Monday, April 6, 2020

Plasma Donations from Recovered COVID-19 Patients ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္လူနာ ေသြးသြင္းကုသေပးေနျပီ

ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရျပီး ျပန္ေကာင္းလာသူရဲ႕ေသြးကို လိုအပ္တဲ့လူနာေတြကို သြင္းေပးကုသနည္းကို စမ္းသပ္ေနပါတယ္။ ေသြးထဲက ပလာစမာအရည္ကိုသြင္းေပးတာျဖစ္ပါတယ္။

ကူးစက္ခံရျပီး ျပန္ေကာင္းလာသူရဲ႕ေသြးထဲမွာ အင္တီေဘာ္ဒီ ေခၚ ခုခံႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ဓါတ္ပါေနလို႔ သံုးႏိုင္တာျဖစ္တယ္။

ကယ္လီဖိုးနီးယားမွာ အသက္ ၃၆ ႏွစ္ရွိ အာကာသအင္ဂ်င္နီယာရဲ႕ ပလာစမာကို ေအျပီလ ၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ယူျပီး လူနာ ၃ ေယာက္ကို သြင္းေပးပါတယ္။

Convalescent plasma ေခၚနလံထလူနာေသြးသြင္းကုသနည္းကို တျခားေရာဂါေတြမွာလည္း သံုးပါတယ္။

ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ ေသြးလွူသူေတြကို စုေဆာင္းေနတယ္။ ေရာဂါခံစားေနရတာ ဆိုးတဲ့အဆင့္ေရာက္ေနတဲ့ လူနာေတြ အတြက္သာ ျဖစ္တယ္။

ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္အတြက္ အခုထိ ကာကြယ္ေဆး မရွိေသး။ ကုသေဆး မရွိေသးပါ။ ဘယ္ေဆးျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္သမတက ေျပာေျပာ၊ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ ဘာေရးေရး အတည္ျပဳခ်က္ရထားတဲ့ ကုသေဆး မရွိေသးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂၀၂၀

Genetic Detective Story ကရိုနာမ်ိဳးဗီဇ စံုေထာက္ဇာတ္လမ္း

ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ဘယ္ကစသလဲ၊ ဘယ္လို ျပန္႔ပြားလာသလဲ။ သုေတသနျပဳေနသူေတြက အဲဒီ Genetic Detective Story ေခၚ မ်ိဳးဗီဇ စံုေထာက္ဇာတ္လမ္းကို အေျဖရွာေနၾကပါတယ္။

ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ေရာဂါနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ေဆးသိပၸံအသိပညာ ေလဟာနယ္ကေန စရတယ္။ ဘယ္ကေန ျမစ္ဖ်ားခံသလဲ။ ဘယ္လိုကဘယ္လို ပိုးေတြဟာ ေရခံေျမခံေကာင္းေတြ ေတြ႔လာသလဲ။ ထင္ေၾကးေတြကေတာ့ အံ့ၾသစရာေတြ၊ မယံုၾကည္ႏိုင္တာေတြ၊ ထင္မွတ္မထားခဲ့တာေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး။

တရုပ္ရဲ႕ဇီဝလက္နက္လို႔ အထင္ကေနစလာတာ။ အေမရိကန္စစ္တပ္က အဲဒီဗိုင္ရပ္စ္ ကိုဝူဟန္ကို သယ္ပို႔တာ။ ပိုးေတြထည့္ထားတဲ့ပုလင္း ပြင့္သြားလို႔။ ဓါတ္ခြဲခန္းကေန ထြက္တာ။ ေကာလာဟေလေတြက ေတာမီးေလာင္သလို။

ႏိုင္ငံတကာ သိပၸံပညာရွင္ေတြ အတူလုပ္ေနၾကပါတယ္။ အဲလို nationalist-tinged conspiracy theories လူမ်ိဳးေရးဆန္တဲ့ လ်ိဳ႕ဝွက္အၾကံအစည္ သီအိုရီေတြကို မဟုတ္ေၾကာင္း ေဖၚထုတ္ဘို႔ လုပ္ေနၾကပါတယ္။

ဝူဟန္မွာရွိတဲ့ ေလွာင္ခ်ိဳင့္ေတြထဲက အေကာင္ေတြ၊ သင္းေခြခ်ပ္နဲ႔ လင္းႏို႔လည္းပါတယ္။ တရုပ္လူမ်ိဳးေတြ ေမြးျမဴၾကတယ္။ ဝယ္ယူစားေသာက္ၾကတယ္။ အဲဒီ ပင္လယ္စာေစ်းကလာတာ မျဖစ္ေလာက္။

ကိုလမ္ဘီယာတကၠသိုလ္ ပါေမာကၡ Dr. Simon Anthony နဲ႔ သူတို႔အဖြဲ႔ PREDICT ကေန ဆယ္စုႏွစ္ တခုသာသာ အတြင္းမွာ ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေပါင္း ၁၈၀ ကိုေတြ႔ထားတယ္။ အခုထိေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ပညာရွင္တေယာက္ကမွ မူးရင္းဇစ္ျမစ္ ဘယ္ကလဲလို႔ မေျပာႏိုင္ၾကေသးပါ။

ပညာရွင္ေတြလည္း တသေဘာတည္း မက်ေသးပါ။ တရုပ္နဲ႔ အေမရိကန္ေတြ ဇီဝလက္နက္ဆိုတာကေတာ့ အေထာက္အထား သုည။

Source CNN

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂၀၂၀

PTSD စစ္ပြဲနဲ႔ စစ္သား ကရိုနာနဲ႔ က်န္းမာေရးလုပ္သား

စိတ္ေဆးပညာမွာ Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) ေရာဂါလို႔ရွိတယ္။ စစ္ပြဲျပန္စစ္သားေတြမွာ စိတ္ပိုင္း ထိခိုက္ခံရတာ။ နာတာရွည္စိတ္ဒဏ္ရာ။

ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ေရာဂါအတြက္ တာဝန္ယူေနၾကရတဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြမွာလည္း အလားတူစိတ္ဒဏ္ရာ ရေနၾကတယ္လို႔ အေမရိကန္သုေတသနျပဳသူေတြက ဆိုပါတယ္။

အဆိုးဆံုးျဖစ္ေနတဲ့ နယူေယာ့ျမိဳ႕က ေဆးရံုေတြမွာ အေရးေပၚတာဝန္ယူေနရသူေတြကို ေလ့လာပါတယ္။

အေရးၾကီးလူနာေတြ မ်ားလာေတာ့ မေလာက္ငတဲ့ အသက္ရွဴစက္ကို ဘယ္လူနာကို ဦးစားေပရမလဲ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ရျခင္းဟာလည္း ဆရာဝန္ေတြအတြက္ စိတ္ေသာကေရာက္စရာေတြထဲက တခုျဖစ္ပါသတဲ့။

ဆရာဝန္တဦးက ေျပာပါတယ္။ ေသဆံုးေတာ့မဲ့လူနာေတြကို မ်က္စိေအာက္မွာ ျမင္ေတြ႔ရတာ မဆန္းေတာ့ပါ။ အဲတာမ်ိဳးကို ေက်ာ္လႊားတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ထားျပီးသားပါ။ အခုခက္ေနတာက ခါတိုင္းလို လက္ေလ်ာ့လိုက္ရမဲ့ လူနာမ်ိဳး မဟုတ္ၾကသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ရတာ။

ဆရာဝန္ေတြရဲ႕ စိတ္ထဲထိ ဝင္ၾကည့္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ လူအေရအတြက္ မမ်ားလွပါ။

က်န္မာေရးမွာ တာဝန္ယူေနသူေတြ ဘယ္မွာေနေန ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ က်န္းမာၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂၀၂၀

CDC အေၾကာင္း

ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ ယူအက္စ္ေအမွာ
၁။ ကိုယ့္ျပည္နယ္က်န္းမာေရးဌာန
၂။ CDC နဲ႔
၃။ WHO တို႔ကို ညႊန္းပါတယ္။

FDA အေၾကာင္း မေန႔က ေရးခဲ့တယ္။ ဒီစာမွာ CDC အေၾကာင္း ခပ္တိုတို ေရးပါမယ္။ ယူအက္စ္ေအက Centers for Disease Control and Prevention (CDC) ဆိုတာ အမ်ိဳးသား အမ်ားျပည္သူက်န္းမာေရး အင္စတီက်ဳတခု ျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးသားဆိုတာ တျပည္လံုးနဲ႔ဆိုင္တာ။ ၁-၇-၁၉၄၆ ကတည္းက ထူေထာင္တယ္။ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာျပည္နယ္ အက္တလန္တာျမိဳ႕မွာ ဌာနခ်ဳပ္ ထားတယ္။

ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြက အမ်ားျပည္သူက်န္းမာေရး ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးအတြက္ ေရာဂါ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ၊ ဒုကၡိတျဖစ္ျခင္းေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္တယ္။ ယူအက္စ္အတြက္သာမကာ ႏိုင္ငံတကာအတြက္ပါ။

infectious disease ကူးစက္ေရာဂါေတြ၊ food borne pathogens အစာလမ္းကေနဝင္တဲ့ပိုးေတြ၊ environmental health ပတ္ဝန္းက်င္က်န္းမာေရး၊ occupational safety and health လုပ္ငန္းခြင္က်န္းမာေရး၊ health promotion က်န္းမာေရးျမွင့္တင္ေပးျခင္း၊ injury prevention ထိခိုက္မႈနည္းေစေရးနဲ႔ educational activities က်န္းမာေရး ပညာေပးေတြ လုပ္ေဆာင္တယ္။ ကူးစက္ေရာဂါမဟုတ္တဲ့ obesity ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားျခင္းနဲ႔ diabetes ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါကိုပါ လုပ္တယ္။

Global health ကမာၻ႔က်န္းမာေရး
World Health Organization (WHO) ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔အျပင္ ကူးစက္မႈရွိတဲ့တိုင္းျပည္ေတြက က်န္းမာေရး ဝန္ၾကီးဌာနေတြနဲ႔ပါ လက္တြဲေဆာင္ရြက္တယ္။ တိုင္းျပည္ ၆၀ မွာ တာဝန္ေပးေစလႊတ္ထားတယ္။ WHO နဲ႔ International Health Regulations (IHR) ကတဆင့္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၉၆ ႏိုင္ငံနဲ႔တြဲထားတယ္။ Global Disease Detection Program (GDD) လည္းပါတယ္။ သမတရဲ႕ AIDS Relief (PEPFAR) နဲ႔ Malaria Initiative ေတြကိုလည္း ေဆာင္ရြက္တယ္။

၂၀၀၈ ခုစာရင္းအရ ဝန္ထမ္းအင္အား တေသာင္းခြဲရွိတယ္။ PhD, D.O., or M.D. ဘြဲ႔ရေတြက တဝက္ပါတယ္။ တျခား ပညာရွင္ေတြလည္းပါတယ္။ engineer, entomologist, epidemiologist, biologist, physician, veterinarian, behavioral scientist, nurse, medical technologist, economist, public health advisor, health communicator, toxicologist, chemist, computer scientist နဲ႔ statistician ေတြျဖစ္တယ္။

ျမန္မာျပည္အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔တေတြ အမ်ားၾကီးၾကိဳးစားၾကရမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂၀၂၀

CIA စီအိုင္ေအ

ဆရာခင္ဗ်ာ WHO နဲ႔ FDA ပို႔စ္ေတြ႔တာဖတ္မိပါတယ္၊ ေက်းဇူးလည္းတင္ပါတယ္၊ CIA နဲ႔ FBI လည္းသိရင္ အခ်ိန္ရရင္မ်ွေဝပါဦးဗ်ာ ေက်းဇူးပါ

ေရးဖူးတယ္ ၾကာျပီ။ CIA စီအိုင္ေအ အေၾကာင္းသပ္သပ္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ေရးပါဦးမယ္။ FBI မေရးရေသး။ ျဗိတိန္က MI5, MI6 နည္းနည္းေလး ေရးဖူးတာ ရွာမရေသး။ အစ္ဇေရးလ္က Mossad မေရးရေသး။ KGB ေရးခ်င္ေသးတယ္။

1. CIA စီအိုင္ေအ တဲ့ https://doctortintswe.blogspot.com/2019/04/cia.html
2. Cuban Missile Crisis က်ဴးဘား ဒံုးပ်ံအေရးအခင္းၾကီး https://doctortintswe.blogspot.com/2018/01/cuban-missile-crisis.html
3. FBI probed whether Trump was working for Moscow ထရမ့္ ေမာ္စကိုအတြက္ လုပ္ေပးေနသလား https://doctortintswe.blogspot.com/2019/01/fbi-probed-whether-trump-was-working.html
4. Fragile Empire ျပိဳကြဲႏိုင္ေျခရွိတဲ့ အင္ပါယာ https://doctortintswe.blogspot.com/2016/07/fragile-empire.html
5. Intelligence အပ္က်တာေတာ့သိတယ္ https://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/intelligence.html
6. The CIA is dropping Burmese bombs on China https://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/the-cia-is-dropping-burmese-bombs-on.html
7. The Ugly American က်ည္ဆန္ထြက္မွ လက္နက္မဟုတ္ပါ https://doctortintswe.blogspot.com/2018/04/the-ugly-american.html
8. ကက္စထရို https://doctortintswe.blogspot.com/2016/11/blog-post_88.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂၀၂၀

Coronavirus and Pearl Harbor ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ႏွင့္ ပုလဲဆိပ္ကမ္း

အေမရိကန္စစ္တပ္ ေဆးမွဴးခ်ဳပ္ Dr. Jerome Adams က အခုျဖစ္ေနတဲ့ ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈကို ပုလဲဆိပ္ကမ္း တိုက္ခိုက္ခံရမႈနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာလိုက္ပါတယ္။

၁၉၄၁ ခု ဒီဇဘၤာ (၇) ရက္ေန႔မွာ ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္း အေမရိကန္ပိုင္ ဟာဝိုင္ယီကြ်န္းမွာရွိတဲ့ ပုလဲဆိပ္ကမ္းကို ဂ်ပန္ကေန ဗံုးက်ဲဖ်က္ဆီးခဲ့တယ္။ အငိုက္မိခံရတဲ့အေမရိကန္ပါ ဒုတိယကမာၻစစ္ထဲကို ဝင္ေရာက္လာေစခဲ့ပါတယ္။

ဂ်ပန္က သူရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွကို ဝင္တိုက္ေတာ့မယ့္အေျခအေနမွာ အေမရိကန္ေရတပ္ကေန မေနွာင့္ယွက္ႏိုင္ေစဘို႔ ရည္ရြယ္တာပါ။ အဲဒီေနရာေတြကို ျဗိတိန္၊ နယ္သာလန္နဲ႔ အေမရိကန္ေတြက ပိုင္ဆိုင္ထားတယ္။ ပုလဲဆိပ္ကမ္းကို ဗံုးၾကဲျပီးေနာက္ (၇) နာရီအၾကာမွာ ဂ်ပန္ဟာ အေမရိကန္ကသိမ္းထားတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္၊ ဂူအမ္ကြ်န္းနဲ႔ ဝိခ္ကြ်န္းေတြကို ဝင္တိုက္တယ္။ ျဗိတိသွ်ပိုင္ ေဟာင္ေကာင္နဲ႔ မေလးကြ်န္းစြယ္ကိုဝင္တိုက္တယ္။

