Tuesday, June 30, 2015

Breast Cancer Risk ရင္သားကင္ဆာ အႏၲရာယ္မ်ား

ဘယ္ကင္ဆာမဆို ဘာလို႔ျဖစ္သလည္း အတိအက်မသိပါ။ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတာေတြကို ကင္ဆာအႏၲရာယ္လို႔ ေခၚတယ္။ မလြဲမေသြအႏၲရာယ္နဲ႔ ႏိႈင္းရအႏၲရာယ္လို႔ခြဲထားတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာနဲ႔ မိသားစုရာဇဝင္က ထိပ္ကေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ တိုက္ရိုက္သက္ေရာက္တာလို႔ေတာ့ ေျပာမရပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ အဲဒီအုပ္စုထဲပါေနေပမယ့္မျဖစ္ပါ။  ကင္ဆာအမ်ိဳးအစားမတူရင္ အႏၲရာယ္လည္းမတူၾကပါ။ ေနရာင္ျပင္းတာကေန အေရျပားကင္ဆာကို၊ ေဆးလိပ္ကေန အဆုပ္၊ ခံတြင္း၊ လည္ေခ်ာင္း၊ ဆီးအိမ္၊ ေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အသက္ၾကီးတာကလည္း အခ်က္တခုျဖစ္တယ္။ ၾကြက္ႏို႔ဗိုင္းရပ္စ္ရွိတာလည္းပါတယ္။ ဘင္ဇင္းဓါတ္နဲ႔ ထိေတြ႔ျခင္း၊ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္၊ လူအဝလြန္ျခင္းေတြလည္း ပါတယ္။

ရင္သားကင္ဆာ အႏၲရာယ္မ်ား
အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေယာက္်ားေတြထက္ ရင္သားကင္ဆာ အဆ ၁ဝဝ ပိုျဖစ္တယ္။ ဆိုးတဲ့ရင္သားကင္ဆာ ၈ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္မွာသာ အသက္ ၄၅ ႏွစ္ေအာက္မွာျဖစ္တယ္။ ၃ ေယာက္မွာ ၂ေယာက္က အသက္ ၅၅ ေက်ာ္မွာျဖစ္တယ္။

ရင္သားကင္ဆာထဲမွာ ၅% ကေန ၁ဝ% အထိဟာ မ်ိဳးဗီဇလိုက္တယ္။ BRCA1 နဲ႔ BRCA2 ေတြက အျဖစ္အမ်ားဆံုး မ်ိဳးဗီဇခြဲေတြ ျဖစ္တယ္။ BRCA1 ထဲမွာ အမ်ားဆံုး ၈ဝ% အထိရွိေပမယ့္ ပ်မ္းမွ် ၅၅ to ၆၅% ရွိတယ္။ BRCA2 မွာ ၄၅% သာရွိတယ္။ အဲလိုအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ မ်ိဳးဥအိမ္ကင္ဆာလည္းပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ေသြးသားေတာ္စပ္သူေတြထဲမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ အေမ-သမီး၊ ညီအမေတြၾကား ၂ ဆျဖစ္တယ္။ ဘာလို႔လည္းေတာ့ ေျပာမရပါ။ တဦးခ်င္းမွာ ရင္သားတဖက္မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္ထားရင္ ေနာက္တဖက္မွာလည္းလာျဖစ္ဘို႔ တျခားအမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ၃-၄ ဆ မ်ားတယ္။

လူမ်ိဳးမွာလည္းကြာတယ္။ အျဖဴေတြက အသားမည္းအမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အသက္ ၄၅ ေအာက္ ဆိုရင္ အမည္းေတြကပိုမ်ားတယ္။ အာရွသူေတြနဲ႔ စပိန္စကားေျပာအမ်ိဳးသမီးေတြက အျဖဴေတြထက္ ေသဆံုးတာမွာ နည္းၾကတယ္။

