ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Monday, October 31, 2016

Japan model ဂ်ပန္နမူနာ

လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ကေရးခဲ့တဲ့စာကို ေဒၚစုခရီးစဥ္နဲ႔တိုက္ဆိုင္လို႔ ျပန္တင္ပါရေစ။

နာဂါဆာကီေဒးကို ဘယ္ေတာမွ မေမ့ပါ။ ကြ်န္ေတာ္မေမြးခင္ ၃ ႏွစ္တိတိ၊ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၉ ရက္ေန႔မွာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ နာဂါဆာကီျမိဳ႕ အႏုျမဴဗံုးခ်ခံရတယ္။ လူေပါင္း ၃၈,ဝဝဝ ကေန ၄ဝ,ဝဝဝ ေသဆံုးရတယ္။ ၆-၈-၁၉၄၅ ဟီရိုရွီးမားမွာ လူ ၉ဝ,ဝဝဝ ကေန ၁၄၆,ဝဝဝ ေသဆံုးခဲ့ျပီးျဖစ္တယ္။ ျမင္ျမင္သမွ် ျပားခ်ပ္ကုန္ျပီ။ အဲဒီေနာက္မွာ ဂ်ပန္ေတြ ဘာလုပ္ခဲ့ၾကသလဲ။

ကမာၻမွာ ခ်မ္းသာေနတဲ့ႏိုင္ငံေတြ ဘယ္လိုကေနဘယ္လို ခ်မ္းသာလာၾကသလဲက စိတ္ဝင္စားဘို႔ အလြန္ေကာင္းတယ္။ အဲဒီေမးခြန္းကို ခပ္ေသာေသာနဲ႔ ေျဖခဲ့ဘူးတယ္။ အဲလိုခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံကလူေတြဟာ အရင္က ပင္လယ္ဓါးျပေတြ ျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္လို႔။ ဒီစာမွာေရးခ်င္တာကေတာ့ ဂ်ပန္ဟာ ဒုတိယကမာၻစစ္မွာ မရႈမလွ အရွံဳးၾကီးရွံဳးခဲ့ရာကေန ကေန႔မွာ ဘာလို႔ခ်မ္းသာလာသလဲ။

ဂ်ပန္လူမ်ိဳးေတြဟာ ငတ္မြတ္မႈထဲကေန၊ ရတာရွိတာကိုစားျပီး ဗိုက္ျဖည့္ၾကတယ္၊ အလုပ္လုပ္စရာမရွိခ်ိန္မွာ မီးခိုးေခါင္းတိုင္ကေန အေငြ႔ထြက္သလို ေဆးလိပ္ေသာက္ၾကတယ္၊ ဒီၾကားထဲကေန ကမာၻမွာ လူတိုင္းက ေလးစား အားက်ရတဲ့အဆင့္ကို မရရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျပႏိုင္ၾကတယ္။ (ေမဂ်ီ) ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေခတ္တံုးကလို သႏၷိ႒ာန္နဲ႔ စည္းကမ္းကိုျပန္ျပီးစြဲကိုင္လိုက္ၾကတယ္။ ၁၉၄၆ ကေန ၁၉၈၉ အထိသာ ၾကာလိုက္ပါတယ္။ ဘယ္သူကမွ ျဖစ္ႏိုင္မယ္လို႔ မထင္မွတ္တဲ့ ခ်မ္းသာၾကြယ္ဝမႈနဲ႔အတူ ထိုက္တန္တဲ့ဂုဏ္သိကၡာကို စုစုစည္းစည္းနဲ႔ အရယူႏိုင္လိုက္ၾကပါတယ္။ အနာဂတ္အတြက္ ၾကီးမားတဲ့ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ရေစလိုက္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔တေတြဟာ ငတ္မြတ္မႈထဲကေန၊ ရတာကိုစားျပီး ဗိုက္ျဖည့္ၾကရတဲ့ ဂ်ပန္ေတြဘဝနဲ႔ေတာ့ တူေနပါျပီ။ ဒီကေနတက္ဘို႔ရာ ကြ်န္ေတာ္တို႔တေတြမွာ ဂ်ပန္ေတြနဲ႔ ဘာေတြမ်ားတူလို႔၊ ဘာေတြမတူေနပါသလဲ။ မီးခိုးေခါင္းတိုင္ကေန အေငြ႔ထြက္သလို ေဆးလိပ္ေသာက္ၾကတယ္။ ၾကြက္တြင္း ေရေလာင္းလို႔ မျပည့္ႏိုင္သလို အရက္ေသာက္ၾကတယ္။ (ေမဂ်ီ) လိုပဲ ကေနာင္မင္းသားလည္းၾကိဳးစားဘူးတာရွိတယ္။ သႏၷိ႒ာန္ဆိုတာ (မဆလ) ေခတ္က ေက်ာင္းတိုင္းမွာ အဆိုခိုင္းတဲ့ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ယံုၾကည္ခ်က္မ်ိဳး မဟုတ္ပါ။ စစ္အစိုးရလက္ထက္ကတည္းက ေနရာတိုင္းမွာထိပ္ကပါေနတဲ့ ဒို႔တာဝန္အေရးမ်ား မဟုတ္ပါ။ စည္းကမ္းဆိုတာ စည္းကမ္းျပည့္ဝေသာ ဒီမိုကေရစီကိုေျပာတာ မဟုတ္ပါ။ စစ္တပ္တိုင္းမွာ စည္းကမ္းရွိတယ္။ အရပ္စည္းကမ္းနဲ႔ ထပ္တူမက်ပါ။

ဂ်ပန္ေတြက (၁၉၄၆ - ၁၉၈၉) ၄၃ ႏွစ္နဲ႔ကမာၻ႔ထိပ္အထိ တက္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ (၁၉၆၂ -၁၉၈၇) ၂၅ ႏွစ္နဲ႔ ကမာၻ႔ေအာက္အထိ ဆင္းႏိုင္ခဲ့တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ LDC ဘဝကေနတက္လမ္း မျမင္ရေသးပါ။ ဂ်ပန္ ဒိုင္းယက္ထဲမွာ ယူနီေဖါင္းဝတ္ေတြ မထိုင္ပါ။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံေရးမွာ ယူနီေဖါင္းခြ်တ္ေတြက ဦးစီးမထားပါ။ ေနာက္ဆံုးျဖစ္လာတဲ့ ဂ်ပန္ ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီး (တိုမိုမီ အင္နာဒါ) က အရပ္သူျဖစ္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ငယ္ငယ္က ဂ်ပန္ပစၥည္းကို ဘယ္သူကမွ မသံုးခ်င္ၾကပါ။ ကေန႔ေတာ့ ႕႕႕႕႕

ဂ်ပန္ေတြဆီကယူစရာ စည္းကမ္းရွိမႈ၊ သန္႔ရွင္းမႈ၊ အခ်ိန္အသံုးခ်မႈနဲ႔ ကိုယ့္တိုင္းျပည္နဲ႔ကိုယ့္လူမ်ိဳးကို တကယ္ခ်စ္တဲ့စိတ္။ စစ္တပ္နဲ႔ အရပ္ဘက္ဆက္ဆံေရး။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၉-၈-၂ဝ၁၄

November Morning ႏိုဝဘၤာ နံနက္ခင္း

ဟိုလြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝဘၤာလ (၁) ရက္ေန႔ မနက္ခင္း၊ စက္ဘီးတစီးနဲ႔ ေက်ာက္မီးေသြးမိုးခိုးနံ႔ကိုရွဴရင္း မႏၲေလး ဘူတာၾကီးအေရွ႕ဖက္ဆက္နင္း၊ အရက္ပ်ံနဲ႔ လိုက္ေဇာနံ႔သင္းေနတဲ့ မႏၲေလးေဆးရံုၾကီးေရွ႕ကျဖတ္ရင္ ေဖၚမလင္နံ႔ရွိရာ ေဆးတကၠသိုလ္မွာ ဖရက္ရွာေခၚ ေက်ာင္းသားသစ္ေလးတေယာက္ဟာ အားသစ္အင္သစ္ အျပည့္နဲ႔ေပါ့ဗ်ာ။

ေနာင္ (၇) ႏွစ္မွာ ဆရာဝန္ျဖစ္ဘို႔တခုတည္းသာ သိေသး။ ေနာင္ေရး မေတြးမိ။ ႏွစ္အစိတ္ရွိရင္ ႏိုင္ငံေရးထဲ ဝင္ရမယ္လို႔က စိုးစဥ္းမွ် စိတ္ကူးထဲမွာမရွိ။ ေနာင္ (၂၆) ႏွစ္တိတိမွာ ကိုယ့္ေမြးရာတိုင္းျပည္ၾကီးကို ေက်ာခိုင္းျပီး ထြက္ရလမ္း မွန္းမထားမိ။ အခုရွိတဲ့ေနရာဆိုတာလည္း အိပ္မက္ထဲမွာ နတၳိ။

ႏိုဝဘၤာလဆန္းဆိုတာ ကြ်န္ေတာ့္ဘဝမွာ အဓိပၸါယ္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁-၁၁-၂ဝ၁၆

HIV Update

သတင္း = ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ HIV ေရာဂါကူးစက္သူ လူငယ္ေတြ မႏွစ္ကထက္ ပိုမိုမ်ားျပား

၂ဝ၁၅ ကမာၻ႔ HIV ကိန္းဂဏန္း
• HIV ဟာ ကမာၻ႔ျပႆနာၾကီးျဖစ္တယ္။
• လူဦးေရအားလံုးရဲ႕ ဝ႕၈% မွာ HIV ရွိေနတယ္။
• ဆာဟာရေအာက္ပိုင္းေဒသမွာ ၂၅႕၅ သန္းရွိတယ္။
• ၂ဝ၁၅ တုန္းက ၃၆႕၇ သန္းဟာ HIV နဲ႔ေနထိုင္ေနၾကရတယ္။
• ကေလးေပါင္း ၁႕၈ သန္းပါဝင္တယ္။
• AIDS နဲ႔ဆက္စပ္ျပီး ၁႕၁ သန္း ေသဆံုးခဲ့ၾကရတယ္။
• ကပ္ေရာဂါစတကည္းက လူေပါင္း ၇၈ သန္းကူးစက္ခံရျပီးျပီ။ ၃၅ သန္း ေသဆံုးခဲ့ရျပီးျပီ။
• ၂ဝ၁၅ မွာ လူနာသစ္ ၂႕၁ သန္းတိုးလာခဲ့တယ္။ ကေလးေပါင္း တသိန္းခြဲပါတယ္။
• ၂ဝ၁ဝ ေနာက္ပိုင္း လူၾကီးေတြကူးစက္မႈ ၆% ေႏွးေတာ့ရွိပါတယ္။ ေဆးကုသမႈလည္း တိုးလာတယ္။
• လူေပါင္း ၁၇ သန္းထဲက ၁၅႕၈ သန္းက ART ေဆးေသာက္ေနၾကတယ္။ အဲတာဟာ လူၾကီး ၄၆% နဲ႔ ကေလး ၄၉% သာျဖစ္တယ္။ ပိုးရွိေနတဲ့ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၇၇% က ART ေဆးရေနၾကတယ္။
• ၂ဝဝ၅ တုန္းက ေသဆံုးမႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ခဲ့ျပီး အခုေတာ့ ၄၅% က်ဆင္းလာတယ္။
• US$ 19 billion ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈလုပ္ထားတယ္။ ၅၇% ကို ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကေနသာ စိုက္ထုတ္သံုးစြဲတယ္။
• ခန္႔မွန္းေခ် ၄ဝ% ေလာက္ HIV ရွိေနမွန္းမသိၾကပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Snowflakes ေဆာင္းဦးေပါက္

လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္တိတိက ဒီလိုညမွာ ႏွင္းပြင့္ဖတ္ေတြ က်ခဲ့တယ္။

• ေလလည္းေရာရာ၊ မိုးမပါဘဲ၊
• သံဝါေျဖာက္ေျဖာက္၊ ဆီးႏွင္းေပါက္လည္း၊
• မိုးေလာက္ျပင္းထန္၊ သြန္းခ်ျပန္ေသာ္၊
• ဧကန္ ေဟမန္လာေခ်ျပီ၏တည္း။

ဒီႏွစ္ေတာ့ ေစာေစာက ဖလန္နယ္ရွပ္အက်ႌလက္ေခါက္ဝတ္ျပီး လမ္းေလွ်ာက္လို႔ရေသးတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁ဝ-၂ဝ၁၄

Pestle and Mortar ဘန္းစကား (က)

ျမန္မာစာနဲ႔ စကားအေၾကာင္း ေရးေနမိတယ္။
• တခ်ိဳ႕က ကလီကမာလုပ္တယ္ ထင္ၾကမယ္။ တခ်ိဳ႕က ကလိန္ေစ့ျငမ္းဆင္တယ္ ျမင္ၾကမယ္။
• အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ့ ျမန္မာစာ ကာလနဂါးေလာက္ေတာ့ မၾကာေသးပါ။
• အဲလိုျဖစ္ခဲ့တာ ၾကိဳးကိုင္သူေနာက္ ေကာက္ေကာက္ပါလိုက္ၾကလို႔။ ၾကိဳးဆြဲရာကတဲ့ ဆရာၾကီးေတြရွိလို႔။
• အဲလိုေရးေတာ့ တခ်ိဳ႕က ၾကက္ေခါင္းဆိတ္မခံျဖစ္ကုန္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က ကြ်ဲျမီးတိုကုန္ၾကတယ္။
• ကိုယ္ကပါမွားေနရင္ ကိုယ့္ရွဴးကိုယ္ပတ္ျဖစ္မယ္။ ကြက္ေက်ာ္ျမင္မွ သက္သာရာရမယ္။
• ကေခ်ာ္ကခြ်တ္ေတြ၊ ဂဏန္းသြားသလို ေဘးတိုက္ေတြကို ကတြတ္ေပါက္က ငါးေစာင့္သလို ေစာင့္ေနပါတယ္။
• ေကာက္ရိုးမီးလိုထေလာင္တဲ့ ဘန္းစကားေတြကိုလည္း မ်က္ႏွာသာမေပး ေရးျဖစ္တယ္။
• ေခတ္စားေပမယ့္ ဘန္းစကားဆိုတာ ခဏပါ။ အခုစာထဲက ဘန္းစကားဘယ္ႏွစ္လံုးကို လူဘယ္ရာႏွဳန္းက သိၾကသလဲ။

ဘန္းစကား (က) ေတြစံုသြားေအာင္ ထည့္ပါရေစ။ ကာတစ္ဆိုတာေတာ့ သိေတာ့တဲ့သူ အလြန္နည္းမွာပါ။ မႏၲေလး၊ ၂၆ (ဘီ) လမ္းေပၚက ေဆးတိုက္တံဆိပ္။ ေဆးေထာင္းတဲ့ ငရုပ္ဆံု။ အဲဒီေခတ္မွာ ကိုယ္ခႏၶာအခ်ိဳးအစားက်တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကို အဲလိုေခၚၾကတယ္။ Smile!

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Tortoise upside down လိပ္

(မႏွစ္က ဒီေန႔မွာ ေရးတဲ့စာ)

အီတလီလူမ်ိဳးဆရာဝန္တဦးကို ယူေကႏိုင္ငံမွာ အဂၤလိပ္စာစစ္ေဆးမႈလုပ္ေတာ့က်လို႔ လိုင္စင္သိမ္းခံရတယ္။ (ေဒါက္တာ အယ္လက္ဆန္ဒရို တက္ပါး) ဟာ ယူေကမွာ ၂ဝ၁၄ တံုးက ျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့ ဥပေဒသစ္အရ အဲလို လိုင္စင္သိမ္းခံရတဲ့ ပဌမဆံုးအီးယူကဆရာဝန္ပါ။ စာေမးပြဲေတြစစ္ျပီးမွ အဲလိုဆံုးျဖတ္လိုက္တာပါ။ သူကအီတလီကတည္းက အဂၤလိပ္စာ သင္တန္းေတြ ယူလာခဲ့ပါတယ္။ ပိုလန္ဆရာဝန္ ေဒါက္တာ (ေတာမတ္ဇ္ ဖရီဇြဲလ္ဝဇ္) လည္း ယူေကမွာ (၉) ႏွစ္ လာေဆးကုဘို႔ လိုင္စင္ရထားသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူလည္း အဂၤလိပစာစာေမးပြဲ ၃ ၾကိ္မ္က်ထားျပီျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒအရ (၁၂) လအတြင္းမွာ အဂၤလိပ္စာစာေမးပြဲေအာင္ရပါမယ္။

ကြ်န္ေတာ့္မွတ္ခ်က္
ေျပာဆိုတဲ့စကားဆိုတာ အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ အဂၤလိပ္လူနာေျပာတာကို ဆရာဝန္ကနားမလည္ရင္ အသက္ကိုပါ ေစေသႏိုင္တယ္။ ျမန္မာစကားလည္း အတူတူပဲ။ ျမန္မာစကားကို ျမန္မာလို မွန္မွန္ကန္ကန္မေျပာႏိုင္တဲ့ အရာထမ္း အမႈထမ္းေတြရွိေတာ့ လုပ္ငန္းခြင္မွာခက္ခဲရတယ္။ အဲတာကိုနားလည္မႈေပးတာေတာ့ လက္ေတြ႔က်ပါေသးတယ္။ စကားနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးလုပ္တဲ့ ဗမာမီဒီယာမွာ မပီကလာေျပာတာကိုေတာ့ မသင့္လို႔ထင္ပါတယ္။

ျပည္ပထြက္ေနရ လုပ္ရသူေတြ (၄) သန္းေလာက္ရွိတယ္။ ဘာသာစကားအခက္အခဲေတြ ရွိၾကတယ္။ ဒီၾကားထဲ အဂၤလိပ္စာကို တိုင္းတပါးဆိုတဲ့တံဆိပ္ကပ္တဲ့သူက ကပ္ေနေသးတယ္။ ကေန႔ေခတ္ဟာ ကိုယ့္ဟာမွမွန္တာ လုပ္ေနရမယ့္ေခတ္ မဟုတ္ပါ။ အဲ ႕႕႕ ကိုယ့္စာနဲ႔စကားကေတာ့ နံပတ္တစ္ျဖစ္တယ္။

ျမန္မာစာ ျမန္မာစကားလို မွန္ကန္ပီသ၊ အဂၤလိပ္စာကိုလည္း အဂၤလိပ္လို ေျပာဆိုေရးသားတတ္ရပါမယ္။ ျမန္ဂလိပ္ ဆိုတာ ေခါင္းမေဖာ္ရဲတဲ့လိပ္နဲ႔တူတယ္။ လိပ္ဆိုတာ ေရထဲမွာေရာ ကုန္းေပၚမွာပါ သြားလာေနထိုင္သလို ကြ်န္ေတာ္တို႔လည္း အတူတူပဲမဟုတ္ပါလား။ ျမန္မာလိုေရာ အဂၤလိပ္လိုပါ ကပ်က္ကေခ်ာ္ဆိုရင္ေတာ့ လိပ္ၾကီး ပက္လက္လွန္ထားသလို။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁ဝ-၂ဝ၁၅

Language Law ဘာသာစာေပေစာင့္ဥပေဒ

(မႏွစ္က ဒီေန႔မွာ ေရးတဲ့စာ)

မိခင္စကားမဟုတ္တဲ့ အဂၤလိပ္စာအေၾကာင္းေလး ေရးပါရေစ။ ျပည္ပထြက္ေနရေတြ သန္းဂဏန္းမနည္းပါ။ ဘာသာစကား အခက္အခဲေတြရွိၾကတယ္။ အိႏၵိယမွာေနရတံုးက ေမးလာတဲ့သူရွိတိုင္း အၾကံေပးရပါတယ္။ ျဗိတိသွ်-အဂၤလိပ္ျဖစ္ျဖစ္ အေမရိကန္-အဂၤလိပ္ျဖစ္ျဖစ္ အစစ္ကိုသာယူဘို႔၊ အိႏၵိယ-အဂၤလိပ္နဲ႔ ျမန္မာ-အဂၤလိပ္ေတြကိုမယူပါနဲ႔လို႔။

ယူအက္စ္ေအေရာက္ျပန္ေတာ့ အဂၤလိပ္စာသင္တဲ့ေက်ာင္းမွာ ျမန္မာဘာသာျပန္ဆရာလုပ္ရတာမို႔ အၾကံေပးစရာေတြ ပိုရွိလာတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔တေတြမွာ အဂၤလိပ္လိုစစ္စစ္တတ္ဘို႔မွာ ဘာေတြက အတားအဆီးျဖစ္ေနသလည္း။

ကြ်န္ေတာ္က အဂၤလိပ္စာေတာ္သူမဟုတ္ပါ။ ပညာေရးဘာသာရပ္ကို ေလ့လာထားသူလည္းမဟုတ္ပါ။ ျမန္မာျပည္မွာ အဂၤလိပ္စာသင္နည္းနဲ႔ နမူနာယူစရာအဂၤလိပ္လိုေရးတာေတြမွာ လိုေနတယ္ထင္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ငယ္ငယ္ကတည္းသံုးေနတဲ့ Ka = က၊ Kha = ခ၊ Kya ၾက-က် စတဲ့ သင္ရိုးကို ျပင္ဆင္ဆန္းသစ္တာ မေတြ႔ေသးပါ။ ကြ်န္ေတာ္နာမည္ ႏွစ္လံုးစလံုးလည္း အဂၤလိပ္စကားေျပာသူေတြက မွန္ေအာင္မထြက္ပါ။ သူတို႔ မမွားဘူးထင္ပါတယ္။