၇-၁၂-၁၉၄၁ ေန႔ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၇ နာရီ ၄၈ မိနစ္မွာ ပုလဲဆိပ္ကမ္းတိုက္ပြဲစတယ္။ ဂ်ပန္တိုက္ေလယာဥ္ ၃၅၃ စီးပါတယ္။ တိုက္ေလယာဥ္၊ ဗံုးၾကဲေလယာဥ္နဲ႔ တိုပီဒိုတပ္တိုက္ေလယာဥ္ေတြသံုးတယ္။ ၂ ေခါက္တိုက္တာျဖစ္တယ္။ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာၾကီး (၆) စီးကေနလာၾကတာ။ အေမရိကန္ေရတပ္သေဘၤာႀကီး (၈) စီး ပ်က္စီးသြားတယ္။ (၄) စီး နစ္သြားတယ္။ ေနာင္မွာ အရီဇိုနာသေဘၤာကိုျပန္ဆယ္ယူတယ္။ (၆) စီးကိုျပန္သံုးလို႔ရေအာင္ျပင္ယူတယ္။ အေမရိကန္ ခရုစ္သေဘၤာ (၃) စီး၊ ဖ်က္သေဘၤာ (၃) စီး၊ ေလ့က်င့္ေရးသေဘၤာတစီးနဲ႔ မိုင္းခ်သေဘၤာတစီးကိုလည္း ႏွစ္ျမွဳပ္ႏိုင္တယ္။ အေမရိကန္ေလယာဥ္ေပါင္း (၁၈၈) စီးပ်က္စီးတယ္။ အေမရိကန္လူမ်ိဳးေပါင္း (၂၄ဝ၃) ေယာက္ ေသဆံုးတယ္။ (၁၁၇၈) ေယာက္ဒဏ္ရာရတယ္။ ဓါတ္အားေပးစက္ရံု၊ သေဘၤာဆိပ္၊ ျပင္ဆင္စက္ရံု၊ ေလာင္စာဆီ ေလွာင္ကန္၊ တိုပီဒိုသို သိုေလွာင္စခန္း၊ စတာေတြလည္း ပ်က္စီးခဲ့တယ္။

ဂ်ပန္က ေလယာဥ္ ၂၉ စီး၊ ေရငုပ္သေဘၤာ (၅) စီးနဲ႔ လူ (၆၄) ေယာက္သာပ်က္စီဆံုးရွံဳးတယ္။ တေယာက္ဖမ္းခံရတယ္။ အဲလိုအတိုက္ခံရေတာ့ အေမရိကန္ေတြ ပစိဖိတ္စစ္မ်က္ႏွာေရာ ဥေရာပစစ္မ်က္ႏွာမွာပါ ဒုတိယကမာၻစစ္ထဲ ဝင္တိုက္္ဘို႔ စိတ္အားသန္လာေစျပီး ေနာက္တရက္ ၈-၁၂-၁၉၄၁ ရက္ေန႔မွာ အေမရိကန္ကေန ဂ်ပန္ကိုစစ္ေႀကညာ လိုက္တယ္။ ဂ်ာမဏီနဲ႔ အီတလီကလည္း ၁၁-၁၂-၁၉၄၁ ေန႔မွာ အေမရိကကိုစစ္ေႀကညာလိုက္တယ္။ ဒိအရင္ ၁၉၄ဝ မွာ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံကို ဂ်ာမန္တပ္ေတြက ဝင္သိမ္းကတည္းက အေမရိကန္က စစ္ထဲဝင္ဘို႔ စဥ္းစားေနပါျပီ။ ယူေကကို တိတ္တဆိတ္ကူေနရာကေန ေျပာင္ျပာင္တင္းတင္းကူမယ္လို႔ ျဖစ္လာတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အခုခ်ိန္အထိေတာ့ ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈဟာ မၾကီးမားေသးပါ။ တရုပ္ျဖဴက်ဴးေက်ာ္မႈေလာက္ မဆိုးပါ။ ပလိပ္ေရာဂါကပ္ၾကီးနဲ႔ ႏိႈင္းမရ။ ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါကပ္နဲ႔လည္း မယွဥ္သာ။ ရာသီတုပ္ေကြးလိုလည္း မဆိုးပါ။

ဒါေပမဲ့ ေပါ့ဆလို႔မရ။ ရန္သူလာရာလမ္းေၾကာင္းကို သိရမယ္။ ကာကြယ္တိုက္ခိုက္နည္း အမွန္အတိုင္းလုပ္ရပါမယ္။ သန္း ၅၀ ေက်ာ္လူတိုင္းမွာ စစ္ေရးအျမင္ ရွိရမယ္။

Pearl Harbor ရုပ္ရွင္ထဲမွာ မင္းသမီး Kate Beckinsale က သူနာျပဳဆရာမ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂၀၂၀

ယထာဘူတ ႏွင့္ ေအာက္ျမစ္ေရာဂါ

ျမန္မာစာမွာ သိခ်င္တာေလး ေမးပါရေစဆရာ ယထာဘူတက်က်ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ ကို သိပ့္နားမလည္ ျဖစ္ေနတယ္ ဆရာ အခ်ိန္ရရင္ သမီးကို ရွင္းျပေပးပါလား ဆရာ။

ယထာဘူတဆိုတာ ပါဠိစာလံုးျဖစ္တယ္။
ယထာဘူတံ = ျဖစ္သည္အတိုင္း၊ ဟုတ္မွန္သည္အေလ်ာက္
ယထာဘူတ ညာဏဒႆန = ဟုတ္မွန္သည္အတိုင္းေသာ ညဏ္အျမင္

ယထာဘူတက်က်လို႔ေရးတာက ျမန္မာစာ။ ထိုအတိုင္းက်ေအာင္၊ ကိုက္ညီေအာင္၊ ျဖစ္ေစေအာင္လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။

သိပ့္ မွာ ေအာက္ျမစ္ မလိုအပ္ပါ။ စာဆိုတာ အပိုမပါရ၊ မလိုေစရ။ အဲတာလည္း ယထာဘူတ။

ေအာက္ျမစ္အပိုေရာဂါဆန္းလို႔ စာတပုဒ္ ေရးထားတယ္။

၁။ ဆရာရွင့္ သမီးလက့္က လက့္ဆစ္ လက့္ေခ်ာင္း လက့္ေကာက့္ဝတ္ေတြ မလူပ့္နိုင္ေလာက့္ေအာင္ကိုက့္ပါတယ္ရွင့္ ေရာင္တာမရွိပါဘူးရွင့္ ေညာင္းပီကိုက့္တာပါ ရွင့္ ASO စစ္ေတာ့ မရွိပါဘူးရွင့္

သမီးဆိုသူ အသက္ မသိ။ ရာသီ မသိ။ အိမ္ေထာင္ေရး မသိ။ လက့္ဆစ္ လက့္ေခ်ာင္း လက့္ေကာက့္ဝတ္ေတြ မလူပ့္နိုင္ေလာက့္ေအာင္ ကိုက့္ပါတယ္ရွင့္ ေတြမွာ ေအာက္ျမစ္ မလိုအပ္။ ေညာင္းပီ မွာ ရရစ္လိုအပ္။

အဲလိုစာေရးနည္းကို ဘယ္ေက်ာင္း ဘယ္ဆရာဆရာမက သင္ေပးပါသလဲ။

၂။ အသက္ ၃၀၊ မ၊ အိမ္ေထာင္မရိွ႕။ ဆရာရွင့္ ရင္ဘက္ေအာင့္ေနတာ ၇ လေလာက္ရိွ႕ပါျပီရွင့္ အသက္ရႈမဝသလို ေမာေနတက္လို႔ပါရွင့္ ေတာင္တက္ခရီးလိုအားကစားျပင္းျပင္းထန္ထန္လုပ္သင့္ပါသလားရွင့္ ဘာေတြ ကာကြယ္မႈ႕ ျပဳလုပ္ရန္ ႏွင့္ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳး ေဆာင္ထားရန္ ညႊန္ျကားေပးပါရွင့္

ရာသီ မသိ။ ေသြးအား Hb နည္း မနည္း မသိ။ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း မသိ။ ေသြးတိုး ဆီးခ်ိဳ မသိ။ လူ ဝသလား မသိ။
ရိွ႕ နဲ႔ မႈ႕ ေတြမွာ (႕) မလုိပါ။

၃။ မဂၤလာပါဆရာ ခေလးသိပ့္တာလား သိမ့္တာလား ဘယ္ဟာသံုးရမလည္းဆရာ

ကေလးသိပ္သည္လို႔သာေရးတယ္။ ေအာက္ျမစ္ ပါစရာမလို။

၄။ ကေလးအသက္ ၁ႏွစ္နဲ႔ ၈လ႐ွိပါၿပီ။ ငိုတာတအားပဲဆရာ။ ငိုရင္ေျခေထာက္ေတြကိုကုပ္ၿပီးေတာ့ငိုတယ္။ ေဆးရံုသြားျပတာ အစာအိမ္ေဆးေပးလိုက့္တယ္။ ကေလးကမသက္သာဘူးဆရာ။ ဓာတ္မွန္လဲ႐ိုက့္ၿပီးပါၿပီ။ ဘာမွမျဖစ့္ဘူးတဲ့။ ျဖစ္တာ ၁၀ရက္ေက်ာ္ေနၿပီဆရာ။ သမီးတို႔ဘာလိုလုပ့္ရမဘဲေျပာျပေပးပါဆရာ။ ေက်းဇူးျပဳ႕ၿပီး။ သားဦးပါ။ မိခင္ႏု႔ိပဲတိုက္တယ္။ အခု႔ေဆးရံု ဆရာမက ဆန္ျပဳတ့္ပဲတိုက့္ခိုင္းပါတယ္။ မသက့္သာပါဘူး ပထမေဆးရံုသြားတုန္းကေပးတဲ့ေဆးပါ ေအာက့္ကေဆးက ရက္ခ်ိန္းကေပးတဲ့ေဆးပါ အခု႔ေန႔ဆီးမသြားဘူးဆရာ အခု႔ခ်ိန္ထိ့ငိုေနတံုပါပဲ ဘယ္လိုလုပ့္ရမလဲ လမ္းၫြန္းေပးပါဆရာ

လိုက့္၊ ႐ိုက့္၊ ေက်းဇူးျပဳ႕၊ အခု႔၊ ဆန္ျပဳတ့္၊ မသက့္သာ၊ ေအာက့္ကေဆး၊ အခု႔ခ်ိန္ထိ့၊ ဘယ္လိုလုပ့္ရမလဲ ေတြအားလံုးမွာ ေအာက္ျမစ္ေတြ မလိုအပ္ပါ။ ညတုန္းကပဲ အဲဒီအေၾကာင္း ေရးတင္လိုက္ေသးတယ္။ ကေလးက အသည္းအသန္ ငိုေနခ်ိန္မွာ စာရိုက္တာ အပိုေတြထည့္လို႔ အခ်ိန္ပိုကုန္ေစတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က စာရိုက္တာကို အေျဖစာပို႔ျပီးမွသာ ျပန္ေရးပါတယ္။

၅။ သမီးအသက္ ၃၂ပါ အိပ္ေဆးအေၾကာင္းသိ့ျခင္လုိ႔ပါ အိပ္ေဆးဟာ လုိတာထက္ပုိေသာက္ရင္ ဘာျဖစ္တတ္လည္း ဥပမာ ၅လုံး ေလာက္ထိ့ေသာက္မယ္ဆုိရင္ေပါ့ ဘယ္ရက္ထိ့ အိပ္ေပ်ာ္တတ္တာလည္းဆရာ အမ်ားျကီးေသာက္ရင္ ေသတတ္တယ္ၾကားဖူးတာ မွန္လားဆရာ

၆။ အိမ္ေထာင္သည္ ကေလးတေယာက္အေမ ပါ။ အသက္၂၈ နွစ္ရွိပါျပီ။ က်မ စိတ္က်န္းမာေရး ဆရာဝန္နဲ့ ျပခ်င္လို့ပါ။ ဆရာလမ္းညွြန္မႈ့ျပု့ပါအံုးရွင္။ (ေမးခြန္းအျပည္အစံု မထည့္ပါ။)

ေမးခြန္းေတြမွာ ေအာက္ျမင္အပိုေတြသာမက တျခားသတ္ပံုျပင္စရာေတြ အမ်ားၾကီး။

၍႕၊ ၏့၊ စြဲး၊ စဲး၊ ထဲး၊ ဆဲး၊ မဲး၊ မႈ႔၊ သဲး၊ ဥဴး၊ ဧး၊ ရြဲး၊ ခဲး၊ ပဲး၊ စတာေတြကို အခု မေရးၾကေတာ့ပါ။ ေရွးတုန္းကေတာ့ ေရးပါတယ္။

ေအာက္ျမစ္အပိုအပါအဝင္ တျခားသတ္ပံုအမွားေတြကို ေန႔တိုင္းဖတ္ရတယ္။ ေက်ာင္းေတြမွာ အဲလိုသင္ေနျပီလား မသိပါ။ ေခတ္ဆိုတာ ပိုျမန္ရတယ္။ ပိုလြယ္ရတယ္။ ပိုမွန္ရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂၀၂၀

Sunday, April 5, 2020

WHO နဲ႔ FDA တျခားစီ

ဆရာေရ ဒီလိုဆိုရင္ WHO နဲ႕ FDA က ဘယ္လိုဆက္စပ္မႈရွိလဲဆရာ။ သူတို႕ႏွစ္ဖြဲ႕က လုံးဝသီးျခားစီလား။ သို႕မဟုတ္ အျပန္အလွန္ သက္ေရာက္မႈက ဘာေတြလဲဆရာ။ ေက်းဇူးပါ။

တျခားစီ။ WHO က UN လက္ေအာက္။ FDA က ယူအက္စ္ေအ။ FDA က ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုမွာ ရွိတယ္။ အမည္ နည္းနည္း ကြဲႏိုင္တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း FDA ရွိတယ္။ ပို႔စ္မွာ ယူအက္စ္ FDA ကုိ ကိုးကားတယ္။ ကြာျခားခ်က္က ေဆးေတြက FDA နဲ႔သာဆိုင္တယ္။ WHO က က်န္းမာေရး။

World Health Organization (WHO) ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲၾကီးက ကုလသမဂၢရဲ႕ အထူးေအဂ်င္စီတခု ျဖစ္တယ္။ ဂ်နီဗာမွာ ဌာနခ်ဳပ္ထားတယ္။ ၇-၄-၁၉၄၈ မွာစထူေထာင္တယ္။ World Health Day ကမာၻ႔က်န္းမာေရးေန႔ အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတယ္။

သူ႔အဓိကတာဝန္ေတြက
1. Communicable diseases ကူးစက္ေရာဂါမ်ား
2. Non-communicable diseases မကူးစက္ေရာဂါမ်ား
3. Environmental health ပတ္ဝန္းက်င္က်န္းမာေရး
4. Life course and life style လူေနမႈပံုစံက်န္းမာေရး
5. Surgery and trauma care ခြဲစိတ္ကုသမႈႏွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ
6. Emergency work အေရးေပၚ
7. Health policy က်န္းမာေရးေပၚလစီ

