ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Tuesday, January 24, 2017

Hypertension Aftermath ေသြးတိုးက်ေဆး သတိေပးပါရေစ

ေဆးတိုင္းမွာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးရွိပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါရွိလို႔ ေသာက္ရတဲ့ ေသြးက်ေဆးေတြမွာလဲ ရွိတာဘဲ။ ဒါေပမဲ့ ဆိုးက်ိဳး ေၾကာက္လို႔ ေဆးမေသာက္ဘဲ မေနပါနဲ႔။ လူၾကီး ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ ေသြးတိုးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၆၁% ဟာ ေဆးကုသမႈ လံုေလာက္ေအာင္မယူၾကဘူး။ ၃ ပံု ၂ ပံုေလာက္က ေသြးတိုးကို ထိန္းထာတဲ့အထိ မလုပ္ၾကဘူးလို႔ အေမရိကန္ ႏွလံုးေရာဂါ အသင္းက ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနရတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြထဲမွာ ေသြးက်ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးကို ေၾကာက္လို႔ ေဆးကို ဆရာဝန္ ညႊန္တဲ့အတိုင္းမေသာက္ၾကတာလဲပါတယ္။

ေသြးတိုးက်ေစတဲ့ေဆးေပါင္း ၂ဝဝ ရွိတယ္။ ဒီလိုအမ်ားၾကီးထဲကေန လူနာအတြက္အသင့္ဆံုးဆိုတာ ေရြးေပးရပါလို႔ အေမရိကန္ ေဆးပညာပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေသာမတ္စ္-ေဂးလ္စ္ ကေျပာပါတယ္။

ေဆးေၾကာင့္ဘာေတြခံစားရႏိုင္သလဲ -
1. အားယုတ္ျပီး ေခါင္းမူးေဝေဝေနျခင္း
ေသြးတိုးတက္ေနခ်ိန္မွာ ေသြးက်ေဆးေသာက္လိုက္ေတာ့ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမ်ာ ေသြးစီးေလွ်ာက္မႈ နည္းလာတာ ခံရတဲ့အထဲမွာ ဦးေႏွာက္လဲပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မူးေဝေဝုဖစ္တယ္။ မဆိုးလွပါ။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။

2. ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
ေသြးက်ေဆးေတြထဲက ACE inhibitors အမ်ိဳးအစားဟာ ေဆးေသာက္ေနသူ ၁ဝ-၁၅% ေခ်ာင္းဆိုးၾကတယ္။ ဒီေဆးနဲ႔သာ အဆင္ေျပေနရင္ ေဆးေသာက္တာရပ္မျပစ္ပနဲ႔။ လိုလာရင္ ဆရာဝန္က ေဆးေျပာင္းေပးပါမယ္။ Accupril, Altace, Capoten, Lotensin, Monopril, Prinivil, Vasotec, and Zestril ဆိုတဲ့နာမည္ေတြနဲ႔လာတယ္။

3. ဆီးခဏခဏသြားျခင္း
Diuretics ဆီးသြားေအာင္လုပ္တဲ့ေဆးကိုေသာက္ရရင္ မနက္ေစာေစအခ်ိန္မွာေသာက္သင့္တယ္။ Hydrochlorothiazide (Hyzaar or Maxide) ေဆးေတြျဖစ္တယ္။ ထိေရာက္ပါတယ္။

4. ကိုယ္ေရာင္ျခင္း
ေသြးက်ေဆးေတြထဲက ဆီးသြားေစတဲ့အမ်ိဳးမဟုတ္ရင္ အနည္းနဲ႔အမ်ား အနည္းအပါး ကိုယ္ေရာင္ေစႏိုင္တယ္။ ေျခမ်က္စိ၊ ေျခသလံုးမွာေရာင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ Calcium channel blockers အုပ္စုေသြးက်ေဆးေတြထဲက Amlodipine (Norvasc) နဲ႔ Nifedipine (Procardia) ေတြကေရာင္ေစတယ္။

5. လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအေျပာင္းအလဲ
တခ်ိဳ႕ေယာက္်ားေတြမွာ ပန္းညွိဳးတာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုေဆးေျပာင္းေပမယ္။ လိုအပ္ရင္ Viagra ေဆးပါ ညႊန္ေပးရင္ အားလံုးအဆင္ေျပေစမယ္။

6. ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း
Diuretics ဆီးသြားေစတဲ့ေဆးေၾကာင့္ (ပိုတက္ဆီယအ္) နည္းေစရာကေနျပီး ႏွလံုးခုန္မမွန္တာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ACE inhibitors နဲ႔ Angiotensin receptor blockers ေဆးေတြကေတာ့ အဲလို မျဖစ္ေစဘူး။

7. (အလာဂ်ီ) ရျခင္း
လူတိုင္းဟာ မတည့္တာရွိတတ္တယ္။ အစားအေသာက္မတည့္သလို ေဆးကိုလဲမတည့္ၾကဘူး။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ေတာ့ မတူၾကပါ။ မတည့္တာကိုေတာ့ ေရွာင္ရတယ္။

အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး Aspirin, Ibuprofen နဲ႔ Naproxen ေတြက ေသြးတိုးတက္ေစႏိုင္တယ္။ အေအးမိ သက္သာေဆးေတြမွာလဲ ေတြပါေနတယ္။ (မိုင္ဂရင္း) ေဆးေတြကလဲ ေသြးေၾကာကို က်ဥ္းေစတာမို႔ ေသြးဖိအား တက္ေစႏိုင္တယ္။ ပိန္ေဆးတခ်ိဳ႕ကေနလဲ ေသြးတိုးမ်ားေစႏိုင္တယ္။

ေသြးတိုးရွိလို႔ ေဆးေသာက္ေနရသူတိုင္း ေသြးက်ေဆးကိုရုတ္တရက္ျဖတ္မျပစ္ပါနဲ႔။ ေဆးကိုစြဲစြဲျမဲျမဲေသာက္ပါ။ ေသြးတိုးေရာဂါဆိုတာ နာတာရွည္ျဖစ္တယ္။ ေဆးကုသမႈ စနစ္တက်မရွိရင္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပ်က္စီးတာ၊ ႏွလံုး (အတက္) ရတာ၊  ႏွလံုးကႏိုင္ေအာင္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တာ နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးတာေတြ ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ေသြးတိုးကို တိတ္တိတ္ေလး အသက္ေသေစေအာင္လုပ္တာလို႔ ေခၚၾကတယ္။ ေျခာက္ေျပာတာ မဟုတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.