Myanmar ကို သူမ်ားေတြက မွန္ေအာင္မထြက္ႏိုင္ၾကပါ။ My နဲ႔ စတဲ့စာလံုးမို႔ (မိုင္) သံနဲ႔ (မိုင္ယန္မာ) လို႔ဘဲ ထြက္တယ္။ Kyi ကိုလည္း မွန္ေအာင္မထြက္တတ္ၾကပါ။ အိႏၵိယ-အဂၤလိပ္မွာ R သံကို ပီပီသသထြက္ၾကတယ္။ Doctor ဆိုရင္ (ေဒါက္တားရ္) လို႔ ထြက္ၾကတယ္။ အိႏၵိယေနတဲ့ ေရႊျမန္မာေတြအေတာ္မ်ားမ်ားလည္း အဂၤလိပ္စကားထဲမွာ မဆလာနံ႔ ပါေနတယ္။

ကြန္ေတာ္တို႔က ငပိသံ။ ေနာက္ေတာ့ ျငိမ္ဝပ္စာလံုးေပါင္းနဲ႔ ပိျပားသံ။ လက္ရွိ (ျမန္ဂလိပ္) ဆိုတာ လိပ္နဲ႔တူတယ္။ သူမ်ားဆီသြားရင္ မေဖၚရဲျဖစ္တတ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေက်ာင္းသားေတြ အသံထြက္မမွန္ေသးတာကို မကဲ့ရဲ႕ၾကပါ။ ျပည္တြင္းမွာ အရင္က အဂၤလိပ္အသံထြက္မွန္ရင္ ဗိုလ္ရူးလို႔ကဲ့ရဲ႕ၾကတယ္။ ဗိုလ္ေတြအုပ္ခ်ဳပ္စဥ္ကပါ။

ျမန္မာစာ ျမန္မာစကားလို ပီသမွန္ကန္ပါေစ။ အဂၤလိပ္စာကိုလည္း အဂၤလိပ္လိုမွန္ေအာင္ ေျပာဆိုေရးသားဘို႔ ၾကိဳပမ္းသင့္ပါတယ္။ ဘာသာစာေပေစာင့္ဥပေဒ ေပၚပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၁ဝ-၂ဝ၁၅

Ginger ခ်င္း နဲ႔ ဂ်င္း


Honey Drew ခ်င္းသုပ္ကအမွန္လား။ ဂ်င္းသုပ္၊ ခ်င္းသုပ္ လူအေတာ္မ်ားမ်ားကမွားတယ္တဲ့။

ခ်င္း နဲ႔ ဂ်င္း ႏွစ္ခုလံုး သံုးၾကပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

ပ်က္ နဲ႔ ျပက္

ဆရာ သမီးက အသက္​ ၂၀ ပါ။ အိမ္​​ေထာင္​သက္ ​၁ ႏွစ္​နဲ႔ ၇ လပါ။ က​ေလးကမရ​ေသးဘူးရွင္​။ ပထမကိုဝန္​ ၄၉ ရက္​နဲ႔ ျပက္​ၾကဖူးပါတယ္​ရွင္​။ ​ေသာက္​​ေဆးရိွရင္​ ၫြန္​း​ေပပါဆရာ။

ကိုယ္ဝန္လို႔သာ ေရးရတယ္။ ျပက္ၾကလို႔ေရးတာလည္း မမွန္ပါ။ ပ်က္က်လို႔သာ ေရးရတယ္။

ပ်က္
ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်။
စည္းကမ္းပ်က္။
စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္။
တရားပ်က္။
ပ်ကၡဒိန္ (အသံုးေဟာင္း)။
ပ်က္စီးဆံုးပါး။
မပ်က္မကြက္။
လူပ်က္ (ပ်က္စီးေနေသာသူ)။
ဝမ္းပ်က္။
အစားပ်က္။
အၾကံအစည္ပ်က္။
အျဖစ္အပ်က္။
အေနအထိုင္ပ်က္။
ေပါ့ပ်က္ပ်က္။

ျပက္
ထုျပက္အလ်ားအနံ။
ျပက္ျပက္ထင္ထင္ (ထင္ထင္ရွားရွား)။
ျပက္ရယ္က်ီစယ္။
ျပက္ရယ္ျပဳသည္။
ျပက္လံုးထုတ္။
ျပက္ေခ်ာ္ေခ်ာ္။
ျပိဳးျပိဳးျပက္ျပက္။
လက္ဝါးျပက္။
လွ်ပ္စစ္ျပက္။
လူျပက္ (လူရႊင္ေတာ္)။
သျပက္ပင္။

လွ်ံေရႊစင္ ျပိဳးျပိဳးျပက္ လွ်ပ္စက္ေရာင္ျခည္မွ်င္၊ ဗ်ဴဟာဆင္ မိုးလံုးျပည့္ တေရြ႕ေရြ႕ယူဆဲဲတြင္။ နယ္ရွစ္ခြင္ မင္းလြင္ဝန္းက်င္၊ လြမ္းေအာင္ေဖၚျပ အာကာေဝဟင္၊ ဘယ္ ေရွးဝဋ္ေၾကြးတံု႔တင္ ေခ်ျပီ ထင္ခဲ့ ခိုမီရာမဲ့ ရႈလွဲ႔ျမင္လွဲ႔ေစခင္ ခ်စ္တဲ့သူရဲ႕ရင္ခြင္ တကိုယ္ေရအားႏြဲ႔ႏြဲ႔ တုန္ျပီေရႊဘဝင္ ျငိဳးရက္တဲ့ေဒဝါေဆြနတ္ရွင္ ေအာ္ ႕႕႕ မိုးသက္ေလႏွင္ ႕႕႕႕႕

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Sunday, October 30, 2016

အပယ္ရတနာ

ပဲတီခ်ဥ္ စားခ်င္သလားေအာက္မွာ တေယာက္ကေရးတယ္။

ကယ္ပါ စားခ်င္လိုက္တာတဲ့။

ေရးတဲ့သူကေတာ့ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး၊ ေခတ္စကားလို ေရးပံုရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကယ္ပါဆိုတာ အဓိပၸါယ္ရွိထားျပီးသားစကားလံုး ျဖစ္ေနတယ္။

ကယ္ပါ = ဘုရားကြ်န္၊ ေတာင္းစားရသူ။

ပုဂံေခတ္က ဘုရားေတြတည္ရင္ ဘုရားကြ်န္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးထားခံရသူေတြကုိပါ ဘုရားကို လွဴတယ္။ ႐ုပ္ပြားေတာ္ မ်က္ႏွာေတာ္သန္႔စင္ေပးျခင္း၊ ၾကမ္းျပင္လွည္းက်င္းျခင္း၊ ဆြမ္းနဲ႔ ေသာက္ေတာ္ေရ ကပ္လွဴျခင္း စတာေတြလုပ္ၾကရတယ္။ တခ်ိဳ႕ဘုရင္ေတြကေန ကြ်န္အျဖစ္ကေန ႏႈတ္ပယ္ေပးတာေတြလည္းရွိတယ္။ လြတ္လပ္ေရးရေတာ့လည္းၾကိဳးပမ္းပါတယ္။ အခုထိ အမ်ိဳးအႏြယ္ေတြ က်န္ေသးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတာင္းရမ္းစားသူေတြနဲ႔ ေရာေထြးလာတယ္။

က်န္စစ္သားဟာ ေစာလူးမင္းရန္ေၾကာင့္ ျမင္းပါရြာအနားမွာ ပုန္းေအာင္းေနရစဥ္မွာ အပယ္ရတနာမိဖုရားက လာေတြ႔ခဲ့တဲ့ေနရာမွာ အမွတ္တရအျဖစ္ အပယ္ရတနာဘုရားကုိ တည္ခဲ့သည္။ ႐ႈမဝဦးေက်ာ္႐ိုက္ကူးခဲ့တဲ့ အပယ္ရတနာ႐ုပ္ရွင္ကို ငယ္ငယ္ကၾကည့္ခဲ့ရတယ္။ အပယ္ရတနာဘုရားေရွ႕မွာ ေတာင္းရမ္းစားေသာက္ရတဲ့ ဦးက်န္အျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္သူ တေယာဆရာၾကီး ဦးၾကည္ေမာင္နဲ႔ ေျမးမကေလးမိေအးအျဖစ္သရုပ္ေဆာင္သူ ရႈမဝ စမ္းစမ္းေအးတို႔ နာမည္ၾကီးပါတယ္။ ဇာတ္ဝင္သီခ်င္းမွာ အပယ္ရတနာ ကယ္ပါဘုရာ့လို႔ ပါတယ္။

ေခတ္စကားေတြကို သတိထားေစခ်င္တယ္။ တျခားသူတင္တဲ့ တက်ပ္လား၊ တစ္က်ပ္လားဆိုတဲ့ ပို႔စ္တခုေအက္မွာ ေရးထားတဲ့ ကြန္မင့္ ႏွစ္ခုေၾကာင့္ ျမန္မာစာအတြက္ အေတာ္စိုးရိမ္မိတယ္။ ေခတ္ေပၚေတြသာ ေကာင္းတယ္တဲ့။ တေယာက္က ေရွးကေရးတာေတြကိုဖတ္ရတာ ရီစရာေကာင္းတယ္တဲ့။

ကြ်န္ေတာ္ တေယာေတာ့ မထိုးတတ္ပါ။ ျမန္မာစာ ကယ္ပါဘုရာ့ ႕႕႕႕႕

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Dos and Don’ts for Common Colds အေအးမိရင္ ေရာင္ရန္-ေဆာင္ရန္မ်ား

ဆရာရွင့္ ကြ်န္မ အသက္ ၃၇ နွစ္ပါ။ မိန္းကေလျဖစ္ၿပီး ရာသီပံုမွန္လာပါတယ္။ အိမ္ေထာင္မရွိပါ။ အေအးမိ နွာေစးျခင္းအတြက္ Amoxicillin 500 mg ေသာက္တာ တေန႔ သံုးႀကိမ္နႈန္းနဲ႔ ၂ ကဒ္ရွိပါၿပီ။ ေခ်ာင္းမဆိုးပါ။ ရာသီဥတုမမွန္တာေၾကာင့္ အခုခ်ိန္ထိမေပ်ာက္ပါ။ ဒီေဆးဆက္ေသာက္သင့္ မသင့္နဲ႔ ဒီေဆးမ်ားမ်ားသံုးျခင္းအားျဖင့္ ဘယ္လိုေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိနိုင္တယ္ဆိုတာ ေျပာျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ကြ်န္မ ငယ္ငယ္တည္းက အေအးမိလြယ္ပါတယ္ဆရာ။

၁၉-၁၁-၂ဝ၁၁ ေန႔က ဗိုင္းရပ္စ္တမ်ိဳးမ်ိဳး ကူးစက္ခံရတာကို ပဋိဇီဝေဆးေသာက္တာဟာ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆိုးက်ိဳးကို ျဖစ္ေစတယ္လို႔ အေမရိကန္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရး နဲ႔ ကာကြယ္ေရးဌာနကေန သတိေပးလိုက္ပါတယ္။ ၁၈-၁၁-၂ဝ၁၃ ေန႔က ႏွာရည္ယိုေနတာအတြက္ ပဋိဇီဝေဆးမေသာက္သင့္ေၾကာင္း အဂၤလန္လူထုက်န္းမာေရးနဲ႔ ေတာ္ဝင္ေကာလိပ္ကေန သတိေပးလိုက္ပါတယ္။

ႏွာေစးအေအးမိတာ၊ အမ်ားစုလည္ေခ်ာင္းနာတာ၊ ေလျပြန္ရက္တိုေရာင္တာ၊ ဆိုင္းနပ္စ္အမ်ားစု၊ နားကိုက္တာ အမ်ားစုေတြဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ၾကရတာေတြပါ။ ဒီလိုျဖစ္တာေတြကို ပဋိဇီဝေဆးသံုးရင္ ေရာဂါ မေပ်ာက္ေစပါ၊ တခ်ိဳ႕မွာ ေရာဂါတိုးမယ္၊ မလိုလားအပ္တဲ့ ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြ ရေစမယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္ခံရရင္ အနားယူတာ၊ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္တာ၊ ဆိုင္ေတြေပၚမွာ အလြယ္ဝယ္လို႔ရတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာ သက္သာေဆးေတြကိုသာ သံုးစြဲတာေတြကို လုပ္ဘို႔ သင့္ပါတယ္။ အေအးမိတာ၊ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း အထက္ပိုင္းပိုးဝင္တာ၊ နားကိုက္တာ၊ စတာေတါဟာ ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ျဖစ္ၾကရတာ မဟုတ္ပါ။ ပဋိဇီဝေဆးေတြဟာ (ဗိုင္းရပ္စ္) ေတြကို မႏိုင္ပါ။ မလိုဘဲသံုးေတာ့ ေဆးဘိုလဲ အပိုကုန္မယ္၊ ေနာင္မွာ တကယ္လိုလို႔ ေဆးသံုးရရင္ ေဆးမတိုးေတာ့တာျဖစ္ေစတယ္။ အဲလိုသာျဖစ္ရင္ ေဆးအဆန္းေတြ သံုးရေတာ့မယ္။ ရက္လဲရွည္မယ္။ ေစ်းလဲၾကီးတယ္။ အသက္ကိုရန္ရွာႏိုင္ေလာက္တဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) ပိုးဝင္တာအတြက္ ပဋိဇီဝေဆးေတြက အေတာ္ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆးမတိုးတာဟာ တကယ့္ က်န္းမာေရး ျပႆနာၾကီး ျဖစ္ပါတယ္။

ဗီတာမင္ (စီ) နဲ႔ (ဒီ) မ်ားမ်ားေသာက္ရင္ ပိုေကာင္းမယ္လို႔ထင္မွတ္ထားၾကတယ္။ အမွန္က ၃% ထက္ ပိုမေကာင္းပါ။ ပိုျပီးထိေရာက္တာက ဇင့္ (သြပ္) ဓါတ္ျဖစ္တယ္။ Zinc lozenges ငံုေဆးဝယ္လို႔ရတယ္။ အရက္ပိုေသာက္ရင္ အေအးမိတာပိုေကာင္းမယ္လို႔ယူဆထားတယ္။ မဟုတ္ပါ။

ပ်ားရည္တဇြန္း ညအိပ္ခါနီးေသာက္ပါ။ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးထက္ ပိုထိေရာက္တယ္။ တျခား ဟာဗယ္ေဆးေတြ (ခ်င္းရည္-ခ်င္းျပဳတ္ရည္) ေတြက သုေတသနအရမထူးပါ။

ပဋိဇီဝေဆးေတြ မေသာက္ပါနဲ႔။ အကိုက္အခဲ-အဖ်ား-အေရာင္က်ေဆး (Paracetamol/Ibuprofen) ျဖစ္ျဖစ္ အေအးမိေဆး (Cold tablet/Sneeza/Coricidin) ျဖစ္ျဖစ္သာ ေသာက္ပါ။ Hand Sanitizers ေခၚတဲ့ လက္ေဆး ေဆးရည္သံုးပါ။ ပိုးမႊားေတြ သန္႔ရွင္းေပးတယ္။ ဆရာဝန္ေတြလဲ လူနာစမ္းသပ္ျပီးတိုင္း သံုးၾကတယ္။ ေကာင္းပါတယ္။ (တစ္ရွဴး) သံုးရင္လဲ စနစ္တက်စြန္႔ပစ္ရတယ္။

ဓါတ္ပံုထဲပါအေအးမိေနသူ ေခ်ာင္းဆိုးေနပံုဟာ သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြမွာ လုပ္တဲ့အက်င့္ျဖစ္တယ္။ တေတာင္ဆစ္ထဲမွာ ပါးစပ္ထားရင္းသာ ေခ်ာင္းဆိုးၾကတယ္။ လက္ဝါးနဲ႔ပိတ္ျပီး ေခ်ာင္းမဆုိးၾကပါ။ လူေတြ႔ရင္ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ေလ့ရွိတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအရ လက္ဝါးကို တတ္ႏိုင္သမွ် အသန္႔ထားၾကတယ္။ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္တာမလုပ္သူေတြလည္း လက္ကို ကေလးထိန္းတာ၊ စားေသာက္စရာေတြစားတာ၊ ခ်က္ျပဳတ္တာ၊ ကိုယ့္မ်က္ႏွာစတဲ့ေနရာေတြကို ကိုင္တြယ္တာေတြ လုပ္ရလို႔ ဒီနည္းကို အတုခိုးသင့္ၾကပါတယ္။

ေႏြးေႏြးေထြးေထြးေနပါ။ တိုက္ရိုက္ရတဲ့ေနရာင္ျခည္ေကာင္းတယ္။ ေရေသာက္ မနည္းေစနဲ႔။ ေရေႏြး၊ ေရေႏြးၾကမ္း ေကာင္းတယ္။

http://doctortintswe.blogspot.com/2015/12/common-cold-in-children.html
Dos and don’ts for common colds အေအးမိရင္ ေရာင္ရန္-ေဆာင္ရန္မ်ား
https://www.facebook.com/profile.php?id=100010441749295
Healthy culture ေခ်ာင္းဆိုး-လက္ေဆး ယဥ္ေက်းမႈ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/06/healthy-culture_18.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

ပဲတီခ်ဥ္ စားခ်င္သလား

ဟက္ပီး ဘိန္းမံု႔ အိမ္မွာတင္လုပ္ေအာက္မွာ ခ်င္ နဲ႔ ျခင္ လြဲေရးတာေလးေတြေတြ႔လို႔ ႕႕႕

ခ်င္
ခ်င္ျခင္းျဖစ္သည္။ ခ်င္ခ်င္ျမည္သံ။ ခ်င္ရဲမေျပ။ ကခ်င္လူမ်ိဳး။ မခ်င္မရဲ။ တံခါးအခ်င္။ စားေသာက္ခ်င္သည္။ ေျပာခ်င္ဆိုခ်င္။ မသိေစခ်င္။ လုပ္ေစခ်င္သည္။ ျဖစ္ခ်င္တိုင္းျဖစ္ေနသည္။

ျခင္
ျခင္ကတဆင့္ကူးစက္သည္။ ျခင္ေထာင္နဲ႔အိပ္ပါ။ ျခေသၤ့။ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ။ အိမ္မိုးအျခင္။ ေရွ႕ေနာက္ဆင္ျခင္ပါ။ အိပ္ခ်င္ေနသည္။ စပါးျခင္တြယ္သည္။

ခ်ဥ္
ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္။ ငခ်ဥ္ (ငါးခ်ဥ္)။ ခါခ်ဥ္ေကာင္။ ေက်ာက္ခ်ဥ္။ ခ်ဥ္ရည္ဟင္း။ စိတ္ခ်ဥ္ေပါက္ေနသည္။ ေညာင္ခ်ဥ္ပင္၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ပဲတီခ်ဥ္၊ ပန္းခ်ဥ္ေပါင္၊ မွ်စ္ခ်ဥ္၊ ေလခ်ဥ္တက္။ လက္လုပ္ခ်ဥ္။ ဒီေကာင္ကို ခ်ဥ္ေနတာၾကာျပီ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Photo from TTSweet

The Three Musketeers သရီး မာစကက္တီးယား

ေဆးေက်ာင္းတက္ဖက္ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ကေန ေဖါင္ၾကီးသင္တန္းကို အတူတက္ၾကတဲ့ဆရာဝန္ျဖစ္စ သံုးေယာက္ပံုကိုတင္ျပီး Three Musketeers လို႔ေရးတယ္။ ကြ်န္ေတ္ာလည္း လူသံုးေယာက္ေတြ႔ရင္ သရီး မာစက္တီးယားျဖစ္ျဖစ္။ သံုးေယာက္ေပါင္းေလာင္းေက်ာ္ျဖစ္ျဖစ္ ေျပာမိတယ္။

သရီး မာစကက္တီးယားေခၚ ေသနတ္သမားသံုးေယာက္ဝတၳဳကို ျမန္မာဘာသာျပန္တာ ငယ္ငယ္ကတည္းက ဖတ္ဖူးတယ္။ ရုပ္ရွင္လည္းၾကည့္ရတယ္။ သံုးေယာက္ေပါင္းေလာင္းေက်ာ္ကလည္း ျမန္မာရုပ္ရွင္ပဲ။

သရီး မာစကက္တီးယားထဲက ဇာတ္လိုက္နာမည္ေတြက အဆန္းေတြ။ ျပင္သစ္နာမည္ေတြမို႔ပါ။ စိတ္ထဲမွာ စြဲေနတာတခုပဲ က်န္တယ္။ ဒါးတညံ့။ တျခားသူငယ္ခ်င္းကေန ထပ္ျဖည့္ေပးလို႔ ေပါသိုး နဲ႔ အားသိုး တို႔ကိုအမွတ္ရေတာ့တယ္။

Athos အားသိုး၊ Porthos ေပါသိုးနဲ႔ Aramis အာရာမီတို႔က ေသနတ္သမားသံုးေယာက္။ D'Artagnan ဓါးတညံ့ ကေတာ့ ေတာကေန ပဲရစ္ျမိဳ႕ၾကီးတက္လာသူ။ ဝတၳဳကို နာမည္ၾကီးစာေရးဆရာ Alexandre Dumas အလက္ဇန္းဒါး ဒူးမားက ၁၇ ရာစုဇာတ္လမ္းေရးတာပါ။