Food and Drug Administration (FDA or USFDA) အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါး ၾကီးၾကပ္ေရးအဖြဲ႔ (ယူအက္စ္ေအ)

အဓိကလုပ္ငန္းမ်ား
1. food safety အစားအေသာက္လံုျခံဳမႈ
2. tobacco products တိုဘက္ကို (ေဆးလိပ္)
3. dietary supplements ျဖည့္စြက္စာမ်ား
4. prescription and over-the-counter pharmaceutical drugs ေဆးဝါးမ်ား
5. vaccines ကာကြယ္ေဆးမ်ား
6. biopharmaceuticals ဇီဝေဆးမ်ား
7. blood transfusions ေသြးသြင္းျခင္းမ်ား
8. medical devices ေဆးဝါးသံုးပစၥည္းမ်ား
9. electromagnetic radiation emitting devices (ERED) အီလက္ထေရာနစ္ကရိယာမ်ား
10. cosmetics အလွအပပစၥည္းမ်ား
11. animal foods & feed and veterinary products တိရစာၧန္ေဆးမ်ား

ေဆးသစ္ ေဆးေဟာင္း ကာကြယ္ေဆး ထုတ္လုပ္တာ FDA နဲ႔သာဆိုင္ျပီး WHO နဲ႔ မဆိုင္ပါ။ CDC ကရွိေသးတယ္။ ထည့္မေရးေသးပါ။

ျမန္မာျပည္မွာက ဥပေဒေရာ စည္းကမ္းပါ အေတာ္နည္းေသးတယ္။ စာေတြ႔မွာ သူငယ္တန္းအဆင့္နဲ႔ ထိပ္တက္ ေျပာေနသူေတြက မနည္းပါ။ အမ်ားၾကီးၾကိဳးစားၾကရမယ္။ ကြ်န္ေတာ္လည္း နည္းနည္းသာ သိေသးတာ။ ၾကိဳးစားရဦးမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂၀၂၀

Spring ေႏြဦး

သန္ေဆာင္းခါေႏြ၊ သံုးေထြဥတု၊ ရတုေျခာက္လီ၊ ရာသီသာစြာ့၊ ဆဲ့ႏွစ္လတြင္ (ဣသိသိဂၤပ်ိဳ႕)

ဝသန္ မိုး၊ ေဟမန္ ေဆာင္း ႏွင့္ ဂိမွာန ေႏြဥတု။
မိုးဦး၊ မိုး၊ ေဆာင္းဦး၊ ေဆာင္း၊ ေႏြဦး ႏွင့္ ေႏြ။
တန္ခူး၊ ကဆုန္၊ နယုန္၊ ဝါဆို၊ ဝါေခါင္၊ ေတာ္သလင္း၊ သီတင္းကြ်တ္၊ တန္ေဆာင္မုန္း၊ နတ္ေတာ္၊ ျပာသို၊ တပို႔တြဲ ႏွင့္ တေပါင္း။

ဝသႏၲ = ေႏြဦး
ဝသန္ = ေႏြဦး (ဝသႏၲ)
ဝသန္ = မိုးဥတု (ဝႆာန)
ဝသုန္ = ေျမ

ယခင္ထုတ္သတ္ပံု (၁)
ဂိမွာန္ရာသီ
ဂိမွ = ေႏြကာလ
ဂမွႏၲ

ယခင္ထုတ္သတ္ပံု (၂)
ဂိမွာနဥတု = (ပါ) ဂိမွာန ေႏြဥတု

ေနာက္ထုတ္သတ္ပံု
ဂိမွာန္ = ေႏြဥတု

တျခားအေရးအသားမ်ား
၁။ Pali Myanmar Dictionary
ဂမႏၲ (သီ၊ဋီ၊သစ္၊၂။၂၂၂)ပုဒ္သည္ ဂေမႏၲပုဒ္မွ ပ်က္လာေသာပုဒ္ ျဖစ္ဟန္ရွိသည္။

၂။ ဥတုသည္ ေဟမႏၲဥတု ဂိမႏၲဥတု ဝႆႏၲဥတု အားျဖင့္သံုးပါးအျပားရွိ၏။

၃။ ဂိမႏၲ ေႏြဥတု = တေပါင္းလျပည့္ + လကြယ္ တပကၡ

၄။ ေႏြဥတု(ဂိမႏၲ) တေပါင္းလျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္ ေန႔မွ ဝါဆိုလျပည့္ေန႔အထိ ၄ လ၊ ရက္အားျဖင့္ ၁၁၈ ရက္ ၾကာျမင့္ပါတယ္။

ပါဠိ-ျမန္မာ အဘိဓာန္
ဂိမွ = ေႏြဥတု။ ေႏြရာသီ။ ေႏြလ။ နယုန္-ဝါဆို ႏွစ္လ။
ဂိမွံ = ေႏြလပတ္လံုး။
ဂိမွ ကာလ = ေႏြအခါ။
ဂိမွ သမယ = ေႏြအခါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၄-၂၀၂၀

Coronavirus ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ကပ္ေရာဂါ ဘရိဖင္း

အိမ္ျဖဴေတာ္က ေန႔စဥ္လုပ္ပါတယ္။

အေမရိကန္စစ္တပ္
ႏိုင္း-အလဲဗင္းေခၚ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရမႈထက္ ေသဆံုးသူ ၃ ဆ ေက်ာ္ျပီ။ အဆိုးဆံုးေနရာ နယူးေယာ့ျမိဳ႕မွာ စစ္သည္ေတြ တာဝန္ခ်ထားလိုက္တယ္။ စစ္တပ္က သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ႏွာေခါင္းစည္းေတြ ဝတ္စံုေတြ အသက္ရွဴစက္ေတြကို လိုတဲ့ဦးစားေပးေနရာေတြကို ပို႔ေဆာင္ေပးတယ္။

သမတ
အတည္ျပဳခ်က္မရေသးတဲ့ ငွက္ဖ်ားေဆးကို ဆက္ျပီးတိုက္တြန္းေနတယ္။ ဟိုက္ဒေရာ့ဆီကလိုရိုကြင္း။

ဆရာဝန္
ေဒါက္တာေဖၚခ်ီကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အျပင္းအထန္လံုးပမ္းေနရဆဲလို႔ ေျပာလိုက္တယ္။

တကမာၻလံုး
ကူးစက္မႈ စုစုေပါင္း 1,272,737
လူနာသစ္ စုစုေပါင္း +71,254
ေသဆံုးမႈ စုစုေပါင္း 69,418
ျပန္ေကာင္းလာသူ စုစုေပါင္း 261,485

အဆိုးဆံုးႏိုင္ငံမ်ား
ႏိုင္ငံ ကူးစက္မႈေပါင္း အသစ္ကူးစက္မႈေပါင္း ေသဆံုးမႈေပါင္း အသစ္ေသဆံုးမႈေပါင္း
1. USA 336,550 +25,193 9,610 +1,159
2. Spain 131,646 +5,478 12,641 +694
3. Italy 128,948 +4,316 15,887 +525
4. Germany 100,123 +4,031 1,584 +140
5. France 92,839 +2,886 8,078 +518
6. China 81,669 3,329
7. Iran 58,226 +2,483 3,603 +151
8. UK 47,806 +5,903 4,934 +621
9. Turkey 27,069 +3,135 574 +73
10. Switzerland 21,100 +595 715 +49

ျမန္မာႏိုင္ငံ Myanmar ကူးစက္မႈ 21 ေသဆံုးမႈ 1

Coronavirus ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္လို႔ ေျပာင္လဲေရးသားပါေတာ့မယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၄-၂၀၂၀
ည ၈ နာရီ ၂၁ မိနစ္။

Flowering Pear ပန္းျဖဴမွန္မွန္ေျပာ

မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္း အေလးခ်ိန္ကို မွတ္သားရလြယ္ေအာင္ စာဆိုလုပ္ထားတယ္။ မင္းျဖူမွန္မွန္ေျပာ။ ပဖဗဘမ ၾကာသပေတးဆိုတာ တနဂၤေႏြကေန စေရတြက္ရင္ နံပတ္ ၅ ျဖစ္လို႔ ၅၅၅၅၅ ပိႆာ။

အခုရာသီ ကြ်န္ေတာ္ေနတဲ့အရပ္မွာ ပန္းေတြပြင့္ၾကျပီ။ ပန္းျဖဴေတြက ပိုမ်ားတယ္။ ပန္းျဖဴမွန္မွန္ေျပာလို႔ ေမးရမယ္။ အျဖဴေရာင္ပန္းေတြက အမ်ိဳးအမည္မ်ားလို႔။
White Dogwood
Bradford Flowering Pear
Cleveland Flowering Pear
Yoshino Flowering Cherry

အိမ္မွာ Flowering Pear နဲ႔ တဘက္အိမ္မွာ White Dogwood ပန္းအျဖဴပြင့္တဲ့အပင္ေတြရွိတယ္။ တျမိဳ႕လံုးဆိုရင္ ၅၅၅၅၅ ပင္ရွိမလား မေျပာတတ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၄-၂၀၂၀

Development of New Vaccines ကာကြယ္ေဆးသစ္ ဘယ္လိုထုပ္လုပ္ရသလဲ

အဆင့္ဆင့္ လုပ္ေဆာင္ရပါတယ္။
1. Exploratory stage စမ္းသပ္ရွာေဖြျခင္း
2. Pre-clinical stage လူနာေတြကို မစမ္းမီ
3. Clinical development လူနာေတြကို စမ္းသံုးျခင္း
4. Regulatory review and approval အတည္ျပဳရန္ ဆန္းစစ္ျခင္း
5. Manufacturing ထုတ္လုပ္ျခင္း
6. Quality control အရည္အေသြးထိန္းသိမ္ျခင္း။

Clinical development လူနာေတြကို စမ္းသံုးျခင္းမွာ ၃ ဆင့္လုပ္ရတယ္။
Phase I လူအုပ္စုနည္းနည္းကိုသာစမ္းျခင္း
Phase II လူအမ်ိုးုမ်ိဳး (အသက္၊ ကိုယ္ခံက်န္းမာေရး) ကို စမ္းျခင္းနဲ႔
Phase III လူေတြေထာင္ဂဏန္းအထိ စမ္းနည္း။
Phase IV တခ်ိဳ႕ကာကြယ္ေဆးေတြကို လိုင္စင္ခ်ေပးျပီးမွလည္း လုပ္ရေသးတယ္။

Vaccine Product Approval Process အတည္ျပဳခ်က္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြလည္းရွိေသးတယ္။ မေရးေတာ့ပါ။

ကိုဗစ္-၁၉ ကာကြယ္ေဆးကို လူေတြကို စတင္စမ္းေနျပီ။ အဆင့္ေတြက်န္ေသးတယ္။ တႏွစ္ကေန တႏွစ္ခြဲေလာက္ ၾကာမွသာ တကယ့္ကာကြယ္ေဆး ထြက္လာ သံုးလာႏိုင္ပါမယ္။

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ လာေတာ့မယ္ဆိုလား။ ေဖ့စ္ဘြတ္က အတည္ျပဳခ်က္ေတြ ေပးေနၾကျပီ။

ကြ်န္ေတာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာ ညံ့တာေတြက အလြန္ကို အလြန္႔အလြန္ကို မ်ားတာပါကလား။

ကြ်န္ေတာ္လည္း စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းေတြမွာ ကိုရိုနာကြယ္ေဆး အခမဲ့ထိုးေပးေနတာမ်ိဳး မျဖစ္ေစခ်င္သူ မဟုတ္ပါ။

Coronavirus Vaccine Tial ကိုရိုနာကြယ္ေဆး စမ္းသပ္ေနမႈမ်ား

ယူေကႏိုင္ငံ Oxford University ကေန ၁၀-၁-၂၀၂၀ ေန႔က စတင္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ တရုပ္ဆရာဝန္ေတြကေန COVID-19 virus genetic sequence ကိုထုတ္ျပန္ေပးျပီးမွာ စတင္တာျဖစ္တယ္။ တရုပ္ျပည္မွာလည္း ဝူဟန္က အသက္ ၁၈ ႏွစ္ကေန ၆၀ အထိရွိၾကတဲ့ လူ ၁၀၈ ေယာက္ကို ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ စမ္းသပ္ခံသူေတြကို ၁၄ ရက္ၾကာ သီးျခား ခြဲထားမယ္။ adenovirus-based Ad5-nCoV ေဆးလို႔ေခၚတယ္။ CanSino Biologics နဲ႔ ပူးတြဲလုပ္ေနတာ ျဖစ္တယ္။ ယူေကအဖြဲ႔က အေကာင္ေတြကို စမ္းျပီးျပီ။ Salisbury နားက Public Health England (PHE) laboratory မွာ လုပ္ေနတာ။

ယူအက္စ္ US National Institutes of Health ကေန Moderna’s mRNA-based coronavirus vaccine ကာကြယ္ေဆး စမ္းတယ္။ mRNA-1273 လို႔ေခၚတယ္။

GlaxoSmithKline ကလည္း တရုပ္ျပည္က Clover Biopharmaceuticals နဲ႔ တြဲလုပ္ေနတယ္။

အေမရိကန္ Biomedical Advanced Research and Development Authority (BARDA) က Sanofi and Johnson & Johnson နဲ႔တြဲလုပ္ေနတယ္။

ယူအက္စ္မွာ ပဌမဆံုးလူကို စမ္းသပ္ထိုးေပးတာကို ၁၆-၃-၂၀၂၀ ေန႔က စတယ္။

ကိုဗစ္-၁၉ ကာကြယ္ေဆး တႏွစ္ကေန တႏွစ္ခြဲေလာက္ ၾကာမွသာ တကယ့္ကာကြယ္ေဆး ထြက္လာ သံုးလာႏိုင္ပါမယ္။

WHO ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ အနည္းဆံုး ေနရာ ၂၀မွာ စမ္းသပ္မႈေတြ အဆင့္ဆင့္ လုပ္ေနတယ္လို႔ သိရတယ္။ အဲဒီစာရင္းထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအမည္ မေတြ႔မိပါ။ ေဆာရီး။ ျမန္မာလိုေရးတဲ့ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာေတာ့ မ်ားလိုက္တာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၄-၂၀၂၀

Upside Down ေဇာက္ထိုးကို အတည့္ဟုေခၚသည္

ေဆြမေတာ္မ်ိဳးမစပ္သူေတြကို အမ်ိဳးေတြတဲ့။
အေဖ အေမမဟုတ္သူဆီကို စာေရးၾကတာ သမီးကတဲ့။ သားကတဲ့
ကိုယ့္ထက္ၾကီးလည္း ေကာင္ေလးတဲ့။
လူျမင္ရင္ အဘေခၚတဲ့ေခတ္ကေန စတယ္။

မ်က္ႏွာမျမင္ရတာကို ေဖ့စ္ဘြတ္တဲ့။
မိတ္ေဆြ မဟုတ္ရင္ ဖရင္းတဲ့။
လိုက္ခ္ ထဲမွာလည္း မၾကိဳက္လို႔လုပ္တာ ပါႏိုင္တယ္။
ဘေလာ့ထားသူ အေကာင့္သစ္နဲ႔ ဖရင္းျဖစ္သတဲ့။