ရင္သားတစ္ရွဴးသိပ္သည္းမႈကလည္း သက္ေရာက္တယ္။ ရင္သားထဲမွာ အဆီတစ္ရွဴး၊ အရြတ္တစ္ရွဴး၊ ႏို႔ထြက္အိတ္ တစ္ရွဴးေတြ ရွိတယ္။ မင္မိုဂရမ္ရိုက္ရင္ သိပ္သည္းေနရင္ အဆီတစ္ရွဴးနည္းေနတာျဖစ္တယ္။ အဲလိုဆိုရင္ ပံုမွန္ေတြထက္ ၁႕၂ ဆကေန ၂ ဆပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ရင္သားအက်ိတ္မ်ား
(က) Non-proliferative lesions သက္ေရာက္မႈမရွိ။
• Fibrosis and/or simple cysts
• Mild hyperplasia
• Adenosis (non-sclerosing)
• Ductal ectasia
• Phyllodes tumor (benign)
• A single papilloma
• Fat necrosis
• Periductal fibrosis
• Squamous and apocrine metaplasia
• Epithelial-related calcifications
• lipoma, hamartoma, hemangioma, neurofibroma, adenomyoepthelioma
• Mastitis

(ခ) Proliferative lesions without atypia ၁႕၅ ကေန ၂ ဆပိုတယ္။
• Usual ductal hyperplasia without atypia
• Fibroadenoma
• Sclerosing adenosis
• papillomas
• Radial scar

(ဂ) Proliferative lesions with atypia ၃႕၅ ကေန ၅ ဆပိုတယ္။
• Atypical ductal hyperplasia (ADH)
• Atypical lobular hyperplasia (ALH)
• Women with a family history of breast cancer and either hyperplasia or atypical hyperplasia have an even higher risk of developing a breast cancer.

(ဃ) Lobular carcinoma in situ ၇ ကေန ၁၁ ဆပိုတယ္။

လူေနမႈပံုစံ
• ရာသီေစာ (၁၂ ႏွစ္သမီးမွာ) ေပၚသူေတြက ပံုမွန္မိန္းကေလးေတြထက္ နည္းနည္းေလးပိုျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတယ္။
• တက္ေစ့ကင္ဆာေၾကာင့္ ရင္ပတ္ကိုဓါတ္ကင္ရသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာေဆးလည္းေပးရလို႔ မ်ိဳးဥအိမ္က ေဟာ္မုန္းမထုတ္ရသူဆိုရင္ေတာ့ နည္းနည္းေလးအျဖစ္နည္းျပန္တယ္။ အသက္ၾကီးမွ ဓါတ္ကင္ရရင္ေတာ့ ထူးျခားမႈမရွိပါ။
• ၁၉၆ဝ ေက်ာ္ကာလေတြမွာ ကိုယ္ဝန္မပ်က္ေအာင္ (DES) ေဆးေပးခဲ့တယ္။ သူတို႔မွာ နည္းနည္းအျဖစ္ပိုတယ္။
• ကေလးမရွိသူေတြနဲ႔ ပထမကေလးကို အသက္ ၃ဝ မတိုင္ခင္ကေမြးခဲ့သူေတြမွာ နည္းနည္းေလးအျဖစ္ပိုတယ္။ ကေလးမ်ားမ်ားေမြးသူေတြကနည္းတယ္။
• ကိုယ္ဝန္တားေဆးသံုးတဲ့သူေတြမ်ာ နည္းနည္းပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ေဆးရပ္လိုက္ရင္ ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္တယ္။ Depo-Provera ၃ လခံထိုးေဆးထိုးထားသူေတြမွာ ေလ့လာမႈတခ်ိဳ႕သာရွိတယ္။ လက္ရွိေဆးထိုးေနသူေတြမွာ နည္းနည္းပိုတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၅ ႏွစ္တာထိုးထားသူေတြမွာ ပိုတာမေတြ႔ရဘူး။
• ေသြးဆံုးျပီးသူေတြကို ေဟာ္မုန္းေဆးေပးတတ္တယ္။ သားအိမ္ရွိေသးသူေတြကို အီစထိုဂ်င္ နဲ႔ ပရိုဂ်က္စတီရုန္းပါ တားေဆးမ်ိဳးေပးတယ္။ သားအိမ္မရွိေတာ့သူေတြကို အီစထိုဂ်င္ တမ်ိဳးတည္းသာေပးတယ္။ သူတို႔မ်ာ ပိုတာမေတြ႔ရပါ။ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲေပးထားသူေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ပိုတယ္။ ေသဆံုးရမႈလည္းပိုတယ္။
• ကေလးကိုႏို႔တိုက္သူေတြမွာ (ကေလးအသက္ ၁ ႏွစ္ခြဲ ၂ ႏွစ္အထိ) အျဖစ္နည္းနည္း နည္းတယ္။
• အရက္ေသာက္သူေတြမွာ အျဖစ္ပိုတယ္။ တေန႔မွာ ၂-၅ ခြက္ေသာက္သူေတြမွာ ၁ ဆ ခြဲပိုတယ္။
• အဝလြန္သူ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။
• ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈ နည္းသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ တပါတ္မွာ ၁႕၂၅ ကေန ၂႕၅ နာရီအထိ လႈတ္ရွားမႈ မလုပ္သူေတြမွာ ၁၈% ပိုျဖစ္တယ္။

