ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Wednesday, March 22, 2017

Facial skin care မ်က္ႏွာ

ကြၽန္မ အသက္က ၁၆ ပါဆရာ။ အလွကုန္ေတြေတာ့ ေသခ်ာမသံုးျဖစ္ပါဘူး။ သိပ္ၿပီးေတာ့လည္းနားမလည္ပါဘူး။ မ်က္ႏွာက အိုမင္းရင့္ေရာ္ေနသလိုျဖစ္ေနတယ္ဆရာ။ ဘယ္လိုမ်ိဳး ထိန္းသိမ္းရမလဲဆရာ။

1. မ်က္ႏွာသစ္တာ ေရခပ္ေႏြးေႏြးနဲ႔ တေန႔ ၂ ၾကိမ္သစ္ပါ။

2. ဆပ္ျပာအဆန္းမသံုးပါနဲ႔။ မ်က္ႏွာအလွျပဳျပင္သူေတြက alpha hydroxy acid ပါတာ အသံုးခိုင္းတယ္။

3. ႏုတ္ခမ္းေမႊး-မုတ္ဆိတ္ေမႊးရိတ္တာ ဂရုစိုက္ပါ။ ႏုတ္ေလမ်က္ႏွာၾကမ္းေလျဖစ္မယ္။ shaving cream ေကာင္းတာသံုးပါ။ ဝက္ျခံရွိတဲ့ေနရာကို ရိတ္ရင္ အထူးသတိထားပါ။

4. ႏုတ္ခမ္းေမႊး-မုတ္ဆိတ္ေမႊးရိတ္ျပီးရင္ Alcohol based aftershaves မသံုးပါနဲ႔။ antiseptic to prevent infection ပိုးေသေစတာ၊ moisturizer အစိုဓါတ္ ေပးတာနဲ႔ fragrance ေမႊးၾကိဳင္တာပါေစရမယ္။

5. Sunscreen သုံးပါ။ SPF factor of 15 ဆုိရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။

6. Moisturizer သံုးပါ။

7. Tone your skin glycolic ဒါမွမဟုတ္ alpha hydroxy acids ပါတာေကာင္းတယ္။

8. အစာ-အာဟာရ မွ်တ၊ ျပည့္ဝေအာင္ စားေသာက္ပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။

9. Vitamin C, E, B နဲ႔ zinc ေတြပါတာ ေကာင္းတယ္။

10. ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Red Label ဟက္ပီးဘာ့သ္ေဒး ဖြားဖြား

ေဒလီမွာ အေနၾကာခဲ့တဲ့ မိသားစုေတြမို႔ ဆိတ္သားဒန္ေပါက္ရယ္ တီး ေခၚ က်ာေယး ေဖ်ာ္တဲ့လက္ဖက္ေျခာက္ရယ္။ မနက္တိုင္းေတာ့ နက္စ္ေကာ္ဖီ။ တခါတေလမွာ တီး။ ဘရုတ္ဘြန္းတီးက ေကာင္းတယ္။ အင္ဒီးယန္းေတြလို လက္ဖက္ရည္ထဲမွာ ခ်င္း (ဂ်င္း) ကိုေတာ့ ေဆာင္းတြင္းမွာ တခါတေလသာထည့္ပါတယ္။

ပဌမတခြက္ ေျခာက္အက္ေနတဲ့ ႏႈတ္ခမ္းနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းေတြစိုေျပ
ဒုတိယ အထီးက်န္ေနရမႈနဲ႔ ဝမ္းနည္းျခင္းနံရံေတြ ျပိဳေစ
တတိယေျမာက္ ေျခာက္ေနခဲ့ရတဲ့ ငါ့ဝိဥာဥ္ထဲမွာ ပံုျပင္ေပါင္းငါးေထာင္ကို လိုက္ရွာေန
စတုတၳ တရားမွ်တမႈကင္းပတဲ့ အတိတ္ကဒဏ္ရာေတြ လြင့္ပ်ယ္ေစ
ပဥၥမ ငါ့အေသြးအသားေတြကို သန္႔စင္ေစ
ဆ႒မ မရဏကင္းျခင္းတန္ခိုးနဲ႔ ထိေတြ႔ေပ
သတၲမ ငါခံမရႏိုင္ေလာက္တဲ့ ခ်မ္းသာျခင္းကို ေပးေဝ။

[တရုပ္ကဗ်ာဆရာ လူတြန္း (၇၉ဝ-၈၃၅) ရဲ႕ ပန္းလိုင္ကိုအသြား လက္ဖက္ရည္ ခုနစ္ခြက္ကဗ်ာ]

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၂-၃-၂ဝ၁၇

Lung Cancer (1) အဆုပ္ ကင္ဆာ (၁)

၁။ ဆရာခင္ဗ် လူနာအသက္ ၆၀ ျဖစ္တာ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ ေလာက္ပဲ႐ွိေသးတယ္။ ႏူမိုးနီးယားဆိုျပီးေဆးရံုက ေဆးသြင္း ရတယ္။ အားရုတ္ျပီးမသက္သာဘူးဗ်။ အခုစစ္ေဆးရံုေျပားကုတရယ္ CT scan ဖတ္ေတာ့ အဆုပ္မွာအဖုတည္ေနတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ေတာင္ႀကီး (သို႔) ရန္ကုန္မွာ ဓာတ္ကင္လို႔ေျပာတယ္ဗ်။ ကင္ဆာပံုစံလိုလဲေျပာတယ္ဆရာ။ ကူညီပါအံုး ဘာဆက္လုပ္ရမလဲဗ်။