ကိုရိုနာ မကာကြယ္နည္းကို အိမ္ဦးခန္းမွာ ကပ္ထားၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၄-၂၀၂၀

WHO နဲ႔ FDA မတူတာ သိၾကပါ

တင္ေနၾကတယ္။ ရွယ္ေနၾကတယ္။ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေဆးထုတ္ဖို႔ WHO အတည္ျပဳခ်က္ ေစာင့္ေနသတဲ့။ အဲတာလည္း အေတာ္ကိုလြဲမွားတာေတြထဲက တခု။ မွားတာေတြဆို တင္ၾကတယ္။ ရွယ္ၾကတယ္။ လိမ္တာေတြဆို တင္ၾကတယ္။ ရွယ္ၾကတယ္။

ေဆးတိုင္းကို FDA က အတည္ျပဳခ်က္ေပးရတယ္။ FDA Approval Process အတည္ျပဳခ်က္အဆင္ဆင့္ရွိတယ္။ အစိုးရက လုပ္ထားတာ။ အဲတာရမွသာ ေဆးကို ေစ်းကြက္ထဲမွာ ေရာင္းခ်ခြင့္ရွိတယ္။ ေဆးသာမက ေဆးပစၥည္းနဲ႔ ကရိယာေတြလည္း အဲလိုပဲ။ ေဆးထဲမွာ ကာကြယ္ေဆးေရာ ကုသေဆးေတြပါပါတယ္။

ေဆးကုမၸဏီေတြ FDA approval ရလိုရင္ အဆင့္ ၅ ဆင့္ျဖတ္ရတယ္။ discovery/concept, preclinical research, clinical research, FDA review and FDA post-market safety monitoring ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးကုမၸဏီေတြဟာ ေဆးကို အရင္ဆံုး ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ စမ္းသပ္ရတယ္။ ေနာက္တဆင့္ သက္ရွိအေကာင္ေတြကို စမ္းရတယ္။ ေသခ်ာတာကို FDA တင္ရတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းစမ္းသပ္မႈ ေဒတာေတြပါရတယ္။ ဘယ္လို ထုတ္လုပ္သလဲ အဆင့္ေတြပါရတယ္။ သက္ရွိအေကာင္ေတြစမ္းသပ္မႈ ေဒတာေတြပါရတယ္။ label ေခၚ ေဆးညႊန္း ပါရတယ္။ ထိေရာက္မႈနဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ။

FDA ကပညာရွင္ေတြက စစ္ေဆးမယ္။ အက်ိဳးနဲ႔ အျပစ္ေတြကို ခ်ိန္ဆမယ္။ အက်ိဳးကသာတာကို ခြင့္ျပဳမယ္။ အသံုးျပဳေနစဥ္မွာလည္း FDA က ေမာ္နီတာရင္း ေခၚ ေစာင့္ၾကည့္တာေတြ လုပ္ေနမယ္။

Generic Drugs အမည္ရင္းနဲ႔ေဆးေတြ ကိုလည္း FDA approval ယူရတယ္။ ဥပမာ Paracetamol ေဆး။ brand-name drug ေခၚ ေဆးကုမၸဏီပိုင္ ေဆးအမည္ပါတာလည္း တင္ရတယ္။ ဥပမာ Viagra ေဆး။

Drug Patents ေဆးအမည္ပိုင္ဆိုင္မႈ
အဲတာအတြက္လည္း FDA approval လိုတယ္။ ရထားတဲ့ေဆးအမည္တူကို တျခားသူေတြက ထုတ္ခြင့္မရွိေတာ့။ တရားစြဲခံရမယ္။ ဥပမာ Burmeton အမည္နဲ႔ အေမရိကန္ေတြက ထုတ္ခြင့္မရွိ။ ေဆးအမည္ပိုင္ဆိုင္မႈ တခါရထားရင္ အႏွစ္ ၂၀ ထိခံတယ္။

Over-the–Counter Drugs (OTC) အလြယ္ဝယ္ရေဆးမ်ား
ဆရာဝန္လက္မွတ္ မလိုပါ။ FDA approval ယူနည္းနဲ႔ OTC monograph နည္းလုပ္ႏိုင္တယ္။

Faster Approvals ခြင့္ျပဳခ်က္ အျမန္ရယူနည္း ဥပေဒရွိတယ္။ Prescription Drug User Fee Act (PDUFA) ေခၚတယ္။

FDA က အတည္ျပဳခ်က္ရတာတိုင္းကလည္း စိတ္ခ်ရျပီလို႔ ယူဆလို႔မရေသးပါ။ ခြင့္ျပဳခ်က္ရလို႔ ေရာင္းခ် အသံုးျပဳျပီးမွ ျပန္ရုပ္သိမ္းရတာေတြရွိတယ္။ အေမရိကမွာ တႏွစ္မွာ အဲလိုဟာေတြ ၄၅၀၀ ေလာက္ရွိတယ္။

ေဆးအသစ္တခု သုေတသနလုပ္ခ်င္တာကို WHO ျဖစ္ျဖစ္ FDA ျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူ႔ဆီကမွ ခြင့္ျပဳခ်က္မလိုပါ။ လူကိုစမ္းရင္ လိုတယ္။ ေရာင္းေတာ့မယ္ဆိုရင္ လိုတယ္။ လူေတြကို အလကားေပးမွာဆိုလည္း FDA လိုတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေဖ့စ္ဘြတ္ပရိသတ္ဆီက ေတာင္းေနၾကတယ္။ ေပးၾကတယ္။ ေရာင္းေကာင္းမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၄-၂၀၂၀

Smallpox ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါ

ေက်ာက္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးက ဘယ္ခုႏွစ္မွာ ေပၚလာတာလဲ ဆရာ ျမန္မာျပည္မွာ ေက်ာက္ေရာဂါကာကြယ္ေဆး ဘယ္ခုႏွစ္မွာ စထိုးတယ္ဆိုတာလဲ သိခ်င္ပါတယ္။

Smallpox ကို ျမန္မာလို ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါေခၚတယ္။ အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ ေျပာင္းျပန္။
- Chickenpox = Varicella zoster virus ဗိုင္းရပ္စ္ကေနျဖစ္တဲ့ ေရေက်ာက္ေရာဂါ၊
- Monkeypox ေမ်ာက္ေတြမွာျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါ၊
- Black pox = Smallpox ျဖစ္ရာကေန ေသြးေတြထြက္ျပီး လူနာဆံုးေတာ့မဲ့အေျခအေန၊
- Canarypox = ငွက္ေတြမွာျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ေရာဂါ၊
- Plum pox = Potyviridae ဗိုင္းရပ္စ္ကေန သစ္သီးေတြမွာျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ေရာဂါ၊
- Great pox = ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါ။
- Rabies (Hydrophobia) = ေရေၾကာက္ (ေက်ာက္ မဟုတ္) ေခၚ ေခြးရူးေရာဂါ။

ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါ ကမာၻမွာ ႏွစ္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ျဖစ္ခဲ့တယ္။ Variola major နဲ႔ Variola minor ဗိုင္းရပ္စ္ ၂ မ်ိဳးကေနျဖစ္တယ္။ ကူးစက္တယ္။ ၃၀% ေသဆံုးတယ္။ တသက္လံုးမေပ်ာက္ေတာ့တဲ့ ဆိုးလြန္းတဲ့ အမာရြတ္ ထင္က်န္ရစ္တယ္။ ကမာၻမွာေနာက္ဆံုးျဖစ္ခဲ့တာ ဆိုမာလီယာမွာ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလက။ အခု ပေပ်ာက္သြားျပီ။


ျမန္မာျပည္မွာ ကိုလိုနီေခတ္ကတည္း ပေပ်ာက္ေရးလုပ္ခဲ့တယ္။ ၁၈၉၈ ခုႏွစ္မွာ ၈၇၁၇ ေယာက္ေသဆံုးတယ္။ ၁၈၉၉ မွာ ၁၀၇၅၄ ေယာက္ ေသဆံုးတယ္။ ၁၉၀၆ မွာ ၈၅၄၀ ေယာက္ ေသဆံုးတယ္။ ၁၈၃၇ ခုႏွစ္က ထားဝယ္ျမိဳ႕နယ္မွာ ကာကြယ္ေဆး စမ္းသပ္ထိုးေပးတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ငယ္ငယ္က ေက်ာက္ၾကီးျဖစ္တာ သိတယ္။ ဖဆပလ ေခတ္မွာ ေက်ာက္ထိုးဆရာေတြ သင္တန္းေပးတယ္။ မလံုေလာက္ေသးခင္ ေတာေတြမွာ ျဖစ္လိုလုပ္ၾကရတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ဇာတိ မင္းရြာမွာ ေက်ာက္ေပါက္နာကအရည္ကို ေရွာက္ပင္ကဆူးကို ေဆးထိုးအပ္လိုလုပ္ျပီး ကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးတာ မ်က္စိေရွ႕မွာ ၾကံုခဲ့ရတယ္။ အမ်ိဳးေတြ သူငယ္ခ်င္းေတြထဲမွာ ေက်ာက္ေပါက္မာ ေခၚ အမာရြတ္ရွိသူေတြ မနည္းလွပါ။ လူအမည္မွာ ေက်ာက္ပါရင္ ေက်ာက္ေပါက္ထားသူ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးကို ဘယ္ဘက္လက္ေမာင္းမွာ ၂ ေနရာထိုးတယ္။ တခ်ိဳ႕တိုင္ျပည္ေတြမွာ လက္ဖ်ံမွာထိုးတယ္။ တခ်ိဳ႕တိုင္ျပည္ေတြမွာ တေနရာတည္းထိုးတယ္။

ယူအက္စ္ေအမွာလည္း ေက်ာက္ေရာဂါကာကြယ္ေဆးထိုးခဲ့တယ္။ သူတို႔ဆီက ဘာမဆို သူမ်ားနဲ႔မတူတာရွိတတ္တယ္။ ေက်ာက္ေဆးအမာရြတ္ကို လွခ်င္သူေတြက ေၾကာက္ၾကတယ္။ ဘီကီနီဝတ္တဲ့အခါ ဖံုးထားႏိုင္တဲ့ေနရမွာသာ ကာကြယ္ေဆးထိုးပါသတဲ့။ ကန္ေတာ့။

ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါ ပေပ်ာက္သြားေအာင္စြမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကတဲ့ ေဆးပညာရွင္ေတြ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြကို ေက်းဇူးတင္သင့္ၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၄-၂၀၂၀

Saturday, April 4, 2020

Pandemics ေရာဂါကပ္ၾကီးမ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဆိုးဆံုးေရာဂါကပ္ၾကီးက Plague Pandemic ပလိပ္ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ ၁၈၅၅ ခုႏွစ္ တရုပ္ျပည္ ယူနန္မွာ ျဖစ္တယ္။ တတိယပလိပ္ကပ္ၾကီးလို႔ေခၚတယ္။ လူေပါင္း ၁၂ သန္း ေသဆံုးတယ္။ ျမန္မာျပည္ကိုပါ ကူးစက္တယ္။ ၁၉၀၆ ခုႏွစ္ စာရင္းအရ ၈၆၃၇ ေယာက္ေသဆံုးတယ္။ ျဗိတိသွ် ကိုလိုနီလက္ေအာက္မွာ။

Smallpox ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါလည္း ကပ္ၾကီးျဖစ္တယ္။ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ေရာက္မွသာ ပေပ်ာက္သြားတယ္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ တခါ ပလိပ္ကပ္ျဖစ္ျပန္တယ္။ ၁၁၉၂ ေယာက္ေသဆံုးတယ္။ ကြ်န္ေတာ့အေဖရဲ႕ မိဘႏွစ္ပါးလံုး ပါသြားတယ္။ ၂၀၁၀ မွာ အဲေလာက္မမ်ားေပမဲ ရန္ကုန္ဝန္းက်င္မွာ ထပ္ျဖစ္ေသးတယ္။

Cholera Pandemic ျမန္မာျပည္မွာ ပဌမဆံုး ကာလဝမ္းေရာဂါကပ္ၾကီးက ၁၈၁၇-၁၈၂၃ မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒုတိယ ကာလဝမ္းေရာဂါကပ္ၾကီးက ၁၈၄၂-၁၈၄၃ မွာျဖစ္တယ္။ ၁၈၅၃-၁၈၅၄ ရခိုင္မွာျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ၁၉၀၁ အထိ စုစုေပါင္း ေျခာက္ၾကိမ္ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ၇၈၂ ေယာက္ ျဖစ္ေသးတယ္။

H1N1 (swine flu) ကူးစက္ေရာဂါ ၁၉၁၈-၁၉၁၉ မွာျဖစ္တယ္။ Avian Influenzas (bird flu) လည္းျဖစ္ခဲ့တယ္။ SARS ဆားစ္ နဲ႔ဆင္တာ ၂၀၁၈ မွာျဖစ္တယ္။

ကာလဝမ္းေရာဂါကပ္နဲ႔ နဖူးေတြ႔ဒူးေတ႔ြၾကံုခဲ့ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ဆရာဝန္ျဖစ္ျပီ။ ေဆးရံုကုတင္မေပးႏိုင္။ လူနာေတြက ဖ်ာယူလာၾကရတယ္။ ေဆးပုလင္းေတြကို ျမိဳ႕တက္ဝယ္ရတယ္။ လူနာေတြကို လက္ေတြေရာ ေျခေထာက္ေတြကပါ ေဆးသြင္းရတယ္။ ေသြးေၾကာရွာမရသူေတြကို ခြဲစိတ္နည္းနဲ႔ရွာယူ သြင္းေပးရတယ္။ နဖူးေတြ႔ဒူးေတ႔ြဆိုတာ အမွန္။ ကြ်န္ေတာ္ပါ ဖ်ာေပၚထိုင္ လုပ္ကိုင္ေပးရတာ။ အဲဒီေခတ္မွာ ဆရာဝန္ေတြ သူနာျပဳေတြကို အျပစ္ဆိုတာ အေတာ္နည္းေသးတယ္။ ေက်းဇူး။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက အဲလိုဘဝေတြကို ျဖတ္သန္းလာခဲ့တာပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂၀၂၀

Robot Justice စက္ရုပ္ တရားစီရင္ေရး

တရုပ္ျပည္က စက္ရုပ္တရားစီရင္ေရးသတင္းကို VOA အဂၤလိပ္ပိုင္းမွာ ၁၁-၁၂-၂၀၁၉ ေန႔က တင္ထားတယ္။

https://learningenglish.voanews.com/a/robot-justice-the-rise-of-china-s-internet-courts-/5201677.html

တရုပ္ျပည္မွာ တရားစီရင္ေနတာကို အင္တာနက္ကေနပါဝင္ႏိုင္တဲ့ တရားရံုးေတြရွိလာျပီ။ internet courts ေခၚတယ္။ လူကိုယ္တိုင္ တရားရံုးကို လာစရာ မလို။ smart court လို႔လည္းေခၚတယ္။ non-human judges လူသားမဟုတ္တဲ့ တရားသူၾကီးေတြကို  artificial intelligence (AI) ထည့္သြင္းေပးထားတယ္။ ပဌမဆံုး အဲလိုတရားရံုးကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က Hangzhou ျမိဳ႕မွာ ေဆာင္ရြက္တယ္။