ပလပ္စတစ္၊ အလွအပသံုးေတြ၊ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး အသံုးအေဆာင္ေတြ၊ ပိုးသတ္ေဆး (DDE နဲ႔ PCBs) ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔သူေတြမွာ သီအိုရီအရအျဖစ္ပိုတယ္။ လက္ေတြ႔မွာ ကိန္းဂဏန္းမရွိပါ။ သုေတသနေတြလိုေသးတယ္။ ေဆးလိပ္နဲ႔ ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ဆက္စပ္မႈ မေတြ႔ေသးပါ။ ညအလုပ္လုပ္သူေတြ ပိုမ်ားေကာင္းမ်ားႏိုင္တယ္။ အတိအက်ေျပာမရေသးပါ။ ေခြ်းထြက္သက္သာေဆး၊ ဘရာစီယာ၊ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ျခင္းနဲ႔ ရင္သားအတုေတြနဲ႔ ရင္သားကင္ဆာဆက္စပ္မႈကို ျငင္းခုန္ေနၾကဆဲျဖစ္တယ္။

ကင္ဆာဆန္ခါတင္စစ္ျခင္းလုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ ရင္သားကင္ဆာအတြက္ မင္မိုဂရမ္ရိုက္ျခင္း၊ အူမၾကီးကင္ဆာအတြက္ (ကိုလုိစကုပ္ပီ) စစ္ျခင္း။ အေမ ဒါမွမဟုတ္ အမမွာ ရင္သားကင္ဆာရွိသူဟာ ဆန္ခါတင္စစ္တာကို သူမ်ားထက္ ပိုလိုတယ္။ ရင္သားမွာဘာမွမေတြ႔ပဲ ျဖတ္ထုတ္တာလုပ္သင့္ၾကတယ္။ ၉၅% နည္းေစမယ္။ မ်ိဳးဗီဇစစ္ေဆးနည္းလည္း လုပ္သင့္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၆-၂ဝ၁၅

Ovarian cysts မ်ိဳးဥအိမ္အိတ္မ်ား

(၁) ဆရာရွင့္ ေဆာင္းပါးေတြမွာ ဖတ္ဖူးတာေတာ့ အရြယ္အစားသိပ္မၾကီးခင္ 5 cm ေအာက္ရွိခ်ိန္မွာ အစားေသာက္ကို ဆင္ျခင္ရမယ္၊ အသားေလ်ာ့စားရမယ္၊ အသီးအရြက္မ်ားမ်ားစားရပါမယ္၊ အီစထရိုဂ်င္ကိုေလ်ာ့ခ်မယ္၊ DIM ကိုပံုမွန္ သံုးစြဲမယ္ဆိုရင္ အရြယ္အစား ငယ္သြားနိုင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ခက္တာက DIM (Diindolymethane) ကို ရန္ကုန္မွာ လံုးဝရွာလို႔ မရပါဘူးရွင့္။ တကယ္ေတာ့ အမ်ိုးသမီးအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီလို case မ်ိုးျကံုေတြ႔ ေနရတယ္လို့သိရပါတယ္။ အမ်ိုးသမီးထုၾကီးအားလံုးရဲ့ ကိုယ္စားအၾကံေကာင္းေလးလိုခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင့္။