ေဖါင္ၾကီးသင္တန္းမွာ အေကာင္းဆံုးသင္တန္းသားကို ေငြဓါးဆုေပးတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ၂ဝ ရာစုထဲက ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ ဓါးတညံ့ေတြခ်ည္းပဲ။ အဲ ႕႕႕ ခြဲစိတ္ဓါးေတာ့ လက္ကခ်မထားခ်င္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁ဝ-၂ဝ၁၆
ဓါတ္ပံု = ၁၉၇၅ ေဇယ် ၂ဝ က မ်ိဳးဝင္း၊ ၾကံေအာင္နဲ႔ ေဇာ္မင္း။ ၁၉၇၄ ေဇယ် ၁၉ က သက္တင္၊ တင့္ေဆြနဲ႔ ကံလိႈင္။

စပ္ေဆး ေဘးအႏၲရာယ္

By ဒီဗီြဘီ 9 January 2016

Delia Fish ဆရာ nimesulite တို႔ danzo တို႔ လို ေဆးေတြကို ေဆးခန္းေတြ က တြင္တြယ္က်ယ္က်ယ္ အသံုးျပဳေနျပီး
ေဆးခန္းေတြကိုၾက အသံုးျပဳခြသ့္ျပဳထားတာလား၊ ါ့မွ မဟုပ္ ေဆးခန္းဆရာဝင္ေတြကေရာ ခိုးသံုးေနတာလား
တစ္ခ်က္ရွိ ေဆးဆိုင္ေတြပဲ ေျပာေနၾကတာ။ ေဆးခန္းေတြမွာ သံုးေနတဲ့ တရုတ္ေဆးေတြက register ရွိတဲ့ေဆးေတြလား သိခ်င္တယ္။ ဆရာက မျဖစ္သင့္တာ မျဖစ္ေအာင္ေျပာေပးေပမယ့္ တကယ့္အေရးၾကီး မရွိေအာင္လုပ္ရမွာက အိမ္ဆိုင္မွာ ေရာင္းေနတဲ့ေဆးေတြ နိုင္ငံေတာ္ကခြင့္ျပဳထားတဲ့ဆိုင္လဲ မဟုတ္။ ေဆးေတြကို ေရာင္းခ်ေနတယ္။ တကယ္တမ္း မဟုပ္တဲ့ေဆးေတြ အိမ္ဆိုင္ေတြက ေပးမိရင္လည္း ေနာက္ဆံုး အေျပာခံရတာ ေဆးဆိုင္ေတြ။ ဒါပါပဲဆရာ ေက်းဇူးပါ ေျပာျပေပးလို႔။

Denzo ဆိုတာ Nimesulide နဲ႔ Serratiopeptidase ေရာထားတာျဖစ္ပါတယ္။ Danzen တိုတာ Serratiopeptidase ေဆးျဖစ္ပါတယ္။

အရင္ကလည္း ေမးတာရွိလို႔ ေရးထားပါတယယ္။
၁။ ဆရာရွင့္ ကေလးနို႔တိုက္မိခင္ေတြ စပ္ေဆးေသာက္လ်ွင္ ကေလးကိုထိခိုက္ေစနိုင္သလား သိခ်င္ပါတယ္။ေသာက္သင့္ မေသာက္သင့္ေျပာျပေပးပါရွင့္။ ဆရာဝန္ကေပးတာမဟုတ္ဘဲ ေဆးဆိုင္ေတြက တြဲေပးတဲ႔ေဆးတြဲေတြကိုေျပာတာပါရွင့္

၂။ ဆရာ့စာတိုင္းက ဗဟုသုတအျပည့္ပါပဲ။ တန္ဖိုးၾကီးလြန္းလို႔ ခဏခဏေက်းဇူးတင္မိပါတယ္ရွင္။ ပညာအရည္အခ်င္း နိမ့္က်တဲ့ သာမန္လူတန္းစားမ်ားတဲ့ ကြ်န္မတို႔နိုင္ငံမွာ ရမ္းကုအႏၲရာယ္နဲ႔ ေဆးဆိုင္ကိုဆရာတင္ျပီး ေသာက္ေနတဲ့ စပ္ေဆးအႏၲရာယ္္အေၾကာင္းေတြလည္း ဆရာအခ်ိန္ရရင္ေရးေပးပါဆရာ။ ျပည္သူအမ်ားစုအတြက္ပါ။ ေလးစားစြာျဖင့္။

က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနကေန အမ်ားအတြက္ အသိေပးႏႈိးေဆာ္ခ်က္သစ္တခု ထုတ္ျပန္လထားပါတယ္။ ေဆး (၉) မ်ိဳးကို မသံုးသင့္ေၾကာင္းအသိေပး သတိေပးထာတာပါ။ ေဆးေတြက စပ္ေဆးလို႔အရပ္ေခၚ ေခၚမယ္ထင္ပါတယ္။ ေဆးထုပ္တိုင္းမွာ ေဆးတမယ္မက ေရာစပ္ထားတယ္။ ဘာေဆးေတြလည္း တိတိက်က်သိဘုိ႔ခက္ေသးတယ္။ ေရာဂါအညႊန္းေတြကိုဖတ္ရင္ အနာသက္သာေဆးေတြခ်ည္းမ်ားတယ္။ ကိုယ္ပူ၊ ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ အေၾကာေျပ၊ အဆစ္အျမစ္ကိုက္အတြက္လို႔ေရးထားတယ္။ ပန္းနာလည္းပါတယ္။ ပန္းနာနဲ႔ အကိုက္အခဲဟာ ဆက္စပ္မႈမရွိပါ။

သတင္းပို႔ေပးသူကေျပာပါတယ္။ ေဆးခန္းသြားျပရင္ ၃ဝဝဝ ေလာက္ကုန္တယ္။ စပ္ေဆးဝယ္ေသာက္ရင္ ၃ဝဝ ေလာက္ပဲ ကုန္ေတာ့ ဝယ္ေသာက္ၾကတာပဲတဲ့။ ရန္ကုန္ေနဆရာဝန္တေယာက္က စပ္ေဆးယဥ္ေက်းမွု ထြန္းကားေနတာ ႏွစ္ ၂ဝ ေလာက္ရွိျပီတဲ့။

အနာသက္သာေဆးေတြက အမ်ိဳးအစားလည္းမ်ားတယ္။ အမ်ိဳးအမည္လည္းမ်ားတယ္။ ေဆးေတြက စြမ္းတယ္လို႔ ေျပာရတာေတာင္ မွားေတာ့မယ္။ ဓါးထက္ရင္ မီးဖိုထဲသံုးတာေတာ့ ေကာင္းပါရဲ႕ ရာဇဝတ္မႈအတြက္ပါ သံုးႏိုင္တာကို သတိျပဳၾကေစခ်င္တယ္။ ေဆးလည္းအဲလိုပဲ။ အကုိက္အခဲေတာ့ သက္သာေစမယ္။ ဆက္တြဲျဖစ္တာေတြကိုေတာ့ ခံေပေရာ့။ လူေတြမွာ နာတယ္ဆိုတာ အာရံုေၾကာစနစ္ထဲက နာတာနဲ႔ပတ္သက္တာကို သက္ေရာက္မႈဖိအား ခံရလို႔ ျဖစ္တယ္။ အနာသက္သာေဆးေတြကေန အဖ်ားအနား အာရံုေၾကာေတြျဖစ္ျဖစ္၊ ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္ျဖစ္ျဖစ္ကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ ေဆးသေဘာခ်င္း မတူၾကပါ။ (ပါရာစီတေမာ)၊ (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အနာအေရာင္ သက္သာေဆးေတြနဲ႔ ဘိန္းသေဘာပါတဲ့ေဆးေတြဆိုၿပီးရွိတယ္။ နာပံုနာနည္းမတူရင္ အနာသက္သာေဆး ေရြးေပးရတယ္။ ဘယ္ေလာက္နာသလည္းအေပၚနဲ႔ အနာအမ်ိဳးအစားအေပၚမွာ မူတည္ျပီး ေဆးေရြးေပးရပါတယ္။ အခုဟာက လူနာကိုမျမင္ရေသးပဲ ေဆးေရြးေပးထားတယ္။ လကၡဏာၾကည့္ခိုင္းတာ လက္ဝါးမျပခင္ ေဟာစာတမ္း ေပးသလိုပဲ။

• (ပါရာစီတေမာ) မွာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး သိပ္မရွိပါလို႔ယူဆလာရာကေန ေနာက္သိလာရတာက  ေဆးမ်ားသြားရင္ေတာ့ အသည္းနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္မွာ ဆိုးဝါးတာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• COX-2 inhibitors ေတြက NSAIDs ေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို သက္သာေအာင္ တီထြင္ထားတဲ့ Rofecoxib နဲ႔ Celecoxib ေတြျဖစ္တယ္။ ထိေရာက္တာမွာတူၿပီး အစာလမ္းကေသြးယုိမွာ သက္သာေစတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္း ေလ့လာမႈေတြအရ ႏွလံုးနဲ႔ ဦးေႏွာက္ကို သက္ေရာက္မႈျဖစ္ေစႏိုင္တာ သိလာရတယ္။ Rofecoxib (Vioxx) ကို ေရာင္းခြင့္မျပဳေတာ့ဘူး။ Celecoxib ထဲမွာ (ဆာလ္ဖါ) ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကမတည့္ပါ။
• Morphine, Codeine, Oxycodone, Hydrocodone, Dihydromorphine, Pethidine ေဆးေတြက ဘိန္း၊ ဘိန္းနဲ႔ ဆင္တာေတြကေန ထုတ္လုပ္တာျဖစ္တယ္။
• Buprenorphine က ဓာတ္ခြဲခန္းမွာထုတ္တဲ့ ဘိန္းျဖစ္တယ္။
• Tramadol ေဆးက Codeine နဲ႔ ဆင္တယ္။
• Flupirtine (Aminopyridine) ေဆးမွာ ဘိန္းမပါဘူး။
• Tricyclic antidepressants စိတ္မက်ေဆးေတြကိုလည္းသံုးႏိုင္တယ္။
• Paracetamol နဲ႔ Codeine လို ေရာထားတဲ့ေဆးေတြလည္း ရွိတယ္။
• Ibuprofen or Diclofenac ေတြကို လိမ္းေဆးအျဖစ္လည္းသံုးႏိုင္တယ္။
• Capsaicin င႐ုပ္သီးကေနထုတ္တယ္။ ေဆးကပ္ခြါအျဖစ္သံုးတယ္။
• Lidocaine အဆစ္ထဲထိုးေပးႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္အနာအတြက္လည္း လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။
• Tetrahydrocannabinol (THC) စိတ္ေရာဂါအတြက္ေဆး၊ နာတာအတြက္လည္း ေပးတယ္။
• Ketamine ေမ့ေဆးထိုးေဆးကို မေတာ္မတရားျပဳက်င့္ဖုိ႔၊ ပစၥည္းလုယက္ဖုိ႔ သံုးတယ္။
• Clonidine ယားတာ၊ စိုးရိမ္တာ၊ ေသြးတိုးနဲ႔ နာတာေတြအတြက္သံုးတယ္။
• Mexiletine ႏွလံုးခုန္မမွန္တာကို အဓိကသံုးတယ္။ နာတာကိုလည္းသက္သာေစတယ္။
• တျခား အနာသက္သာေဆးေတြကေတာ့ Nefopam, Orphenadrine, Pregabalin, Gabapentin, Cyclobenzaprine, Scopolamine ေတြျဖစ္ၾကတယ္။
• Dextromethorphan ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးျဖစ္တယ္၊ အနာလည္းသက္သာေစတယ္။
• High-alcohol liquor အရက္အျပင္းကိုလည္း နာတာသက္သာေအာင္သံုးတယ္။
• အနာသက္သာေဆးကို ဆရာဝန္ညႊန္တဲ့အတိုင္း တိတိက်က်သံုးစြဲရမယ္။ ရက္တိုအတြက္သာသံုးပါ။ ေကာ္ဖီ၊ (ကိုလာ)၊ ေဖ်ာ္ရည္၊ ႏြားႏို႔႔၊ လဖက္ရည္ေတြနဲ႔ တြဲမေသာက္ပါနဲ႔။ ေဆးအဆက အနည္းဆံုးျဖစ္သင့္တယ္။ နာတာသက္သာမယ္၊ ဆိုးက်ိဳးနည္းမယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ အနာသက္သာေဆးတမ်ိဳးက ပိုသက္သာေစတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲလိုမတူညီမႈေတြရွိေပမယ္။ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက သတိေပးတဲ့ေဆးေတြကို ကိုယ့္မွာဘာျဖစ္ေနမွန္း တိတိက်က်မသိပဲေသာက္ရင္ အက်ိဳးထက္ အဆိုးျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အနာသက္သာေဆးေတြသံုးရင္ အစာလမ္းမွာ ေသြးယိုလာမွာကို အထူးသတိထားရမယ္။ ေသြးယိုေစႏိုင္တာက (ဝါဖရင္) ေသြးက်ဲေဆး၊ (စတီရြိဳက္ေဆး)၊ ႏွလံုးကို ကာကြယ္ဘို႔ ေသာက္ရတဲ့ (အက္စ္ပရင္) ေဆးေတြနဲ႔ အတူေသာက္ရင္ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ (အက္စပရင္) ကို အသက္ ၁၆ ႏွစ္ေအာက္မေပးသင့္ဘူး။ ႏွလံုး (အတက္) ရာမွာနဲ႔ (ဆထုပ္) ျဖစ္မွာကိုပါ သတိထားရမယ္။

(စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို စနစ္တက် ေလ့လာမႈ (မက္တာ-အနာလိုက္ဆစ္) ျပဳခဲ့တယ္။ ဒီေဆးေတြေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါျဖစ္လာႏိုင္ေျခ အႏၲရာယ္နဲ႔ ေသဆံုးမႈ ဆက္စပ္ေနတာကို ေတြ႔ရွိရတယ္။ Naproxen ေဆးကေတာ့ အသက္သာဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ ၂ဝ၁၁ ဧၿပီလမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။

NSAIDs ေဆးေတြဟာ သာမန္နဲ႔ အသင့္အတင့္ နာတာကိုေရာ အဆစ္နာေရာဂါအတြက္ ေရရွည္သံုးဘို႔အတြက္ပါ ေကာင္းေစတဲ့မွတ္တိုင္ထားရမဲ့ ေဆးဝါးေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္မွာ COX-2 inhibitor အမ်ိဳးအစားျဖစ္တဲ့ Rofecoxib ေဆးကို ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါနဲ႔ဆက္စပ္တာ သိလာရလို႔ ေစ်းကြက္ကေနဖယ္ရွားလိုက္တယ္။

ေဆးသုေတသနက်ယ္ျပန္႔တဲ့ ေလ့လာမႈ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ေလ့လာသူေတြအားလံုးကို ေယဘုယ်က်က် ႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ည္ျပီး ေလ့လာ မွတ္တမ္းတင္းတယ္။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ လူစုကိုသာ ေလ့လာမႈျပဳတာ မဟုတ္ဘူး။ စမ္းသပ္မႈေပါင္း ၃၁ ခုမွာ လူနာေပါင္း ၁၁၆၄၂၉ ေယာက္ ပါဝင္ခဲ့တယ္။ ပထမေကာက္ခ်က္မွာ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္သူေတြထဲက မေသသူေရာ ေသဆံုးသူပါ ပါဝင္တယ္။ ဒုတိယေကာက္ခ်က္မွာ ေသြးယိုတာနဲ႔ ေသြးေကာင္းေကာင္း မေလွ်ာက္တာေတြထဲက မေသသူေရာ ေသဆံုးသူပါ ပါဝင္တယ္။ ဒါ့ျပင္ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေသဆံုးသူေတြ၊ တျခားအေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ေသဆံုးရသူေတြ၊ ေသြးမံႈနည္းတာနဲ႔ ဆက္စပ္သူေတြ ပါဝင္ေသးတယ္။

ေဆး (၇) မ်ိဳးကိုစမ္းခဲ့တယ္။ Celecoxib, Diclofenac, Etoricoxib, Ibuprofen, Lumiracoxib, Naproxen နဲ႔ Rofecoxib ေတြျဖစ္တယ္။ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကေတာ့ –

• Ibuprofen, Celecoxib, Rofecoxib နဲ႔ Lumiracoxib ေတြက Placebo ေဆးမေပးဘဲေနသူေတြနဲ႔စာရင္ ႏွလံုး-ေသြးေၾကာပိတ္တဲ့အႏၲရာယ္ ပိုမ်ားတယ္။
• ေဆး ၇ မ်ိဳးလံုးက ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါနဲ႔ ရင္ပတ္နာတာ ပိုမ်ားတယ္။
• Naproxen ကလြဲရင္ က်န္ေဆး (၆) မ်ိဳးလံုးက ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးရတာ ပိုမ်ားတယ္။
• ေဆး (၇) မ်ိဳးလံုးက ဘယ္အေၾကာင္းနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ေသဆံုးရတာ ပိုမ်ားတယ္။
• ေဆး (၇) မ်ိဳးလံုးက ေသြးမံႈနည္းတာနဲ႔ ဆက္စပ္မႈ ပိုမ်ားတယ္။
• NSAIDs ေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြက အန္၊ ပ်ိဳ႕၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ဝမ္းပ်က္၊ အစားအေသာက္ပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းမူး၊ အေရျပားအနီျပင္ထြက္၊ အိပ္ခ်င္။ တခ်ိဳ႕ကို ေျခ-လက္ေရာင္ေစတယ္။ အဆိုးဆံုးျဖစ္ေစတာက ေလနာ၊ ေသြးယိုတာ၊ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္တာ၊ ရွားရွားပါးပါး အသည္းထိခိုက္တာ။ ကေလးငယ္ေတြကို Aspirin မေပးသင့္ဘူး။ ေရေက်ာက္နဲ႔ တုပ္ေကြး ျဖစ္ေနရာကေန ဒီေဆးေပးရင္ Reye’s syndrome ေခၚတဲ့ အသည္းေရာဂါရေစႏိုင္တယ္။

– Vioxx နဲ႔ Bextra ေတြကို ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခြင့္ ပိတ္လိုက္ျပီ။
– Celecoxib (FDA ကေန စိတ္ခ်ရမႈကို ယူအက္စ္မွာ သတိေပးထားတယ္။)
– Rofecoxib (တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ယူအက္စ္မွာ ပိတ္ထားတယ္။)
– Valdecoxib (တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ယူအက္စ္မွာ ပိတ္ထားတယ္။)
– Parecoxib (FDA တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ယူအက္စ္မွာ ပိတ္ထားတယ္။ ဥေရာပမွာေရာင္းတယ္။)
– Lumiracoxib (ၾသစေၾတးလ် TGA က ျပန္ပိတ္လိုက္တယ္။)
– Etoricoxib (FDA တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ယူအက္စ္မွာ ပိတ္ထားတယ္။ ဥေရာပမွာေရာင္းတယ္။)
– Nimesulide (အသည္းကိုထိခိုက္ေစႏိုင္လို႔ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ပိတ္ထားတယ္။)

အဲလိုအမ်ိဳးမ်ိဳးေသာေဆးေတြထဲက ဘယ္ေဆးကို ေဆးအေလးခ်ိန္ဘယ္ေလာက္မွန္းမသိ ေရာထားတဲ့ စပ္ေဆးေတြ သာမကပါ၊ အရပ္ေဆးေတြ၊ ကြမ္းယာဆိုင္ကေဆးေတြ၊ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြကလာလည္း ဆရာဝန္ညႊန္တာမဟုတ္ရင္ သတိထားၾကပါ။ ေဆးကုသစရိတ္ၾကီးတာမွန္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ေဆးေသာက္တာ လြဲမွားရာကေန ဆိုးဝါးတာေတြ ျဖစ္လာရင္ စရိတ္ပိုၾကီးတဲ့အျပင္ အသက္ကိုပါရန္ရွာပါလိမ့္မယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၉-၁-၂ဝ၁၆
၂၂-၄-၂ဝ၁၆
၄-၇-၂ဝ၁၆
၃ဝ-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Griseofulvin မိုးေတာင္က၊ ေပြးေပါင္က၊ ေဆးအတု တရုပ္ျပည္က

က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန (FDA) အမ်ားျပည္သူသိရွိရန္အသိေပးနွုိးေဆာ္ခ်က္
၁။ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာနသည္ အရည္အေသြးစစ္မွန္ေကာင္းမြန္ၿပီး၊ ေဘးဥပါဒ္အႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းကာ အက်ဳိးအာနိသင္ရွိေသာေဆးဝါးမ်ားကုိ အမ်ားျပည္သူတုိ႕သုံးစြဲႏုိင္ရန္ စနစ္တက်ကြပ္ကဲ ၾကပ္မတ္လ်က္ရွိပါသည္။

၂။ ေစ်းကြက္ရွိေဆးဝါးမ်ားကုိ ပုံမွန္စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ ေဆးဗူးေပၚတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ Chengdu Ernei Pharmaceutica Co., Ltd, Sichuan, China ထုတ္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေဆးဝါးမွတ္ပုံတင္မရွိေသာ Griseofulvin Tablets 125mg ေဆးဝါးသည္ ေဆးဝါးအတု(အတု) ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရွိရပါသည္။

၃။ ေဆးဝါးအတု၊ စံမညီေဆးဝါးမ်ားကုိ မွီဝဲေသာေရာဂါေဝဒနာရွင္မ်ားသည္ စရိတ္မ်ားစြာကုန္က်သည့္ အျပင္ မိမိတုိ႔ခံစားေနရေသာ ေရာဂါမ်ားေပ်ာက္ကင္းျခင္း (လုံးဝ) မရွိဘဲ ပုိမုိဆုိးရြားေသာအေျခအေန ခံစားရမည္ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ပါ၍ ေဆးဝါးတင္သြင္းျဖန္႔ျဖဴးသည့္ကုမၸဏီ၊ ေဆးဝါးေရာင္းခ်သည့္ေဆးဆုိင္မ်ားသည္ ျမန္မာနုိင္ငံတြင္ မွတ္ပုံတင္ထားျခင္းမရွိေသာ ေဆးဝါးမ်ား၊ ေဆးဝါးအတု၊ စံမညီေဆးဝါးမ်ား တင္သြင္းျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ျခင္း လုံးဝ(လုံးဝ) မျပဳရန္ႏွင့္ လုိက္နာေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိပါက သက္ဆုိင္ရာ အာဏာပုိင္အဖြဲ႔အစည္းက အမ်ဳိးသားေဆးဝါးဥပေဒပုဒ္မ (၁၈) အရ တရားစြဲဆုိအေရးယူမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၂-၇-၂ဝ၁၆