၂။ မဂၤလာပါဆရာ။ ကြ်န္မက စစ္ေတြကပါ။ အသက္ (၂၇)ႏွစ္ပါ။ မေန႔က ကြ်န္မအေဒၚတေယာက္ အသက္ (၄၀) အရြယ္မွာ အဆုတ္ကင္ဆာနဲ႔ဆုံးသြားပါတယ္။ အဆုတ္ကင္ဆာလို႔စသိတာက ၈ လပိုင္းကုန္ခါနီးမွာပါ။ အဲဒီမတိုင္ခင္ထိ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ မျပခဲ႔ပါဘူး။ ၈ လပိုင္းတတိယအပတ္ေလာက္မွာ မွတ္ဉာဏ္ေတြခ်ဳိ႕ယြင္း၊ အဖုအက်ိတ္ေတြ ထြက္လာပါတယ္။ စစ္ေတြကဆရာဝန္ကကင္ဆာလကၡဏာတဲဲ့။ သိတဲ့အခ်ိန္ ခ်က္ခ်င္းႀကီး ရန္ကုန္သြားၿပီး ေဆးစစ္ေတာ့ ကင္ဆာကအဆင့္ (၄) ပါတဲ့။ တလတိတိေလာက္ပဲ ေနခဲ့ရပါတယ္။ အဘိုးကလည္း ကင္ဆာနဲ႔ပဲဆုံးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြဟာမ်ဳိး႐ိုးလိုက္တတ္ပါသလား။ ကင္ဆာရွိမရွိ အခုကတည္းက ၾကဳိတင္စစ္ထားလို႔ရပါသလားရွင့္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

၃။ အသက္ ၃၈ နွစ္။ က်ား။ ေဆးလိပ္ေသာက္ေသာနွစ္ ၁၈ နွစ္ပါ။ ျဖတ္ဖို႔ၾကိဳးစားေနပါသည္။ အဆုပ္ကင္ဆာနွင့္ အသက္ရွဴလမ္းေျကာင္းဆိုင္ေရာဂါမ်ားအေျကာင္း သိခ်င္ပါသည္ဆရာ။ ညာဖက္လက္ျပင္ေအာက္ပိုင္း ေအာင့္တင္းသလို ခံစားမိလို႔ပါ။ အဆုပ္ကင္ဆာမ်ိဳးရိုးမရွိပါ။ မႏၲေလးျမိဳ႕၌ေနပါသည္။

၄။ က်မေယာက္ခမအတြက္ ကင္ဆာေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေမးခ်င္ပါတယ္။ ပထမတခါ ဆရာ့ကိုေမးဖူးပါတယ္ အဲဒါက ကင္ဆာေရာဂါအေျခအေနနဲ႔ အစားအေသာက္ပါ။ ခုကလူနာျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေနနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ဘာလုပ္သင့္လည္း အၾကံေပးေစခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ ေဒၚ ႕႕႕႕႕၊ အသက္ ၆၁၊ အဆုပ္ကင္ဆာ အဆင့္(၃) ကင္ဆာလို႔ ေျပာသည္။ ယခုလက္ရွိ တိုင္းရင္းေဆးနဲ႔ကုေနပါတယ္။ လူနာေရာဂါ မသက္သာသည့္အျပင္ ပိုဆိုးလာပါတယ္ဆရာ။ ေခ်ာင္းဆိုးတယ္၊ ခနခန ဖ်ားတယ္၊အစာမစားခ်င္ဘူး၊ ညာဘက္ ေျခေထာက္ႏွင့္ ညာလက္ေမာင္း ထံုက်င္ၿပီး ခံစားခ်က္မရွိေတာ့သလို ျဖစ္ပါတယ္၊ ရင္ဘတ္ကခဏခဏတင္းတယ္။ ခုတရက္ႏွစ္ရက္အတြင္း ဝမ္းဗိုက္မွာ အလံုးေပၚလာတယ္။ ကိုင္ၾကည့္ရင္ နာတယ္ေျပာတယ္။ ခုေတာ့ အိပ္ယာေပၚမွာဘဲ လွဲေနရတယ္ဆရာ။ ကင္ဆာေရာဂါက အဆင့္ ၁ ကေန ၄ ထိရွိတာဆိုေတာ့ ခုျဖစ္ေနတာအဆင့္ ၃ လို႔သိတာ တလေက်ာ္ပါၿပီဆရာ။ အဆင့္ ၄ ျဖစ္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ၾကာႏိုင္လဲဆရာ က်မတို႔ကလည္း ႏိုင္ငံျခားမွာေနရတာဆိုေတာ့ စိတ္ကမေျဖာင့္ဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့ လူနာမိသားစုကလည္း တိုင္းရင္းေဆးေလာက္ဘဲ အေကာင္းထင္တယ္ဆရာ။ ခုလို လူနာျဖစ္ေနတဲ့ အေနအထားၾကည့္ၿပီး က်မတို႔တခုခု ဆံုးျဖတ္ရေတာ့မယ့္ အေျခအေနမွာေရာက္ေနၿပီးဆိုေတာ့ ခုလို အေျခအေနမွာ ဘာလုပ္သင့္လည္း အၾကံေပးပါလားဆရာ။

၅။ ဆရာ က်မေယာက္ခမ အဆုပ္ကင္ဆာျဖစ္ေနပါတယ္။ လူနာအမည္ ႕႕႕႕႕။ အသက္ ၆၁။ အဆုပ္ကင္ဆာလူနာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဘယ္လိုအစားအေသာက္မ်ိဳးစားရမလဲ။ လူနာခံစားရမယ့္ ေရာဂါလကၡဏာအက်ဥ္းကိုသိခ်င္လို႔ဆရာ။ ခုလူနာ မိသားစုက ကင္ဆာကို တိုင္းရင္းေဆးနဲ႔ ကုမယ္လုပ္ေနျကလို႔ က်မလည္း အရမ္းစိတ္ညစ္ရတယ္ဆရာ။ နယ္ကလူေတြဆိုေတာ့ သူတို႔က သိပ္နားမလည္ဘူး။ နားမလည္တာကိုေျပာျပေတာ့လည္း လက္မခံဘူး။ ဒီေတာ့ ခုလူနာက အစားနည္းနည္းစားတာနဲ႔ ရင္ဘတ္ကတင္းလာတယ္ဆရာ။ အဆုပ္ကင္ဆာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဘယ္လိုလကၡဏာ ျဖစ္မလည္း က်မသိခ်င္လို႔ အၾကံေပးပါအံုးဆရာ။ ကင္ဆာ အဆင့္အေျခအေန ဆရာျကည့္လို႔ရေအာင္ ဓါတ္ပံုပို႔ေပးထားတယ္ဆရာ။