(၂) ညီမမွာလည္း ေရအိတ္ရွိတယ္လို႔ DR က ေျပာတယ္။ အခုလ ရာသီလာတာလည္း ၂ ရက္ထဲ။ ဘယ္ဘက္ သားအိမ္ရွိတဲ့ အျခမ္းကလည္း တင္းေနတယ္လို႔ခံစားရတယ္။ အဲဒါ ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္လို႔သတ္မွတ္ရမလား။ ေရအိတ္ေရာင္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ရမလားရွင့္။ ေရအိတ္ေရာင္တယ္ဆို ဘာေဆးေသာက္ရမလဲရွင့္။ ကေလးလဲ အရမ္းလိုခ်င္ေနပါျပီ။

ေမးတဲသူေတြ အသက္မသိပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြဆိုတာေတာ့ သိေပမယ့္ ရာသီ မသိပါ။ အိမ္ေထာင္ေရး မသိပါ။ ဘာခံစားေနၾကရသလည္း မသိပါ။ ေဆးစစ္သလား မသိပါ။ သားအိမ္နဲ႔ မ်ိဳးဥအိမ္ေရာဂါအေတာ္မ်ားမ်ား (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္မွသိတယ္။

Diindolylmethane (DIM) ကို ဆရာညႊန္ခဲ့ဘူသလားဆိုတာ မမွတ္မိပါ။ ဒီဓါတ္ကို ၾကြက္ႏို႔ဗိုင္းရပ္စ္ကေနျဖစ္ေစတဲ့ ရွားတဲ့ (RRP) အသက္ရွဴလမ္းကင္ဆာတမ်ိဳးမွာသံုးတယ္။ ဒုတိယေမးခြန္းထဲက ေရအိတ္ေရာင္တယ္ဆိုတာ ေဆးပညာမွာေတာ့ မရွိပါ။ ေရာင္တယ္ဆိုတာ နာမယ္-ေရာင္မယ္-ပူမယ္-နီမယ္-သူ႔တာဝန္မလုပ္ႏိုင္ျဖစ္မယ္။ ဥပမာ သြားဖံုးေရာင္ေနတာမ်ိဳး။

ေမးခြန္းေတြမွာ ေရအိတ္လို႔ေရးၾကတာမ်ားတယ္။ အရပ္ေခၚေတြက အေတာ္ေဝခြဲရခက္တယ္။ ေမးရင္ ေဆးစာရြက္ထဲက စာလံုးေပါင္းကိုသိခ်င္တယ္။ ေရအိတ္ဆိုတာထဲမွာ ေရ-အရည္သာမဟုတ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ အရည္ၾကည္၊ အရည္ပ်စ္၊ ေသြး၊ ေခ်ာကလက္၊ ဆံပင္-ကိုယ္ေမႊး၊ အရိုး-သြား အကုန္ပါေနႏိုင္တယ္။ မေန႔ကေမးတဲ့တေယာက္ကေတာ့ ဗိုက္တေနရာ နာေနတာလို႔ သူမ်ားေတြကေရအိတ္ေျပာတာနဲ႔ ဘယ္ကေဆးစာလည္းမသိ အဲတာပဲသိခ်င္လို႔ လာေမးေနတယ္။ ကိုယ့္ေရာဂါကို သိခ်င္ေပ်ာက္ခ်င္တာမဟုတ္ပဲ ေရအိတ္ဆိုတာပဲစြဲလမ္းျပီး ေမးေနတာ။

အမ်ိဳးသမီးတိုင္းမွာ မ်ိဳးဥအိမ္တစံုစီပါတယ္။ သူ႔ထဲမွာ အလံုး (အက်ိတ္) ျဖစ္တာကို Ovarian cysts လို႔ေခၚတယ္။ ေသးေသးေလးကေန ကိုယ္ဝန္ေမြးကာနီးအရြယ္အထ ိၾကီးႏိုင္တယ္။ အရြယ္ေကာင္းေတြမွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ေသြးဆံုးျပီးသူေတြ ၁၅% သာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္ကေနထုတ္ေပးေနတဲ့ (FSH) နဲ႔ (LH) ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြ အခ်ိဳးအစားမမွ်လို႔ ျဖစ္လာရတယ္။