Fatty Liver Disease (FLD) အသည္းအဆီဖံုးျခင္း

(အဂၤလိပ္စာလံုးေတြကို ေက်ာ္ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဆာရီး။)

ဆရာရွင့္ က်မဆရာရဲ႕ အသက္မွာ ၅၉ ျဖစ္ၿပီး မံုရြာမွာ ေနထိုင္ပါသည္။ ငယ္ငယ္က ေဆးလိပ္ ကြမ္း စြဲခဲ့ေပမယ့္ ယခု အားလံုး ျဖတ္ႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္ရွိပါသည္။ အနည္းငယ္ေမာသျဖင့္ ေဆးစစ္ခဲ့ရာ အသည္းအဆီဖုံးေနတယ္လို႔ သိခဲ့ရပါသည္။ ယခု ဗိုက္အေျခအေနမွာ သာမန္ထက္ ပိုပူလာခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အသည္းအဆီဖုန္းသည့္ေရာဂါ အတြက္ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္မ်ားအား ရွင္းလင္းေျဖၾကား ေပးေစခ်င္ပါသည္။

အသည္းအဆီဖံုးျခင္းကို Hepatic Steatosis လို႔လည္းေခၚတယ္။ အသည္းအဆီဖံုးေရာဂါသည္ အေရအတြက္ဟာ လူအားလံုးေပါင္းရဲ႕ ၁ဝ-၂၄% ရွိတယ္။ အဝလြန္သူေတြထဲမွာ ၇၅% က ဒီလိုျဖစ္ေနမယ္။ အရက္မေသာက္သူေတြက ၃၅% ရွိတယ္။ အသည္းမွာအဆီလာဖံုးေနတဲ့ေရာဂါ ကေလး-လူၾကီး၊ ေယာက္်ား-မိန္းမအားလံုးမွာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အသည္းမွာအဆီေတြ လိုတာထက္ ပိုစုေဝးလာရင္ အသည္း (ဆဲလ္) ေတြဟာ ေနရာဖယ္ေပးလိုက္ရမယ္၊ သူတို႔လုပ္ရမဲ့ အဆိပ္အေတာက္ ဖယ္ရွားေရးကို အရင္လိုမလုပ္ႏိုင္တာ ျဖစ္လာတယ္။

(ဖက္တီး-လစ္ဗာ) ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ၊ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေရာဂါေဗဒအရေျပာရရင္ ကိုယ္ထဲက တျခားေနရာေတြက အဆီေတြ အသည္းမွာလာစုေနလို႔၊ အူထဲကအဆီကိုအသည္းကေနမ်ားမ်ားစုပ္ယူလို႔၊ အသည္းကေန အဆီကို ေခ်ဖ်က္တာ သိပ္မလုပ္ႏိုင္လို႔။ ဒါေပမဲ့ အဆီမ်ားမ်ားစားတိုင္း အသည္းမွာအဲလိုအဆီမမ်ားေစပါ။

ဘာလို႔ျဖစ္ရသလဲ
အရက္၊ အဝလြန္တာ၊ အစာငတ္ခံတာ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ (စတီရြိဳက္ေဆး)၊ Carbon tetrachloride နဲ႔ Yellow phosphorus အဆိပ္သင့္ျခင္း၊ Cushing's syndrome ေရာဂါ နဲ႔ Hyperlipidemia ေသြးထဲမွာအဆီမ်ားေရာဂါေတြကေန ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ Microvesicular fatty liver ဆိုတဲ့ အသည္းအဆီမ်ားေနတာမ်ိဳးကေတာ့ Valproic acid နဲ႔ မသင့္တာ၊ (တက္ထြာဆိုက္ကလင္း) ေဆးမ်ားတာ၊ ရက္လြန္တာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

Amiodarone, Methotrexate, Diltiazem, Highly active antiretroviral therapy, Glucocorticoids, Tamoxifen, Phosphorus, Mushroom poisoning ေဆးေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Inflammatory bowel disease, HIV, Hepatitis C (genotype 3), Alpha 1-antitrypsin deficiency ေရာဂါေတြနဲ႔လဲဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အရက္နဲ႔ ဆက္ျဖစ္တာကို Alcoholic steatosis ေခၚတယ္။ အရက္မဟုတ္တာကို Non-alcoholic fatty liver disease ေခၚတယ္။ အရက္ကေနျဖစ္ေစတဲ့ ပိုဆိုးတာကို Alcoholic steatohepatitisနဲ႔ Non-alcoholic steatohepatitisလို႔ ေခၚတယ္။ အရက္ေၾကာင့္ မဟုတ္တာဟာ Metabolic syndrome ေခၚျပီး Diabetes ဆီးခ်ိဳ၊ Hypertension ေသြးတိုး၊ Obesity အဝလြန္ျခင္းနဲ႔ Dyslipidemia ေသြးထဲအဆီမ်ားေရာဂါအျပင္ တျခားေရာဂါေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Hepatitis အသည္းေရာင္တာနဲ႔ တြဲေနသူလဲရွိတယ္။

လူအေတာ္မ်ားမ်ား အသည္းအဆီဖံုးေရာဂါ ရွိေနေပမဲ့ လူေကာင္းလိုေနၾကေသးတယ္။ စမ္းသပ္တဲ့အခါ အသည္း ၾကီးေနတာ ေတြ႔ရႏိုင္တယ္။ အသည္းလုပ္ငန္းကိုသိဘို႔ ေသြးစစ္ရင္ Alanine transaminase (ALT) နဲ႔ Aspartate aminotransferase (AST) ေခၚတဲ့ အသည္းမွာ (အင္ဇိုင္းမ္) ေတြ မ်ားေနမယ္။ (ALT) နဲ႔ (AST) (အင္ဇိုင္းမ္) ေတြ မ်ားေနတာကအသည္းေရာဂါ ရမွသာ ျဖစ္တာမဟုတ္ပါ။ ၾကြက္သားေရာဂါ ေၾကာင့္လဲရေစတယ္။ CT scan နဲ႔ MRI လုပ္ရင္ ပိုသိႏိုင္တယ္။ Liver biopsy အသည္းက အသားစထုတ္ယူစစ္ေဆးမွ ေရာဂါရွိတာေသျခာမယ္။

• အသည္းေနရာတခ်ိဳ႕မွာနာေနတယ္။ သူ႔ကိုဖိၾကည့္ရင္ နာမယ္။
• အားယုတ္မယ္။ အစားပ်က္မယ္။
• အသား-ဆီးဝါေနမယ္။
• ကိုယ္ (ဗိုက္-ေျခေထာက္) ေရာင္ႏိုင္တယ္။
• ပိုဆိုးလာရင္ အသည္း (ဆဲလ္) ေတြ ေသေတာ့ အမာရြတ္ ျဖစ္တာေၾကာင့္ အသည္းေျခာက္ ေရာဂါ ျဖစ္လာမယ္။ ျပန္မေကာင္းေတာ့ပါ။ အသည္းအစားထိုးရမယ္။
• ေဆးမကုဘဲေနရင္ တခ်ိန္မွာ ဦးေႏွာက္ ထိခိုက္တာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
• အရက္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အသည္းေျခာက္ေနသူေတြထဲက ၁ဝ% ဟာတခ်ိန္မွာ အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

အရက္ေၾကာင့္မဟုတ္ပဲျဖစ္ရတဲ့ အသည္းအဆီဖံုးေရာဂါကေန အသည္းေရာဂါမျဖစ္တာ ၈ဝ% ရွိတယ္။ ၂ဝ% ကေတာ့ (NASH) ျဖစ္မယ္။ အဲဒီ NASH ထဲက ၂ဝ-၃ဝ% ဟာ အသည္းေျခာက္တာနဲ႔ အသည္းမေကာင္းေတာ့တာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

ဘာလို႔ျဖစ္သလဲကိုသိမွ ကုသတာမွန္မယ္။ ရိုးရိုးအသည္းအဆီဖံုးတာကို ကုစရာမလိုပါ။ Steatosis ေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ ျပန္ေကာင္းႏိုင္တယ္။ ျဖစ္လာမွေတာ့ နဂိုလို ျပန္မေရာက္ႏိုင္တာမ်ားတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ေနတာ ေႏွးေအာင္ လုပ္လို႔ေတာ့ ရတယ္။ အေစာပိုင္းအဆင့္ အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္တာ၊ လူေနပံု ျပင္တာနဲ႔ ျပန္ေကာင္းႏိုင္တယ္။

• ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။
• ကိုယ္လက္-ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• အဆီေလွ်ာ့စားပါ။ အခ်ိဳပါ ေလွ်ာ့စားပါ။
• အရက္ျဖတ္ပါ။
• ဆားခါး၊ ဗီတာမင္ စီနဲ႔ အီးေတြကအေထာက္အကူေပးႏိုင္တယ္။
• Ursodeoxycholic acid ေဆးကအက်ိဳးမ်ားေစႏိုင္တယ္။
• ဆန္လံုးညိဳ၊ သိပ္ျဖဴစင္ေအာင္ခြ်တ္မထားတဲ့ အေစ့အဆီေတြကေကာင္းတယ္။ Phytic acid ပါေနလို႔ ဂ်ံုကမေကာင္းပါ။
• ေပါင္မံု႔ျဖဴ၊ ၾကက္ဥေခါက္ဆြဲ၊ ကိတ္မံု႔၊ သြားရည္စာတခ်ိဳ႕ေတြကိုေရွာင္ပါ။
• အသီးေတြနဲ႔ အသီအရြက္ေတြကိုေန႔တိုင္းစားပါ။
• ႏြားႏို႔ထဲမွာအဆိပ္ပ်ယ္ဓါတ္ပါလို႔ ေကာင္းတယ္။
• ၾကာၾကာေက်ာ္ထားတဲ့အစာေတြ၊ ႏွစ္ခါျပန္ေၾကာ္တာေတြ၊ အဆီမ်ားအစာေတြ၊ စက္ရံုကေန ျပဳျပင္ ထုပ္ပိုးထားတဲ့ အစာေတြ ေရွာင္ပါ။
• ဝက္အူေတာင့္၊ (ေဟာ-ေဒါ့ခ္) မတည့္ပါ။
• ၾကက္ဥနည္းနည္းသာစားပါ။
• အခ်ိဳရည္၊ ေကာ္ဖီ၊ အရက္ပါအရည္ေတြ မတည့္ပါ။
• အမဲသား၊ ဝက္သားနဲ႔စာရင္ ၾကက္ဆင္နဲ႔ ၾကက္သားေတြကေတာ္ေသးတယ္။
• (စတီရြိဳက္)ေဆး၊ ၾကီးထြားေဆး၊ ပဋိဇီဝေဆးေတြ မပါတဲ့ အသားငါးသာေရြးစားပါ။
• ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။

ဗိုက္ေဖါင္းတာဟာ ဖ်င္းေခၚ ဗိုက္ထဲမွာ အရည္ပိုေတြေအာင္းတာျဖစ္တယ္။ လိုအပ္ရင္ေဖါက္ထုတ္ရတယ္။ ေဆးေတြလိုမယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ-၁ နဲ႔ တျခားဗီတာမင္ေတြလိုႏိုင္တယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္ဓါတ္ဆား လိုႏိုင္တယ္။ ဆီးသြားေစတဲ့ေဆးလိုႏိုင္တယ္။ အနာသက္သာေဆး လိုႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Maternal mortality မိခင္မ်ား မီးတြင္းေသဆံုးျခင္း

၃ဝ-၁ဝ-၂ဝ၁၆ ေန႔ထုတ္ 7Day Daily မွာ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ ေသဆံုးမႈႏႈန္း ျမန္မာႏိုင္ငံက နီေပါႏုိင္ငံၿပီးလွ်င္ ဒုတိယအမ်ားဆံုးျဖစ္လို႔ ေရးသားထားတယ္။

ကမာၻမွာ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း (၈၃ဝ) ေယာက္ဟာ ကေလးဖြားျခင္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ က်န္းမာေရးအေျခအေနတခုခုနဲ႔ဆက္စပ္ျပီး ေန႔စဥ္ ေသဆံုးေနရတယ္လို႔ ၂ဝ၁၅ ႏုိဝဘၤာလမွာ WHO ထုတ္ျပန္ခ်က္ကဆိုပါတယ္။ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီး စုစုေပါင္း ၃ သိန္း ၃ ေယာက္ေသဆံုးခဲ့ရတယ္။ ဆာဟာရေတာင္ပိုင္းေဒသက အဆိုးဆံုးျဖစ္တယ္။ အာရွနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္း အာဖရိကမွာလည္း ဆိုးတယ္။

Maternal mortality ratio (MMR) မီးတြင္းေသဆံုးႏွဳန္းကို ကေလးအရွင္ေမြး တသိန္းမွာ ေသဆံုးသူ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ရွိသလဲလို႔တြက္ယူပါတယ္။ ကမာၻ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႔စာရင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက တတိယလိုက္ပါတယ္။
နီေပါ = ၂၅၈
တီေမာလက္စ္ = ၂၁၅
ျမန္မာႏိုင္ငံ = ၁၇၈
ပါကစၥတန္ = ၁၇၈
ဘဂၤလားဒက္ရွ္ = ၁၇၆
အိႏၵိယ = ၁၇၄
ကေမာၻဒီးယား = ၁၆၁
ဘူတန္ = ၁၄၈
အင္ဒိုနီးရွား = ၁၂၆
ဖလစ္ပိုင္ = ၁၁၄
ေျမာက္ကိုရီးယား = ၈၂
ေမာလ္ဒိဖ္ = ၆၈
ဗီယက္နမ္ = ၅၄
မေလးရွား = ၄ဝ
သီရိလကၤာ = ၃ဝ
တရုပ္ = ၂၇
ထိုင္း = ၂ဝ
ေတာင္ကိုရီးယား = ၁၁
စကၤာပူ = ၁ဝ

ေကာင္းတဲ့ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ -
ကေနဒါ = ၇
ၾသစေတးလ် = ၆
ဂ်ပန္ = ၅
ဖင္လန္ = ၃
ဂရိ = ၃
အိုက္စလန္ = ၃
ပိုလန္ = ၃

အဆိုးဆံုးႏိုင္ငံေတြကေတာ့ -
ဂမ္ဘီယာ = ၇ဝ၆
ဘာရြန္ဒီ = ၇၁၂
လိုက္ေဘးရီးယား =၇၂၅
ဆိုမာလီ = ၇၃၂
ေတာင္ဆူဒန္ = ၇၈၉
ႏိုက္ဂ်ီးရီးယား =၈၁၄
ဗဟိုအာဖရိ = ၈၈၂
ခ်တ္ = ၈၅၆
ဆာရာလီယြန္း = ၁၃၆ဝ

အဲလိုအမ်ိဳးသမီးေတြ ဘာေၾကာင့္ေသဆံုးရသလဲ။ တခ်ိဳ႕ေသဆံုးရေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြဟာ ၾကိဳတင္ကာကြယ္လို႔ ရႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
၁။ ကေလးေမြးျပီး ေသြးအလြန္ဆင္းျခင္း
၂။ ကေလးေမြးျပီး ကူးစက္ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း
၃။ ကိုယ္ဝန္ေသြးဆိပ္တက္ျခင္း
၄။ ေမြးဖြားရခက္ခဲျခင္း
၅။ စိတ္မခ်ရတဲ့နည္းနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်င္း

မီးတြင္းမိခင္ေသဆံုးမႈ မ်ားေနေစတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းေတြကေတာ့ -
၁။ ဆင္းရဲမႈ
၂။ က်န္းမာေရးဌာနနဲ႔ေဝးကြာျခင္း
၃။ က်န္းမာေရးအသိနည္းျခင္း
၄။ ဝန္ေဆာင္မႈမျပည့္စံုျခင္း
၅။ မွားယြင္းတဲ့ရိုးရာအေလ့အထမ်ား

ျမန္မာျပည္က မိခင္ေလာင္းေတြ က်န္းမာၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Sweeping broom တံျမက္စည္းလွည္းနည္း

(မႏွစ္က ဒီေန႔မွာ Sweep vote အမိႈက္သိမ္းေရး မဲေပးပါေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေရးခဲ့တဲ့စာ)

မံုရြာမွာပြဲအျပီး အမိႈက္ေကာက္ၾကတာကို သေဘာက်လို႔ အမိႈက္သိမ္းခြင့္ေတာ္လွန္ေရးဆိုျပီး စာေလး ႏွစ္ေၾကာင္း သံုးေၾကာင္း ေရးလိုက္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔တေတြ တကယ္ကို အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ ကိုယ့္အမိႈက္ကိုယ္ ေကာက္ခြင့္ရလာေအာင္ ၾကိဳးစားခဲ့ရတယ္။

တံျမက္စည္းလွည္းတဲ့ပညာကို ငယ္ေလးကတည္းက ပညာယူခဲ့ရပါတယ္။ အေဖကသင္ေပးတယ္။ ဦးၾကီးဦးေလးေတြက သင္ေပးတယ္။ ဇာတိမင္းရြာမွာက အုန္းပင္ေပါလို႔ အုန္းတံျမက္စည္းထြက္တယ္။ ငါးႏွစ္သားကတည္းက မိသားတစုလံုး မံုရြာကိုေျပာင္းေနေတာ့လည္း လူၾကံဳလာတိုင္းပါလာၾကလို႔ အုန္းတံျမက္စည္းဟာ အိမ္မွာျပတ္လပ္ေနတယ္လို႔ မရွိပါ။

အဲလိုတံျမက္စည္းမ်ိဳးကို တသက္လံုးသံုးခဲ့ရျပီး ျမန္မာျပည္ကေန ထြက္ေနရတဲ့ေနာက္ ဘယ္တိုင္းျပည္ေရာက္ေရာက္ ျပန္မေတြ႔ေတာ့ပါ။ ေနာက္ေပၚတံျမက္လွည္းစရာေတြကို ငယ္တံုးကသံုးတဲ့ အုန္းတံျမက္စည္းေလာက္ မၾကိဳက္ပါ။
တံျမက္စည္းအသစ္မွာ အုန္းလက္တံေလးေတြက ေျဖာင့္စင္းေနတယ္။ တေျဖးေျဖးနဲ႔ တဖက္သပ္ယိုင္ေစာင္းလာတယ္။ အေစာင္းႏွစ္ဖက္ကို အမိႈက္ကိုလွည္းတဲ့အခါ အသံုးျပဳရတာ မတူပါ။ အၾကိဳအၾကားကအမိႈက္ကို ျခဴယူတဲ့အခါ အခြ်န္ပိုင္းေလးနဲ႔ယူမွရတယ္။ တံျမက္စည္းကို ပက္လက္ထားျပီး အမိႈက္လွွည္းမိရင္ အဆူခံရတယ္။ အမိႈက္ပါမလာပဲ ဖုန္ပဲထတယ္။ အမိႈက္မလွည္းခင္ ေရေလးနည္းနည္းျဖန္းႏိုင္ရင္ ဖုန္မထပါ။

အမိႈက္ကို ဘယ္ေနရာမွစုထားမလည္း။ အလွမ္းက်ယ္ရာမွာ အမိႈက္လွည္းရရင္ ဟိုေနရာမွာတပံု၊ သည္ေနရာမွာတပံု လုပ္ရတယ္။ အမိႈက္ကို ေျမနိမ့္ရာမွာပံုမွသာ ၾကာေတာ့ ေျမသားပါညီလာတယ္။ အိမ္ျပင္ကအမိႈက္ အိမ္ထဲမသြင္းရ ဆိုတဲ့ဥပေဒသက ျမန္မာစကားပံုထဲမွာေတာင္ပါေသးတာ။

ျမန္မာျပည္မွာ အမိႈက္လွည္းတာ ကိုယ့္အိမ္ေရွ႕လမ္းကိုယ္တာဝန္ယူတဲ့ေခတ္ရွိခဲ့တယ္။ လမ္းထဲက ေစတနာထားသူ တေယာက္က တလမ္းလံုး နိစၥဓူဝလွည္းရွင္းတာမ်ိဳးလည္းရွိတတ္တယ္။ အလိုက္သိတဲ့ အိမ္နီးျခင္းေတြက လွည္းပံုထားျပီးသား အမိႈက္ကို လာၾကံဳးေပးၾကတယ္။ အဲတာလည္း ပညာပါေသးတယ္။ ေျမၾကီးေတြ က်န္ေနေစရမယ္။ မဟုတ္ရင္ လမ္းခြက္ဝင္ျပီး မိုးရြာရင္ေရဝပ္မယ္။ လက္ခတ္လို႔ေခၚတဲ့ သစ္သားျပား ႏွစ္ခ်ပ္ကို တဖက္ကအေျဖာင့္ တဖက္ကိုခံုးခံုးေလးလုပ္ထားတာနဲ႔ အမိႈက္ၾကံဳးရတယ္။ အိမ္မွာကိုယ့္ဖါသာလုပ္ရတာ ကြ်န္ေတာ္က သိပ္မပိုင္ပါ။

