Skip to main content

Nosebleeds in children ကေလး ႏွာေခါင္းေသြးယုိျခင္း

၁။ ဆရာခင္ဗ်ာ ကေလးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားႏွာေခါင္းေသြးလၽွံၾကပါတယ္။ ေန႔ည မေရႊးပါရာသီမေရႊးပါ။ ေသြးလြန္တုတ္ေကြး ျဖစ္ဖူးသူမ်ား ပိုျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေတြေရွာင္ရမလဲခင္ဗ်ာ။ အခ်ိန္ရရင္ တင္ေပးပါအံုးဆရာ။ 

၂။ ကြၽန္မကိုတခုေလာက္ေမးခြင့္ျပဳပါ။ သမီးေလးက ၆ ႏွစ္ခြဲ႐ွိပါၿပီ။ မၾကာခဏ ႏွာေခါင္းေသြး လ်ွံတတ္ပါတယ္။ ခုတေလာ ညဘက္အိပ္တဲ့အခ်ိန္ မၾကာခဏျဖစ္ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒါ စိုးရိမ္ရပါသလားဆရာ။ ဘာလုပ္သင့္ပါသလဲဆရာ။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး အၾကံေပးေစခ်င္ပါတယ္။

၃။ ဆရာ႐ွင့္ ကြၽန္မသမီးေလးက အသက္ ၁ ႏွစ္နဲ႔ ၈ လ႐ွိပါၿပီ။ ကေလးနဲ႔ ကြၽန္မတို႔သူ႔အဘြားေတြ႐ွိရာကို ရန္ကုန္ကေန မနက္ ၈ နာရီေလာက္ကထြက္ၾကၿပီး မနက္ ၁၂ နာရီခြဲေလာက္ေရာက္ၾကပါတယ္။ ည ၁ဝ နာရီခြဲေလာက္မွာ ႏွာေခါင္းကေသြးေတြ တအားထြက္လာပါတယ္ဆရာ။ Wet Tissue ၇ ရြက္ ၈ ရြက္ေလာက္ စြန္းတဲ့အထိ ေသြးထြက္ပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔လဲ စိုးရိမ္ၿပီးေဆးခန္းျပဖို႔ထြက္႐ွာရင္း နယ္ဆိုေတာ့ ေဆးခန္းေတြအားလံုးပိတ္ေနလို႔ ျပန္လာရင္း ကားေပၚမွာပဲ ေသြးထြက္ရပ္ၿပီး အိပ္ေပ်ာ္သြားပါတယ္။ ခုစာေရးေနတဲ့အခ်ိန္ထိ အသက္႐ႈသံ မွန္မွန္နဲ႔ အိပ္ေပ်ာ္ေနပါတယ္။ အဲ့ေလာက္ေသြးထြက္တာ စိုးရိမ္ရပါသလားဆရာ႐ွင့္။ ဘယ္လိုမ်ား ျပဳစုကုသရပါ့မလဲ႐ွင့္။ အႏၱရာယ္႐ွိပါသလားဆရာ႐ွင့္။

၄။ က်မသားရဲ႕ အသက္က ၁၉ လ ရိွပါၿပီ။ ႏွာေခါင္းေသြး ခဏခဏယိုေနလို႔ပါ။ သူႏွာေခါင္းေသြးယိုတာက ေန႔ခင္းဘက္မွာ မယိုဘဲနဲ႔ ညဘက္ အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာဘဲ မ်ားေသာအားၿဖင့္ ယိုပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ ေန႔ခင္းယိုရင္လဲ အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာဘဲ ယိုပါတယ္။ ယိုခါနီးၿပီဆိုရင္ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္ေပ်ာ္ရာကေနနုိးလာၿပီး ခဏငိုၿပီး ေသြးယိုေတာ့တာဘဲ။ က်မစိုးရိမ္တာက ညဘက္က်မွ ေသြးကယိုတာဆိုေတာ့ အိပ္ေပ်ာ္ေနတုန္း ေသြးယိုတာမသိရင္ ဘာၿဖစ္နိုင္လဲ သိခ်င္လို႔ပါ။ ယိုခါစကေတာ့ နည္းပါတယ္ ေနာက္ပိုင္းယိုတာ ပိုမ်ားမ်ား လာပါတယ္။ ဆရာေရးတဲ့ ႏွာေခါင္း ေသြးယိုၿခင္းအေၾကာင္း ဖတ္ၿဖစ္ပါတယ္။ အခုၿဖစ္တဲ့ဟာနဲ႔ပက္သက္ၿပီး စာၿပန္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။ က်မ အရမ္းစိုးရိမ္ ေနလို႔ပါ။ ေသြးယိုတာ မ်ားလာတယ္ဆိုေတာ့ ေသြးအားနဲ တာေရာၿဖစ္နိုင္ ပါသလား။ ေသြးခဲၿပီး အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ပိတ္သြားႏိုင္လားဆိုတာ တအားသိခ်င္ပါတယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံမွာ ေနရတယ္ဆိုေတာ့ ဘာသာစကားလည္း အခက္ခဲၿဖစ္ေနလို႔ပါ။ စိုးရိမ္ရတဲ့ အေၿခေန ဟုတ္-မဟုတ္ စာၿပန္ေပးပါေနာ္။ 