မ်ိဳးဥအိမ္အရည္အိတ္က အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။
- Graafian or follicular cysts အမ်ိဳးမစားကေသးတယ္။ အလိုလိုေပ်ာက္သြားႏိုင္တယ္။ ဗိုက္စူးျပီးနာတတ္တယ္။ ၂၅% ေသာအမ်ိဳးသမီးေတြမွာျဖစ္တယ္။ တဖက္ထဲမွာျဖစ္တာမ်ားတယ္။

- Corpus luteum cysts ဆိုတာ လစဥ္မ်ိဳးဥထြက္အျပီးမွာျဖစ္တယ္။ LH ေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္။ အမွန္က ပံုမွန္ျဖစ္ရမယ့္ (ေဖၚလီကယ္) ျဖစ္တာပါ။ ဒီဟာကေန (ပရိုဂ်က္စတီရုန္း) ေဟာ္မုန္းထုတ္ေပးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ျဖစ္မလာရင္ ပ်က္စီးသြားမယ္။ အဲတာမ်ိဳးျဖစ္မလာရင္ အလံုးလည္းမျဖစ္ ေဟာ္မုန္းလည္းမထုတ္ပါ။ ဆက္ၾကီးလာခဲ့ရင္ ဗိုက္နာမယ္။ ေပါက္ထြက္ရင္ စူးရွျပီးနာမယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းက မ်ိဳးဥထြက္ဘို႔လုပ္ေပးတယ္။ (ေကာပတ္းစ္လူတီယမ္) ျဖစ္ဘို႔လုပ္ေပးတယ္။ အက်ိတ္ျဖစ္ရင္ေတာ့ ဆက္ၾကီးျပီး အဲတာမ်ိဳးမလုပ္ႏိုင္ပါ။

- Hemorrhagic cysts ေသြးျပည့္ေနတဲ့မ်ိဳးဥအိမ္အက်ိတ္
ေပါက္ထြက္ရင္ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းကနာမယ္။ အက်ိတ္ထဲမွာ ေသြး အရည္ေရာအခံပါရွိႏိုင္တယ္။

- Dermoid cysts (ဒါးမြိဳက္ဆစ္စ) ဆိုတာ ကင္ဆာမဟုတ္အလံုးတမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ သူ႔ထဲမွာ အဆီ၊ အရိုး၊ အရိုးႏု၊ အေမႊးစတာေတြ ပါေနႏိုင္တယ္။ ၁၅ စင္တီမီတာေလာက္အထိၾကီးႏိုင္တယ္။ ေရာင္ရင္ေတာ့ နာမယ္။ အပင္းလို႔ေခၚၾကတာမ်ိဳး။

- Chocolate cysts ေခ်ာကလက္ဆစ္စ္ဆိုတာကို Endometrial cysts လို႔လည္းေခၚတယ္။ Endometriosis သားအိမ္ေရာဂါ ရွိေနတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြမွာျဖစ္တယ္။ သားအိမ္ (တစ္ရွူး) ေတြက သားအိမ္မဟုတ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ေရာက္ေနတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ ရာသီျဖစ္စဥ္မွာ ပထမလဝက္မွာ တက္လာတဲ့ (အီစထိုဂ်င္) ကေနသက္ေရာက္တယ္။ ေသြးေတြက ၾကာေတာ့ အေရာင္ေျပာင္းရာကေန ေခ်ာကလက္ေရာင္ျဖစ္လာတယ္။ ဗီတာမင္ (ဒီ) နည္းသူေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ (ပရိုဂ်က္စတီရုန္း) နည္းေနမယ္။

- Cystadenoma အက်ိတ္ကတမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္အျပင္လႊာကေနျဖစ္တယ္။ ၃ဝ စင္တီမီတာအထိၾကီးႏိုင္တယ္။

- Multiple cysts အက်ိတ္ေတြအမ်ားၾကီးလည္းရွိႏိုင္တယ္။ Polycystic ovaries လို႔ေခၚတယ္။ Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) ေရာဂါနဲ႔ မတူပါ။

- Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) ဆိုတာ မ်ိဳးဥအိမ္မ်ာအလံုးအက်တ္ေလးေတြအမ်ားၾကီးရွိေနတာျဖစ္တယ္။ ရာသီမမွန္တာ နဲ႔ က်ား-ေဟာ္မုန္းမ်ားေနတာ ၂ ခု ျဖစ္တယ္။ က်ား-ေဟာ္မုန္းမ်ားေနသူမွာ ဝက္ျခံေပါက္မယ္၊ အေမႊးေပါက္ မ်ားမယ္၊ လူဝမယ္၊ အဆီျပန္မယ္၊ ကေလးမရျဖစ္မယ္။ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြ အျဖစ္မနည္းပါ။ မၾကာမၾကာေမးၾကတယ္။

- Ovarian cancer မ်ိဳးဥအိမ္ကင္ဆာဆိုတာ အသက္ၾကီးမွသာျဖစ္တယ္။ ပ်မ္းမွ် ၆၃ ႏွစ္အရြယ္။ လူကဝရင္ပိုျဖစ္တယ္။ ကေလးမေမြးဘူးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။

မ်ိဳးဥအိမ္အက်ိတ္ရွိေနရင္ ဒါေတြခံစားရႏိုင္တယ္။ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္း အေနရခက္တယ္။ အစာမေက်သလိုေနမယ္။ ဖိအားျဖစ္ေနသလိုခံစားရမယ္။ ေဖါင္းေနတာစမ္းလို႔သိ ျမင္လို႔ရမယ္။ ေအာင့္သက္သက္ကေန စူးရွရွနာမယ္။ အတူေနခ်ိန္မွာ မနာသင့္ပဲနာမယ္။ ရာသီလာရင္နာမယ္။ ရာသီမမွန္ျဖစ္မယ္။ ကေလးမရႏိုင္ျဖစ္မယ္။ ဆီးခဏခဏ သြားခ်င္မယ္။ ဆီးကုန္ကာနီးနာမယ္။ ဝမ္းမမွန္ျဖစ္မယ္။ ပ်ို႕ခ်င္မယ္။ အားယုတ္မယ္။ အစာမေက်ျဖစ္မယ္။

ဘယ္လိုကုသမလည္း
တခုခ်င္းအတြက္ ကုသနည္းေတြရွိတယ္။ တေယာက္ခ်င္းအတြက္ကုသနည္းေရြးရတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆရာဝန္ေတြက Vitamin D နဲ႔ Antioxidants ေတြလည္းေပးရတယ္။ ၃-၆ လေနရင္ ေပ်ာက္သြားႏိုင္တယ္။ Progesterone 100-200mg/day ေပးေလ့ရွိတယ္။ Vitamin D 5000 IU အနည္းဆံုး ေပးတယ္။ Arginine 1600mg/day နဲ႔ Cysteine 1200mg/day ကိုပါေပးတယ္။ ဒီေဆးေတြက Antioxidants (Amino acids) ေတြျဖစ္တယ္။

အေကာင္းဆံုးနည္းေတြ (၃) မ်ိဳးရွိတယ္။ အသက္ၾကည့္ရတယ္။ အမ်ိဳးအစားၾကည့္ရတယ္။ အရြယ္အစားၾကည့္ရတယ္။ ခံစားေနရတာၾကည့္ရတယ္။
(၁) Watchful waiting သိထားေစာင္ၾကည့္မယ္။ အလိုလိုေပ်ာက္ႏိုင္တာရွိတယ္။
(၂) Birth control pills ကိုယ္ဝန္တားေဟာ္မုန္းပါေဆးေပးမယ္။
(၃) Surgery ခြဲထုတ္ေပးမယ္။ တခ်ို႕ကို (ဆစ္စ္) ကိုသာထုတ္ႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥိအမ္ကိုခ်န္ထားလို႔ ေဟာ္မုန္းမနည္းေစဘူး။ ကေလးရေစမယ္။ ေသြးဆံုးတာမျဖစ္ေစဘူး။ ovarian cystectomy ေခၚတယ္။ တခ်ိဳ႕ကို မ်ိဳးဥအိမ္ပါထုတ္ရတယ္။ oophorectomy ေခၚတယ္။ ကင္ဆာလို႔သိရင္ မ်ိဳးဥအိမ္ႏွစ္ုလံုး + သားအိမ္ + သားအိမ္ျပြန္ အကုန္ထုတ္မယ္။

