ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Thursday, December 22, 2016

Whooping cough (Pertussis) ၾကက္ညႇာေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါ

ၾကက္ညာေခ်ာင္းဆိုး အေၾကာင္းသိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ သားက ေလးႏွစ္ခြဲပါ ငါးမ်ိဳးစပ္ကာကြယ္ေဆး ငယ္တုန္းက မထိုးေပးမိပါဘူးရွင့္။ သားခု ျဖစ္ေနတဲ့ေခ်ာင္းကို ၾကက္ညာေခ်ာင္းဆိုးလို႔ ရပ္ကြက္ထဲကေျပာေနလို႔ပါရွင္။ ေခ်ာင္းေျခာက္ႀကီး ရင္ေခါင္းသံႀကီးနဲ႔ ဂံုဂံုဟု အသံျမည္ေနလို႔ပါရွင္။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး ေျပာျပေပးပါရွင္

ၾကက္ညႇာေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါ Bordetella pertussis ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ အသက္ရွဴလမ္းကေန ကူးစက္တယ္။ အလြန္ကူးစက္လြယ္တယ္။ တႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေလးေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။

ပိုးဝင္ၿပီး ၂ ရက္ၾကာရင္ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ေပၚလာတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေျခ၊ ႏွာရည္ယို၊ ဖ်ား၊ အန္၊ အစားပ်က္၊ အသက္ရွဴခက္၊ အာဟာရနည္း၊ ေရခမ္းေျခာက္၊ ထိုမွ ႏူမိုးနီးယား၊ ဦးေႏွာက္ေရာင္စသည္ ဝင္လာတတ္တယ္။ ျဖစ္ကာစမွာ အေအးမိသသလိုပဲ။ ေနာက္ေခ်ာင္းဆိုးလာမယ္။ အဆင္မသင့္ရင္ ႏူမိုးနီးယားေခၚတဲ့ အဆုပ္ေရာဂါ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးသံက ထူးျခားတယ္။ ၅ဝ% မွာ Whooping noise (whoop) ေခၚတယ္။ ေအာက္စီဂ်င္မဝလို႔ မ်က္ႏွာျပာေနေအာင္ ဆက္တိုက္ဆိုးတယ္။ လူၾကီးမွာျဖစ္ရင္ မသိသာဘူး။ ၃ ပါတ္အထိ ၾကာတတ္တယ္။ ပိုၾကာေနတာလဲရွိတယ္။ တရုပ္ျပည္မွာေတာ့ ရက္ (ေန႔ +ည) ၁ဝဝ ေခ်ာင္း လို႔ေခၚတယ္။

ကုသရန္
ပဋိဇီဝေဆးမ်ား၊ Erythromycin သို႔ Azithromycin သို႔ Trimethoprim-Sulfamethoxazole ၂ ပါတ္ၾကာ ေပးရတယ္။
ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးေတြက ထူးျပီးသက္တာတယ္လို႔မရွိပါ။ humidifier နဲ႔ ေရေငြ႔ဓါတ္ေပးတာ သက္သာေစတယ္။

DTP (Diphtheria, Tetanus and Pertussis) သို႔ DTaP ကာကြယ္ေဆးကို အသက္ ၂ လ၊ ၄ လနဲ႔ ၆ လေတြမွာ ထိုးတယ္။ ၁၅-၁၈ လမွာ ထပ္ထိုးတယ္။ ၄-၆ ႏွစ္အရြယ္မွာ ထပ္ထိုးအံုးမယ္။ Tdap ကာကြယ္ေဆးအမ်ိဳးအစားကို ၁၁ ႏွစ္ေက်ာ္ေတြနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြကိုထိုးတယ္။ Pentavalent Vaccine ငါးမ်ိဳးတြဲကာကြယ္ေဆးထဲမွာ (ဆံုဆို႔ + ၾကက္ညႇာ + ေမးခိုင္ + အသည္းေရာင္ (ဘီ) ပိုး + (ဟီမိုဖီးလပ္စ္-ဘီ) ပိုး ကာကြယ္ေဆးျဖစ္တယ္။ (ဟီမိုဖီးလပ္စ္-ဘီ) ပိုးကေန ဦးေႏွာက္ အဖံုးလႊာေရာင္တာ၊ နူမိုးနီးယားနဲ႔ နားျပည္ယိုတာေတြကိုျဖစ္ေစတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၂-၁၂-၂ဝ၁၆

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.