ႏွာေခါင္းေသြးယိုရတဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ ႏွာေခါင္းရွိေနတဲ့ အေနအထားကို၌က ေခါင္းမွာ ေရွ႕ကို ေငါထြက္ေနလို႔ ထိခိုက္ဘို႔ လြယ္တယ္။ ေသြးေၾကာေတြကလဲ ၾကီးတယ္။ နဲနဲပါးပါး ထိခိုက္တာနဲ႔ကို ေသြးထြက္ မ်ားတတ္တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ႏွာေခါင္းအတြင္းမွာ ဖံုးထားေပးေနတဲ့ အလႊာက ေျခာက္ေသြ႔ေနလို႔ ျဖစ္ရတယ္။ အဲဒီေနရာက ေသြးေၾကာေပါက္ျပဲသြားလို႔ ေသြးယိုတာျဖစ္တယ္။ 

ရာသီဥတု ေျခာက္ေသြ႔ခ်ိန္မွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ပူတာတခုထဲ ေျပာတာ မဟုတ္ပါ။ ေဆာင္းရာသီမွာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီလိုကာလေတြမွာ အသက္ရွဴလမ္း အေပၚပိုင္းကူးစက္ေရာဂါေတြကလဲ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ အပူခ်ိန္ နဲ႔ စိုထိုင္းဆေတြကလဲ ရုတ္တရက္ဆိုလို တက္လိုက္ က်လိုက္ျဖစ္တာလဲ အေၾကာင္းတခုျဖစ္ႏိုင္ေသးတယ္။ ေႏြရာသီမွာ စိုထိုင္းဆ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ အခန္းကို အပူ-အေအးစက္ကေန ထိန္းညွိတာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ေသာက္ေနရတဲ့ ေဆးဝါးေတြကိုလဲ သတိထားဘို႔လိုတယ္။ Warfarin (Coumadin) ေသြးက်ဲေဆး၊ (အက္စပရင္) နဲ႔ အေရာင္-အဖ်ား-အနာ သက္သာေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုလူေတြမွာ နဲနဲေလး ထိမိတာနဲ႔ ေသြးယိုလာႏိုင္တယ္။

ႏွာေခါင္းေသြးယိုလာေစႏိုင္တဲ့ အေျခခံေတြ -
• ကူးစက္ေရာဂါရေနရင္၊ ဥပမာ (ဆိုင္းနပ္စ္) နဲ႔ အေအးမိတာ။ 
• ထိခိုက္မိတာ၊ 
• ကိုယ့္ကိုယ္ကို ထိခိုက္မိတာ၊ 
• (အလာဂ်ီ) ရတာ၊ (အလာဂ်ီ) မရဘဲ ႏွာေခါင္းေရာင္တာ၊ 
• ေသြးတိုး၊ 
• ေသြးက်ဲေဆး Aspirin စတာေတြ၊ 
• အရက္၊ 
• ႏွာေခါင္းအက်ိတ္ (ကင္ဆာနဲ႔ ကင္ဆာမဟုတ္တာ) နဲ႔ 
• ေမြးရာပါ ေသြးယိုေရာဂါေတြ ဥပမာ (လူကီးမီးယား)။ 

ေနရာအမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ေသြးယိုေစႏိုင္တဲ့ ေသြးေရာဂါေတြရွိပါတယ္။
Vitamin K deficiency
Von Willebrand disease
Haemophilia
Thrombocytopenia
Liver failure
Congenital afibrinogenemia
Factor V deficiency
Factor X deficiency
Glanzmann's thrombasthenia
Bernard-Soulier syndrome
Factor XII deficiency
C1INH deficiency

ကေလးေတြမယ္ သူ႔ဖါသူ ႏွာေခါင္းေသြးယိုရတဲ့အေၾကာင္းထဲမွာ အခန္းထဲကေလ ေျခာက္ေနလို႔ျဖစ္တယ္။ Humidifier ဒါမွမဟုတ္ Vaporizer သံုးသင့္တယ္။ ကေလးအိပ္ေနရင္ ႏွာေခါင္းေသြးယုိရင္ ကေလးကိုႏွစ္သိမ့္ေပးပါ။ မိဘေတြက မျပာပါနဲ႔။ ထြက္တဲ့ေသြး ခပ္ျမန္ျမန္ေလး သန္႔ရွင္းေပးပါ။ ထိခိုက္မိထားလဲ ၾကည့္ပါ၊ ေမးပါ။ ကေလးကို ႏွာေခါင္းထဲ ႏိႈက္တဲ့အက်င့္ရွိရင္ ျပင္ေပးပါ။ ႏွာေခါင္းကိုင္တဲ့အက်င့္ရွိရင္လဲ မကိုင္ေအာင္ သင္ေပးပါ။ 

ၾကိဳတင္ကာကြယ္နည္း
• ကိုယ့္လက္ေခ်ာင္းနဲ႔ ႏွာေခါင္းႏွစ္ေပါက္ကို ပိုင္းျခားထားတဲ့ အကန္႔ရဲ႕ အလည္ေနရာကို ဖိေပးႏိုင္တယ္။ 
• ခဏခဏ ျဖစ္တတ္သူေတြဟာ ႏွာေခါင္းအတြင္းက အဖံုးလႊာေျခာက္ေသြလာလို႔ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေခ်ာဆီသေဘာ တခုခု သံုးႏိုင္တယ္။ အမ်ားဆံုးသံုးတာက A & D ointment, Mentholatum, Polysporin/Neosporin ointment, or Vaseline ေတြျဖစ္တယ္။ Saline mist nasal spray (Ocean Spray) ကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ 
• အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ ႏွာေခါင္းေသြးယိုတာကို အိမ္မွာတင္ သက္သာေအာင္လုပ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ့္ဖါသာ မရမွ၊ ေသြးေတြထြက္တာ မ်ားလြန္းမွ၊ လူက အားယုတ္၊ မူးေဝ၊ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္ျဖစ္လာရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ကိုျပပါ။ ဆရာဝန္ကေန Nasal packs ႏွာေခါင္းထဲ ပတၲီးစသြင္းေပးလိမ့္မယ္။

ေသြးထြက္တာက ဘယ္ကေနလာလာ ၾကာရင္ ဒါမွမဟုတ္ ခဏခဏျဖစ္ရင္၊ နာတာရွည္ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရလိမ့္မယ္။ ရုတ္တရက္ ေသြး အမ်ားၾကီးထြက္ရင္ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ျဖစ္မယ္။

ေသြးအားနည္းလကၡဏာေတြကေတာ့ အသားအေရ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္ျဖစ္ေနတာ၊ ေမာပန္းလြယ္တာ၊ ႏွလံုးခုန္ မမွန္ျဖစ္တာ၊ အသက္ရွဴမဝျဖစ္တာ၊ ရင္ပတ္နာတာ၊ ေခါင္းမူးတာ၊ ေျခလက္ ေအးစက္တာ၊ ေခါင္းကိုက္တာေတြ ျဖစ္တယ္။ စမ္းသပ္ရင္ ေသြးခုန္ႏွဳန္း ပံုမွန္ထက္ မ်ားေနမယ္။ သတိထားဘို႔က ကေလးေတြဟာ ပံုမွန္ကိုက လူၾကီးေတြထက္ ျမန္ေနတယ္။ ေသြးဖိအား တိုင္းရင္ ရုတ္ရက္ေသြးယိုသူေတြမွာ ဖိအား က်ေနမယ္။ နာတာရွည္နည္းေနသူေတြကေတာ့ ပံုမွန္သာရွိမယ္။ 

