေသာက္။ ေသြးထြက္ ဆထုပ္ရဘူး။ လက္ရွိ လမ္းေလွ်ာက္ႏိုင္။ ညာလက္နဲ႔ စာမေရးႏိုင္။ ေနာက္တေယာက္ မ ၅၇ ႏွစ္၊ အရက္-ေဆးလိပ္မေသာက္။ ေသြးဆံုးျပီး။ ေရာဂါရာဇဝင္ မရွိ။ ဆရာ က်န္းမာပါေစ။ အစဥ္ေလးစားလ်က္ပါ။

(အဂၤလိပ္စာလံုးေလးေတြကို ေက်ာ္ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။)

1. Blood pressure ေသြးတိုးစစ္ပါ။ ပံုမွန္ရွိသူ ၂ ႏွစ္တခါ။ မ်ားေနရင္ ေသြးတိုးေရာဂါကုသနည္းေတြအတိုင္း လိုက္နာပါ။ ေသြးတိုးရွိႏိုင္သူစာရင္းထဲမွာပါရင္ ၆ လ တၾကိမ္စစ္ေနပါ။

2. Weight gain ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အပတ္စဥ္တိုင္းေနပါ။ မ်ားလာရင္ အစားအေသာက္ + ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ ထိန္းပါ။

3. Colorectal cancer screening အူမၾကီးကင္ဆာ ဆန္ကာတင္စစ္နည္းကို အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္သူတိုင္း ၇၅ ႏွစ္အထိ စစ္ေနရမယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသူမ်ား အုပ္စုထဲပါရင္ စစ္ေဆးခ်ိန္တိုရမယ္။
• Fecal occult blood testing ဝမ္းထဲမွာ မ်က္စိနဲ႔မျမင္ရတဲ့ေသြးပါေနသူ = တႏွစ္တၾကိမ္။
• Sigmoidoscopy ကိရိယာထည့္စစ္နည္း ၅ ႏွစ္တၾကိမ္ + fecal occult blood testing ဝမ္းထဲေသြးစစ္ျခင္း ၃ ႏွစ္ တၾကိမ္။
• Colonoscopy ကိရိယာနဲ႔စမ္းနည္း ၁ဝ ႏွစ္တၾကိမ္။

4. Prostate cancer screening ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာစစ္ျခင္း (ေယာက္်ား)

5. Breast exam and mammogram ရင္သားကင္ဆာစစ္ျခင္း (အမ်ိဳးသမီး) + မင္မိုဂရမ္ကို ျဖစ္ႏိုင္သူမ်ားအုပ္စုထဲပါရင္ စစ္ေဆးခ်ိန္တိုရမယ္။ တႏွစ္တၾကိမ္။ ပံုမွန္ အသက္ ၄ဝ-၅ဝ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ၂ ႏွစ္တၾကိမ္။

6. Pelvic exam and pap smear သားအိမ္ဝကင္ဆာ၊ ေမြးလမ္းကင္ဆာစစ္နည္း ၃ ႏွစ္တၾကိမ္။ သားအိမ္ ထုတ္ထားျပီးသူ၊ အေျဖဆက္တိုင္ အႏႈတ္သာျပသာ၊ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္သူ စစ္ေဆးရန္ မလိုေတာ့ပါ။

7. Eye diseases မ်က္စိေရာဂါေတြထဲက macular degeneration ေရာဂါ၊ cataracts အတြင္းတိမ္၊ glaucoma ေရတိမ္ ျဖစ္တာမနည္းပါ။ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္က ဘယ္ေတာ့တခါစစ္ကို ေျပာပါမယ္။

8. Hearing test နားအၾကားစစ္ေဆးျခင္း။ အသက္ ၆၅ နဲ႔ ၇၄ ႏွစ္ၾကားရွိသူေတြ ၂၅% နာအၾကားအားနည္းၾကတယ္။ ဒိထက္အသက္ၾကီးရင္ ၅ဝ% နည္းတယ္။ နားအထူးကုဆရာဝန္ကိုေမးပါ။

9. Osteoporosis အရိုးအားနည္းေရာဂါ။ bone density test လုပ္ပါ။ အမ်ိဳးသမီး ၆၅ ေက်ာ္ရင္ အျဖစ္မ်ားတယ္။

10. Cholesterol screening ကိုလက္စေထာ စစ္ပါ။ HDL အေကာင္းမနည္းသင့့္ LDL အဆိုး မမ်ားသင့္။

11. Vaccinations ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္သူတိုင္း Pneumococcal vaccine ထိုးပါ။ ၆ဝ  ေက်ာ္သူေတြ Shingles vaccine ထိုးသင့္။ Flu shot ႏွစ္စဥ္ထိုးပါ။ Diphtheria-tetanus ဘူစတာ ၁ဝ ႏွစ္တခါ ထိုးသင့္။

12. Abdominal aortic aneurysm (AAA) ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြ ဗိုက္ထဲက ေသြးေၾကာမၾကီးေဖါင္းတာ မရွိေၾကာင္း သိေအာင္ အာလ္ထြာေဆာင္းရိုက္ပါ။

13. Blood Sugar ေသြးထဲက သၾကားဓါတ္ကို ဆီးခ်ိဳမရွိသူေတြ ၃ ႏွစ္တခါစစ္ပါ။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသူေတြက ကာလတိုအတြင္းမွာ စစ္ပါ။

14. Thyroid hormone test လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း အမ်ိဳးသမီးၾကီးေတြ ၅ ႏွစ္တခါ စစ္ပါ။

15. Moles မွဲ႔ရွိသူ ေနေရာင္ထိရရင္ ႏွစ္ ၂ဝ ၾကာရင္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တယ္။

16. Dental Exam သြား-ခံတြင္းစစ္ပါ။

17. Life style လူေနမႈပံုစံ သင့္ေတာ္တာကို ေျပာင္းပါ။
• ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားပါ။ အစားအေသာက္သတိထားပါ။
• ေဆးလိပ္-အရက္-မူးယစ္ေဆး ျဖတ္ပါ။
• အဝတ္အစားအသံုးအေဆာင္ေတြ ေရြးပါ။
• ေသနတ္ကိုင္ေဆာင္သူဆိုရင္ ပိုျပီးလံုျခံဳပါေစ။
• အိမ္မွာမီးခိုးသတိေပးစရာတပ္ထားပါ။
• စက္ဘီး၊ ဆိုင္ကယ္စီးတိုင္း ေခါင္းေဆာင္း မေမံပါနဲ႔။
• လိင္မႈကိစၥ အကာအကြယ္ မေမ့ပါနဲ႔။
• ကားေမာင္းတာ ပိုသတိၾကီးပါ။
• ေရအပူခ်ိန္ ၁၂ဝ အက္ဖ္မွာထားပါ။
• CPR အေရးေပၚႏွလံုး-အဆုတ္ျပဳစုနည္း ေလ့လာထားပါ။
• လိမ့္က်ႏိုင္တာ၊ ထိခိုက္ႏိုင္တာမွန္သမွ် သတိထားပါ။
• စိတ္ဓါတ္က်တာနဲ႔ စိုးရိမ္စိတ္ကဲလွ်င္ ဆရာဝန္ျပပါ။

ေဒါက္တာတင့္္ေဆြ
၂၄-၁၂-၂ဝ၁၆

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.