အဲဒီ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းယဥ္ေက်းမႈက အိႏၵိယေရာက္ေတာ့ ျပႆနာတက္ပါေရာ။ သူတို႔ဆီမွာ အမိႈက္လွည္းတာကို အိမ္ေစေတြ၊ ဇာတ္နိမ့္သူေတြကသာလုပ္ေတာ့ ဗမာတေယာက္ ေစတနာေပါက္လို႔ အိမ္ေရွ႕မွာ အမိႈက္လွည္းတာကို ဆိုရွယ္ဝပ္လို႔ မသတ္မွတ္ပါ။ ေတာ္ၾကာေဘးအိမ္ေတြက သူတို႔အိမ္ေရွ႕မွာပါ လာလွည္းလို႔ခိုင္းမယ္ဆိုျပီး အရင္ေရာက္ႏွင့္သူေတြကသတိေပးမွ တံျမက္လွည္းအမိႈက္သိမ္းအတတ္ကို ရွင္ခန္းျဖတ္လိုက္ရေတာ့တယ္။

ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ယဥ္ေက်းမႈေတြ၊ တန္ဘိုးထားမႈေတြ ယိုယြင္းက်ဆင္းလာေနတာ မျမင္ရလို႔ မ်က္ေစ့ေအာက္လို႔ မေျပာႏိုင္ေပမယ့္ အတတ္သိေနရတယ္။ အဲလိုအစဥ္အလာေကာင္းခဲ့တဲ့ လူမႈဝန္ထမ္းယဥ္ေက်းမႈကို အသိရွိသူေတြက အညစ္အေပခံ၊ အထင္ေသးတဲ့မ်က္လံုးေတြနဲ႔ ပါးစပ္ေပါက္ေတြကို ရင္ဆိုင္ျပီးလုပ္ေနၾကတာ မၾကာလွေသးပါ။ ပ်က္ခဲ့တာက ရာစုႏွစ္တဝက္ေလာက္ရွိခဲ့ျပီ။

မွတ္ခ်က္ = အရင္က တံမ်က္စည္းလို႔ေရးတာလည္း ေတြ႔ဘူးတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Saturday, October 29, 2016

The Mirage of Multilevel Marketing မာလ္တီလယ္ဗယ္ တံလွ်ပ္

ဆရာခင္ဗ်ာ တခုေလာက္ အကူအညီေတာင္းပါရေစခင္ဗ်ာ။ Multi-level-marketing ဆိုတဲ့ စံနစ္နဲ႔ ဓာတ္စာလို႔ အမည္ခံထားတဲ့ ေဆးဝါးမ်ားလား ဘာလား မသိေသာ အရာမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ေရာင္းခ်ေနပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ လင္ဇီး ပန္းဝတ္မႈန္ ေဆာင္းပိုးေႏြျမက္ စတာေတြအျပင္ အျခားဘာမွန္းမသိေသာ ဓာတ္စာအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ျမန္မာက်ပ္ေငြေသာင္းဂဏန္းမွ သိန္းဂဏန္းအထိ ႏႈန္းထားမ်ားျဖင့္ ေရာင္းခ်ေနပါတယ္။ ၉၆ ပါး ေရာဂါေပ်ာက္သလိုမ်ိဳး ရႊန္းရႊန္းေဝေအာင္ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ member ဝင္ျခင္း ေဆးဝယ္ယူ၍ ျပန္လည္ေရာင္းခ်ျခင္း down line လို႔ ေခၚေနၾကတဲ့ ကိုယ္ေအာက္ကိုေနာက္ထပ္ဝင္လာမယ့္သူေတကို မဲဆြယ္စည္းရံုးျခင္း စတာေတြ လုပ္ခိုင္းၿပီး ခ်မ္းသာႀကီးပြားမယ္ဆိုတဲ့ မက္လံုးအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဆြဲေဆာင္ၾကပါတယ္။ အဲဒီေဆးေတြကို ယံုၾကည္မိလို႔ ဒုကၡေရာက္ရတဲ့လူနာေတြလည္း မနည္းေတာ့ပါဘူးခင္ဗ်ာ။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာအေနနဲ႔ အဲဒီစံနစ္အေၾကာင္း အဲဒီေဆးေတြအေၾကာင္းကို ျမန္မာျပည္သူမ်ား ဂဃနဏသိရေအာင္ ေရးသားေဖာ္ျပေပးပါဦးလို႔ ေမတၱာရပ္ခံ ေတာင္းဆိုပါရေစခင္ဗ်ာ။
Dr. ႕႕႕႕႕
SAMA ႕႕႕႕႕
Station Medical Officer
႕႕႕႕႕ Station Hospital
႕႕႕႕႕ Township
႕႕႕႕႕ Division

အရင္ေရးထားတဲ့ MLM ကေရာင္းတဲ့ေဆးေတြဆိုတာဘာလည္းရွင့္ကို ပို႔လိုက္ျပီးမွ စာေရးလာသူဟာ ဆရာဝန္တဦးျဖစ္ျပီး သူဘယ္သူဘယ္ဝါဆိုတာကို (ဆမ) နံပတ္ကအစထည့္ေရးထားလို႔ ဒီစာကို ဆက္ေရးပါတယ္။ ျပီးရင္တင္ပါမယ္။

MLM ဆိုတာ Multilevel marketing မာလ္တီလယ္ဗယ္ေစ်းကြက္ရွာျခင္းျဖစ္တယ္။ Network marketing ကြန္ရက္ ေစ်းကြက္နည္းလို႔လည္းေခၚတယ္။ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုမွာ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာဟာ အဲလို မာလ္တီလယ္ဗယ္ကုမၸဏီေတြမွာ ပါမယ္လို႔ ကတိေပးထားၾက၊ ေငြရင္းစိုက္ထားၾက၊ လုပ္ကိုင္ေနၾကတယ္။

ကိုယ့္ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း မိတ္ေဆြအသိတေယာက္ကေန ဒါေလး အားေပးပါအုန္း၊ ဒီေဆးက သိပ္ေကာင္းတာပဲ စသျဖင့္ ေစ်းလာေရာင္းတာ ၾကံဳဖူးၾကမွာပါ။ လူၾကီမင္းဆီကို ေစ်းလာေရာင္းသူက အဲဒီ MLM ကုမၸဏီတခုမွာ ကုန္ျဖန္႔ျဖဴးသူလို႔ စာရင္းေပါက္ထားသူျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာသာမဟုတ္ပါ။ အေမရိကားမွာလည္း သလိုပဲ။ ကုန္ပစၥည္းအမယ္ကေတာ့ စံုတယ္။ MLM စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအေၾကာင္းေတာ့ ေရးထားျပီ။ ဒီတခါ တျခားေရာင္းကုန္ေတြကိုေတာ့ ဆရာဝန္ျဖစ္လို႔ မေရးလိုပါ။ ဗီတာမင္ေတြ၊ အားေဆးေတြ၊ ျဖည့္စြက္အာဟာရေတြ၊ စတာေတြကိုသာ ေရးပါမယ္။

ေဆးလာေရာင္းတာမွန္ေပမဲ့ ျဖန္႔ျဖဴးသူဟာ ေဆးအေၾကာင္းသိဘို႔ မလိုအပ္ပါ။ ေဆးဆိုင္ဖြင့္သူဆိုရင္ (ဖားမစ္ဆစ္) ေခၚ ေဆးဝါးပညာ သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ထားယံုသာမက လိုင္စင္ရထားသူ ျဖစ္ရတယ္။ အခြန္ေဆာင္ေနရတယ္။ ဒီေခတ္ေပၚ ေဆးေရာင္းသူက အဲတာေတြ တခုမွမလိုပါ။ ဆိုင္ခြန္လည္း မေပးရပါ။ အိမ္တိုင္ယာေရာက္ လာပါမယ္။ အားနာနာနဲ႔ ဝယ္ရတာေတြထဲမွာ အားေဆးနဲ႔ ျဖည့္စြက္စာပါတယ္။ လာေရာင္းသူဟာ လူၾကီမင္းထက္ အာဟာရအေၾကာင္းကို ပိုမသိပါ။

အေမရိကန္ဆရာဝန္ Stephen Barrett, M.D. ကေန ၅-၅-၂ဝ၁၄ ေန႔ကေရးတဲ့ေဆာင္းပါတပုဒ္ ဖတ္ရတယ္။ MLM ကေန ေရာင္းေနတဲ့ေဆးေတြ စြမ္းတယ္လို႔ေျပာတာေတြဟာ သံသယပြားစေရာေတြျဖစ္တယ္။ ေရာဂါေတြေပ်ာက္ေစမယ္ဆိုတာ အေထာက္အထားခိုင္မာမႈ မရွိပါ။ ေဆးေတြရဲ႕ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြကိုလည္း သုေတသနလုပ္မထားပါ။ ေကာင္းပါတယ္လို႔ သက္ေသခံထြက္ဆိုခ်က္ဆိုတာေတြကလည္း ဘယ္သူကေရးေရး ေရးလို႔ရတာမ်ိဳးသာျဖစ္တယ္။

ဆရာဝန္ေတြသံုးေနတဲ့ေဆးမွန္သမွ်မွာေတာ့ အဲလိုနဲ႔မရပါ။ ဥပမာ စစ္ပရိုဖေလာက္စာဆင္ ပိုးေသေဆးဆိုပါစို႔ -
၁။ What is ciprofloxacin? စစ္ပရိုဖေလာက္စာဆင္ဆိုတာဘာလဲ
၂။ Important information အေရးပါတဲ့အခ်က္မ်ား
၃။ Before taking this medicine ေဆးမေသာက္မီ
၄။ How should I take ciprofloxacin? ေဆးကို ဘယ္လိုေသာက္ရမလဲ
၅။ What happens if I miss a dose? ေဆးေသာက္ဘို႔ ေမ့သြားရင္
၆။ What happens if I overdose? ေဆးေသာက္မိတာ မ်ားသြားရင္
၇။ What should I avoid while taking ciprofloxacin? ေဆးေသာက္ေနစဥ္ ဘာေတြေရွာင္ရမလဲ
၈။ What other drugs will affect ciprofloxacin? ဒီေဆးနဲ႔ ဓါတ္ျပဳႏိုင္တဲ့ တျခားေဆးမ်ား
၉။ Ciprofloxacin Side Effects ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈမ်ား
(က) In Summary အခ်ဳပ္
(ခ) For the Consumer စားသံုးမ်ားအတြက္
(ဂ) Major Side Effects အဓိကေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈမ်ား
(ဃ) Minor Side Effects သာမန္ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈမ်ား
(င) For Healthcare Professionals ေဆးပညာရွင္မ်ားအတြက္
၁ဝ။ References အကိုးအကားမ်ား

ေၾကာ္ျငာျပီးေရာင္းတဲ့ေဆးေတြကေတာ့ အားလံုးေကာင္းပါသည္ရွင့္လို႔သာ ဖတ္ရပါမယ္။ ေဆးေသာက္ဘို႔ မလိုအပ္ဘဲ ေသာက္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ မပါ။ တျခားအျပိဳင္ေဆးေတြထက္ ပိုေကာင္းပါတယ္ဆိုတာ သက္ေသျပစရာမရွိ။ ကာကြယ္ႏိုင္္၊ ေပ်ာက္ေစႏိုင္တယ္ဆိုတာအတြက္ ေဆးသုေတသနမရွိ။ ေဆးထဲမွာ ဘာေတြပါသလဲ တိတိက်က်ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိ။ တကယ္ထိေရာက္မႈထက္ လြန္ကဲျပီးေရးထားၾကပါတယ္။

ေဆးေတြကို အဲလိုေရာင္းတာကို Quackery လို႔ေခၚပါတယ္။ ရမ္းကုေဆးသည္။

တခ်ိဳ႕ေဆးေတြမွာ ခ်က္ခ်င္းသက္ေရာက္မႈျပတဲ့ေဆးေတြနဲ႔လုပ္ထားလို႔ လူေတြက သေဘာက်တယ္။ ဥပမာ Caffeine ေကဖင္း၊ Ephedrine စိတ္ၾကြေဆး။ Valerian စိတ္ျငိမ္ေဆး စတာေတြျဖစ္တယ္။ အဲတာမ်ိဳးကို Mood-altering effects စိတ္မူေျပာင္းလဲေစတဲ့သတၲိမ်ားလို႔ေခၚတယ္။ ၾကာေတာ့ စြဲတယ္။ ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြ ခံရမယ္။

အဲဒီ MLM ဂိုဏ္းေတြထဲမွာ ဆရာဝန္ေတြလည္း ပါဝင္ေနတယ္။ အရင္ဆံုးနာမည္ၾကီးခဲ့တဲ့ Amway ကေန အခုေတာ့ Quixtar လို႔နာမည္ေျပာင္းထားတယ္။ အဲတာနဲ႔ Body Wise, Nu Skin, Rexall, and Juice Plus+ ေတြကေန ဆရာဝန္ေတြကို တပ္သားသစ္စုသလို စုေဆာင္းေရးက်က်နနလုပ္ၾကတယ္။ American Medical Association Council on Ethical and Judicial Affairs ကေန ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ဒီဇဘၤာလမွာ အၾကံျပဳခ်က္ထုတ္ခဲ့ရတယ္။ လူနာေတြကို က်န္းမာေရးနဲ႔မဆိုင္တာေတြ မေရာင္းၾကဘို႔။

ေရာင္းတဲ့ေဆးေတြထဲမွာ ကိုလက္စေထာက်ေဆး၊ ဆီးခ်ိဳေဆး၊ အိုမီဂါ-သရီး၊ ဗီတာမင္ေတြလည္း ေရာင္းပါတယ္။ ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေစ်းပိုတင္ထားၾကတယ္။ ေၾကာ္ျငာဖိုးတင္ထားတယ္။ ဗူးခြံဖိုးတင္ထားတယ္။ ေမာ္ဒယ္ဖိုးတင္ထားတယ္။ လက္ေဆာင္ရထားလို႔ ဘယ္လိုေသာက္ရမလဲေမးၾကတာ အဲလိုေဆးေတြမ်ားတယ္။

သည္းေျခၾကိဳက္ေဆးေတြကေတာ့ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေဆး၊ မ်ိဳးပြါးလမ္းေဆး၊ ႏုပ်ိဳေဆး၊ အလွအပေဆး၊ အရပ္ရွည္ေဆး၊ ေယာက်ားပီသေဆး၊ မိန္းမပီသေဆး၊ အပ်ိဳျပန္ျဖစ္ေဆး၊ က်ဥ္းေဆး၊ ရွည္ေဆး၊ ၾကီးေဆး၊ ၾကာေဆး၊ ဘာေဆး။  ႕႕႕။ (ကန္ေတာ့ပါ)

ထိေရာက္တဲ့ေဆးေတြလည္းပါတယ္။ အနာအကုိက္အခဲသက္သာေဆးေတြ၊ ေလနာသက္သာေဆးေတြ၊ အိပ္ေဆးေတြ စသျဖင့္။ အဲတာေတြအမ်ားစုဟာ ဆရာဝန္မညႊန္ဘဲ မသံုးသင့္တဲ့ေဆးေတြျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးေတြတမယ္မက ေရာထားတဲ့ စပ္ေဆးေတြအေၾကာင္း ေရးထားပါတယ္။

ေစ်းကြက္မွာေရာ မာလ္တီလယ္ဗယ္ ျဖန္႔ျဖဴသူေတြကေန လာေရာင္းတာေတြထဲမွာ Dietary Supplement လို႔ ေရးထားတာေတြ အေတာ္မ်ားတယ္။ ဗီတာမင္ေတြနဲ႔ အမိုင္ႏို္အက္စစ္ေတြလို႔ ေရးထားပါမယ္။ အားေဆးနဲ႔ ျဖည့္စြက္စာလို႔ အတန္းအစားခြဲထားလို႔ FDA က မကန္႔ကြက္ပါ။ သဘာဝအရာေတြကေနထ ုတ္တယ္ဆိုလို႔ တခ်ိဳ႕က ပိုစိတ္ခ်ရမယ္ ထင္ၾကတယ္။ အားလံုးေတာ့ မမွန္ပါ။ ဒီေခတ္မွာ ေအာ္ဂဲနစ္တိုင္းလည္း မစစ္ပါ။

တခ်ိဳ႕ အဲလို MLM ေရာင္းတာသံုးေတာ့ ေကာင္းပါတယ္လို႔ေျပာၾကတယ္။ ေစာေစာကပဲ Virgin အဓိပၸါယ္စာေအာက္မွာ ကေလး ၂-၃ ေယာက္ေမြးထားသူသံုးေတာ့ ေကာင္းတယ္လို႔ေျပာဆိုပဲလို႔ ကြန္မင့္တခု ဖတ္ရတယ္။ ေဆးသစ္ေတြကို စမ္းသပ္ရင္ လူအုပ္စုကို ႏွစ္ခုခြဲျပီး တစုကို ေဆးေပးတယ္။ က်န္တစုကို ေဆးမဟုတ္တာ တခုခုေပးတယ္။ ျပီးမွ ႏိႈင္းယွဥ္ ေလ့လာတယ္။ ေဆးခန္းေတြမွာ ေရာဂါမရွိပဲ ေဆးလာကုသူေတြ ရွိပါတယ္။ ေဆးထိုးေပးပါေျပာသူေတြလည္း ရွိတယ္။ ခြဲေပးပါအထိ ေျပာသူမ်ိဳးလည္း ကိုယ္တိုင္ၾကံဳဘူးပါတယ္။ ေဆးလိုခ်င္သူကို ေဆးတခုခုေပးလိုက္လို႔ သက္သာသြားတာ တကယ္ရွိပါတယ္။ အဲတာကို Placebo effect အာနိသင္မရွိတဲ့ေဆးကေနရတဲ့ သက္ေရာက္မႈလို႔ေခၚတယ္။

ဘာလုပ္ၾကမလဲ
အစိုးရေတြကေန အဲလိုေရာင္းဝယ္ေနတာေတြကို ကိုင္တြယ္ရာမွာ အလြန္အားနည္းေနတယ္။ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သံုးစြဲသူေတြ ဥာဏ္သံုးၾကပါ။ ေဆးပညာသုတ၊ ဗဟုသုတ ရွာၾကပါ။ လြယ္လြယ္နဲ႔ မယံုပါနဲ႔။ မဟုတ္ မမွန္တာကို တိုင္ၾကားပါ။ အသိေပးပါ။ ထုတ္ေျပာပါ။ တည္တည္တန္႔တန္႔ေတာ့ ျဖစ္ပါေစ။ ေျဖာင့္မွန္တဲ့ပညာေပးမႈေတြ လိုအပ္တယ္။ တာဝန္ရွိသူေတြကေနလည္း အေရးယူမႈေတြ လုပ္သင့္တယ္။ တခ်ိဳ႕အျဖစ္အပ်က္ေတြဟာ ရာဇဝတ္မႈေျမာက္တယ္။

ဆရာဝန္ေကာင္းတေယာက္ဟာ လူနာကို ေမးစရာေတြ မစံုေသးပဲ၊ စမ္းသပ္တာေတြ အတြင္းေရာအျပင္ပါ မစံုေသးပဲ ေရာဂါအမည္မတပ္ပါ။ ေဆးကုသနည္း မလုပ္ပါ။ ဆရာဝန္က်င့္ဝတ္ထဲမွာ ရိုးသားစြာေျပာဆိုကုသပါမည္လို႔ ပါတယ္။ လူနာကို ဒုကၡေရာက္ေစေအာင္မလုပ္ပါလို႔ က်မ္းက်ိန္ထားရတယ္။ အမွန္အတိုင္းေျပာတာ အျမတ္အစြန္းမထြက္တတ္ပါ။ MLM ကေရာင္းတာမ်ိဳးလို ေၾကာ္ျငာေကာင္းေကာင္းနဲ႔ေရာင္းတာမ်ိဳးလို လူနာအားလံုးအတြက္ အကုန္လံုးေကာင္းတဲ့ ေဆးဆိုတာ ဆရာဝန္ေကာင္းတေယာက္ဆီမွာ မရွိပါ။ ေဆာရီး။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁ဝ-၂ဝ၁၆
မွတ္ခ်က္ = တံလွ်ပ္လို႔ေရးတာမ်ားျပီး တံလွပ္လို႔လည္း ေရးၾကတယ္။ ပူလြန္းတဲ့ခ်ိန္ခါမွာ အေဝးကေနၾကည့္ရင္ ေရမဟုတ္ဘဲ ေရလို႔ထင္ရတဲ့ အျမင္ေသြလြဲမႈကို ေခၚပါတယ္။

Each and every one ကိုယ္စီကိုယ္ငွ

သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးသဝဏ္လႊာေလးခ်ိဳးႀကီးတင္စဥ္က ၾကငွန္းသတ္ပံုမွားတာ သတိမထားလိုက္မိလို႔ ျပန္ျပင္ရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ (ဟထို) ကို အလြယ္ေရးမိတတ္ၾကတယ္။ (ဟထိုး) ဟာ ဗ်ည္းစာလံုးေတြရဲ႕ အလယ္ကေန ေအာက္ကိုဆြဲရမယ္။ အဆံုးကေနဆက္ျပီး ေအာက္ကိုမဆြဲရပါ။ င ကို အဆံုးကေနေအာက္ဆြဲလိုက္ရင္ ဌ ျဖစ္သြားမယ္။ ငွ လို႔ေရးမွသာ မွန္တယ္။