၆။ ကြ်န္ေတာ့္ အေဖဟာ အသက္ ၅၅ နွစ္ရွိပါျပီ။ သူ႔မွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိတာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ နွစ္ေလာက္က စျပီး သိခဲ့ရပါတယ္။ အခုတခါ ေဆးစစ္ႀကည့္လိုက္ေတာ့ အဆုတ္မွာ ကင္ဆာျဖစ္ေနေႀကာင္း သိလိုက္ရပါတယ္။ ၁၃-၅-၂၀၁၁ မွာ ရန္ကုန္မွာ မွန္ေျပာင္းႀကည့္ အသားစယူျပီး သိလိုက္ရတာပါ။ အဲတာ ဆရာ၀န္က ခြဲရမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အေဖက ဘယ္လိုမွ ခြဲဖို႔ကို ေျပာလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ အခုဆို ၉ လပိုင္းေလာက္ ေရာက္ေရာ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ ေသြးပါ ပါလာပါတယ္။ အဆုတ္ကင္ဆာနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔က ဘာေဆးမွ မတိုက္ရေသးပါဘူး။ ဘယ္လို ကုသရင္ ေကာင္းမယ္ဆိုတာေလး သိခ်င္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က နယ္ျမိဳ႕ေလးတျမိဳ႕ကပါ ေဆးပညာ ဗဟုသုတလဲ နည္းပါတယ္။ ဘာလုပ္လို႔ လုပ္ရမွန္းလဲ မသိပါဘူး။

အဆုပ္ကင္ဆာဟာ ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးရမႈထဲမွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ၊ ေဆးလိပ္ေငြ႔ ရွဴမိတာနဲ႔ ဆက္စပ္မႈရွိတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အဆုပ္ကင္ဆာ လူနာေတြရဲ႕ ၇ဝ% ဟာ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ၄၅ ႏွစ္ေအာက္မွာ ၃% သာျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္ အမ်ိဳးသား ကင္ဆာဌာနရဲ႕ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ေယာက္်ား-မိန္းမ ၁၄ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ဟာ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ အဆုပ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အလားအလာ မေကာင္းပါ။ ၅ ႏွစ္အထိ အသက္ရွင္ႏွဳန္း ၁၆% သာရွိတယ္။

အဆုပ္မွာ ကင္ဆာ စျဖစ္တာနဲ႔ တျခားေနရာမွာ ကင္ဆာျဖစ္ေနရာကေန အဆုပ္ကိုကူးလာတာလဲရွိတယ္။ ဥပမာ ဆီးက်ိတ္ ကင္ဆာကေန ေသြးကတဆင့္ အဆုပ္ကို ေရာက္လာတယ္။ အဆုပ္ရဲ႕ ေနရာတကာမွာ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏို္င္ေပမဲ့ ၉ဝ-၉၅% ဟာ Bronchi နဲ႔ Bronchioles ဆိုတဲ့ ေလျပြန္ေတြကို ဖုံးေပးထားတဲ့ Epithelial cells ေတြကေနျဖစ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အဆုပ္ကင္ဆာကို Bronchogenic cancers or Bronchogenic carcinomas လို႔ ေခၚတယ္။ အဆုပ္ကိုဖံုးေပးထားတဲ့ အလႊာကျဖစ္တာကို Mesotheliomas လို႔ေခၚတယ္။

ဘယ္လိုလူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားသလဲ
ေဆး-ေဆးလိပ္ ေသာက္သူ၊ သံုးသူ၊ တဆင့္ခံေဆးလိပ္ေငြ႔ရွဴမိသူ၊ မီးခံေက်ာက္ျပား၊ (ယူေရနီယမ္) အေဟာင္းအေဆြးကေနျဖစ္လာတဲ့ ဓါတ္ေငြ႔၊ မ်ိဳးရိုးလိုက္ႏိုင္တယ္။ COPD နာတာရွည္ ေလဝင္လမ္းေၾကာင္းပိတ္ အဆုပ္ေရာဂါရွိေနသူေတြဟာ ၄-၆ ဆ ပိုတယ္။ အရင္က အဆုပ္ကင္ဆာျဖစ္ဘူးသူ ၁-၂% ေနာက္ထပ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေလထုညစ္ျငမ္းမႈ။