ႏွာေခါင္းကေန ထြက္တဲ့ေသြးက အိပ္ေနတံုးမွာ ထြက္တာဆိုရင္ အစာမ်ိဳျပြန္ထဲ စီးဝင္သြားမယ္။ မ်ိဳခ်သလိုဘဲ။ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းထဲ မဝင္တတ္ပါ။ သတိလစ္ေနသူေတြကိုသာ သတိထားရတယ္။ အိပ္ေပ်ာ္တာက ေမ့ေနတာနဲ႔ မတူပါ။

Dr. တင့္ေဆြ

Comments

Popular posts from this blog

Hives အင္ပ်ဥ္

ဆရာရွင့္ မိန္းကေလးအသက္ ၄ႏွစ္ခြဲ တနဂၤေႏြညသန္ေခါင္မွာ ကိုယ္ေတြစယားပါတယ္ တနင္းလာေန႔ ေန႔လည္မွာ မ်က္ႏွာယားၿပီး ႏႈတ္ခမ္းထူလာပါတယ္ ဘာမီတြန္တလံုးတိုက္လိုက္ေတာ့ ေပ်ာက္သြားပါတယ္ အဂၤါေန႔မနက္ေရာက္ေတာ့ မ်က္ႏွာတစ္ခုလံုးအကြက္ေတြနဲ႔ ကိုယ္ေတြယားလို႔ စီထရင္း 10mg တလံုးတိုက္လိုက္ပါတယ္ လူႀကီးေတြက ဘာမီတြန္ ပိုေကာင္းတယ္ တလံုးမ်ားတယ္ေျပာလို႔ ညတျခမ္းတိုက္လိုက္ပါတယ္ အလဂ်ီကစိုးရိမ္ရပါလားဆရာ ကေလးကေတာ့ လန္းၿပီး ကစားပါတယ္ ေဆးခန္းျပသင့္ပါလားဆရာ ရက္ၾကာပါလားဆရာ

1.Allergic Rhinitis အလာဂ်ီ ႏွာေခါင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/08/allergic-rhinitis.html
2.Allergy - Urticaria - Hives အင္ျပင္ ထြက္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/urticaria-hives.html
3.Allergy and Worm နာတာရွည္ (အလာဂ်ီ) ႏွင့္ သန္ေကာင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/09/chronic-allergies.html
4.Allergy Medications (အလာဂ်ီ) ကို ဘယ္လို ကုသမလဲ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/05/allergy-medications.html
5.Allergy Relief Kit (အလာဂ်ီ) ေရွးဦးသူနာျပဳ ေဆးအိတ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.…

Ajinomoto ဟင္းခ်ိဳမႈန္႔

၁။ ဆရာ အခ်ိဳမွုန္႔က အရမ္းပမာဏမမ်ားရင္ ေဘးမျဖစ္ဘူးလို႔သိထားပါတယ္၊ ဟုတ္ပါသလား။

၂။ ဆရာေရးထားတဲ့ အခ်ိဴမႈန္႔ေဆာင္းပါး ျပန္ဖတ္ခ်င္လို႔ ႐ွာတာမေတြ႔လို႔ အခ်ိန္ရတဲ့အခါ ျပန္႐ွယ္ေပးေစလိုပါတယ္ခင္ဗ်ား။

၃။ Dashi အေၾကာင္းဝင္ဖတ္တာ ဖတ္လို ႔မရပါဘူး ဆရာ

၄။ အေမရိကန္ FDA ကေတာ့ ခြင့္ျပဳထားတယ္ေနာ္ဆရာ

၅။ ဆရာ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ အခ်ိဳမႈန္႔ကို ဟင္းထဲမွာထည့့္ၿပီး စားေသာက္ေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံၿခားမွာ လံုးဝမစားသေလာက္ပါပဲ။ စားေသာက္ဆိုင္ေတြကအစ ဟိုတယ္အဆံုး ဆိုသလို ႏိုင္ငံၿခားမွာ အခ်ိဳမႈန္႔ကို မသံုးစြဲၾကဘူး။ အခ်ိဳမႈန္႔ရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးေတြႏွင့္ ဓါတုေဗဒပါဝင္မႈေတြကို သိခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ၿမန္မာေတြဟာ ဘယ္ခုႏွစ္ေလာက္က စတင္သံုးစြဲလာခဲ့ၾကပါသလဲ။