ျမန္မာျပည္ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္မွာ တရားစီရင္ေရးစနစ္က ထူးျခားတယ္။ ဥပေဒတလံုးမွ နားမလည္သူကိုသာ တရားသူၾကီးေရြးခန္႔တယ္။ ပါတီဝင္နံပတ္နဲ႔ ပါတီယူနစ္အေပၚ သစၥာခံမႈအရ ေရြးတယ္။

မဆလ မ်ိဳးဆက္ကေန တစည။ ေနာက္မွာ ၾကံ့ခိုင္ေရးမ်ိဳးဆက္ရယ္လို႔ျဖစ္လာတယ္။ အာတီဖီရွယ္ အင္တဲလီဂ်င့္စ္ အျပည့္ရွိၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂၀၂၀

ေမာင့္ေတာအုပ္မွာ


ႏြမ္းေပ်ာ့ေခြညွိဳး
လမ္းမွာတိုးဆဲ တိုးတိုးတမ်ိဳး
ခ်ိဳးငယ္ေျပာသည္။

ေမာင့္ေတာအုပ္မွာ ၾကည္ေအး ကဗ်ာ။

ခုေခတ္ကဗ်ာေတြမွာေတာ့ တိုးတိုးတစ္မ်ိဳး တစ္တီတူးေျပာသည္ တဲ့။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂၀၂၀
ကဗ်ာစာအတြက္ ေက်းဇူး။

ဓမၼဒိ႒ာန္ ေမးခြန္း

မန္က်ည္းေဖ်ာ္ရည္ေသာက္ရင္ေကာရလား

ဆာလွ်င္ သန္႔လွ်င္ ေသာက္လိုက ေသာက္ႏိုင္။ က်ားမ မေရြး။ ကေလးနည္းနည္း။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂၀၂၀

Clorox and Centrum ေဆး

ေသာက္ေဆး သံုးေဆးလည္း ရသည္။ ေသာက္ေရလည္း ရျပီ။ ဖရင္းေတြဆီက မဟုတ္။ ေဆြမ်ိဳးနဲ႔ မိတ္ေဆြဆီက။ ေက်းဇူး။ ဖရင္းတခ်ိဳ႕ေတာ့ ဘေလာ့ရပါသည္။ ေဆာရီး။

Centrum အားေဆး ဘာျဖစ္တယ္ ညာျဖစ္တယ္ ေရးၾကသည္။ မွန္တာဆို မသင့္တဲ့။ လိမ္ေရးတာေတြ ေကာင္း၏တဲ့။

လူၾကီးမင္းတို႔မွာ အဲလိုဖရင္းေတြ မမ်ားေစနဲ႔။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂၀၂၀

How to make your own face mask ႏွာေခါင္းစည္းခ်ဳပ္နည္း














CNN မွာ ၄-၃-၂၀၂၀ ေန႔စြဲနဲ႔ တင္ထားတယ္။ ဘာသာမျပန္ေတာ့ပါ။ ပံုေတြအဆင့္ဆင့္ တင္ျပထားတယ္။

ႏွာေခါင္းစည္းခ်ဳပ္ရန္ လိုအပ္သည္မ်ား
1. 2 pieces of tight-weave cotton fabric, 9 x 6 inches (per mask)
2. 4 strips of fabric, 2 x 16 inches (per mask)
3. Ruler
4. Sewing machine OR needle and thread
5. Pencil or marker
6. Scissors
7. A handful of sewing pins
8. Iron

Make your mask ႏွာေခါင္းစည္း ဘယ္လိုခ်ဳပ္မလဲ
1. Cut your fabric into two 9 x 6-inch rectangles. Place them on top of each other.

2. On the top of the 9-inch side, pin or mark a 2-inch opening in the center of the top edge of the 9-inch side, between the 3.5- and 5.5-inch points, along the top edge. Then, sew the edges on either side of where you pinned or marked the opening. You'll need that 2-inch opening to turn the mask right side out.

3. Sew the other three sides of the mask shut, too.

4. Turn the mask right side out through the 2-inch opening you left on the top. Then, press the mask with an iron to get rid of wrinkles.

5. Line your ruler up vertically along the 6-inch side of the mask. Starting at the 1.5-inch line, pin where you'll sew your pleats down the side. These pleats help the mask stretch.

Pin again at the 2-, 3-, 3.5-, 4.5- and 5-inch lines.
6. Bring the pin at the 1.5-inch line down to the 2-inch line, and voila, you've made a pleat! Repeat with the 3-inch to the 3.5-inch and the 4.5-inch to the 5-inch line. Pin your new pleats, and repeat on the other side.

7. Sew the sides of your mask up so the pleats are laid flat.

Make mask ties ႏွာေခါင္းစည္း ၾကိဳးခ်ဳပ္နည္း
1. Cut four strips of fabric, 2 inches wide by 16 inches long.

2. Fold them in half lengthwise.

3. Turn them under 1/4-inch on the long side.

4. Iron them in place, then stitch the long side shut.

5. Pin each tie to a corner of the mask.

6. Sew around the perimeter of the mask once more so the ties are attached -- and now you've completed your mask.

သိထားသင့္တဲ့အခ်က္ေတြ
၁။ ယူအက္စ္ေအမွာ ေဆးရံုသံုးႏွာေခါင္းစည္း လူတိုင္းသံုး မသံုး ျငင္းခုန္ေနၾကဆဲ။
၂။ N95 respirators အမ်ိဳးအစား လူတိုင္းမလိုပါ။ က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္ေနသူေတြသူ လူနာေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ေနခ်ိန္မွာ လိုတယ္။
၃။ Homemade masks အိမ္မွာခ်ဳပ္လုပ္တဲ့ ႏွာေခါင္းစည္းဟာ ေဆးရံုသံုး ႏွာေခါင္းစည္းေလာက္ မထိေရာက္ပါ။

ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကာကြယ္နည္း
၁။ လက္ကို လိုအပ္တိုင္းမွာ စကၠန္႔ ၂၀ ၾကာ ဆပ္ျပာနဲ႔ ေရသံုးျပီး ေဆးပါ။
၂။ အျပင္ထြက္လွ်င္ ႏွာေခါင္စည္းသံုးႏိုင္တယ္။ စနစ္တက် ဝတ္ဆင္ရမယ္။
၃။ ကိုယ့္ႏွာေခါင္းစည္းကို လက္နဲ႔ မကိုင္ပါနဲ႔။
၄။ လူအမ်ားရွိရာေနရာမွာ ႏွာေခါင္းစည္း မျဖဳတ္ပါနဲ႔။
၅။ အိမ္ျပန္ေရာက္လွ်င္ ၾကိဳးစကေနကိုင္ျပီး ျဖဳတ္ပါ။ ႏွာေခါင္းစည္းေရွ႕မ်က္ႏွာကို မထိကိုင္ပါနဲ႔။ စနစ္တက်စြန္႔ပါ။
၆။ လက္ေဆးျပီးမွသာ တျခားအရာေတြကို ထိကိုင္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂၀၂၀

Coronavirus ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ေရာဂါ စာရင္း

တကမာၻလံုး ကူးစက္မႈ စုစုေပါင္း 1,192,618
တကမာၻလံုး လူနာသစ္ စုစုေပါင္း  +75,975
တကမာၻလံုး ေသဆံုးမႈ စုစုေပါင္း 64,227
တကမာၻလံုး ျပန္ေကာင္းလာသူ စုစုေပါင္း 246,064

အဆိုးဆံုးႏိုင္ငံမ်ား
ႏိုင္ငံ ကူးစက္မႈေပါင္း အသစ္ကူးစက္မႈေပါင္း ေသဆံုးမႈေပါင္း အသစ္ေသဆံုးမႈေပါင္း
1. USA 305,934 +28,773 8,306 +902
2. Spain 124,736 +5,537 11,744 +546
3. Italy 124,632 +4,805 15,362 +681
4. Germany 95,637 +4,478 1,395 +120
5. France 89,953 +7,788 7,560 +1,053
6. China 81,639 +19 3,326 +4
7. Iran 55,743 +2,560 3,452 +158
8. UK 41,903 +3,735 4,313 +708
9. Turkey 23,934 +3,013 501 +76
10. Switzerland 20,505 +899 666 +75

ကူးစက္မႈ ၁၀၀ ေအာက္သာရွိေသးတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ား
1. Gibraltar 98
2. Paraguay 96
3. Liechtenstein 77
4. Guinea 73
5. Bangladesh 70
6. Madagascar 70
7. Monaco 66
8. Aruba 64
9. Guatemala 57
10. French Guiana 57
11. El Salvador 56
12. Jamaica 53
13. Barbados 52
14. Djibouti 50
15. Uganda 48
16. Macao 43
17. Mali 41
18. Togo 41
19. French Polynesia 40
20. Zambia 39
21. Ethiopia 38
22. Bermuda 35
23. Cayman Islands 29
24. Eritrea 29
25. Bahamas 24
26. Saint Martin 24
27. Guyana 23
28. Saint Maarten 23
29. Congo 22
30. Gabon 21
31. Myanmar 21
32. Tanzania 20
33. Haiti 20
34. Maldives 19
35. Guinea-Bissau 18
36. New Caledonia 18
37. Libya 17
38. Syria 16
39. Benin 16
40. Equatorial Guinea 16
41. Antigua and Barbuda 15
42. Dominica 14
43. Mongolia 14
44. Namibia 14
45. Saint Lucia 13
46. Fiji 12
47. Grenada 12
48. Curaçao 11
49. Greenland 11
50. Angola 10
51. Sudan 10
52. Liberia 10
53. Suriname 10
54. Laos 10
55. Mozambique 10
56. Seychelles 10
57. MS Zaandam 9
58. Zimbabwe 9
59. Nepal 9
60. Chad 9
61. Saint Kitts and Nevis 9
62. Eswatini 9
63. CAR 8
64. Cabo Verde 7
65. Vatican City 7
66. St. Vincent Grenadines 7
67. Somalia 7
68. Mauritania 6
69. Montserrat 6
70. St. Barth 6
71. Nicaragua 5
72. Bhutan 5
73. Turks and Caicos 5
74. Botswana 4
75. Gambia 4
76. Belize 4
77. Malawi 4
78. Sierra Leone 4
79. Anguilla 3
80. British Virgin Islands 3
81. Burundi 3
82. Caribbean Netherlands 2
83. Falkland Islands 1
84. Papua New Guinea 1
85. Timor-Leste 1

ျမန္မာႏိုင္ငံ Myanmar 21 +1 1

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂၀၂၀
ညေန ၄ နာရီ ၂၂ မိနစ္။

ကဗ်ာအေၾကာင္း

ကဗ်ာအေၾကာင္း တေယာက္ကေမးတယ္။ ႏွစ္ရက္ေလာက္ၾကာလို႔ ေမးခြန္းျပန္ရွာမရေသး။ ကြ်န္ေတာ္က ကဗ်ာဆရာ မဟုတ္လို႔ ကဗ်ာအေၾကာင္း ၄-၃-၂ ထက္ပိုမသိပါ။ သိခ်င္တာ ေကာင္းတယ္။ တကယ္တတ္ကြ်မ္းသူေတြ ေရးတာေတြကို ေလ့လာပါလို႔ ေျဖခဲ့ပါတယ္။

ေဒြးခ်ိဳး ၾတိခ်ိဳး ေလးခ်ိဳး ရတု ေတးထပ္ ပ်ိဳ႕ ေမာ္ကြန္း လူးတား ရကန္ ဧခ်င္း ကာခ်င္း တ်ာခ်င္း တမ္းခ်မ္း လြမ္းခ်င္း ဒံုးခ်င္း ဟန္ခ်င္း အဲခ်င္း ေဘာလယ္ ေမတၲာစာ ေကာင္းကင္ၾကိဳး ေလွာေတာ္သံ စည္ေတာ္သံ နတ္သံ တလိုင္းသံ ဒိန္းသံ ေမ်ာက္မင္းအူသံ ပတ္ပ်ိဳး သီခ်င္းၾကီး ဖြဲ႔ (ဘြဲ႔) သီခ်င္း ယိုးဒယားသီခ်င္း ဗံုၾကီးသံ ၾသဘာစာ မွာတမ္း သံပိုင္း သံခ်ိဳ ဗံုေထာက္သံ ရွာပံုေတာ္ ညည္းခ်င္း ေလေျပ ပတ္တိုက္သံ ခြန္းေတာက္ သံပိုင္း သိဂၤါသံ သွ်ိဳးလိုက္ရတု သံေပါက္ သံခ်ပ္ တဲ့။ အမ်ားၾကီး။ သူ႔စည္းစနစ္နဲ႔သူရွိတယ္။

လက္ထဲမွာ စာအုပ္နည္းနည္းရွိတယ္။ အကိုးအကားယူပါတယ္။ ဘယ္အရာမဆို စနစ္တက် ေလ့လာသင့္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္က ျမန္မာစာဆရာလည္း မဟုတ္ပါ။ သိခ်င္တာ အားေပးတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂၀၂၀

Friday, April 3, 2020

Medical Masks ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ေရာဂါ ႏွင့္ ႏွာေခါင္းစည္း စကားရည္လုပြဲ

ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ေရာဂါသတင္းရဲ႕သေကၤတတခုဟာ ႏွာေခါင္းစည္းျဖစ္ေနတာ ၃ လေက်ာ္ျပီ။ ၾကားထဲမွာသာ လက္ေဆးတဲ့ပံုကို သံုးေလ့ရွိတယ္။

ကေန႔ အိမ္ျဖဴေတာ္သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ သမတက ႏွာေခါင္းစည္းမလိုတဲ့။

ေဆးပညာရွင္ေတြရဲ႕ လမ္းညႊန္ခ်က္က
၁။ ေနမေကာင္းျဖစ္ေနသူေတြ နဲ႔ ေရာဂါလကၡဏာခံစားေနရသူေတြ
၂။ အဲဒီလူနာေတြနဲ႔ သံသယရွိသူေတြကို ျပဳစုကသေပးေနၾကရသူေတြ ႏွာေခါင္းစည္းလိုၾကတယ္။

ေဆးရံုသံုးႏွာေခါင္းစည္းဆိုတာ တာဝန္ ႏွစ္မ်ိဳးလုပ္ေပးတယ္။
၁။ ကိုယ့္အသက္ရွဴလမ္းထဲကို ေရာဂါပိုးေတြ ဝင္မလာေစေအာင္ နဲ႔
၂။ ကိုယ့္ဆီကပိုးေတြ အျပင္မထြက္ သူမ်ားေတြကို မကူးေစေအာင္

အေမရိကားမွာ ေနရာတိုင္းမွာ
၁။ သမတရံုးက အိမ္မွာေသာေနပါအမိန္႔ မထုတ္ေသး။
၂။ လူေတြကေတာ့ ၉၀% ေလာက္ အျပင္မထြက္ၾကပါ။
၃။ ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ တတိုင္းတျပည္လံုး အျပင္မထြက္ရန္ အၾကံျပဳထားတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္အၾကံျပဳခ်က္ကေတာ့ အိမ္ျပင္မထြက္ေရးနဲ႔ လက္ေဆးက တစ္ နဲ႔ ႏွစ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၄-၂၀၂၀

Coronavirus Airborne ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ေလကေန ကူးသလား