အဆုပ္ကင္ဆာ အမ်ိဳးအစားေတြ
Small cell lung cancers (SCLC) နဲ႔ Non-small cell lung cancers (NSCLC) (ဆဲလ္) အေသး-အၾကီး ဆိုျပီး ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ SCLC ျဖစ္တာ ၂ဝ% ရွိေပမဲ့ ေရာဂါတိုးတာျမန္တယ္။ တျခားေနရာေတြကို ျပန္႔တယ္။ ေဆးလိပ္နဲ႔ဆက္စပ္တယ္။ ၁% သာ ေဆးလိပ္မေသာက္သူမွာ လာျဖစ္တယ္။ (ဆဲလ္) ပံုပန္းၾကည့္ျပီး Oat cell carcinomas လို႔လဲ ေခၚတယ္။ NSCLC အမ်ိဳးအစားက ၈ဝ% ျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးအစားခြဲေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ Adenocarcinomas အမ်ိဳးအစားက ၅ဝ%၊ Squamous cell carcinomas အမ်ိဳးအစားက ၃ဝ%၊ Large cell carcinomas နဲ႔ အမ်ိဳးအစားေတြ ေရာျဖစ္တာလဲ ရွိတယ္။ NSCLC နဲ႔ SCLC အျပင္ တျခားရွားတဲ့ အမ်ိဳးေတြလဲ ၅-၁ဝ% ရွိေသးတယ္။ ဥပမာ Bronchial carcinoids ၅% ရွိတယ္။ အဆုပ္ထဲက တျခား (တရွဴး) ေတြကေနလဲ ကင္ဆာျဖစ္လာတာရွိတယ္။ ဥပမာ ၾကြက္သားႏုနဲ႔ ေသြးေၾကာ စတာေတြ ကေန ျဖစ္တယ္။

ေရာဂါလကဏာေတြဟာ ျဖစ္တဲ့ေနရာအေပၚမူတည္ျဖစ္လာေစတယ္။ ၂၅% ေလာက္ဟာ ေဆးစစ္လို႔ ဓါတ္မွန္၊ (စီ-တီ-စကင္) ရိုက္မွ ကင္ဆာရွိေနမွန္း သိလာရတယ္။ ဘာမွ မခံစားရဘူး။ ခံစားရႏိုင္တာေတြက အသက္ရွဴရ ခက္တယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးမယ္။ အသက္ရွဴသံက စီစီနဲ႔ ျဖစ္လာမယ္။ ရင္ပတ္နာမယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး ေသြးပါမယ္။ အာရံုေၾကာ ထိခိုက္လာရင္ ပခံုးကေန လက္ေမာင္းအျပင္ဘက္အထိ နာမယ္။ အသံျဖစ္ေစတဲ့ Vocal cords ထိခိုက္လာရင္ အသံဝင္မယ္။ အစာမ်ိဳျပြန္ ထိခိုက္လာရင္ အစာျမိဳရ ခက္လာမယ္။

ေရာဂါပိုးဝင္ရင္ ျပည္တည္တာတို႔ ႏူမိုးနီးယားတို႔ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဆုပ္က တျခားေနရာအထိ ေရာက္မယ္ဆိုရင္ ေနရာအလိုက္ခံစားရမယ္။ ဥပမာ အရိုး၊ ဦးေႏွာက္၊ ေဘးထြက္လကၡဏာေတြလဲ ရွိတတ္တယ္။ ဥပမာ ေဟာ္မုန္းနဲ႔တူတာေတြ ထြက္တတ္တယ္။ ေယဘုယ်ဆန္တဲ့ လကၡဏာေတြလဲ ရွိမယ္။ ဥပမာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်တာ၊ အားယုတ္တာ၊ စိတ္ဓါတ္က်တာနဲ႔ စိတ္မူေျပာင္းတာေတြ ျဖစ္တယ္။

အဆုပ္ကင္ဆာေသျခာေအာင္ စမ္းသပ္နည္းေတြအမ်ားၾကီးလုပ္ႏိုင္တယ္။
• Chest X-ray
• CT (computerized tomography, computerized axial tomography, or CAT) scans
• Magnetic resonance imaging (MRI) scans
• Positron emission tomography (PET) scanning
• Bone scans
• Sputum cytology
• Bronchoscopy
• Needle biopsy
• Thoracentesis
• Blood tests

ကိုယ္ခႏၶာထဲ ဘယ္ေလာက္အထိ ျပန္႔ေနျပီလဲ ဆိုတာကို ၾကည့္ျပီး အဆင့္သတ္မွတ္တယ္။ NSCLC အမ်ိဳးအစားကို အဆင့္ ၁ ကေန ၄ အထိခြဲထားတယ္။

ခြဲစိတ္ကုသတာ၊ ကင္ဆာေဆးေပးတာနဲ႔ ဓါတ္ကင္တာေတြ လုပ္တယ္။ စမ္းသပ္ကုသနည္းေတြလဲ လုပ္ပါေသးတယ္။ ကင္ဆာမွန္သမွ်ကို ကုသနည္းအတိုင္း ပင္ရင္းအေၾကာင္းကို ကုသမႈေပးတာနဲ႔ ခံစားေနရမႈ ဒုကၡသက္သာေစေအာင္ လုပ္ေပးတာလို႔ ရွိတယ္။ ခြဲစိတ္တာကို stage I or II NSCLC အတြက္လုပ္ေပးတယ္။ အဆုပ္ကင္ဆာထဲက ၁ဝ-၃၅% ကို ခြဲစိတ္ထုတ္ျပစ္လို႔ ရတယ္။ ခြဲလို႔ရေပမဲ့ ေပ်ာက္သြားျပီလို႔ေတာ့ မဆိုလိုပါ။ အျဖစ္ေႏွးတဲ့အမ်ိဳးအစား၊ စေတြတာက ပိုက္ဆံေစ့လို သီးျခားဟာမ်ိဳးေလးသာဆိုရင္ ၂၅-၄ဝ% ဟာ ၅ ႏွစ္ခံျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဓါတ္ကင္ကုသတာကို NSCLC နဲ႔ SCLC ႏွစ္မ်ိဳးလံုးအတြက္လုပ္တယ္။ ကင္ဆာေပ်ာက္ေစဘို႔ေရာ၊ ခံစားရတာေတြ သက္သာေစဘို႔ေရာ၊ ခြဲစိတ္ကုသမႈနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ေဆးေပးတာနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ တြဲျပီးေတာ့ေရာ လုပ္ေပးတယ္။ လူနာက ခြဲစိတ္တာမခံခ်င္ဘဲ ျငင္းေနရင္လဲလုပ္တယ္။