ေနာက္ဆံုးေမးတာကို ကြ်န္ေတာ္မသိပါ။ ဆရာတေယာက္ေတာ့ ၁၉၇၃ မတိုင္ခင္ သံုးစြဲတာ မမ်ားေသးဘူးလို႔ေရးတာ ဖတ္ရတယ္။ ဟင္းခ်ိဳမႈန္႔ကို ျမန္မာျပည္မွာ အာဂ်ီႏိုမိုတိုလို႔သာ လူသိမ်ားတယ္။ Ajinomoto ဟာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက အစားအေသာက္နဲ႔ ဓါတုပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္တဲ့ ေကာ္ပိုေရးရွင္းရဲ႕ နာမည္သာျဖစ္ပါတယ္။ Aspartame အက္စ္ပါတိမ္း ေခၚတဲ့ အခ်ိဳအတုထုတ္လုပ္တဲ့ ၉ ဘီလ်န္တန္ ကမာၻ႔အၾကီးဆံုးလုပ္ငန္းျဖစ္တယ္။ အခ်ိဳမႈန္႔ကိ…

HIV Prevention ကာကြယ္ေရး

၁။ မဂၤလာပါဆရာ ႕႕႕႕႕ က်ေနာ္အဲ့ညၿပီး ေနာက္ေန႔ညေနမွာပဲ ကူးဆက္ေရာဂါကာကြယ္ေရး ေ၀ဘာဂီကုိသြားၿပီး အက်ိဳးေၾကာင္းေျပာျပၿပီး မကူးဆက္ႏိုင္ေအာင္ကာကြယ္ႏိုင္မလားဆိုေတာ့ ၂၈ ရက္ေသာက္ရမယ့္ ART လား ARV လား အဲ့ေဆးေပးလိုက္ပါတယ္ဆရာ။ အဲ့ေဆးက ဘယ္ေလာက္အထိကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါလဲဆရာ။ တဖတ္အမ်ိဳးသမီးမွာ
ေရာဂါ႐ွိမ႐ွိ မသိပါဘူး။ က်ေနာ္အရမ္းစိုးရိမ္မိေနပါတယ္ဆရာ။ ၂ လုံးေသာက္တာ႐ွိတယ္။ ၅လုံးေသာက္တာ႐ွိတယ္ဆိုလို႔ က်ေနာ္ ၅ လုံးေသာက္တာကုိေရြးလိုက္ၿပီး ေသာက္ေနတာ အခုဆို ၄ ရက္႐ွိပါၿပီ။ က်ေနာ္သိခ်င္တာကဆရာ။ အဲ့ေဆးပုံမွန္ အခ်ိန္မွန္ ၂၈ ရက္ေသာက္ၿပီးလို႔ ၃လ ၁ႀကိမ္ေသြးစစ္ ၆လ ၁ႀကိမ္ေသြးစစ္ အဲ့ခ်ိန္မွ HIV မ႐ွိဘူးဆို လုံး၀ စိတ္ခ်လက္ခ် ေနႏိုင္ၿပီလားဆရာ။ ေနာက္မွေရာဂါေပၚလာတာေတြ႐ွိလား။

ကူးဆက္ မဟုတ္။ ကူးစက္လို႔ေရးရ။

၂။ ဆရာ ကြ်န္ေတာ္က HIV လူနာေတြကို ၾကည့္ေပးေနရတဲ့ ဆရာဝန္တေယာက္ပါခင္ဗ်။ ဆရာေရးထားတာတခုမွာ PMTCT အတြက္ အဲဒီမွာ အေမကို AZT combination ေပးတယ္ ကေလးကိုလဲ ေမြးၿပီး တလခြဲအထိ zidivudine ေပးတယ္လို႔ ဖတ္လိုက္ရလို႔ပါ။ National guidelines ေတြက တခုနဲ႔တခု နဲနဲစီကြာလို႔ပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔သုံးေနတဲ့ WHO Guideline နဲ႔ မတူလို႔ပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔သုံးေနတာကေတာ…