Covid က airbone လို့ who ကကြေငြာတာဟုတ်ပါသလားဆရာ

မေန႔ကတည္းက စတက္လာတဲ့ ေမးခြန္း။ ေတြ႔ပါတယ္။ မတင္ခဲ့ပါ။ လူေတြ ပိုျပီးစိုးရိမ္ၾကမွာ စိုးလို႔။ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ေလကေန ကူးသလား ဆရာဝန္ေတြ ျငင္းေနၾကတုန္း။

ေဆးသိပၸံဆိုက္ေတြမွာ မေန႔ကစေရးၾကတယ္။
02 APRIL 2020 Is the coronavirus airborne? Experts can’t agree ပညာရွင္ေတြ တသေဘာတည္း မရွိပါတဲ့။

The World Health Organization says the evidence is not compelling, but scientists warn that gathering sufficient data could take years and cost lives ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီးကလည္း အေထာက္အထား မျပည့္စံုပါတဲ့။

Apr. 2, 2020 , 6:45 PM
You may be able to spread coronavirus just by breathing, new report finds အသစ္ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ အသက္ရွဴတာနဲ႔ ကူးစက္ႏိုင္တဲ့။

မေန႔ေန႔လယ္ CNN စီအင္န္အင္န္မွာ စေတြ႔တာ။ စကားေျပာတာနဲ႔ ကူးႏိုင္တယ္။ အသက္ရွဴတာနဲ႔ ကူးႏိုင္တယ္။

စိတ္ထဲကေန ေမးလိုက္တယ္။ စကားမေျပာနဲ႔။ အသက္မရွဴနဲ႔။

လိုတာထက္ပိုျပီး အစိုးရိမ္ၾကီးၾကေစလိုပါ။ အေျခခံအက်ဆံုး ကာကြယ္နည္းကို တိတိက်က်လိုက္နာပါ။
၁။ အိမ္မွာသာ ေနထိုင္ပါ။
၂။ မၾကာမၾကာ လက္ေဆးပါ။
၃။ အျပင္ထြက္ရရင္ ႏွာေခါင္စည္းသံုးပါ။
၄။ လိမ္တာေတြကို မယံုနဲ႔။ မျဖန္႔နဲ႔။ အေရးယူပါ။
၅။ တိုင္းျပည္အတြက္၊ ကိုယ့္မိသားစုအတြက္ တကယ္လိုအပ္တာေတြကို ျဖည့္ဆည္းထားပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၄-၂၀၂၀

ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္အေရး အစိုးရ ဘာေတြေဆာင္ရြက္သင့္သလဲ

RFA ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ကူးစက္ျပန့္ပြားမႈနဲ့ ပတ္သက္လို့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ့ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ အားနည္းေနျပီး ေဆးဝါးကုသနည္းေတြနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ မမွန္မကန္သတင္းေတြကိုလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူသင့္တယ္လို့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေရာက္ရွိေနထိုင္ေနတဲ့ ေဆးပညာရွင္ ေဒါက္တာတင့္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ကူးစက္ျပန့္ပြားမႈ ျမင့္လာေနတဲ့အေျခအေနနဲ့ အစိုးရရဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ၊ ျမန္မာနိုင္ငံက လက္ရွိအေျခအေနေတြနဲ့ပတ္သက္ျပီး ေဒါက္တာတင့္ေဆြကို RFA ဝိုင္းေတာ္သူ မခင္ခင္အိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။

မေန႔ညဦးပိုင္းမွာ RFA ေရဒီယိုက ဆက္သြယ္လာတယ္။ အခုကာလမွာ အေမရိကားမွာေနထိုင္းသူ ၉၀% ေလာက္ အိမ္မွာသာေနထိုင္ျပီး အလုပ္လုပ္ၾကရတယ္။ နည္းပညာကို အားကိုးၾကရတယ္။

ခက္တယ္။ အဆင္မေျပလို႔ ျပန္ျပန္ေျဖရတယ္။ မက္စင္ဂ်ာက ဖုန္းအရုပ္ေလးကို သံုးရတယ္။ ရီေကာ့ဒ္ လုပ္တာ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ရွာမရ။ ေဆာရီး သံုးခါေလာက္ေျပာတယ္။ ဒီနည္းက လက္ပေတာ့ပ္မွာမရ။ ဖုန္းနဲ႔သာရတယ္။ ေလရွည္ျပီးေျဖတာေတြ အကုန္ပါ မပါ မသိ။ ေဆာရီး။

ကိုယ့္ပါတီကအစိုးရကိုပါ ဆရာဝန္အျမင္နဲ႔ ေဝဘန္ပါတယ္။ လိုတာေတြ ျဖည့္ပါ။ မလိုတာေတြကို အေရးယူပါ။

ေဒၚခင္ခင္အိ စာတန္းထိုးတာ လြဲသြားတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က ဖို႔ဒ္ဝိန္းျမိဳ႕မွာ မေနပါ။ အင္ဒီယာနာပုလစ္ျမိဳ႕မွာ။

https://www.facebook.com/39218993127/posts/10159740364478128/

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၄-၂၀၂၀

BCG vaccine ဘီစီဂ်ီ ကာကြယ္ေဆး

ဆရာရွင့္ ကြ်န္မ အသက္ ၃၆ နွစ္ပါ ဘီစီဂ်ီကာကြယ္ေဆးက ၃၅ နွစ္အထက္ေတြကို ကာကြယ္မႈ မေပးနိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတာ ဟုတ္ပါသလားရွင့္ ဆရာေျဖျကားေပးေစလိုပါတယ္ရွင့္ ေက်းဇူးပါ

BCG ေခၚ တီဘီကာကြယ္ေဆး တသက္မွာ တၾကိမ္တည္းသာထိုးတယ္။ တခ်ို႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ေမြးစကေလးတိုင္းကို ထိုးတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ မထိုး မေနရမဟုတ္။ တခ်ို႕ႏိုင္ငံေတြမွာ တီဘီနဲ႔ ေတြ႔ရေလာက္တဲ့ က်န္းမာေရး ေဆာင္ရြက္ေပးသူေတြကို ထိုးေစတယ္။ ဆီးအိမ္ကင္ဆာတမ်ိဳး ကုသနည္းအျဖစ္သံုးတာရွိတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ၾသစေတးလ်မွာ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈအတြက္ စမ္းသပ္ေနတာရွိတယ္။

BCG vaccine တီဘီ ကာကြယ္ေဆး https://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/bcg-vaccine.html
BCG Scar ပခံုးေဖၚအက်ႌ https://doctortintswe.blogspot.com/2018/07/bcg-scar.html
BCG ဘီစီဂ်ီကာကြယ္ေဆး ႏွင့္ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ သတင္း https://doctortintswe.blogspot.com/2020/03/bcg.html

ကာကြယ္ေဆးတိုင္းကို တခါထိုးထားရင္ ဘယ္ေလာက္ထိ ကာကြယ္မႈျပဳႏိုင္သလဲ စမ္းေနၾကတာရွိတယ္။

တီဘီဆိုတာ ျမန္မာျပည္လိုႏိုင္ငံေတြမွာ ကေလးေတြ လူ႔ေလာကၾကီးထဲေရာက္လာကတည္းက တီဘီပိုးပါေနႏိုင္တဲ့ေလကို ရွဴၾကရတဲ့သေဘာ။ ဘီစီဂ်ီကာကြယ္ေဆးဆိုတာ ေဆးထိုးတဲ့ေနရာေလးမွာ တီဘီျဖစ္ခိုင္းလိုက္တာလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ေရာဂါရယ္လို႔ေတာ့ မဟုတ္။ အလြန္ကိုအားနည္းေအာင္လုပ္ထားတဲ့ တီဘီပိုးျဖစ္တယ္။ အဲတာဝင္တာနဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာက ခုခံတယ္။ အင္တီေဘ္ဒီ ေခၚတာေတြ ထြက္လာေစတယ္။ ေနာင္မွာ တကယ့္တီဘီပိုးဝင္ခံရရင္ အဲတာေတြကေန တိုက္ထုတ္လို႔ တီဘီ မျဖစ္ႏိုင္။

ကိုယ္ထဲမွာ အင္တီေဘာ္ဒီရွိေနသူေတြ အသက္ ၁၀၀ ျဖစ္ေနလည္း တီဘီကို ခံႏိုင္ရည္ရွိၾကတယ္။ ဘယ္အရာမဆုိ ၁၀၀% ကေတာ့ ရွားတယ္။

ေဆးသုေတသနေတြကေတာ့ မ်ားတယ္။ ဆရာဝန္တိုင္းေတာင္ အကုန္မသိ။ သိစရာလည္း မလို။ ခိုင္မာတဲ့အေျဖ ထြက္ရင္ လိုက္နာၾကရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၄-၂၀၂၀

Thursday, April 2, 2020

Scarf မ်က္ႏွာစည္း

အေမရိကားမွာ အခုထိ ႏွာေခါင္စည္းမိန္႔ မထုတ္ေသး။ ကေန႔အိမ္ျဖဴေတာ္ သတင္းစာရွင္းလင္ပြဲမွာ သမတက ပါးစပ္နဲ႔ ႏွာေခါင္းကို စကဖ္ နဲ႔ဖုံးတာက ပိုေကာင္းမယ္ထင္တယ္။ ပိုထူတာကိုးလို႔ ေျဖပါသတဲ့။

ကန္႔သတ္မႈေတြက တေနရာနဲ႔ တေနရာ မတူ။ တခ်ိဳ႕က ဘိခ်္ သြားၾကတုန္း။ ဘာျဖစ္ျဖစ္ ကမာၻမွာ နံပတ္တစ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၄-၂၀၂၀

ဝိဋဋဴဘဝတၳဳ

ကြန္မင့္တခုရလို႔ ေရးပါတယ္။  (စ) ငယ္ငယ္ကခင္ႏွင္းယုရဲ႕ ဝတၳဳထဲကဇာတ္ေကာင္ရဲ႕ စရုိက္တခုကို ျပန္မွတ္မိလိုက္တယ္။ ဝတၳဳ နာမည္ေတာ့မမွတ္မိ။ ဇာတ္ေကာင္နံမည္ကေဒၚဇာယုလားမသိ ကိန္းႀကီးခန္းႀကီးထဲကေပါ့။ သူ႔အိမ္ကိုအျပင္ဧည့္သည္လာလို႔ ျပန္သြားလ်ွင္ သူထိုင္တဲ့ေနရာ သူထိတဲ့ေနရာကိုႏြားႏို႔နဲ႔ေဆးပစ္တာ။ အခုလည္းလူေတြ လက္ေဆး အိမ္ေေရာက္တာနဲ႔လက္ေဆး။ က်ေနာ္ေနတဲ့ရပ္ကြက္က လူတေယာက္က ယခင္ကတည္း ခဏခဏ လက္ေဆးတာ ေျပာစမွတ္ကိုျဖစ္လို႔။ အခုေတာ့ သူအတြက္ကေတာ့ ထူးျပီး အံ့ဖြယ္တခုေတာ့မျဖစ္ပါ။ (ဆံုး)

ဓမၼပဒ၊ ပုပၹဝဂ္၊ ဂါထာ ၄၇၊ ဝိဋဋဴဘဝတၳဳကို ကိုးကားတယ္ ထင္ပါတယ္။

ျမတ္စြာဘုရားတရားေတာ္ကို နာယူရအျပီး ပေသနဒိေကာသလမင္းၾကီးဟာ ႏွစ္ျခိဳက္သေဘာက်တယ္။ အဲတာသာမက ဘုရားနဲ႔ အမ်ိဳးစပ္ခ်င္လာတယ္။ ဘုရားက သာကီဝင္မင္းမ်ိဳး။ သာကီဝင္မ်ိဳး မင္းသမီးကို မိဖုရား ေျမွာက္ခ်င္လာတယ္။ သာကီဝင္မင္းေတြဆီကို သာကီဝင္မင္းသမီးတေယာက္ ဆက္သေစလို႔ ရာဇသဝဏ္လႊာပို႔တယ္။ တမန္အမတ္ေတြ ကိုလည္း သာကီဝင္မင္းသမီး ဟုတ္ မဟုတ္ကိုပါ စံုစမ္းခိုင္းတယ္။

ကပိလဝတ္မွာ သာကီဝင္မင္းေတြ တိုင္ပင္ၾကရေတာ့တယ္။ ပေသနဒိေကာသလမင္းဟာ ျပည္ေထာင္ျပိဳင္ဘက္။ သာကီဝင္မင္း မဟုတ္။ ဒါေပမဲ့ သမီးေတာ္တပါးပါးကို မေပးလွ်င္ ရန္ျပဳဖ်က္ဆီးမွာကို သိတယ္။ မဟာနာမမင္းက အၾကံေကာင္းရတယ္။ သူ႔ကြ်န္မ နာဂမု႑ာရဲ႕ တင့္တယ္ျခင္းနဲ႔ျပည့္စံုတဲ့ သမီးကို ဆက္သလိုက္မယ္လို႔ စီမံတယ္။ လာေတာင္းၾကတဲ့ အမတ္ေတြကို ဘုရားရဲ႕ ဖေထြးေတာ္ အမိေတာဒန သာကီဝင္မင္းရဲ႕ သားေတာ္ မဟာနာမမင္းရဲ႕ သမီးေတာ္ ဝါသဘခတၲိယာ ျဖစ္တယ္လို႔ လိမ္ေျပာလိုက္တယ္။

ပေသနဒိေကာသလမင္းကလည္း ေသခ်ာေအာင္လုပ္ခိုင္းတယ္။ သာကီဝင္ခမည္းေတာ္နဲ႔ အတူ ပြဲေတာ္တည္တဲ့ မင္းသမီးဟုတ္ မဟုတ္ စစ္ေစတယ္။

မဟာနာမ သာကီဝင္မင္းကလည္း ပိုျပီး ဦးေႏွာက္ေျပးတယ္။ ကြ်န္မသမီးနဲ႔ အတူစားေတာ္တည္ဟန္ျပဳတယ္။ ပဌမ ထမင္းလုပ္ မစားခင္မွာ သူ႔အမတ္ေတြကို အေရးၾကီးသဝဏ္လႊာဆက္ခိုင္းတယ္။ အဲတာနဲ႔ အတူတူ စားေတာ္ေခၚတာလို႔ပဲ ဟိုကလာၾကတဲ့ အမတ္ေတြက ယံုသြားျပီး မင္းသမီးေခၚ ေနျပည္ေတာ္ျပန္ၾကတယ္။

အယံုသြင္းခံလိုက္ရတဲ့ ဘုရင္က ကြ်န္မသမီးကို မိဖုးရားၾကီးေျမွာက္လိုက္တယ္။ မၾကာမီ သားေတာ္တပါး ဖြားတယ္။ အမည္မွည့္ဘို႔ မဟာနာမသာကီဝင္မင္းဆီ သဝဏ္လႊာပို႔တယ္။ အကြ်မ္းဝင္းရင္းႏွီသူလို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ ဝိဋဋဴဘ အမည္ ေပးလိုက္တယ္။ ဝိဋဋဴဘအရြယ္ေရာက္ေတာ့ ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္ေတြဆီ သြားခ်င္လာတယ္။ မယ္ေတာ္ကတားတာ မရ။ ခြင့္ျပဳလိုက္ရတယ္။ မယ္ေတာ္ကလည္း အၾကံအစည္လုပ္ရတယ္။ တမန္လႊတ္တယ္။ တစံုတရာထူးျခားမႈ မျပဳၾကပါရန္လို႔ ေမတၲာရပ္ခံလႊာပို႔တယ္။