ကင္ဆာေဆးေပးနည္းကိုလဲ NSCLC နဲ႔ SCLC အတြက္ပါ လုပ္ေပးတယ္။ SCLC လို ျပန္႔ႏွံ႔တာျမန္တဲ့ အမ်ိဳးအစား အတြက္ နည္းေကာင္းျဖစ္တယ္။ စားေဆး၊ ထိုးေဆးေတြ လုပ္တယ္။ Prophylactic brain radiation ဆိုတာ SCLC အမ်ိဳးအစားက ဦးေႏွာက္ကိုျပန္႔တာ ျဖစ္မလာေအာင္ ကာကြယ္တဲ့ အေနနဲ႔ ဓါတ္ကင္ေပးတယ္။

• Lung Cancer (1) အဆုပ္ ကင္ဆာ (၁) http://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/lung-cancer-and-papaya.html
• Lung Cancer (2) အဆုပ္ ကင္ဆာ (၂) http://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/lung-cancer-2.html
• Lung Cancer and Papaya အဆုပ္-ကင္ဆာ နဲ႔ သေဘၤာရြက္ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/lung-cancer-1.html
• Lung cancer therapy is milestone အဆုပ္ကင္ဆာကုသနည္းမွတ္တိုင္ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/lung-cancer-therapy-is-milestone.html
• Smoking and Cancer ေဆးလိပ္နဲ႔ ကင္ဆာ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/smoking-and-cancer.html

Dr. တင့္ေဆြ

Energy drinks and alcohol mix အင္နာဂ်ီဒရင့္ နဲ႔ အရက္

ခုေခတ္မွာ အင္နာဂ်ီဒရင့္ ေခၚ အရည္ေတြေသာက္ၾကတာ ဖက္ရွင္လိုျဖစ္ေနတယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း အလုပ္ပင္ပန္းလို႔ ေသာက္ၾကရတယ္။ အင္နာဂ်ီဒရင့္နဲ႔ အရက္ေရာေသာက္တာ အႏၲရာယ္ရွိတယ္လို႔ ကေနဒါ သုေတသနတခုက ၂၁-၃-၂ဝ၁၇ ရက္ေန႔ကပဲထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ မေတာ္တဆမႈေတြ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာေတြ ပိုျဖစ္ေစတယ္။ ေလ့လာမႈကို ၁၉၈၁ ကေန ၂ဝ၁၆ အထိ ၁၃ ေနရာမွာလုပ္ခဲ့တယ္။

အင္နာဂ်ီဒရင့္ေတြထဲမွာ ေကဖင္းဓါတ္ပါတယ္။ ေသာက္ရင္ ႏိုးၾကားေနမယ္။ အိပ္ခ်င္စိတ္ နည္းေနမယ္။ တက္ၾကြေနမယ္။ ဒါေပမယ့္ အိပ္ခ်ိန္ေျပာင္းေစမယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္ေစမယ္။ ရင္တုန္မယ္။

Energy drinks အင္နာဂ်ီဒရင့္ဆိုတာဘာလဲ
Red Bull နဲ႔ Monster ကို အမ်ားဆံုးေသာက္ၾကတယ္။ 250ml can ထဲမွာ Caffeine ေကဖင္း 80mg ပါတယ္။ Instant coffee မတ္ခြက္တခြက္စာနဲ႔ညီတယ္။ Coca-Cola 330ml can ထဲမွာ 32mg နဲ႔ Diet Coke ထဲမွာ 42 mg ပါတယ္။ သၾကားတမ်ိဳးမ်ိဳးအျပင္ glucuronolactone နဲ႔ taurine လည္း ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ဗီတာမင္ေတြပါထည့္ထားတယ္။ ဘယေဆးလိုပါတာလည္းရွိေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕ 60ml ပုလင္းထဲမွာ ေကဖင္း 160mg ပါတယ္။

Red Bull (250ml can) = 80mg
Monster (500ml can) = 160mg
Coca-Cola (330ml can) = 32mg
Mug of instant coffee = 100mg
Filter coffee = 150mg
Cup of tea = 40mg

ေကဖင္းမ်ားရင္ စိုးရိမ္စိတ္ကဲမယ္။ ေသြးတိုးမယ္။ ေဆာက္တည္ရာမရျဖစ္မယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ တေန႔မွာ ေကဖင္း 200mg ထက္မပိုသင့္ပါ။ သာမန္လူတေယာက္ဟာ 400mg ထက္မပိုသင့္။ ကေလးေတြမွာ 3mg per kg ထက္နည္းသင့္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၂-၃-၂ဝ၁၇

Pneumonia ႏူမိုးနီးယား

မဂၤလာပါ ဆရာ႐ွင့္ သမီးအေဖက အသက္ ၅၆ႏွစ္႐ွိပါၿပီ။ အစားအေသာက္ပ်က္ ညညဖ်ားတာ တလေလာက္ေနေတာ့ အူက်တာေၾကာင့္ဖ်ားတယ္ဆိုလို႔ ႕႕႕႕႕ မွာ သြားခြဲပါတယ္ ခြဲတ့ဲအခ်ိန္မွာလည္း အဖ်ား႐ွိပါတယ္။ ဓာတ္မွန္႐ိုက္ၾကည့္ေတာ့ စီပိုးေတြ႔တယ္ေျပာပါတယ္။ နမိုးနီးယားအခံလည္း႐ွိတယ္ေျပာတယ္။ ေန႔တိုင္း ဖ်ားေနတုန္းပါပဲ အခုဆို ၁၃ရက္႐ွိပါၿပီ။ တေန႔ အဖ်ားက ၃ ႀကိမ္ပါ။ အဆုတ္မွာ နမိုးနီးယားပိုး နည္းနည္းေတြ႔တယ္လို႔ေတာ့ ေဆးစာအုပ္ထဲမွာေရးထားပါတယ္။ ေဆးပဲေသာက္ခိုင္းပါတယ္ စီဖရမ္ လို႔အသံထြက္မလား မသိဘူး။ အဖ်ား တခါတက္ရင္ ၁၀၃-၁၀၄ ပါ။ CS 1 ထိုးေဆးကေတာ့ ၁၀လံုး ထိုးထားၿပီး ၅ ရက္ျပည့္လို႔ ရပ္ထားပါတယ္႐ွင္။

