ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Monday, February 20, 2017

Angioedema အင္ဂ်ီအိုဒီးမား

ဆရာမ်က္စိအေၾကာင္းေမးလို႔ပါသလား။ မ်က္စိေရာင္ေနလို႔ပါ။ ဘာေဆးေသာက္ရမလဲ ဒီလိုရာေ္တာ ၁၀ ခါမကေတာ့ဘူး။ မ်က္စိအထူးကုနဲ႔ျပပါတယ္။ မေပ်ာက္သြားဘူး။ တစ္ခါေရာင္ရင္ ၃ ရက္ေလာက္မ်က္စိဖြင့္မရေတာ့ဘူး။ ဆရာမတေယာက္ကိုျပေတာ့ အာလပ္က်စ္တဲ့။ ေနာက္ဆရာမတစေယာက္ေတာ့ အာလပ္က်စ္မဟုတ္ဘူးတဲ့ဆရာ။ အားကိုးပါတယ္ဆရာ။ ဒီေဆးေတြကိုေသာက္ပါတယ္ဆရာ။ သမီးမ်က္စိကအခုေရာင္ေနတာပါ။

အရင္ေမးတဲ့သူက အဂၤလိပ္လိုေရးေမးတယ္။ အသက္စတာ မပါလို႔ ေမးနည္းစည္းကမ္းပို႔လိုက္ေတာ့ အသက္ ၂ဝ၊ အမ်ိဳးသမီး။ ဆရာဝန္ျပေတာ့ ဒီေရာဂါလို႔ေျပာတယ္။ စာေမးပြဲလည္း ေျဖေနရသတဲ့။

မ်က္စိေရာဂါ မဟုတ္ပါ။ Angioedema လို႔လည္းေခၚတယ္။ အေရျပားရဲ႕ ဒါးမစ္နဲ႔ သူ႔ေအာက္လႊာ ရုတ္တရက္ေရာင္ရမ္း နီျမန္းလာတယ္။ အလာဂ်ီေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အာတီေကးရီးယာ ေခၚ အင္ျပင္နဲ႔ဆင္တယ္။ အဲတာကေတာ့ အေပၚဆံုးအလႊာမွာသာ ျဖစ္တယ္။ ယူအက္စ္ေအမွာ အေရးေပၚဌာနကို တႏွစ္ လူနာေပါင္း ၈ ေသာင္းကေန တသိန္း တေသာင္းေက်ာ္လာတယ္။

တခ်ိဳ႕မွာ ရုတ္တရက္ အျမန္ျဖစ္ျပီး လည္ေခ်ာင္းေရာင္တာ၊ အသက္ရွဴရခက္တာျဖစ္ရင္ အေရးေပၚကုသရပါမယ္။ Epinephrine ထိုးေဆးနဲ႔ ေကာင္းမယ္။ ေမြးရာပါျဖစ္တာမ်ိဳးကေတာ့ အဲဒီေဆးနဲ႔ အဆင္မေျပပါ။ ေဆာရီး။

ေမြးရာျဖစ္တာကို Hereditary angioedema (HAE) ေခၚတယ္။ အမ်ိဳးအစာခြဲ (၃) ခုရွိတယ္။ ေမြးရာပါမဟုတ္တာကို Acquired angioedema (AAE) ေခၚတယ္။ ဘာလို႔ျဖစ္မွန္း မသိပါ။ ေဆာရီး။ အလာဂ်ီလို တခုခုနဲ႔မတည့္တာကို စဥ္းစားရမယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြနဲ႔ မတည့္သလား။ ဥပမာ ေသြးက်ေဆး ACE inhibitors ေဆး။
အစားအေသာက္ေတြကိုလည္း သတိထားစားသံုးသင့္တယ္။

ျဖစ္ရင္ ေရာင္လာမယ္။ မ်က္ႏွာ၊ ႏႈတ္ခမ္း အျဖစ္မ်ားတယ္။ လွွ်ာ၊ ကိုယ္လက္၊ လိင္အဂၤါေတြမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Cetirizine ေဆးေပးတယ္။ တေန႔ ၁ ျပား။ လိုအပ္ရင္ တိုးေသာက္ရမယ္။ Desensitization ေခၚ မတည့္တာနဲ႔ ယဥ္ပါးေအာင္လုပ္နည္းလည္းရွိတယ္။ ေမြးရာပါအမ်ိဳးအစားအတြက္ danazol, oxandrolone နဲ႔ methyltestosterone ေဆးေတြသံုးႏိုင္တယ္။ ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့ အမ်ိဳးအစားအတြက္ tranexamic acid သို႔ ε-aminocaproic acid ေဆးေတြသံုးႏိုင္တယ္။ Cinnarizine ေဆးလည္းသံုးႏိုင္ေသးတယ္။

Epinephrine injection အပီနက္ဖရင္းထိုးေဆးဟာ အေရးေပၚအတြက္ အလြန္အသံုးဝင္တယ္။ ျဖစ္တတ္တဲ့သူ သြားေလရာယူသြားရတယ္။ အမ်ားဆံုးသံုးတာက EPIPEN (epinephrine injection) Auto-Injector 0.3 mg ေခၚတယ္။
အလာဂ်ီဆိုးတာေတြမွာသံုးတယ္။ အဆိပ္ပါအေကာင္းကိုက္ခံရတာ၊ အသံုးအေဆာင္၊ အစားအေသာက္နဲ႔မတည့္တာ။
ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြေတာ့ရွိတယ္။ ေဆးထိုးတဲ့ေနရာ နီ-ေရာင္-နာမယ္။ ရင္တုန္မယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္မယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္ႏိုင္တယ္။ ေခြ်းထြက္မယ္။ ေခါင္းမူးမယ္။ စိုးရိမ္စိတ္ကဲမယ္။ ေခါင္းကိုက္ႏိုင္တယ္။ အားနည္းမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.