ခက္တာက ငယ္ရြယ္သူေတြက ဝိဋဋဴဘကိုရွိမခိုးႏိုင္ၾက။ အဲတာနဲ႔ ေတာသြားေနၾကတယ္။ ေရာက္လာေတာ့ အမ်ိဳး ဆိုသူေတြကို မိတ္ဆက္ေပးတယ္။ အားလံုးက သူ႔ထက္ဝါၾကီးသူေတြ။ သူ႔ကိုရွိခိုးမည့္သူ မေတြ႔ရ။ ေမးတယ္။ ေတာဇနပုဒ္ တိုက္ငယ္ အလည္သြားေနၾကတယ္လို႔ ေျဖၾကတယ္။

သူအျပန္မွာ ကြ်န္မသားထိုင္းသြားတဲ့ေနရာကို ႏြားႏို႔နဲ႔ေဆးေၾကာၾကတယ္။ အမွတ္မထင္ ဝိဋဋဴဘ သိသြားေတာ့တယ္။

ကြ်န္မသားလို႔ အေျပာခံရတဲ့ ဝိဋဋူဘမင္းသား ဘုရင္ျဖစ္လာေတာ့ သာကီဝင္မင္းေတြကို သတ္ျဖတ္ လက္စားေခ်တယ္။ ဇာတ္ေတာ္အဆံုးမွာေတာ့ ဝိဋဋူဘမင္းနဲ႔ စစ္သည္ဗိုလ္ပါေတြ သာဝတၲိျမိဳ႕အနီးက အစီရဝတီျမစ္ေရထဲမွာ ေမ်ာပါ ေသဆံုးၾကပါတဲ့။

ႏြားႏို႔နဲ႔ မေဆး ဆပ္ျပာနဲ႔သာ လက္ေဆးၾကပါကုန္။ ကူးစက္ေရာဂါဟာ ဘုရင္ေသာ ကြ်န္ေသာ မေရြးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၄-၂၀၂၀

New Enemy သတ္ပံုစာကို ရန္လုပ္ေနၾကသူမ်ား

ဆရာက ေဆးကုတဲ့ ဆရာဝန္လား။ျမန္မာစာ႒ာနကလား ခင္ဗ်။က်န္းမာေရးအတြက္ ေမးတဲ့ ေမးခြန္းကို ဆရာ နားလည္ရင္ အဆင္မေျပတာပဲ မဟုတ္လားခင္ဗ်ာ။အမွား႐ွိရင္ ကန္ေတာ့ပါဆရာ။

ေဆးေက်ာင္းတက္ခ်င္ရင္ ျမန္မာစာတတ္ရတယ္။ ဆရာဝန္ျဖစ္ျပီး ျမန္မာစာတတ္စရာမလိုေတာ့ဘူးလို႔ ထင္သူ အေတာ္ကို ရွားတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ အခု ေဆးမကုေတာ့ပါ။ က်န္းမာေရး ေမးတာေတြကို ေျဖတယ္။ စာနဲ႔ေရး ေမးတာကို နားမလည္ရင္ ေျဖမရ။ နားမလည္တဲ့ေမးခြန္းေတြ ရာဂဏန္းမ်ားမ်ား ရွိတယ္။ ျပန္ျပန္ေမးရတယ္။

သတ္ပံုစာကို ရန္လုပ္ေနသူေတြ မၾကာမၾကာ ေတြ႔ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုေတာ့ ဘေလာ့လိုက္တယ္။ ေနမေကာင္းလို႔ ေမးတာေတြကို ေျဖခ်ိန္နည္းေစလို႔ျဖစ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၄-၂၀၂၀

ကိုရိုနာ အူကာရန္

လွဴေနၾကသည္ ကူေနၾကသည္
ပူေနၾကသည္ ဆူေနၾကသည္
တူေနၾကသည္ ငူေနၾကသည္
ဂူေနၾကသည္ ရွဴေနၾကသည္
သူတို႔ လူေတြျဖစ္ၾကသည္။

အိမ္မွာေနပါ လက္ေဆးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၄-၂၀၂၀

ေရႊဝယ္ဝယ္ ေဆးဝယ္ဝယ္

ေရႊေရာင္းေရာင္း ေဆးေရာင္းေရာင္း

ေမးပါရေစဆရာ ေပါက္ကရအေတြးလို့ေတာ့မထင္ပါနဲ့ဆရာ ကေလးနွစ္ေယာက္ရွိလို့ အစစအရာရာ သတိျကီးျကီး ထားေနရတာပါ အစားအစာကေနမကူးဘူး ဆိုတာကို နားမရွင္းလို့ပါ အစားအစာ လုပ္သူ / ေရာင္းခ်သူ / ဝယ္ယူသူ တဦးဦးက ေရာဂါပိုးရွိေနခဲ့ျပီး ဒီအစားအေသာက္ေရွ့မွာ နွာေခ်/ ေခ်ာင္းဆိုးခဲ့ရင္ အစားအစာကို ပိုးပါတဲ့အမံႈအမွြားေတြ ကပ္ျငိျပီး စားသံုးမိတဲ့သူကို မကူးစက္နိုင္ဘူးလားဆရာ ျပန္ေျဖေပးဖို့ ေတာင္းပန္ပါတယ္ဆရာ

ထပ္ျဖည့္စရာရွိေသး။ ေရႊဝယ္ဝယ္ ေဆးဝယ္ဝယ္ ေစ်းဝယ္သူ ဆီကေနလည္း ကူးႏိုင္တယ္။

ပိုးပါေနသူ ေခ်ာင္းဆိုး ႏွာေခ်ရင္ သူ႔အနား ၆ ေပပတ္လည္က လူ ပစၥည္း မ်က္ႏွာျပင္ေတြပၚ ပိုးေတြက်မယ္။ ပိုးကို တျခားလူက ထိကိုင္င္မိျပီး ကိုယ္ထဲေရာက္ရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ ေစ်းေရာင္းသူ အစားအစာျဖစ္ျဖစ္ အဝတ္အထည္ျဖစ္ျဖစ္ ကြမ္းယာျဖစ္ျဖစ္ ေရႊျဖစ္ျဖစ္ ေဆးျဖစ္ျဖစ္။

ေရႊဝယ္ဝယ္ ေဆးဝယ္ဝယ္ ေစ်းေရာင္းသူကိုေရာ တျခားေစ်းဝယ္လာသူေတြကုိပါ ကူးႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၄-၂၀၂၀

Impatient သည္းခံျခင္းတရား နည္းပါးသူ

ဘေလာ့လိုက္ပါတယ္စာေအာက္မွာ ကြန္မင့္တခုရတယ္။

ဘေလာ့သင့္ပါတယ္ ဆရာခင္ဗ် ဒါမဲ့ဆရာက အသက္ႀကီးလို႔လား အလုပ္မ်ားလို႔လားမသိဘူး သီးခံျခင္းဆိုတဲ့တရား နည္းပါးလြန္းၿပီတကား ယေန႔အခ်ိန္မွာ ပညာ႐ွင္ေတြရဲ႕ပံုရိပ္ မွန္ကန္ေသာ message ေတြဟာ အေရးပါလြန္းလို႔ စိတ္႐ွည္ေတာ္မူၾကပါကုန္

အသက္မၾကီးခင္က စည္းကမ္းထားတာ ဒိထက္မ်ားေသးတယ္။

ငယ္ငယ္က ေက်ာင္းဆင္းခ်ိန္မွာ အိမ္အတြက္ ေရ ႏွစ္ေခါက္ ထမ္းျပီး က်ည္းသားရိုက္တယ္။ ညစာစားျပီး တညတနာရီ စာဖတ္တယ္။ အိပ္တယ္။ အခုလည္း ညတနာရီ တနာရီခြဲအထိ ေျဖစရာ ေရးစရာေတြ လုပ္တယ္။

သည္းခံႏိုင္တာသာ သည္းခံတတ္တယ္။ ဘေလာ့ထားတာ ၇၀၀ နီးျပီ။ တိုးလာဦးမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၄-၂၀၂၀

UK applauds frontline workers ေရွ႕တန္းေရာက္မ်ားအား အားေပးဂုဏ္ျပျခင္း

ယူေကမွာ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ေရာဂါကို ကာကြယ္ ကုသ တိုက္ဖ်က္ေနၾကတဲ့ က်န္းမာေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူေတြကို ျပည္သူျပည္သားေတြက အသိအမွတ္ျပဳၾက ဂုဏ္ျပဳၾကပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ
အသိအမွတ္ျပဳခံရသူေတြ ဂုဏ္ျပဳခံရသူေတြ မ်ားပါေစသတည္း။
အသိအမွတ္ျပဳသူေတြ ဂုဏ္ျပဳသူေတြ မ်ားပါေစသတည္း။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၄-၂၀၂၀

Coronavirus ေျခရာခံျခင္း

ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ေရာဂါကို ျမန္မာျပည္မွာ ဆရာဝန္ေတြ ဦးစံရွားလုပ္ၾကရပါတယ္။ ဘယ္သူကစ၊ ဘယ္ကလာ၊ ဘယ္ကိုေရာက္၊ ဘယ္သူ႔ကို ကူးစက္သလဲ။ ေနာက္တေယာက္။ ေနာက္တေယာက္။ ေနာက္တေယာက္။

Sherlock Holmes ရွားေလာ့ဟုမ္း စံုေထာက္ဇာတ္လမ္းေတြကို ျဗိတိသွ်စာေရးဆရာ Sir Arthur Conan Doyle အာသာ ကြန္နင္ဒြိဳင္လ္ က ေရးခဲ့တယ္။ စူးစမ္းေလ့လာမႈ၊ ေျခရာခံျခင္း၊ ဆြဲထုတ္ယူနည္း၊ မႈခင္းေဆးပညာ၊ ယုတၲေဗဒေတြကို အေျချပဳေရးသားတယ္။ ၁၈၈၇ ခုမွာ A Study in Scarlet ကိုစေရးတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ျမန္မာျပည္ဟာ ျဗိတိသွ် ကိုလိုနီျဖစ္တာ ၂ ႏွစ္သာၾကာေသးတယ္။

ေရႊဥေဒါင္းက ၁၉၁၇ ကတည္းက သူရိယမဂၢဇင္းမွာ ျမန္မာဘာသာျပန္ စေရးပါတယ္။ ကိုလိုနီေခတ္မွာ။ စံုေထာက္ ဦးစံရွားလို႔ အမည္ေပးတယ္။ ဦးစံရွားရဲ႕လက္ေထာက္က ဦးသိန္းေမာင္။ မူရင္းဝတၴဳထဲမွာ Dr. John H. Watson ေဒါက္တာဝတ္ဆင္။ တကယ္ေတာ့ မိတ္ေဆြ (ဖရင္း မဟုတ္) နဲ႔ ဘိုင္အိုဂရပ္ဖါ ေခၚ ဇာတ္ေၾကာင္းျပန္သူ။ လန္ဒန္ျမိဳ႕ကို အေျချပဳေရးပါတယ္။

ေရႊဥေဒါင္းဘာသာျပန္ေတြက အလြန္လူၾကိဳက္မ်ားတယ္။ ေနာက္မွာ ကာတြန္းေအာင္ရွိန္က ဦးရွံစားနဲ႔ ဦးဒိန္းေဒါင္ အမည္နဲ႔ ကာတြန္းေရးတာလည္း အလြန္လူၾကိဳက္မ်ားတယ္။

ဘယ္အရာမဆို စူးစမ္းေလ့လာမႈ၊ ေျခရာခံျခင္း၊ ဆြဲထုတ္ယူနည္း၊ မႈခင္းေဆးပညာ၊ ယုတၲေဗဒေတြကို အေျချပဳမွသာ အမွန္ေပၚေပါက္တယ္။ ဖရင္းေခတ္မွာေတာ့ ဦးတဲ့သူက ၾကံုသလိုေရးၾကတယ္။ လိုက္ခ္ မ်ားတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၄-၂၀၂၀
ပံုအတြက္ ေက်းဇူး။

Wednesday, April 1, 2020

ကိုဗစ္ႏွင့္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး

VOA 01 ဧၿပီ၊ 2020

အခုတပတ္ ျမန္မာ့အေရးသံုးသပ္ခ်က္အစီအစဥ္မွာ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ ဘက္စံုစည္းလံုးညီညႊတ္ေရး ရႏို္င္မလားကိစၥကို ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္္ေတာ္အမတ္ေဟာင္း ေဒါက္တာတင့္ေဆြနဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာတုိ႔ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ထားပါတယ္။

ဒီကေန႔ ကမာၻေပၚမွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ အပစ္ခတ္ရပ္စဲၾကဖို႔ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး၊ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္တို႔လို ပုဂၢိဳလ္ေတြက ေဆာ္ၾသထားသလို၊ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာလည္း အလာတူအပစ္ခတ္ရပ္စဲဖုိ႔ လိုအပ္တယ္လို႔ အဖြဲ႔အစည္းတခ်ဳိ ႔က ေျပာဆုိေနၾကတာ ရိွပါတယ္။ တကယ့္ျဖစ္လာႏိုင္မယ့္ အလားအလာကိုေတာ့ ေဒါက္တာတင့္ေဆြက အခုလိုစတင္ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ ပဏာမေျဖရရင္ေတာ့ က်ေနာ္ကေတာ့ အလားအလာသိပ္အားမရဘူး။ အားေတာ့နာတယ္ - ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ စစ္ပြဲေတြျဖစ္တိုင္း ကမာၻေပၚမွာ ဗမာသာမကပါဘူး၊ စစ္ပြဲကိုအေၾကာင္းျပဳၿပီး စီးပြားေရးအျမတ္ထုတ္ၾကတယ္။ ေနာက္တခါ ႏုိင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္ၾကပါတယ္။ ဒါကေတာ့ အေျခခံေပါ့။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရိွအေျခအေနကိုၾကည့္ရင္ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါေၾကာင့္ အျပစ္တင္ေဝဖန္ခံရတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ရိွပါတယ္။ လက္ရိွအစိုးရကအစ၊ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ပါတယ္ ေဝဖန္ခံရတယ္။ စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ၊ ပစၥည္းရုပ္ဝတၳဳအင္အား၊ ေငြေၾကးအင္အား ျဖည့္တင္မႈအပိုင္းမွာ အစိုးရကို အျပစ္တင္ၾကပါတယ္။ ေနာက္တခါ သတင္းျဖန္႔ခ်ီမႈအပိုင္းမွာ ျပန္ၾကားေရးကို အျပစ္တင္ၾကတာက လက္ရိွအေျခအေန။ အဲဒီအေျခအေနမွာ က်ေနာ္တို႔ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြနဲ႔ယွဥ္ၾကည့္ရင္ တပ္မေတာ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး၊ ဆက္ေျပာပါရေစ။