ႏူမိုးနီးယားဆိုတာ အဆုပ္ပိုးဝင္ေရာဂါပါ။ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္ နဲ႔ ဖန္းဂတ္စ္ ေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ျဖစ္ရင္ ေခ်ာင္းဆိုး၊ သလိပ္ထြက္၊ ကိုယ္ပူ၊ အသက္ရွဴသြင္းခ်ိန္မွာ စူးျပီး ရင္ပတ္နာတာေတြ ခံစားရမယ္။ နားၾကပ္နဲ႔ နားေထာင္ရင္ မူမွန္မဟုတ္တဲ့ Crackling sounds အသံၾကားရမယ္။ Wheezing ရင္ၾကပ္သံလဲ ၾကားရႏိုင္တယ္။ ေလဝင္သံ တိုးေနႏိုင္တယ္။ ပဋိဇီဝေဆးေတြ မေပၚခင္က ႏူမိုးနီးယား ျဖစ္တဲ့သူ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ ေသခဲ့ရတယ္။ အခုထိ အေမရိကားမယ္ တႏွစ္မွာ လူ ၃ သန္း ႏူမိုးနီးယား ျဖစ္ေနတယ္။ ၅% ေသဆံုးေနတံုးဘဲ။ သူတို႔ဆီမယ္ လူေသစာရင္းမွာ နံပါတ္ ၆ လိုက္တယ္။

အသက္ရွဴရာကေန ပိုးဝင္တာ ျဖစ္တယ္။ ပိုးတမ်ိဳးမ်ိဳးပါေနတဲ့ အမံႈေလးေတြကို ေရာဂါရွိေနသူက ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်ရင္း ထုတ္ေနတာကို ရွဴသြင္းမိသူ ကူးမယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက သူ႔ကိုယ္ပိုင္ ပါးစပ္ထဲ၊ ႏွာေခါင္းထဲ၊ လည္ေခ်ာင္းထဲ ေနတဲ့ ပိုးက အဆုပ္ထဲ ဝင္လာရာကေန ျဖစ္တယ္။ အိပ္ေနရင္း အဲလို ဝင္တတ္တယ္။ လူရဲ႕ တံု႔ျပန္မႈ သေဘာ ျဖစ္တဲ့ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်ျပီး မၾကိဳက္တာကို ထုတ္ျပစ္ႏိုင္တာ ေကာင္းတယ္။ ပိုးဝင္သူတိုင္းေတာ့ ေရာဂါမရပါ။ အားနည္းေနခ်ိန္၊ တျခားေရာဂါတခုခု ခံစားေနခ်ိန္မွာ ရႏိုင္တယ္။ ကေလးငယ္၊ အသက္ၾကီးလြန္းသူ၊ ခြဲစိတ္ခံထားရသူ၊ အရက္ေသစာ-မူးယစ္ေဆးဝါး ေသာက္စားထားသူ၊ ေဆးလိပ္ ေသာက္သူေတြမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ တုပ္ေကြးလိုနဲ႔ စတယ္။ ဖ်ားလာမယ္။ ခ်မ္းႏိုင္တယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးမယ္။ သလိပ္ထြက္မယ္။ သလိပ္က အေရာင္ရွိႏိုင္တယ္။ ျဖစ္တဲ့ေနရာအလိုက္ လကၡဏာ မတူတတ္ဘူး။ တခ်ိဳ႕က ေခ်ာင္းပိုဆိုးမယ္။ တခ်ိဳ႕က အသက္ရွဴမဝ ျဖစ္မယ္။ ျပာႏွမ္းေနမယ္။ အဆုပ္ကို ဖံုးထားတဲ့အလႊာ Pleura မွာသာ နာတာကို ခံႏိုင္တဲ့ အာရံုေၾကာရွိလို႔ အဲဒီေနရာ ေရာဂါလာျဖစ္ရင္ နာမယ္။ နာရင္ စူးရွျပီးနာတာ။ Pleurisy ေခၚတယ္။ အဆုပ္ဆိုတာ Lobes အစိတ္အပိုင္းေတြ ရွိတယ္။ ဘယ္မွာ ၂ ခု၊ ညာမွာ ၃ ခု။ တခုမွာသာ ျဖစ္တာကို Lobar pneumonia ေခၚတယ္။ အဆုပ္ ႏွစ္ဘက္လံုးမွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Double pneumonia လို႔ ေခၚခဲ့ၾကတယ္။

ထြက္တဲ့ သလိပ္ကို စစ္ေဆးရင္ ျဖစ္တဲ့ပိုးသိမယ္။ ပိုးကိုႏိုင္တဲ့ေဆးကိုလဲ ရွာႏိုင္တယ္။ WBC ေသြးျဖဴဥေတြ မ်ားေနမယ္။ Neutrophils မ်ားေနရင္ ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္၊ Lymphocytes မ်ားေနရင္ ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဖန္းဂတ္စ္၊ တီဘီပိုး ေၾကာင့္ ျဖစ္ဘို႔မ်ားတယ္။