ငွ = ေဝငွသည္။ ေလာက္ငွသည္။ ကိုယ္စီကိုယ္ငွ။ ၾကငွန္း (အထြတ္အျမတ္)။ သံုးလူ႔ၾကငွန္း။

ဌ = ပဌမ (ပထမ)။ ဌပနာသည္။ ဌပနာတိုက္။ ဥကၠဌ (ဥကၠ႒)။

(ပါ) ဌပန = ထားျခင္း။ ယခုေရး = ဌာပနာတိုက္။
ပဌမ = ပါဠိ။
ပထမ = သသၤကၾကိဳက္ (သသၤသကရိုက္၊ ဆန္းစ္ကရစ္)

ဌာ = ဌာပနာတိုက္။ က်န္းမာေရးဌာန။ ရာထူးဌာနႏၲရ။ ေနရာဌာန။

႒ = ဆ႒မ။ အ႒မ။ ဒိ႒မ်က္ျမင္။ ကု႒နူနာ။ အ႒ကထာ။ ျပ႒ာန္း။ ဥကၠဌ (ဥကၠ႒)။ အ႒ာရသပညာ။

ဥာတိမိတ္ေဆြေတြ ကိုယ္စီကိုယ္ငွ အမွ်ရ၍ က်န္းမာၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Each and every one ကိုယ္စီကိုယ္ငွ

သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးသဝဏ္လႊာေလးခ်ိဳးႀကီးတင္စဥ္က ၾကငွန္းသတ္ပံုမွားတာ သတိမထားလိုက္မိလို႔ ျပန္ျပင္ရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ (ဟထို) ကို အလြယ္ေရးမိတတ္ၾကတယ္။ (ဟထိုး) ဟာ ဗ်ည္းစာလံုးေတြရဲ႕ အလယ္ကေန ေအာက္ကိုဆြဲရမယ္။ အဆံုးကေနဆက္ျပီး ေအာက္ကိုမဆြဲရပါ။ င ကို အဆံုးကေနေအာက္ဆြဲလိုက္ရင္ ဌ ျဖစ္သြားမယ္။ ငွ လို႔ေရးမွသာ မွန္တယ္။

ငွ = ေဝငွသည္။ ေလာက္ငွသည္။ ကိုယ္စီကိုယ္ငွ။ ၾကငွန္း (အထြတ္အျမတ္)။ သံုးလူ႔ၾကငွန္း။ 

ဌ = ပဌမ (ပထမ)။ ဌပနာသည္။ ဌပနာတိုက္။ ဥကၠဌ (ဥကၠ႒)။

ဌာ = ဌာပနာတိုက္။ က်န္းမာေရးဌာန။ ရာထူးဌာနႏၲရ။ ေနရာဌာန။ 

႒ = ဆ႒မ။ အ႒မ။ ဒိ႒မ်က္ျမင္။ ကု႒နူနာ။ အ႒ကထာ။ ျပ႒ာန္း။ ဥကၠဌ (ဥကၠ႒)။ အ႒ာရသပညာ။ 

ဥာတိမိတ္ေဆြေတြ ကိုယ္စီကိုယ္ငွ အမွ်ရ၍ က်န္းမာၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Prenatal Diagnosis of Microcephaly ကိုယ္ဝန္မွာ ကေလးဦးေခါင္းအရြယ္ စစ္ေဆးျခင္း

မဂၤလာပါဆရာ။ သမီးက အသက္ ၃၅ ႏွစ္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တစ္ဦးပါ။ ဇီကာပိုး႐ွိတဲ့ျခင္ ကိုက္ခံရရင္ တခ်ိဳ႕က ေရာဂါလကၡဏာျပတယ္၊ တခ်ိဳ႕ကမျပဘူးလို႔ သိထားပါတယ္။ သမီးသိခ်င္တာက ဇီကာျဖစ္ပင္မယ့္ ေရာဂါလကၡဏာမျပတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ Ultrasound ႐ိုက္ျခင္းျဖင့္ ဇီကာျဖစ္ေနေၾကာင္း သိႏိုင္ပါလားဆရာ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ Ultrasound ႐ိုက္တဲ့အခါ ကေလးဦးေခါင္းပိုင္း အတိုင္းအတာ  (HC) ကိုၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ကေလးဟာ ဦးေခါင္းေသးေနလား ပံုမွန္လား သိရျခင္းျဖင့္ ဇီကာျဖစ္မျဖစ္ ခန္႔မွန္းႏိုင္သလားလို႔ပါ။ တကယ္လို႔ ကိုယ္ဝန္ ၈လ/၉ လမွာ Ultrasound ႐ိုက္တဲ့အထိ HC ပံုမွန္ဆိုရင္ ဇီကာမျဖစ္ဘူးလို႔ ယူဆလို႔ရႏိုင္ပါသလားဆရာ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တိုင္းမွာ အာလ္ထြာေဆာင္းရိုက္တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ ၁၈ ပတ္နဲ႔ ၂ဝ ပတ္မွာစရိုက္ပါတယ္။ အထဲကကေလးမွာ Microcephaly ဦးေခါင္းအရြယ္အစား ေသးေနတာနဲ႔ Intracranial calcifications ဦးေခါင္းတြင္း ကယ္လ္စီယန္ျဖစ္စဥ္ကိုေတာ့ ၃ လနဲ႔ ၆ လၾကားမွသာသိမယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္မွာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရရင္ ကေလးဦးေႏွာက္ေသးတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေခါင္းေသးတာသာမက တျခားဦးေႏွာက္ေရာဂါလည္းျဖစ္တတ္တယ္။ ကေလးအထဲမွာ ဆံုးတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အာလ္ထြာေဆာင္းအေျဖ ဘယ္ေလာက္တိက်သလဲ မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္က ဝလြန္းတာ၊ စက္က ေဟာင္းတာ၊ နည္းပညာ စတာေတြအေပၚမူတည္မယ္။ ေလ့လာမႈတခုအရ ဇီကာေၾကာင့္ မဟုတ္ပဲေခါင္းေသးတာမွာ ၅၇% သာမွန္ခဲ့တယ္။

ဗီကာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအတြက္က ပိုျပီးအႏၲရာယ္ရွိတယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ သတိပိုထားဘို႔ေတာ့ အၾကံျပဳထားပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္မွာ ဇီကာပိုးကူးစက္ခံရတိုင္းလည္း အဲလိုကေလးေမြးမယ္လို႔ မဟုတ္ပါ။ ျပင္သစ္ပိုင္ ပိုလီနီးရွားကြ်န္းမွာ ၁% ကေန ၁၃% သာ ေခါင္းေသးတဲ့ကေလးေမြးတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဘရာဇီးမွာ ၂၉% ေတြ႔တယ္။

အာလ္ထြာေဆာင္းအျပင္ Real-time reverse transcription polymerase chain reaction (rRT-PCR) စစ္ေဆးနည္း၊ Immunoglobulin M (IgM) စစ္ေဆးနည္းနဲ႔ Plaque reduction neutralization (PRNT) tests စစ္ေဆးနည္းေတြ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ တိက်မွန္ကမႈကို သုေတသနအဆင့္မွာသာရွိတယ္။

Zika virus ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရရင္ ဒီေရာဂါလကၡဏာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။
- Fever ကိုယ္ပူမယ္။
- Rash အေရျပား အႏကြက္ထြက္မယ္။ (အလာဂ်ီလို မဟုတ္ပါ)
- Joint pain အဆစ္ေတြနာမယ္။
- Conjunctivitis မ်က္စိနာမယ္။
- Muscle pain ၾကြက္သားေတြနာမယ္။
- Headache ေခါင္းကိုက္မယ္။
- Pain behind the eyes မ်က္စိေနာက္ေနရာနာမယ္။
- Vomiting အန္မယ္။

ဇီကာကာကြယ္ေဆးလည္း မေပၚေသးပါ။ ျခင္မကိုက္ေအာင္ သတိထားပါ။ ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးလုပ္ပါ။ ကူးစက္မႈျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ကိုယ္ဝန္မေဆာင္ပါနဲ႔။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနရင္ သတိရွိပါ။ လိုတာထက္ ပိုမေၾကာက္ပါနဲ႔။ က်န္းမာေရးအသိပညာေပးသူေတြ မွန္ကန္တိက်ပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Urinary Incontinence in Women အမ်ိဳးသမီး ဆီးမထိန္းႏိုင္ျခင္း

၁။ ကၽြန္မ အသက္ ၃၅ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ သမီး ၂ ေယာက္ေမြးထားပါတယ္။ ကၽြန္မ အခု ကိုယ္ေတြယားၿပီး အပိန္႔အကြက္ႀကီးမ်ားထြက္ပါတယ္။ ဓာတ္မတည့္မႈလဲအၿမဲလိုျဖစ္တတ္ၿပီး ေနပူထဲသြားလွ်င္ အနီကြက္ေတြလဲ ထြက္တတ္ပါတယ္။ အဲလိုျဖစ္ၿပီးလွ်င္ဆီးလဲမထိန္းေတာ့ပါဘူးဆရာ။

၁။ ဆရာ႐ွင့္ ကြၽန္မကခြဲထားတာ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ပါၿပီ။ အရည္အိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ိဳးဥလက္ႏွစ္ဘက္စလံုးပါ။ မခြဲခင္ကလည္း ဆီးမထိန္းႏိုင္ပါ႐ွင့္။ ခြဲၿပီးေတာ့လည္း မထိန္းႏိုင္ပါ။ ဆီးပိုးေၾကာင့္ဆိုၿပီး ပုိးသတ္ေဆးေတြလည္း တပတ္ေက်ာ္ေသာက္ရပါတယ္။ ဒါလည္းမထူးပါ။ ခရီးသြားရင္ ပိုဆိုးပါတယ္။ ကားကို နာရီဝက္ေလာက္ဆို ရပ္ၿပီး ေနရာ႐ွာရပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ေလ့က်င္ခန္းနဲ႔ေဆးဝါးေလးမ်ား ၫႊန္ၾကားေပးပါ႐ွင္။ အသက္က ၄၉ ပါဆရာ။

၂။ ဆရာရွင့္ ခုတစ္ခါ က်မရဲ႕အမပါ။ အသက္ကေတာ့ ၃၄ နစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ ကေလးတေယာက္ရျပီ။ နွာေခ် တဲ့ အခါတို႔ေခ်ာင္းဆိုးတဲ့အခါတို႔မွာ ဆီးမထိန္းနိင္ပါရွင့္။ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္မ်ား ညႊန္ၾကားေပးေစခ်င္ပါတယ္ရွင့္။

ကေလးေတြ အသက္ ၅-၆ ႏွစ္ဆိုရင္ ဆီးကို ထိန္းႏိုင္လာၾကျပီ။ သြားရမဲ့ေနရာၾကမွသာ ဆီးသြားတတ္လာမယ္။ တလထဲမွာ ၂ ခါေလာက္ အိပ္ရာထဲရွဴပါရင္ Bed wetting (Enuresis) ေခၚတယ္။ စိတ္ဖိအားမ်ားရင္၊ ေၾကာက္စိတ္ဝင္ရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြၾကီးလာရင္အဲလိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ဆီးလမ္းေၾကာင္း တည္ေဆာက္ထားပံု၊ ကေလးေမြးရတာ၊ ေသြးဆံုးတာ၊ ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာေတြေၾကာင့္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ အာရံုေၾကာထိခိုင္ရင္ေတာ့ က်ားေရာ မပါျဖစ္တယ္။ ဆီးလမ္းကိုထိန္းေပးေနတဲ့ ၾကြက္သားေတြနဲ႔ အာရံုေၾကာေတြမွာ တခုခုျဖစ္လို႔ျဖစ္ၾကရတယ္။

ဆီးမထိန္းႏိုင္တာ (၆) မ်ိဳးရွိတယ္။
၁။ Stress Incontinence ဖိအားေၾကာင့္ = ေခ်ာင္းဆိုး၊ ရယ္ေမာ၊ ႏွာေခ်၊ စတာမ်ိဳးကေနလဲျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္၊ မီးဖြါးလို႔နဲ႔ ေသြးဆံုလို႔ေၾကာင္လဲ ျဖစ္တယ္။ (အီစထိုဂ်င္) နည္းတဲ့ ရာသီမလာခင္ တပါတ္ေလာက္မွာ ပိုသိသာတယ္။

၂။ Urge Incontinence ဆီးသြားခ်င္လာရင္ အျမန္သြားရျခင္း = အာရံုေၾကာမွာ ျပႆနာရွိလို႔ျဖစ္ရတယ္။ ဆီးသြားေစတဲ့ေဆးေသာက္ထားရင္၊ စိုးရိမ္စိတ္မ်ားရင္၊ တခ်ိဳ႕က ပူလို႔၊ တခ်ိဳ႕ကေအးလို႔ ျဖစ္ၾကတယ္။

၃။ Functional Incontinence လုပ္ငန္းပ်က္ယြင္းျခင္း = လည္ပင္းၾကီး-ေဟာ္မုန္း မ်ားတာနဲ႔ ဆီးခ်ိဳ မထိန္းႏိုင္တာကေနလဲ ျဖစ္ေနတာကို ဆိုးေစႏိုင္တယ္။ အာရံုေၾကာေရာဂါ၊ ထိခိုက္မိတာေတြကေနလဲ ဆီးအိမ္ကိုထိန္းလို႔ ခက္ေစမယ္။ (မာလ္တီပယ္-စကလ္ရိုးဆစ္) (ပါကင္ဆန္) ေရာဂါ (အဇာမိုင္ယာ) ေရာဂါ၊ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါေတြကေနလဲ ျဖစ္တယ္။ လူဝလြန္းရင္၊ အိုလာရင္ ေယာက္်ားေတြေရာ မိန္းမေတြမွာပါ ဆီးမလံုတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။

၄။ Overactive Bladder ဆီးအိမ္က လုိတာထက္ပိုအလုပ္လုပ္ေနျခင္း အာရံုေၾကာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။

၅။ Overflow incontinence ေယာက္်ားေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ဆီးပိုက္ပိတ္ေနတာ၊ ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ အာရံုေၾကာ အားနည္းတာ၊ ဆီးေက်ာက္။ ကင္ဆာေတြကေနျဖစ္ေစတယ္။

၆။ Transient incontinence အခိုက္အတန္႔မွာသာျဖစ္တာက ဆီးလမ္းပိုးဝင္ေနခ်ိန္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္ေနခ်ိန္၊ စိတ္ဖိအားမ်ားခ်ိန္၊ ေဆာင္းတြင္းအခ်ိန္ေတြမွာ ျဖစ္တယ္။

ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအေပၚမူတည္ျပီး ကုသရတယ္။ အာရံုေၾကာထိခိုက္ပ်က္စီးတာမ်ိဳးကေတာ့ မရႏိုင္ဘူး။
• Bladder leakage pads, Bladder control pads ေခၚတဲ့ တခါသံုးအတြင္းခံကို သံုးပါ။
• ဆီးမ်ားေစတာေတြ (ဘီယာ၊ ေကာ္ဖီ စသည္) ေသာက္တာ ေရွာင္ပါ။
• Kegel exercises (ကီဂယ္) ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာလဲ ေကာင္းတယ္။ (ေရးထားပါတယ္။)
• Biofeedback ကရိယာေလး တပ္ထားနည္းျဖစ္တယ္၊ အခ်ိန္မွတ္ျပီး ဆီးသြားနည္းေတြလုပ္ႏိုင္တယ္။
• ဆီးအိမ္ေလ့က်င့္ခန္း = ဆီးသြားခ်ိန္ သတ္မွတ္ေပးထားပါ။ အခ်ိန္ကို ကိုယ္လိုခ်င္သလို ေျပာင္းႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။
• Overactive bladder ျဖစ္ေနရင္ အာရံုေၾကာကို ထိန္းမဲ့ေဆးမ်ိဳးေပးမယ္။ Anticholinergics (Atropine, Benzatropine, Biperiden, Ipratropium, Oxitropium, Tiotropium, Glycopyrrolate, Oxybutynin, Tolterodine, Chlorpheniramine, Diphenhydramine, Dimenhydrinate, Orphenadrine, Trihexyphenidyl, Dicyclomine) ေဆးမ်ိဳးျဖစ္တယ္။
• Stress Incontinence အတြက္ Vaginal Devices ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ ထည့္ထားရတဲ့ကရိယာ၊
• Catheterization တခ်ိဳ႕ကို ဆီးပိုက္ထပ္ထားေပးရတယ္။
• Overactive Bladder အတြက္ Anticholinergics အမ်ိဳးအစားေဆးေတြသံုးတယ္။
• Urge incontinence ျဖစ္တာကို Neuromodulation နည္း လုပ္တယ္။ FDA အသိအမွတ္ျပဳထားတာက InterStim ျဖစ္တယ္။
• Vaginal Devices ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲထည့္တဲ့ ကရိယာရွိတယ္။ ဆီးအိမ္လည္ပင္းနား အထိန္းၾကြက္သားကြင္း ေနရာမွာ ေဆးထိုးနည္းလဲရွိတယ္။ Collagen နဲ႔ Carbon spheres ေတြသံုးတယ္။
• ခြဲစိတ္ကုသနည္းလဲရွိတယ္။ ခြဲစိတ္နည္းကလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ခြဲစိတ္ကုသနည္း ၃ မ်ိဳးသံုးၾကတယ္။ Retropubic suspension နည္း၊ Sling procedures နည္း နဲ႔ Midurethral slings နည္းေတြျဖစ္တယ္။
• သားအိမ္က်ေရာဂါရွိရင္ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္နည္းျဖစ္ျဖစ္ သားအိမ္ထုတ္နည္းျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ႏိုင္တယ္။

Oxybutynin ေဆးသံုးတာထိေရာက္တယ္။ မ်က္စိေရတိမ္ ထိန္းမရသူ။ အစာလမ္းပိတ္ေနသူ၊ အစာနဲ႔ေလ အထက္ဆန္သူေတြ ဆရာဝန္ညႊန္မွသာ သံုးသင့္တယ္။ ေခြ်းထြက္နည္းတတ္တယ္။ အာေခါင္ေျခာက္။ ေခါင္းမူး။ မ်က္စိဝါးတတ္တယ္။ Oxybutynin 5 mg ကို တေန႔ ၁-၂-၃ ၾကိမ္ေသာက္ႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

Friday, October 28, 2016

Pneumococcal Polysaccharide Vaccine ႏူမိုေကာ္ကယ္ ကာကြယ္ေဆး

ဆရာ PPV23 ေဆးလူႀကီးေတြကို ထိုးေပးရင္ dose ဘယ္ေလာက္ ထိုးေပးရမလဲ သိခ်င္ပါတယ္႐ွင့္။ PCV 13 ကိုေရာ အသက္ႀကီးတဲ့ ဆီးခ်ိဳသမားေတြ ထိုးေပးလို႔ရမလား။ dose ဘယ္ေလာက္ ထိုးေပးရမလဲ ႐ွင့္။

Pneumococcal disease ႏူမိုေကာ္ကယ္ေရာဂါကို ကာကြယ္တယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြ (၆၅ ႏွစ္အထက္) ကိုသာ ထိုးေပးတယ္။ ႏူမိုေကာ္ကယ္ဗက္တီးရီးယားကေန နားပိုးဝင္တာ။ အဆုပ္ပိုးဝင္တာ၊ ေသြးထဲပိုးဝင္တာ၊ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရံုေၾကာပိုးဝင္တာ၊ စတာေတြကိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးမွာ ဒီပိုးဝင္ခံရႏိုင္တယ္။

Pneumococcal polysaccharide vaccine (PPSV23) လို႔ေခၚတာက ပိုးအမ်ိဳးကြဲေပါင္း ၂၃ ခုကို ကာကြယ္ေပးလို႔ ျဖစ္တယ္။

အသက္ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္သူေတြမွာ က်န္းမာေရးမေကာင္းသူေတြ၊ ခုခံအားမေကာင္းသူေတြဆိုရင္ ထိုးေပးပါတယ္။ အသက္ ၁၉ ႏွစ္ေက်ာ္လို႔ ေဆးလိပ္ေသာက္မ်ားသူေတြနဲ႔ ပန္းနာရွိသူေတြကိုလည္း ထိုးေပးတယ္။ ကာကြယ္ေဆးကို အမ်ားအားျဖင့္ တၾကိမ္တည္းသာလိုတယ္။ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္သူေတြ အရင္ကထိုးခဲ့လည္း ထပ္ထိုးေစတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြလည္း ထိုးႏိုင္တယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေမြးျပီးမွသာထိုးတယ္။

ကာကြယ္ေဆးကို 0.5 mL subcutaneously or intramuscularly ထိုးတယ္။ ေဆးထိုးျပီး ၂-၃ ပတ္ဆိုရင္ ကာကြယ္မႈရမယ္။ ေဆးထိုးတာ မနာပါ။ နည္းနည္းသာနီရဲတယ္။ ဖ်ားနာတာ ၁% မရွိပါ။

PCV13 (Prevnar 13) vaccine ကာကြယ္ေဆး
ႏူမိုေကာ္ကယ္ဗက္တီးယား အမ်ိဳးကြဲေပါင္း (၉ဝ) ေက်ာ္ရွိတယ္။ ဒီကာကြယ္ေဆးက ၁၃ မ်ိဳးကိုကာကြယ္မယ္။
ကေလးေတြ အသက္ ၂-၄-၆ လနဲ႔ ၁၂-၁၅ လေတြမွာထိုးတယ္။ အသက္ၾကီးကေလးေတြလည္း ထိုးႏိုင္တယ္။ PCV7 (Prevnar) ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ (DTaP) ထိုးထားသူေတြက ဒီ PCV13 ကာကြယ္ေဆးမလိုၾကပါ။

ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ဇနီးတို႔ အျမဲတမ္းေနထိုင္ခြင့္ ကပ္ရဘို႔အတြက္ အကုန္လုပ္ျပီးမွ စာတေစာင္လာတယ္။ ႏူမိုေကာ္ကယ္ ကာကြယ္ေဆး မထိုးရေသးလို႔တဲ့။ အဲတာနဲ႔ သြားထိုးျပီး (စီဗယ္ဆာဂ်င္) လက္မွတ္နဲ႔ျပန္ပို႔လိုက္ရပါတယ္။ အေမရိကမွာ ႏွစ္စဥ္ လူေပါင္း တေသာင္းရွစ္ေထာင္က ဒီပိုးကူးစက္လို႔ ေသဆံုးေနၾကရတယ္။ ပိုးဝင္တာသိရင္ ပင္နယ္စလင္ေဆးနဲ႔ ကုသလို႔ရပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၁ဝ-၂ဝ၁၆

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသဝဏ္လႊာ ကဗ်ာေလးခ်ိဳးႀကီး

(သို႔မဟုတ္) စသတ္ (၁၇) လံုးက်ေနတဲ့ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း၏ လြတ္လပ္ေရးေခတ္ကဗ်ာ

အီးေမးလ္ကေန ပို႔တာကို အခုပဲရပါတယ္။

ျပည္သူ႔ေန႔စဥ္ ကနဦး ကမ႓ာစသလိုပ၊
သည္ယခု ယေန႔ပင္ ဦးစြာအစတြင္ျဖင့္၊
ဘီလူးပမာဏ၊
ႏွစ္ဦး ႏွစ္ျဖာ ႏွစ္ဝ ျမန္မာ့တံခြန္ ရတနာေတြကို ေနာ္ကြယ္။
အထူးသဒၶါ ဗလဝရယ္ႏွင့္၊
ဆရာ့ သဝဏ္လႊာ။

(အို) ေမာင္ေအာင္သန္းတို႔ရဲ႕၊
အေဆာင္ေဆာင္ နန္းေတြ ၾကငွန္းေတြနဲ႔၊
အေခါင္ ျမန္းမကြဲ႔လို႔၊
ေအာင္ပန္းတႀကိဳင္ႀကိဳင္ႏွင့္၊
ေညာင္ရမ္းပိုင္ အညာခ်ီေတာ့၊
အာဇာနည္မွ တကဲ့အာဇာနည္ဆိုတဲ့
မဟာေထရ္ဘားမဲ့ ဆရာတို႔ထုံးလိုပ၊
ဘာမထီညာမထီ ႏြားရဲ႕ပမာသို႔
အားနဲ႔ ဆရာ႐ုန္းသျဖင့္၊
အလုံးစုံ လြတ္႐ွာၾကေသာ္လည္း၊
ဝဋ္ၾကမၼာ ဘဝပို႔စရာ တခ်ိဳ႕ သတၱဝါတည္းဟူေသာ
တို႔ဗမာ သခင္ဗဟိုဝယ္
တို႔သာလ်ွင္ တဗိုလ္က်မဟဲ့ဆိုတဲ့ အလိုမငယ္
ဆို႐ွယ္လစ္ ကယ္ႏွင့္၊
တံခြန္တလူလူ ကြန္ျမဴနစ္ ကယ္တို႔၊
မခ်စ္သာ ေမတၱာကင္းျပန္သနဲ႔၊
အခ်င္းခ်င္းပင္ တျငင္းထဲ ျငင္းျငင္းၿပီး၊
မင္းပြဲအတုမွာ ထမင္းပြဲလုခါ လယ္မ်ိဳခဲပါလို႔၊
ပြဲခ်င္းၿပီး အေသအေၾက တအူအူ အသံဗလံႏွင့္
တဆူဆူ တညံညံ ကိုက္ၾက,တိုက္ၾက,မိုက္ၾကေတာ့၊
ဘဏ္တိုက္ အေျခအေန ထိျပန္သနဲ႔၊
ေငြမရိွျပန္လ်ွင္ အေဖ၏သဏၭာန္ ကဲ့သို႔ေသာ
အေမရိကန္တို႔ အဂၤလန္တို႔မွာ ေခ်းရတဲ့
ေႂကြးမ်ိဳးစုံ ကုေဋကုဋာႏွင့္၊
ေျပရြာမွာ ေသတာေလာက္မေကာင္းၿပီမို႔၊
အေပါင္းေသာ အမ်ိဳးသားတပဲ့ မညီလိုသျဖင့္
မၾကည္ညိဳလ်ွင္၊
ယိုးဒယားနဲ႔ သီဟိုဠ္ကၽြန္းရဲ႕ျပင္၊
(ဪ) သို႔ကေလာက္ ေက်ာ္ေပ ေမာ္ေပတဲ့၊
ငတို႔ ေပါက္ေဖာ္တို႔ရဲ႕ တ႐ုပ္နီ တည္းဟူေသာ
တ႐ုပ္ျပည္ကိုေတာင္
တသုတ္တခ်ီ ျမန္းေရာ့မယ္လို႔၊
မွန္းဆခါခါေပေနာ္ကြယ္၊
တႏြမ္းႏြမ္း တလ်လ်၊
မခ်မ္းျမပါတဲ့၊
(ဪ) ကမၼဌာန္း ဒကမ၊
ပန္းလွ,လွၾကတဲ့ ဘန္းမ်ားဆရာ။

(ဪ) အေမကူပါ အေဖကူပါနဲ႔ေႏွာ၊
ေျပသူတကာ မသာ အ႐ိႈ႐ိႈပြဲတြင္မွ၊
ထမေရပူအလာ လ်ွာကို လႊဲတယ္လို႔၊
ဒါလိုဘဲေျပာၾကမွာ၊
ေလာကဓမၼတာရဲ႕ ေျပာခြင့္မလိုတမ်ိဳး၊
(ဝါ) လိုတမ်ိဳးလည္းဟူ၏၊
(အိုကြယ္) ေတာရဝါသနာႏွင့္ ေတာျဖင့္ခို၍ ဖိုမထိုး။

ေအးေခတ္မေပၚ
ေဘးျဖစ္ေအာင္ မေတာ္မေလ်ာ္ႏွင့္၊
ေလးႏွစ္ေက်ာ္ ငါးႏွစ္အဆင္းတြင္ျဖင့္၊
တရားစစ္ခင္းမည္ တဖုံၾကံလို႔မို႔၊
ဂဠဳန္ပ်ံ ဒီပနီမွာလို မမွားေပမည့္၊
ဥဳံ အရဟံ မေထရ္ဘုရားတို႔ႏွင့္၊
တျပည္သား နယ္ခ်ဲ႕ အစြန္းရန္ကို၊
တကယ္တကဲ့ တြန္းလွန္ဘို႔အေရးကလဲ မေဝးေတာ့ၿပီမို႔၊
အေရးႀကီးလ်ွင္ျဖင့္၊
ေသြးစည္းၿပီး ေသြးနီးရာဆိုသည့္အတိုင္း၊
ကိုင္း ထထႂကြႂကြႏွင့္ ဝိုင္းၾကေပေရာ့လို႔၊
မိႈင္းမကာ တသုတ္ေဟာခ်ိန္မို႔၊
စစ္ကိုင္းကဆရာ အဟုတ္ေျပာရမွာျဖင့္၊
ဗုေဒၶါေမ သရဏံ ယၾတာအေရးေတြႏွင့္၊
ကမ႓ာေအးေစတီ ဒါယကာ (ကိုေရႊႏု)တို႔ရဲ႕ျပင္၊
(ဪ) ေအာင္ေဇယတု ေအာင္ေဇယတုႏွင့္၊
ေအာင္ေျမ႐ႈစရာ ဗဟိုပလႅင္ပ်ံႏွင့္၊
ေတာင္ေျခတခုမွာ ဗိုလ္ဝင္ခံၾကသမို႔လဲ၊
ဟိုအရင္ယမန္ ထပိုးတဲ့တဲ့ ထမ္းခဲ့ၾကတဲ့
(စိုး) နဲ႔ (သန္း) တို႔ကိုလဲ၊
တမ်ိဳးကြဲ႔လြမ္းသူ ဆရာဖေအက၊
မာပါေစ,သာပါေစ,လာပါေစ ဆုမြန္ေတာင္းလိုက္ကဲ့၊
ကဝိကူေဘာ္ တပည့္သူေတာ္ေကာင္းရယ္တို႔၊
ဇာတ္ေပါင္းကာ အတည္က်လ်ွင္ေတာ့၊
(အမယ္မင္း) တည္တည္ပပ ညီညီမ်ွမွ်ႏွင့္
ျပည္ျမန္မာ့ အလံမညႇိဳးမူ၍
(ဪ) အႏွီသမယ၊
အျပည္ျပည္ကေတာင္ ခ,ရေပမည့္၊
(အို တပည့္တို႔ရဲ႕) ထိုတကဲ့ ပထဝီဇယ မႏၲာန္တန္ခိုး။

သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း၏ လြတ္လပ္ေရးေခတ္ ကဗ်ာကို ေမာင္တင္ေရႊ စုေဆာင္းျပဳစုသည့္ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း လက္ေရြးစင္ေလးခ်ိဳးတစ္ရာ စာအုပ္မွ။ က်ေနာ္ ပိေတာက္ပြင့္သစ္မဂၢဇင္း အမွတ္ (၁၁) မွ ကူးေရးတာပါ။

ဟုတ္ ႕႕႕ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က လူျမင္ရင္ ေရာဂါလိုက္ရွာတဲ့အက်င့္ကပါေနလို႔ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္းေခတ္ေနာက္က်ခဲ့တာ တန္းျမင္ပါတယ္။

အာဇာနည္မွ တစ္ကဲ့အာဇာနည္ဆိုတဲ့
တို႔သာလ်ွင္ တစ္ဗိုလ္က်မဟဲ့ဆိုတဲ့ အလိုမငယ္
တံခြန္တစ္လူလူ ကြန္ျမဴနစ္ ကယ္တို႔၊
အခ်င္းခ်င္းပင္ တစ္ျငင္းထဲ ျငင္းျငင္းၿပီး၊
တစ္ဆူဆူ တစ္ညံညံ ကိုက္ၾက,တိုက္ၾက,မိုက္ၾကေတာ့၊
တစ္သုတ္တစ္ခ်ီ ျမန္းေရာ့မယ္လို႔၊
တစ္ႏြမ္းႏြမ္း တစ္လ်လ်၊
လိုတစ္မ်ိဳးလည္းဟူ၏၊
တစ္ျပည္သား နယ္ခ်ဲ႕ အစြန္းရန္ကို၊
တစ္ကယ္တစ္ကဲ့ တြန္းလွန္ဘို႔အေရးကလဲ မေဝးေတာ့ၿပီမို႔၊
မိႈင္းမကာ တစ္သုတ္ေဟာခ်ိန္မို႔၊
ေတာင္ေျခတစ္ခုမွာ ဗိုလ္ဝင္ခံၾကသမို႔လဲ၊
တစ္မ်ိဳးကြဲ႔လြမ္းသူ ဆရာဖေအက၊

(တစ္) မဟုတ္တာ (၁၇) လံုးတိတိပါေနတာမို႔ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္းဟာ ေနာက္ေပၚကဗ်ာဆရာေတြေလာက္ မေတာ္ပါတကား။ Smile!

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Happy Diwali!

ကြ်န္ေတာ္ ၂၄ ႏွစ္ၾကာေနခဲ့ရတဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ ေဒဝါလီေန႔။

လမ္းေတြေပၚမွာ လူေတြအျပည့္။ ဆိုင္တိုင္းဆိုင္တိုင္းမွာ လက္ေဆာင္ေပးစရာ ဝယ္သူကေတြကလည္း တိုးမေပါက္ေအာင္ စည္တယ္။ အမ်ိဳးေတြ မိတ္ေဆြသဂၤဟေတြအိမ္ကို လက္ေဆာင္ပစၥည္းေတြ အျပန္အလွန္ ပို႔ၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ေနစဥ္ကလည္း အဲဒီထံုးစံကို လိုက္ရတယ္။ လက္ေဆာင္ေတြရတယ္။ လက္ေဆာင္ျပန္ေပးရတယ္။

ညမွာ မီးေရာင္စံုေတြ အျပိဳင္အဆိုင္ထြန္းၾကတယ္။ ေဗ်ာက္ေတြေဖါက္ၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က အဲလိုဆူညံလြန္းတာကို နားမခံသာ၊ မီးခိုးမြမ္းတာလည္း မခံႏိုင္ၾကပါ။ တခ်ိဳ႕ႏွစ္ေတြမွာ ေဒလီျမိဳ႕အျပင္ထြက္ပုန္းခဲ့ၾကရတယ္။

ေဒလီမွာ က်န္ရစ္ၾကတဲ့ မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ ယမုန္ေဆးခန္းအဖြဲ႔သူေတြအားလံုး ဟက္ပီးေဒဝါလီပါ။

ဓါတ္ပံု = လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္က ေဒဝါလီေန႔ည ကြ်န္ေတာ္တို႔ေနခဲ့တဲ့အိမ္ ဝရမ္တာမွာ

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂ဝ၁၆ ေဒဝါလီေန႔

My Parents အေမ-အေဖ့ ဓါတ္ပံု

(မႏွစ္က ဒီေန႔မွာ တင္ခဲ့တဲ့စာ)

ကြ်န္ေတာ့္အေမက မင္းတိုင္ပင္တိုက္နယ္သူၾကီးသမီး။ သူပုန္ေတြနဲ႔ အမ်ိဳးေတာ္တဲ့ အေဖနဲ႔အိမ္ေထာင္က်ျပီး၊ သားသမီးေတြ တေယာက္ျပီး တေယာက္ ထြန္းေပါက္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္မိဘေတြဟာ အသက္ရေလေလ စီးပြါးေရး ၾကပ္တည္းေလေလ။ သူတို႔က သားသမီးေတြကို ပညာအေမြေပးႏိုင္ဘို႔ထက္ ဘာတခုမွမတြက္ခဲ့ၾကပါ။ ကြ်န္ေတာ္ ဆရာဝန္ျဖစ္လာဘို႔ရာ ညီေတြ ႏွမေတြက အနစ္နာခံေပးၾကရတယ္။

မိဘေတြ အိုကံမေကာင္းၾကတာမွာ သားႏွစ္ေယာက္က ႏိုင္ငံေရးထဲဝင္ပါခဲ့လို႔ေျပာရင္ မွန္တယ္။ အေမဆံုးျပီး ႏွစ္ပါတ္ၾကာမွသာ ညီကမံုရြာေထာင္ကလြတ္တယ္တဲ့။ ကြ်န္ေတာ္က တိုင္းျပည္ထဲမွာမရွိပါ။ သူေရးတဲ့ ေက်းဇူးဂုဏ္စိုင္ မကုန္ႏိုင္ဘူး (သို႔) အေမ့ မုသားစကားရွစ္ခြန္း တင္ထားတာကို ဖတ္ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ အေမဆံုးတဲ့သတင္းေရာ ညီေထာင္ကထြက္တဲ့သတင္းပါ ေလးလၾကာမွသာ သိခြင့္ရခဲ့တယ္။

သားဆရာဝန္ဟာ အေမေျခက်ိဳးတာကို ကုသေပးခြင့္ မရလိုက္ပါ။ အေဖဆံုးတဲ့ရက္မွာေတာ့ ေန႔ခ်င္းဆိုသလို သိခြင့္ရတယ္။ သူတို႔က်န္းမာေရးနဲ႔ အသုဘအတြက္ ဝါယမစိုက္ၾကတဲ့ ေသြးသားေဆြမ်ိဳးေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေဆြမ်ိဳးေတြကို ေက်းဇူးတင္လ်က္ပါ။ အဲဒီေဆြမ်ိဳးေတြ က်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစ။

ကြ်န္ေတာ့ အေမနဲ႔ အေဖ့ဓါတ္ပံုေတြကို ၅-၁၂-၂ဝ၁၄ ကေန႔မနက္မွာ ရပါတယ္။ တိုင္းျပည္ကထြက္ရျပီးေနာက္ (၂၄) ႏွစ္ ၾကာမွသာရတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔မိဘေတြ ေနာက္ဘဝေတြမွာ မင္းဆိုးဒဏ္သင့္သူေတြနဲ႔ ကင္းလြတ္ပါေစ။ ျမန္မာျပည္သူေတြ မင္းဆိုးေဘးက ေဝးၾကပါေစ။ သီတင္းကြ်တ္မွာ မိဘေက်းဇူးဆပ္ႏိုင္သူေတြ မ်ားျပားပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၅

Zika Writings ဇီကာစာမ်ား

ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္စာ (၃) ပုဒ္ဆက္တင္ထားပါတယ္။ ေမးလာၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က စာမဖတ္ပဲ ေမးၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကို စာတင္ထားမွန္းမသိလို႔ ေမးၾကတယ္။

1. 11 Plants that repel mosquitoes ျခင္ကိုႏွင္ထုတ္ေစႏိုင္တဲ့အပင္မ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/11-plants-that-repel-mosquitoes.html
2. Active Zika found in saliva and urine ဇီကာဗိုင္းစ္အရွင္ တံေတြးႏွင့္ဆီးထဲမွာေတြ႔ရွိ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/active-zika-found-in-saliva-and-urine.html
3. Australia to step up Zika testing ၾသစေတးလ်မွာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ စစ္ေဆးေတာ့မယ္http://doctortintswe.blogspot.com/…/australia-to-step-up-zi…
4. Chikungunya ဆင္ျဖဴေတာ္ တုပ္ေကြး http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/chikungunya.html
5. China confirms first case of Zika virus ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္တရုပ္ျပည္ေရာက္ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/china-confirms-first-case-of-zika-virus.html
6. DHF ေသြးလြန္-ေသြးစုပ္ ေဘးက ေဝးၾကပါေစ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/10/dhf.html
7. Honduras Declares Emergency to Fight Zika Virus http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/honduras-declares-emergency-to-fight.html
8. Insecticide-Treated Bed Nets ျခင္ေထာင္ကို ျခင္ေဆးသုတ္ေပးနည္း http://doctortintswe.blogspot.com/2016/10/insecticide-treated-bed-nets.html
9. Malaria in pregnancy ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ငွက္ဖ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/malaria-in-pregnancy.html
10. Malaria ငွက္ဖ်ားေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/malaria.html
11. Microcephaly ဇီကာနဲ႔ ေခါင္းေသးေသးနဲ႔ကေလး http://doctortintswe.blogspot.com/2016/10/microcephaly.html
12. Mosquito control summary ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးအခ်ဳပ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/mosquito-control-summary.html
13. Mosquito control ျခင္ႏွိမ္နင္းေရး http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/mosquito-control.html
14. Mosquito question ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးေမးခြန္း http://doctortintswe.blogspot.com/2016/05/mosquito-question.html
15. Mosquito-Borne Diseases ျခင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/mosquito-borne-diseases.html
16. Mosquitoes ျခင္မေတြ သတိထား http://doctortintswe.blogspot.com/2016/01/mosquitoes.html
17. Singapore reports first imported Zika case စကၤာပူမွာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးစတင္ေတြ႔ရွိ http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singapore-reports-first/2782808.html
18. WHO declares global emergency ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ အေရးေပၚအေျခအေနေၾကညာလိုက္ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/who-declares-global-emergency.html
19. Why Is It Called The Zika Virus? ဘာလို႔ ဇီကာ ေခၚသလည္း http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/why-is-it-called-zika-virus.html
20. Zika and Pregnancy ဇီကာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/09/zika-and-pregnancy.html
21. Zika causes birth defects (ဇီကာ) ကေန ဦးေႏွာက္ေရာဂါျဖစ္ေစတာ ေသခ်ာျပီ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/04/zika-causes-birth-defects.html
22. Zika has been sexually transmitted ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ လိင္ကေနတဆင့္ကူးစက္ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/zika-has-been-sexually-transmitted.html
23. Zika virus control ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/zika-virus-control.html
24. Zika virus pregnancy case confirmed in Spain http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/zika-virus-pregnancy-case-confirmed-in.html
25. Zika virus triggers pregnancy delay calls (ဇီကာ) ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြကိုသတိေပး http://doctortintswe.blogspot.com/2016/01/zika-virus-triggers-pregnancy-delay.html
26. Zika virus triggers pregnancy delay calls http://doctortintswe.blogspot.com/2016/01/zika-virus-triggers-pregnancy-delay.html
27. Zika virus ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ သတိထားသင့္လာျပီ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/01/zika-virus.html
28. Zika ဇီကာဗုိင္းရပ္စ္ေရာဂါကုိ ဘယ္လုိကာကြယ္ရမလဲ (က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန) http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/zika.html

ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ ေနာက္ဆံုးတင္ထားတဲ့ (၃) ပုဒ္က ျမန္မာျပည္အတြက္ အေရးအၾကီးဆံုးပါ။ စာေတြထဲမွာ မပါတာမ်ိဳး မသိပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၆

ေလာကသာရပ်ိဳ႕ (၁၅)

ကန္ေတာ္မင္းေက်ာင္းဆရာေတာ္ ေရးသားခဲ့ျပီး၊ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္က ဟံသာဝတီတိုက္ကေနထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ေလာကသာရပ်ိဳ႕