ဥပမာ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ ExCel Exhibition Centre ေခၚတဲ့ ဧရာမျပပြဲခန္းမႀကီးကို ၿဗိတိန္စစ္ဘက္နဲ႔ ၿဗိတိန္က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနဘက္က ေပါင္းၿပီးေတာ့ ကုတင္ (၄၀၀၀) ဆန္႔ ယာယီေဆးရံု ေျပာင္းေပးၾကတယ္။ ဒါက အင္မတန္မွေကာင္းတဲ့လုပ္ရပ္။ ေနာက္တခါ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာဆိုရင္လဲ စစ္သေဘၤာႀကီးက ကပ္လာၿပီးေတာ့ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါျဖစ္လို႔ ေရႊ ႔ဆိုင္းထားတဲ့ ခြဲစိတ္လူနာေတြကို အဲဒီစစ္သေဘၤာက ကုေပးမယ္။ အဲဒါက ေကာင္းတဲ့နမူနာ။ က်ေနာ္တုိ႔ ဗမာႏုိင္ငံမွာေကာ တပ္မေတာ္က ဘာေတြေဆာင္ရြက္ေပးသလဲ။ ေပးေနသလဲ။ ေပးအံုးမလဲ။ အခုထိေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မသိဘူး။ ဒါက က်ေနာ္အေနနဲ႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ NLD အစိုးရေပၚမွာ။

ေနာက္တခါ ေမးခြန္းရဲ ႔ အဓိကအခ်က္ျဖစ္တဲ့ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကေတာ့ ကိုရိုနာျဖစ္လို႔ ထူးၿပီးေကာင္းလာမယ္လုိ႔ေတာ့ က်ေနာ္ကေတာ့ မထင္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္ အရင္အႀကိမ္ႀကိမ္ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ကိုရိုနာျဖစ္မွ လက္နက္ကိုင္ ရပ္စဲမယ့္ဆိုတာ စစ္တပ္ဘက္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အုပ္စုေတြက ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားၾကရဲ ႔လား။ က်ေနာ္ကေတာ့ စဥ္းစားမၾကဘူးလို႔ ထင္တဲ့အတြက္ ေမးခြန္းရဲ ႔အေျဖကေတာ့ အားမရဘူးလို႔ပဲ ေျဖပါရေစ။

ေမး ။ ။ ဒါေပမဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အင္အားစုတခ်ဳိ ႔ကေတာ့ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးကို အားသြန္ခြန္စိုက္ လုပ္မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာေနၾကတယ္။ အထူးသျဖင့္ အခုတိုက္ပြဲအျပင္းထန္ဆံုး ျဖစ္ေနတဲ့ AA ရခိုင္တပ္ဆိုရင္လဲ၊ သူတို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးဖို႔ စကားကို တခ်ိန္လံုးေျပာေနတာလို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္မေတာ္ဘက္က ဒီကိစၥကို လက္ခံျခင္းမရိွတဲ့အျပင္၊ အခုဆိုရင္ ေနာက္ဆံုးၾကတဲ့ သတင္းအရ၊ KIA ထဲမွာ AA ကို ထားရိွတဲ့ကိစၥကို မထားဖို႔၊ အစိုးရက ဖိအားေပးေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ တုိင္းရင္းသားေတြဘက္က လုိခ်င္တဲ့သေဘာေတာ့ ေတြ႔ရတယ္ဆိုရင္ မွားသလား။ ၿပီးေတာ့ အပစ္ခတ္ရပ္စဲဖုိ႔ ေတာင္းဆိုတာကလဲ တိုင္းရင္းသားအင္အားစု KNU ဘက္က ေျပာတာကိုလည္း ၾကားရပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ ဒီကိစၥမွာလဲ တုိင္းရင္းသားအင္အားစုလို႔ ၿခံဳေျပာရတာ တခါတခါ ေကာက္ခ်က္က မမွန္တတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ လက္ရိွ လက္နက္ကိုင္ၿပီးေတာ့ အစိုးရကို ေတာ္လွန္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာရိွတဲ့အတထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္၊ အမ်ဳိးသားေရးရည္ရြယ္ခ်က္ေတြက မတူၾကဘူးေပါ့။ သို႔ေသာ္လဲ သူတုိ႔ေတြက အင္အားအျဖစ္စုၿပီးေတာ့ အစိုးရနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ျဖစ္ျဖစ္၊ စုစည္းမႈျပဳၿပီးေတာ့ လိုခ်င္တာေတြကို ေဆာင္ရြက္ၾကတာ ဒီဟာကေတာ့ မွန္တာေပါ့။ က်ေနာ္ကေျပာခ်င္တာက အက်ဳိးစီးပြား ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ သိပ္မတူၾကဘူးလို႔ ပဏာမေျပာခ်င္တယ္။

ေနာက္တခါ အခုေမးခြန္းအတိုင္းျဖစ္တဲ့ AA နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ တပ္မေတာ္ဘက္က ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြက တကယ့္ကို ေမးခြန္းထုတ္စရာ အဆီအေငါ မတည့္ဘူးလို႔ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္။ AA က ေတာင္းေတာင္း၊ ဘယ္သူကေတာင္းေတာင္း၊ အပစ္အခတ္ရပ္ေစကို ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ေတာင္းေတာင္းမေတာင္းေတာင္း၊ ဒါက ျဖစ္သင့္တဲ့ကိစၥ၊ ႀကိဳဆိုရမယ့္ကိစၥ။ ဒါကို ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ အခုထိ ႏွစ္ေပါင္း ေလးငါးဆယ္အတြင္းမွာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အေတာ့္ကို အကဲမရတဲ့ အေနအထားကေတာ့ အခုထိ တုိးတက္ေျပာင္းလဲလာတယ္လို႔ က်ေနာ္မထင္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဒီကူးစက္ေရာဂါႀကီးကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ တပ္မေတာ္ကမ်ား တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အယူအဆေျပာင္းရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္ကေတာ့ မျမင္ဘူး။

ေမး ။ ။ တပ္မေတာ္ရဲ ႔ ျပည္တြင္းစစ္အေပၚမွာ သေဘာထားက အျပဳတ္တုိက္ေရးလား။ သို႔တည္းမဟုတ္ တဘက္သားကို အင္အားေပ်ာ့ညံ့သြားၿပီးမွ အေလွ်ာ့ေပးၿပီးမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ေစ့စပ္ေရးထဲကို ဝင္လာေအာင္ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ အေပၚစီကေန ေစ့စပ္ႏုိင္ေအာင္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား ရိွေနသလား။ ဘယ္လုိရည္ရြယ္ခ်က္မ်ဳိးနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ရည္ရြယ္ခ်က္အတိုင္း ျဖစ္လာႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလား။

ေျဖ ။ ။ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔ လြတ္လပ္ေရးရကတည္းက စၿပီးေတာ့ ၿခံဳၿပီးေတာ့ ၾကည့္တဲ့အခါမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က မဟာဗ်ဴဟာအမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္းတယ္။ နည္းဗ်ဴဟာေတြအမ်ဳိးမ်ဳိး ေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။ အစကေတာ့ ကြန္ျမဴနစ္ကို အျပဳတ္တိုက္ေရးကို ဦးတည္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းလက္ထက္က။ ဒါက အတိုင္းအတာ တစံုတရာအထိ ေအာင္ျမင္တယ္လုိ႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြ ေတာခိုတယ္လို႔ ေျပာပါေတာ့ - အဲဒီကာလမွာေတာ့ တပ္မေတာ္၊ စစ္အစိုးရေတြ - ဦးေနဝင္းၿပီး စစ္အစိုးရ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ သူတုိ႔က ခ်က္ခ်င္းယာယီ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး၊ ပထမဦးဆံုးကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လက္နက္လဲတယ္ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ လုပ္ခဲ့တယ္။ က်ေနာ္ျမင္တာ အတိုင္းအတာတခုအထိေတာ့ ေအာင္ျမင္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျငင္းလို႔မရဘူး။ သို႔ေသာ္ အဲဒါ ယာယီသေဘာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ အစိုးရေျပာင္းလာတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရကစၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေျပာင္းလာတယ္။ တခါ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာလဲ အဲဒါနဲ႔မကြာလွတဲ့ ပင္လံုညီလာခံဆိုၿပီး ေျပာင္းလာတယ္။ အဲဒီိမွာ တပ္မေတာ္က အေရးႀကီးဆံုး။ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ကို လက္နက္ကိုင္နည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းတိုက္ခိုက္ေနတာ တပ္မေတာ္ျဖစ္ေနေတာ့ အစိုးရက ဘာလုပ္လုပ္ တပ္မေတာ္ရဲ ႔ သေဘာထားက အင္မတန္မွ အေရးႀကီးပါတယ္။

အခုေနာက္ဆံုးအေျခအေနကိုၾကည့္ရင္ တပ္မေတာ္က အျပဳတ္အလဲတိုက္ႏုိင္စြမ္း မရိွဘူး။ တိုက္ခ်င္စိတ္လည္း မရိွဘဲနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းလဲ သူက မပါျဖစ္လို႔ ပါေနရသလို ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ထိုးထြင္တဲ့ အရွည္ကိုျမင္တဲ့ တိုင္းျပည္အက်ဳိးစီးပြားကိုၾကည့္တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာအျမင္ တပ္မေတာ္မွာ ခ်ဳိ ႔ယြင္းေနတယ္လို႔ က်ေနာ္က ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုပဲ ေရရွည္ဆြဲၿပီးေတာ့ စစ္အစိုးရ တက္လာခါစဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြရိွလို႔ တပ္မေတာ္ကုိ အားကိုးထိုက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းလို႔ ျမင္လာေအာင္ ပံုေဖာ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးအျမတ္ကလည္း ထုတ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီေတာ့ ခ်ဳပ္လိုက္လို႔ရိွရင္ေတာ့ တပ္မေတာ္မွာ တုိက္ႏုိင္စြမ္းနဲ႔ တိုက္ခ်င္စိတ္တို႔ မရိွဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္တြင္းစစ္ဆိုတဲ့ တိုက္ပြဲကေတာ့ ဆက္ရွည္ေကာင္း ရွည္ႏုိင္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္က ျမင္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီေတာ့ တပ္မေတာ္ဟာ တုိင္းရင္းသားေတြ အားကိုးေလာက္တဲ့ အဖြဲ႔ဆိုတဲ့ အျမင္မ်ဳိးရဖုိ႔အတြက္ အခုအခ်ိန္မွာ အခြင့္ေကာင္းလုိ႔ က်ေနာ္ထင္မိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာ လူေတြရဲ ႔အက်ဳိးကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ေပးရင္၊ အထူးသျဖင့္ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းေတြမွာဆိုရင္ သိပ္ကို က်န္းမာေရးအေျခအေန စိုးရိမ္စရာေကာင္းမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ သူတုိ႔ပဋိပကၡကို ရပ္ၿပီးေတာ့ ဒီကိစၥမွာ ကူညီေျဖရွင္းေပးရင္ ပိုၿပီးသင့္ေတာ္မယ္လို႔ သူတုိ႔မစဥ္းစားမိတာလား။

ေျဖ ။ ။ မွန္ပါတယ္။ က်ေနာ္လည္း အဲဒီလို အင္မတန္မွ ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ တပ္မေတာ္ က်ဆင္းပ်က္စီးခဲ့တဲ့ နာမည္ဂုဏ္ရိွန္ ျပန္တင္ဖို႔၊ သူ႔ရဲ ႔စြမ္းရည္ကို ျပန္ျမွင့္ဖုိ႔၊ တိုင္းျပည္အတြက္ကို ဦးတည္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေျပာင္းဖို႔ဆုိတာ အခြင့္ေကာင္းကို ရွာၾကရပါတယ္။ အခု ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္က ေရာဂါအသစ္ျဖစ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘယ္ေလာက္ပမာဏအထိ ႀကီးမားမလဲဆိုတာ ဘယ္သူမွလဲ ဒီအခ်ိန္မွာ ေျပာလို႔မရဘူး။ ဆုိးလာခဲ့ရင္ တပ္မေတာ္က ဒီအတိုင္းပဲ၊ သူ႔အတြက္ပဲ လံုၿခံဳေအာင္လုပ္ၿပီးေတာ့၊ သူ႔အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ပဲ ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တပ္မေတာ္ရဲ ႔ ဂုဏ္သိကၡာက က်သထက္က်ၿပီးေတာ့၊ ဒါကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီးေတာ့ တပ္မေတာ္က ဂုဏ္သိကၡာျပန္တက္ေအာင္ ႀကိဳးစားလို႔ရိွရင္ ဒါက အခြင့္ေကာင္းႀကီးတရပ္ ျဖစ္သင့္တယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။ အဲဒါ အခုနေမးခြန္းထဲမွာပါသလို စစ္ေဘးေရွာင္ေဒသေတြမွာမ်ား ကူးစက္ေရာဂါေရာက္ရင္ မေတြးဝံ့စရာပါ။ အဲဒီေတာ့ ဒီအေျခအေနေတြကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ လက္ရိွအစိုးရတို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြ၊ ျပင္ဆင္မႈေတြ၊ အကူအညီရယူမႈေတြ လုပ္သင့္ၾကတဲ့ကာလ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကိုျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကေစခ်င္တယ္လို႔ က်ေနာ္အေနနဲ႔ အေလးအနက္ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြ စုေပါင္းညီညာၿပီးေတာ့ ဒီေရာဂါႀကီးကို ဝိုင္းၿပီးတိုက္ခိုက္ရမယ့္ အေျခအေန ျဖစ္ေနတာေပါ့။ ဒီအခ်ိန္မ်ဳိးမွာ ေသြးစည္းညီညႊတ္ရဖို႔ အေရးႀကီးဆံုးေပါ့။

ေျဖ ။ ။ မွန္ပါတယ္။ က်ေနာ္ အျပည့္အဝ သေဘာတူပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အားလံုး ဘယ္သူ႔ဘယ္သူကိုမွ လက္ညိွဳးထုိး အျပစ္တင္ ေျပာမေနၾကဘဲနဲ႔ တိုင္းျပည္တခုလံုးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အမ်ဳိးသားေရးတာဝန္တရပ္လို႔ စစ္တပ္၊ အစိုးရ၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ မီဒီယာ၊ သာမန္ျပည္သူေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ အကုန္လံုးက ဝိုင္းဝန္ၿပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္ၾကရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိိ႔ အမ်ားႀကီးသက္သာမယ္။ ေနာက္တခါ ဒါကို အခြင့္ေကာင္းႀကီးတရပ္လုိ႔ ယူဆၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္မႈေတြ၊ ေပါင္းစည္းမႈေတြ၊ အကုန္ေဆာင္ရြက္ၾကရင္ေတာ့ ဒီကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တုိ႔ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ သမုိင္းစာမ်က္နွာသစ္မ်ား ဖြင့္ႏုိင္ေလမလားလုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်င္ပါတယ္။

Plasma Donations from Recovered COVID-19 Patients ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္လူနာ ေသြးသြင္းကုသေပးေနျပီ

ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရျပီး ျပန္ေကာင္းလာသူရဲ႕ေသြးကို လိုအပ္တဲ့လူနာေတြကို သြင္းေပးကုသနည္းကို စမ္းသပ္ေနပါတယ္။ ေသြးထဲက ပလာစမာအရည္ကိုသြင္း...