ဓါတ္မွန္ ရိုက္ၾကည့္ရင္ သိမယ္။ Bronchoscopy ကရိယာထည့္ စစ္ေဆးတာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ အဆုပ္အိတ္ထဲ အရည္ ေအာင္း-မ်ားေနတာကို Pleural effusion ေခၚတယ္။ မ်ားရင္ Thoracentesis လုပ္ စုပ္ထုတ္ရမယ္။ Empyema ဆိုတာ ျဖစ္ရင္ ခြဲစိတ္တန္ ခြဲစိတ္ရတယ္။ Thoracoscope ကရိယာသံုးျပီး Video-assisted thoracoscopic surgery or VATS ဆိုတာ လုပ္လာႏိုင္ေနျပီ။

အမ်ားဆံုးတရားခံက Streptococcus pneumoniae ဗက္တီးရီးယားဘဲ။ အခု Pneumococcal conjugate vaccine (PCV13) နဲ႔ Pneumococcal polysaccharide vaccine (PPV23; Pneumovax) ကာကြယ္ေဆး ၂ မ်ိဳး ေပၚေနျပီ။
Pneumococcal conjugate vaccine ကာကြယ္ေဆးကို အေမရိကားမွာ ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆး စာရင္းထဲ ထည့္တယ္။ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြကို ထိုးေပးတယ္။ ႏူမိုးနီးယား ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ လူၾကီး (ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ အရက္သမား၊ စီးကရက္ေသာက္သူ၊ ေဘလံုးထုတ္ထားသူ၊ အသက္အိုသူ) ေတြကို Pneumococcal polysaccharide vaccine ထိုးေပးတယ္။ ၅-၇ ႏွစ္ၾကာတခါ ထပ္ထိုးတယ္။

ပဋိဇီဝေဆးေတြနဲ႔ ကုသမယ္။ Penicillin, Amoxicillin and Clavulanic acid, Erythromycin, Azithromycin နဲ႔ Clarithromycin ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။

နာတာရွည္ အသက္ရွဴလမ္းဆို႔ေရာဂါ Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) နဲ႔ Alcoholism အရက္သမားေတြမွာ Klebsiella pneumoniae နဲ႔ Hemophilus influenzae ပိုးေတြေၾကာင့္ ႏူမိုးနီးယား ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
Third-generation Cephalosporins, Amoxicillin, Clavulanic acid, Fluoroquinolones နဲ႔ Sulfamethoxazole + Trimethoprim ေဆးေတြ ေပးမွရမယ္။

ေျဖးေျဖးခ်င္းျဖစ္တဲ့ Mycoplasma pneumoniae ႏူမိုးနီးယားကို Erythromycin, Clarithromycin, Azithromycin နဲ႔ Fluoroquinolones ေဆးေတြ ေပးရတယ္။ သုေတသန တခုအရ ပဋိဇီဝေဆးနဲ႔အတူ Dexamethasone စတီရြိဳက္ပါ ေပးတာ ရက္တိုေစတယ္။

Legionnaire's disease ဆိုတာ Legionella pneumoniae ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ အဆိပ္ျဖစ္ေစတဲ့ ဓါတ္ရွဴမိရင္ Chemical pneumonitis ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Viral pneumonias ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ႏူမိုးနီးယားဆိုရင္ ေျပာခဲ့တဲ့ေဆးေတြ မတိုးပါ။ Adenoviruses, Rhinovirus, Influenza virus (flu), Respiratory syncytial virus (RSV) နဲ႔ Parainfluenza virus ေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္။ ကိုယ္ခံအား ေကာင္းရင္ ေပ်ာက္လိမ့္မယ္။ ဗက္တီးရီးယားလဲ တြဲေနတတ္ေသးတယ္။ H1N1 Swine influenza A ဝက္တုပ္ေကြးနဲ႔ ႏူမိုးနီးယား တြဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Fungal pneumonia ဖန္းဂတ္စ္ ႏူမိုးနီးယားဟာ Histoplasmosis, Coccidiomycosis, Blastomycosis, Aspergillosis, နဲ႔ Cryptococcosis ေတြကေနျဖစ္တယ္။ Amphotericin B, Fluconazole, Penicillin နဲ႔ Sulfonamides ေဆးေတြ ေပးရမယ္။

လည္ေခ်ာင္းနာ အသက္ရွဴလမ္း အထက္ပိုင္းေရာင္တာေတြဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ မလိုအပ္ဘဲ Antibiotics သံုးရင္ ေဆးယဥ္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ေဆးရံုေတြကေန ဆိုးတဲ့ ပိုးေတြဝင္လို႔ Nosocomial pneumonia ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ လူစုလူေဝးေတြကေနလဲ ဝင္ေစႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ အစုအေဝးေတြမွာ ျဖစ္တဲ့ Staph aureus infections က ၅ဝ% Methicillin ေဆးမတိုးဘူး။ MRSA (Methicillin-resistant Staph aureus) ေခၚတယ္။ ဆိုးတဲ့ Pneumonia ကေန ေသေစႏိုင္တယ္။

Legionnaires disease (လီဂြ်န္နဲရိစ္) ေရာဂါ
ဗက္တီးရီးယား ကေနျဖစ္တဲ့ အဆုပ္ေရာဂါ ႏူမိုးနီးယားတမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ေသႏိုင္တယ္။ ေခ်ာင္းေဘး၊ ေျမာင္းေဘး ေရအိုင္ေဘးေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ Legionella pneumophila, Legionella longbeachae အမ်ိဳးကြဲေတြ ရွိတယ္။

Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Bronchiolitis (ဘေရာင္ခီယိုလိုက္စစ္) စတဲ့ Acute lower respiratory tract infections (LRTIs) အသက္ရွဴလမ္းောအာက္ပိုင္း ရက္တို ပိုးဝင္ေရာဂါေတြဟာ ၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြ ေသဆံုးေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြမွာ ထိပ္က ပါတယ္။ Global Burden of Disease 2000 project အဆိုအရ Measles ဝက္သက္၊ Whooping cough ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုး နဲ႔ Neonatal deaths ေမြးကင္းစေသဆံုးမႈ ေတြမပါဘဲ တြက္ခ်က္ရင္ Acute respiratory tract infection (ARTI) ရက္တို အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ ေေရာဂါေတြေၾကာင့္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေပါင္း ၂႕၁ သန္း ေသဆံုးရတယ္လို႔ သိရတယ္။ ေနာက္ စစ္တမ္းတခု အလိုအရ ၁႕၉ သန္း ရွိတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီအထဲက ၇ဝ% ဟာ အာဖရိကနဲ႔ အေရွ႔ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေဒသေတြ ဒီအရြယ္ ကေလးေတြဟာ အစာအာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ၾကတယ္။ အစားအစာထဲက Vitamin A deficiency နည္းတာလဲပါလို႔ ဗီတာမင္ ေအ ေပးတာ အစက္ရွဴလမ္း ေရာဂါေတြအတြက္ ပိုေကာင္းမလား ၇ ႏွစ္ေအာက္ေကလးေတြကို စမ္းသပ္ေတာ့ မထူးျခားတာ ေတြ႔ရတယ္။ ေကာက္ခ်က္တြဲတဲ့အခါ Vitamin A ကို သတိထားေပးပါလို႔ ထြက္လာတယ္။

ရက္တိုေခ်ာင္းဆိုးတာနဲ႔ အလြယ္ဝယ္ရ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးေတြကို ဆန္းစစ္မႈလုပ္ေတာ့ မေကာင္းတာ သိလာရတယ္။

Diffuse panbronchiolitis (DPB) ေလျပြန္ငယ္ေလူေတြ အမ်ားၾကီးေရာင္ရာကေန ပ်က္စီးတာကိုေခၚတယ္။ Recurrent respiratory tract infection (RTI) အသက္ရွဴလမ္းမ်ာ ခဏခဏပိုးဝင္ရာကေန ဆက္ျဖစ္တာပါ။ ဂ်ပန္မွာေတာင္ လူ တသိန္းမွာ ၁၁ ေယာက္ ျဖစ္တယ္။ Macrolides အုပ္စုဝင္ ပဋိဇီဝေဆးေတြ ၁၉၈ဝ ေက်ာ္ကတည္းက သံုးတယ္။

လည္ေခ်ာင္းနာတာကေနဆက္ျပီး (ရူမက္တစ္) အဖ်ားေရာဂါ ျဖစ္တာ နည္းပါတယ္။ သူကေန ဆိုးလွတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါ ဆက္မျဖစ္ရေလေအာင္ ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ ပနယ္စလင္ကုိ ထိုးေဆး၊ စားေဆး ေပးတယ္။ ထိုးေဆးက ပိုေကာင္းပါတယ္။ ၄ ပါတ္တခါ ထိုးတာထက္ ၂-၃ ပါတ္တခါထိုးရင္ ပိုေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတာလဲရွိတယ္။ တလ တခါထိုးပါကို အျပင္မခိုင္းေသးပါ။

Acetylcysteine နဲ႔ Carbocysteine ေဆးေတြဟာ mucolytic drugs အမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ ခြ်ဲေပ်ာ္ေဆးေတြျဖစ္တယ္။
Anticholinergic drugs ေဆးေတြက ကေလးငယ္ေတြမ်ာ ရင္ၾကပ္လို႔ Wheeze အသံထြက္တာအတြက္ေပးတယ္။

• Pneumonia in Children ကေလးမ်ားတြင္ျဖစ္သည့္ ႏူမိုးနီးယားေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/pneumonia-in-children.html
• Respiratory tract infections (1) အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း (၁) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/respiratory-tract-infections-1.html
• Respiratory tract infections (2) အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/respiratory-tract-infections-2-pleurisy.html
• Pneumonia ႏူမိုးနီးယား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/respiratory-tract-infections-3.html
• Respiratory tract infections (4) အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း (၄) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/respiratory-tract-infections-4.html

Dr. တင့္ေဆြ

Tuesday, March 21, 2017

လ်က္ နဲ႔ လွ်က္

ကို ကို = ဆရာခင္ဗ်ာ လ်က္ နဲ႔ လွ်က္ အသုံးႏႈန္းကိုလည္း သိခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

Su Myat Win = ဆရာေရ လ်က္နဲ႔ လွ်က္ေလးလည္း တခ်က္ေလာက္ တင္ေပးပါအံုုး

လ်က္
ထန္းလ်က္။
ပြဲလ်က္ (ပြဲညွက္သံထြက္သည္)။
ၾကံစည္လ်က္။
မင္းေကာင္းေပလ်က္ မင္းေျမာင္ဖ်က္။
ျပည္ပန္းညိဳ ခ်ိဳခ်င္ပါလ်က္ ဆားကဖ်က္။
လွ်ာႏွင့္လ်က္သည္။
လ်က္ဆား။
သြားလာလ်က္။
ေျပာဆိုလ်က္။

လွ်က္
မံု႔တလွ်က္ = မံု႔ျပား (တယွက္သံထြက္သည္)။
သန္လွ်က္ဓါး
ေရာင္ျဖဴ ျပိဳးျပက္ ဓါးသန္လွ်က္သည္ ထိလ်က္ ရွတိုင္း မွန္သည္သာ။

သန္လွ်က္
သတ္ပံုစာအုပ္ေဟာင္းမွာ သန္လွ်က္လို႔ေရးတယ္။ ေနာက္ထုတ္ေတြမွာ သန္လ်က္လို႔ေရးတယ္။ ျမန္မာ့စြယ္စံုက်မ္းမွာ သန္လ်က္လို႔ေရးပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

ေခြ် ႏွင့္ ေျခြ

ေမာင္ စိုး လိွဳင္ ​= ေခြၽ နဲ႔ ​ေႁခြ အသံုးအႏႈန္​း တင္​​ေပးပါဆရာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