၁၅။ သူေတာ္တကာ၊ တတ္စရာသား၊ အ႒ာရသ၊ သိပၸအျပား၊ အတတ္မ်ားကို၊ မွတ္သားသတိ၊ ပညာရွိတို႔၊ တတ္သိအပ္စြ၊ ထိုသိပၸကို၊ ႏွံ႔မွ်လံုးျခံဳ၊ မတတ္တုန္လည္း၊ တစံုတခု၊ တတ္ေအင္ျပဳ၍၊ လူမႈကုန္ေအာင္၊ စီးပြားေဆာင္ေလာ့၊ ညဥ့္ေမွာင္ေရာက္ဘိ၊ ၾကက္မ်က္စိသို႔၊ မိမိကိုယ္ဘို႔၊ အတတ္ခ်ိဳ႕မူ၊ သူတို႔ျပစ္တင္၊ ကဲ့ရဲ႕ျမင္အံ့၊ ထင္ထင္မ်က္ေျမာ္၊ မေကာ္ေရာ္သည္၊     ၊ အိုေသာ္ သူမရယ္ေစမင္း။

မွတ္ခ်က္ = တစ္စံုတစ္ခု မဟုတ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Male contraceptive injection shows promise

ေယာက္်ားတားေဆး ထိုးေဆးစမ္းသပ္မႈ အလားအလာေကာင္း

(ကန္ေတာ့ပါ)

၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၆ ေန႔သထြက္တဲ့ ေဆးသုေတသနသတင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေဟာ္မုနု္းတမ်ိဳးသံုးပါတယ္။ ထိေရာက္ျပီး စိတ္ခ်ရတယ္လို႔ သိလာပါတယ္။ ေယာက္်ားတားေဆး ထိုးေဆးစမ္းသပ္မႈလုပ္ေနတာ အႏွစ္ (၂ဝ) ၾကာပါျပီ။
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ကေန ၄၅ ႏွစ္အတြင္း စမ္းသပ္ခံဘို႔ သေဘာတူၾကတဲ့ အတြဲေပါင္း ၂၇ဝ ထဲက ေယာက္်ားေတြကို စမ္းသပ္တာမွာ ၉၅% ေအာင္ျမင္တာေတြ႔ရတယ္။ ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြထဲမွာ ဝက္ျခံထြက္တာနဲ႔ စိတ္မူေျပာင္းတာ ၾကြက္သားနာတာပါတယ္။

က်န္းမာတဲ့ေယာက္်ားတိုင္မွာ ၁ မီလီလီတာထဲမွာ သုက္ပိုးအေရအတြက္ ၁၅ သန္းပါေနတယ္။ စမ္းသပ္ခံသူေတြကို Progesterone ပရိုဂ်က္စတီရုန္းနဲ႔ Testosterone တက္စတိုစတီရုန္းနဲ႔တူတဲ့ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ ထိုးေဆးထိုးေပးခဲ့တယ္။ သူတို႔သုက္ရည္ကို စစ္ေဆးေနတာမွာ သုက္ပိုးအေရအတြက္ တသန္းေအာက္ထိ က်သြားတာေတြ႔ရတယ္။ ထိုးေဆးရပ္တဲ့ေနာက္မွာ (၈) ေယာက္ တႏွစ္အကုန္မွာ သုက္ပိုးအေရအတြက္ အရင္ေလာက္ထိျပန္တက္လာတယ္။

ကမာၻ႔က်န္းမာေရအဖြဲ႔ WHO ရဲ႕ Semen Analysis သုက္ရည္စစ္ေဆးျခင္း သတ္မွတ္ခ်က္ -
သုက္ရည္ တခါထုတ္တာဟာ အနည္းဆံုး ၂ စီစီ ထုထည္ရွိရတယ္၊
သုက္ရည္ ၁ စီစီထဲမွာ Spermatozoa သုက္ပိုးေကာင္ေရ သန္း ၂ဝ ပါရတယ္၊
တခါထုတ္တာမွာ အနည္းဆံုး သုက္ပိုး သန္း ၄ဝ ရွိရမယ္၊
သုက္ပိုး ၇၅% ရွင္ေနတာ ပံုမွန္ျဖစ္ရတယ္၊
သုက္ပိုး အနည္းဆံုး ၃ဝ% က ပံုမွန္ Morphology ပံုသဏၭာန္ရွိေနတာ ပံုမွန္ျဖစ္ရတယ္၊
သုက္ပိုး အနည္းဆံုး ၂၅% က Motility အလ်င္အျမန္ ကူးသန္းသြားလာေနတာ ပံုမွန္ျဖစ္တယ္။
သုက္ပိုး အနည္းဆံုး ၅ဝ% က ေရွ႕ဖက္ဆီကို ေႏွးခ်င္ေႏွးပါေစ ကူးသန္းသြားလာေနတာ ပံုမွန္ျဖစ္တယ္။

အေမရိကန္ National Infertility Association အသင္းမွာ Semen Analysis သုက္ရည္စစ္ေဆးျခင္း သတ္မွတ္ခ်က္ -
Total Volume စုစုေပါင္းထုထည္ 2 5 milliliters
Sperm Count စုစုေပါင္းသုက္ပိုးအေရအတြက္ 40 million to 300 million (အနည္းဆံုး 20 million ရွိရင္ မ်ိဳးပြါးႏိုင္)
Motility and Velocity လႈပ္ရွားႏိုင္စြမ္း 50% အနည္းဆံုးရွိရမယ္။ လႈပ္ရွားမႈအရည္အေသြး အနည္းဆံုး 2 ရွိရတယ္။)
Morphology ပံုသဏၭာန္ အနည္းဆံုး 30% ပံုမွန္ရွိရမယ္။
Liquefaction အရည္ေပ်ာ္ျခင္း 20 minutes မွာျဖစ္ရမယ္။
Seminal Fructose ဖရပ္တို႔စ္သၾကားဓါတ္ နဲ႔ Cultures ပိုးေမြးတာ လိုသူေတြကို လုပ္ရတယ္။

၁၇-၈-၂ဝ၁၂ ေန႔ကလည္း JQ1 ေခၚတဲ့ ေယာက္်ားတားေဆး စားေဆးစမ္းသပ္မႈသတင္းေပၚထြက္ခဲ့ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၆


ေလာကသာရပ်ိဳ႕ (၁၃)

ကန္ေတာ္မင္းေက်ာင္းဆရာေတာ္ ေရးသားခဲ့ျပီး၊ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္က ဟံသာဝတီတိုက္ကေနထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ေလာကသာရပ်ိဳ႕

၁၃။ ထံုးတီးနည္းနာ၊ အျဖာျဖာ၌၊ ပညာရွိမွီး၊ မၾကီးသက္ရြယ္၊ အငယ္ေသာ္က၊ ၾကိဳးလံု႔လ၍။ ႏွိမ့္ခ်ပုဆစ္၊ ဆရာစစ္၌၊ ေၾကာက္ခ်စ္ရိုေသ၊ လုပ္ေၾကြးေထြျဖင့္၊ စာေပတတ္ေၾကာင္း၊ တေခ်ာင္းေခ်ာင္းလွ်င္၊ ဆဲေမာင္းသည္းခံ၊ ဆရာ့ထံ၌။ သင္အံက်က္ေလ့။ တေန႔တပါး၊ မွတ္သားေလေလ၊ ဝမ္းထဲေခြ၍၊ အေထြအထူး၊ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို၊     ၊ ဆည္းပူးသိျမင္ ၾကြယ္ေစမင္း။

မွတ္ခ်က္
တစ္ေခ်ာင္းေခ်ာင္းလွ်င္ မဟုတ္။
တစ္ေန႔တစ္ပါး မဟုတ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၆

ေလာကသာရပ်ိဳ႕ (၁၈)

ကန္ေတာ္မင္းေက်ာင္းဆရာေတာ္ ေရးသားခဲ့ျပီး၊ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္က ဟံသာဝတီတိုက္ကေနထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ေလာကသာရပ်ိဳ႕

၁၈။ ေစ့ေျမ့သိပ္သည္း၊ ေရြ႕ေရြ႕ဆည္းေသာ္၊ စရည္အိုးခြက္၊ ၾကီးစြာလ်က္တည့္၊ တံစက္က်မ်ား၊ ျပည့္ေသာလားသို႔၊ ပ်ား၏နည္းႏႈန္း၊ မွတ္က်င့္သံုး၍၊ ျခပုန္းေတာင္ပို႔၊ ဖို႔သည္ျခင္းရာ၊ လူလိမၼာတို႔၊ ဥစၥာဆီးေထြ၊ တတ္လွေစေလာ့၊ ၾကြက္ေသတခု။ အရင္းျပဳ၍၊ ၾကြယ္မႈတတ္ဆံုး။ ေသေ႒းထံုးကို၊ ႏွလံုးမူလ်က္၊ ၾကံစည္နက္၍။     ။ သူ႔ထက္လြန္ကုန္ ၾကိဳးေစမင္း။

မူကြဲ
ေရြ႕ေရြ႕ဆည္းေလာ့၊
ၾကီးစြာလ်က္လွ်င္၊
စဥ္ဆက္က်မ်ား၊
ပ်ား၏နည္းထံုး၊
ဖို႔သည့္ျခင္းရာ၊
လူလိမ္မာတို႔၊
ၾကံစည္နက္ကိ၊ု
သူ႔ထက္လြန္ကဲ ၾကိဳးေစမင္း။

သတ္ပံု
လိမ္မာကို အရင္က လိမၼာလို႔ေရးခဲ့ၾကတယ္။
ၾကြက္ေသတခုကိုေတာ့ ၾကြက္ေသတစ္ခုလို႔ ေပၚလစီသတ္ပံုအရ ေရးေနၾကပါတယ္။
ေသေ႒းကို သေ႒းလို႔လည္း ေရွးကေရးၾကပါတယ္။ ေသေဌးနဲ႔ သေဌးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အခုေခတ္ထုတ္ အဘိဓာန္ေတြမွာ သူေဌးလို႔ေရးထားၾကတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ခရိုနီလို႔ေျပာင္းေခၚကျပန္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Microcephaly ဇီကာနဲ႔ ေခါင္းေသးေသးနဲ႔ကေလး

ျမန္မာျပည္မွာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္သတင္းထြက္လာတဲ့ေနာက္မွာ အစိုးရိမ္ၾကီးမႈေတြထြက္ေပၚလာပါတယ္။ ေမးၾကတယ္။ ေနာက္ဆံုးေမးခြန္းႏွစ္ခုကို ျပန္ေျဖပါရေစ။

၁။ Khin Su Su Zaw ျမန္မာျပည္မွာလဲ ဇီကာ virus ကူးစက္ခံရသူ ႐ွိေနတယ္လို႔ တဆင့္စကားနဲ႔ ၾကားမိပါတယ္။ ေကာလဟာလလား သတင္းအမွန္လား မသိေသးေပမယ့္ စိတ္ပူပါတယ္။

Tint Swe ေကာလာဟလ (သတ္ပံုျပင္ထားတယ္) မဟုတ္ေတာ့ပါ က်န္းမာေရးဝန္ၾကီးဌာနက မေန႔ကပဲ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ လုပ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ကို လာလည္တဲ့ႏိုင္ငံျခားသူတဦးမွာသာ ေတြ႔ေသးတယ္။

၂။ Chit Hlaing ဆရာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္တေယာက္ကို ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ကူးလို႔ ေမြးလာတ့ဲကေလးက ေခါင္းေသးကိုယ္ႀကီးန႔ဲေမြးလာတယ္ထားလိုက္ပါေတာ့။ အဲဒီအမ်ိဳးသမီးကပဲ ေနာက္ထပ္ကိုယ္ဝန္ရိွျပီး ကေလးထပ္ေမြးရင္ေကာ အရင္ကေလးလိုေခါင္းေသးကိုယ္ႀကီး ျဖစ္အုံးမွာလားဆရာ။

Tint Swe ေနာက္ထပ္ကိုယ္ဝန္မွာ အဲလိုကေလးေမြးတယ္လို႔ ကေန႔အထိမေတြ႔ေသးပါ။ ဦးေခါင္းေသးတာသာျဖစ္ႏိုင္ျပီး ကိုယ္က ပံုမွန္သာျဖစ္တယ္။

ဒီစာကို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူေတြ မဖတ္ေစခ်င္ပါ။ ဖခင္ေလာင္းေတြ၊ ေဆြးမ်ိဳးသားခ်င္းေတြအေနနဲ႔လည္း အစိုးရိမ္ၾကီးတာကိုလည္း အတိုင္းအတာထားေစခ်င္ပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္မွာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရျပီးေမြးလာတဲ့ ဦးေခါင္းေသးေသးနဲ႔ကေလးကို Microcephaly မိုက္ခရိုက္ဖလီလို႔ ေခၚပါတယ္။ ေခါင္းအရြယ္အစား မတူတာေတြရွိပါတယ္။ ဆိုးတာလည္းပါတယ္။ အဲလိုကေလးေတြမွာ ျဖစ္လာႏိုင္တာေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ တက္မယ္။ ဖြံျဖိဳးမႈေတြ ေနာက္က်မယ္။ ေခါင္းေထာင္ႏိုင္တာ္။ ထိုင္ႏိုင္တာ။ လမ္းေလွ်ာက္တာ။ စကားေျပာတာ။ သင္ၾကားေလ့လာမႈနည္းတာ။ ကိုယ္ကိုထိန္းထားမႏိုင္ျခင္း။ အစာေကြ်းျခင္း၊ မ်ိဳခ်ျခင္း။ နားမၾကားျခင္း။ မ်က္စိမျမင္ျခင္း။ အဲလိုျဖစ္တာေတြက တသက္လံုးအထိျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ဘာလို႔ျဖစ္ရသလည္း မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ မ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္လား ထင္ရတယ္။ Rubella ဂ်ာမန္ဝက္သက္၊ Toxoplasmosis နဲ႔ Cytomegalovirus ဗုိင္းရပ္စ္ေတြကေနျဖစ္မလား သံသယရွိတယ္။ ဆိုးဝါးတဲ့အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈကိုလည္း စဥ္းစားတယ္။ အရက္၊ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ အဆိပ္သင့္ျခင္း။ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရျခင္း။ ဇီကာဟာ ေနာက္ဆံုးမွာသာ ေတြ႔ရပါမယ္။

အေမရိကားမွာ အဲလိုကေလးေမြးႏွဳန္းဟာ ကေလးတေသာင္းမွာ ၂ ေယာက္ကေန ၁၂ ေယာက္အထိရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေလ့လာမႈအရ ေမြးလားေပါင္း ႏွစ္ေသာင္းမွာ တေယာက္သာေခါင္းေသးကေလးပါတယ္။

၂ဝ၁၅ ကတည္းကျဖစ္တဲ့ ဘရာဇီးလ္မွာ ပဏာမေလ့လာမႈလုပ္ေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အားလံုးရဲ႕ ၂၉% မွာသာ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရတာေတြ႔တယ္။  ျပင္သစ္ပိုင္ ပိုလီနီးရွန္းမွာ ၁% သာကူးစက္ခံရတယ္။ ဘရာဇီးလ္မွာပဲ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ (၈၈) ေယာက္ကို အာလ္ထြာေဆာင္းနဲ႔စစ္ေတာ့ (၁၂ ေယာက္) ၂၉% မွာ မူမွန္တာေတြ႔တယ္။ အဲတာအားလံုးကို မိုက္ကရိုကက္ဖလီလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ (၄ ေယာက္) ၅% မွာသာ ဦးေခါင္းေသးကေလးျဖစ္တယ္။

ဇီကာကူးစက္ရာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၅၈ ခုမွာ ၁၃ ေနရာမွာ Guillain-Barré syndrome ေခၚ တျခားဦးေႏွာက္ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈပါ တျခားေနရာေတြထက္ ျမင့္ေနတာေတြ႔ရတယ္။ လူနာေပါင္း ၅ဝ၃ ေယာက္ထဲက (၁ဝ) ေယာက္ဟာ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ခဲ့တယ္။

ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ ျခင္ကိုတိတိက်က်ေျပာရရင္ Alphavirus နဲ႔ Aedes mosquitoes ျခင္ေတြျဖစ္တယ္။ ဒီျခင္အမ်ိဳးအစားကေန
၁။ Zika virus ဗီကာဗိုင္းရပ္စ္၊
၂။ Dengue virus ေသြးလြန္တုပ္ေကြးနဲ႔
၃။ Chikungunya virus (ခ်ီကန္ ဂြန္ ညာ) ေရာဂါေတြကူးစက္တယ္။ အဲတာကို ဂ်ပန္တုပ္ေကြး၊ ေမ်ာက္တုပ္ေကြး၊ ဆင္ (ဆင္ျဖဴေတာ္) တုပ္ေကြး လို႔ေခၚၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၆

Hydroxychloroquine ဟိုက္ဒေရာက္ဆီကြီႏိုလင္း

ကြ်န္မအသက္ ၃၉ နွစ္ပါ။ SLE ျဖစ္ေနမွန္းသိတာ ၇နွစ္ရွိပါျပီ။ အခု zyQ တေန႔တလံုးေသာက္ယံုနဲ႔ ေရာဂါကို ထိန္းထားနိုင္ပါျပီ။ ကြ်န္မဘယ္လိုအစားမ်ိဳးေရွာင္ရမလဲ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ မုန္လာဥနီေဖ်ာ္ရည္ေသာက္ရင္ က်န္းမာေရးအတြက္ေကာင္းတယ္ဆိုလို႔ ၃ ရက္ေလာက္ေသာက္လိုက္တာ ခႏၶာကိုယ္ထဲကမုန္လာဥနီဓာတ္မကုန္မခ်င္း အဖ်ား ၉၉ဒီဂရီ  ၅ ရက္ေလာက္ဖ်ားသြားပါတယ္ဆရာ။ တကယ္ပဲ မုန္လာဥနီနဲ႔မတည့္တာလား၊ ေနာက္ထပ္ ဘာေတြနဲ႔ေရာ မတည့္ဘူးလဲသိခ်င္ပါတယ္။ ေက်းဇူးျပဳျပီး ေျဖၾကားေပးပါဆရာရွင့္။ အခုလည္း စေတာ္ဘယ္ရီေတာ္ဖီ စားမိလို႔လားမသိဘူး အဖ်ားနဲနဲတက္သလိုၾကီးခံစားေနရျပန္ျပီဆရာ။ နည္းနည္းေလးမွအပင္ပန္းမခံနိုင္သလို အတိမ္းအေစာင္းလည္း မခံနိုင္ဘူးျဖစ္ေနပါတယ္ဆရာ။ ေက်းဇူးျပဳျပီး ေရွာင္ရန္ေဆာင္ရန္ေလးမ်ားကို ေျဖၾကားေပးပါရွင့္။

ေမးခြန္းထဲပါတဲ့ zyQ ဆိုတာ Hydroxychloroquine ေဆးျဖစ္တယ္။ အတိုေကာက္ေတြနဲ႔ ကြ်န္ေတာ္ ရန္ျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ သံုးၾကတာ ေနရာမတူရင္ မတူပါ။ HCQ လို႔တခ်ိဳ႕ေနရာမွာေခၚတယ္။ ခဏခဏေရးရတယ္။ ARV ဆိုတာ ေခြးရူး ကာကြယ္ေဆး၊ အခု HIV ေဆးတဲ့။ IUD ဆိုတာ အရင္က ကေလးဗိုက္ထဲေသတာ။ အခု သားအိမ္ထဲထည့္တဲ့ပစၥည္းတဲ့။

ဟိုက္ဒေရာက္ဆီကြီႏိုလင္းေဆးကို rheumatoid arthritis ေလးဖက္နာအဆင္ေရာဂါနဲ႔ lupus လူးပတ္စ္ေရာဂါမွာ အသံုးမ်ားတယ္။ connective tissue disorders တြယ္ဆက္တစ္ရွဴးေရာဂါေတြမွာလည္း သံုးပါေသးတယ္။ စိတ္ခ်လက္ခ် သံုးႏိုင္ပါတယ္။ မ်က္စိကိုသာ ၾကည့္ေနရမယ္။ ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ကေလးငယ္ရွိရင္လည္း ေဆးအေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ေပးမယ္။

ဒီေဆးကို disease-modifying anti-rheumatic drug (DMARD) ေရဂါကိုမြမ္းမံေျပာင္းလဲေစတဲ့ေဆးလို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ေရာင္ေနတာေတြက်ေစမယ္။ ေနာက္ဆက္ျဖစ္လာမွာေတြကို တားေပးမယ္။ နာတာရွည္ ဒုကၡိတျဖစ္မွာ နည္းေစမယ္။

ဒီေဆးကို အရင္တုန္းကေတာ့ ငွက္ဖ်ားအတြက္သံုးခဲ့တာပါ။ juvenile idiopathic arthritis ကေလးအဆစ္နာေရာဂါနဲ႔ autoimmune diseases ေရာဂါျပီးစနစ္ကေမာက္ကမျဖစ္တဲ့ေရာဂါေတြမွာလည္း သံုးပါေသးတယ္။

လူၾကီးေတြကို Hydroxychloroquine တေန႔မွာ 200 mg ကေန 400 mg အထိေပးတယ္။ လိုရင္ေတာ့ တိုးေပးတယ္။

ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈ မမ်ားပါ။ ဝမ္းပ်က္မယ္။ အေရျပား အနီျပင္ထြက္မယ္။ ဆံပင္ပါးမယ္။ ၾကြက္သားအားနည္းမယ္။ G6PD ရွိရင္ အဲတာေတြပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Lupus လူးပတ္စ္ေရာဂါရွိသူေတြအတြက္ ဒီေဆးကေန ေရရွည္ဆိုးလာႏိုင္တာေတြကို တားႏိုင္ေၾကာင္း ကေနဒါ ေဆးသုေနသတခု ထြက္ထားတာရွိတယ္။

ေမးတဲ့သူ အစားအေသာက္ေတြ တည့္-မတည့္ ကြ်န္ေတာ္ကေနေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါ။

SLE ထူးျခားတဲ့ေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/sle.html ကို ဖတ္လိုက ဖတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၁ဝ-၂ဝ၁၆