ဆက္စပ္ဖတ္ႏိုင္တာေတြလည္း ေရးထားပါတယ္။
- Chocolate cyst ေခ်ာကလက္ ဆစ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/chocolate-cyst.html
- Endometriosis (1) သားအိမ္ေရာဂါ (၁) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/endometriosis-1.html
- Endometriosis (2) သားအိမ္ေရာဂါ (၂) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/endometriosis-2.html
- Endometriosis (3) သားအိမ္ေရာဂါ (၃) http://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/endometriosis-3.html
- Ovarian cancer မ်ိဳးဥအိမ္ကင္ဆာ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/ovarian-cancer.html
- Ovarian Cyst ကိုယ္ဝန္မဟုတ္တဲ့ ဗိုက္ထဲကအလံုး http://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/ovarian-cyst.html
- PCOS and Ovarian cyst http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/pcos-and-ovarian-cyst.html
- Polycystic Ovarian Syndrome (PCOS) ရာသီမမွန္ရင္ဖတ္ပါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/polycystic-ovarian-syndrome-pcos.html
- Water bag ေရအိတ္ကိုသာ သိခ်င္တာပါ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/water-bag.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၉-၅-၂ဝ၁၅

U-15 ယူ-၁၅ ဖလားပြဲ

Tint Swe Counterfeit politics နကိုယ္ရွိတဲ့တိုင္းျပည္
Swam Tee ဒီမိုကေရစီအတု ေရြးေကာက္ပြဲအတုျဖစ္မွာေၾကာက္သည္

- ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ေခၚတဲ့အရာ ျဖစ္ပါမည္။
- ဒီမိုကေရစီလို႔ေခၚတဲ့ဟာလည္း အခုကိုျဖစ္ေနျပီ။
- အဲတာႏွစ္ခုအတြက္ေတာ့ ဘဇာမွ် ေၾကာင့္က်စရာမလိုပါ။
- ဘယ္အရာမွ ရာႏွဳန္းျပည့္မဟုတ္ႏိုင္တာလည္း လက္ခံရပါမည္။
- တတိယေနရာလုပြဲ အားခဲၾကပါကုန္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၆-၂ဝ၁၅

Fainting မူးေမ့လဲက်ျခင္း

ဒီစာတင္တာ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔။ မေန႔က ေသြးလွဴျပီး မူးတဲ့မိန္းကေလးတေယာက္ ေသြးထပ္လွဴလို႔ရမလား ေမးတယ္။

၁။ ဆရာခင္္ဗ်ာ မိန္းကေလးတေယာက္ ေသြးလွဴၿပီး သတိလစ္ဖူးပါသည္။ အခုုျဖဴဖပ္ျဖဴေရာ္ျဖစ္ေနလို႔ ေသြးအား အျမန္တက္ေစရန္ မည္သို႔ျပဳလုပ္ေပးရမည္ကို လမ္းညႊန္ေပးေစခ်င္င္ပါသည္။ ေက်းဇူးတင္ပါသည္။

၂။ က်ေတာ့္အမ်ိဳးသမီး အသက္က (၂၄) ႏွစ္ပါ၊ (၂၂) ႏွစ္တုန္းက ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်လို႔ သားအိမ္ၿခစ္ဘူးပါတယ္။ သားအိမ္ ၿခစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ထိခိုက္ရွနာ တစ္ခုခုၿဖစ္လို႔ ေသြးထြက္လာတာၿမင္ရင္ ေခါင္းမူး ေခါင္းကိုက္ခ်င္သလို ၿဖစ္ေနၿပီး ပ်ိဳ႕ၿပီး အန္ခ်င္လာသလို ၿဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒါ ဘယ္လိုေၾကာင့္ၿဖစ္တာ၊ ဘယ္လိုၿပဳမူေနထိုင္ရမယ္ဆိုတာကို ညႊန္ၾကားေပးပါဦး။

၂ဝ၁၅ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးေန႔ စစ္ေရးျပပြဲမွာ ခ်ီတက္အေလးျပဳရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတခ်ိဳ႕ မူးေမ့လဲက်တဲ့သတင္းေတြ ဖတ္ရပါတယ္။ ေဒလီမွာ ယမုန္နာအခမဲ့ေဆးခန္းေလးဖြင့္ေတာ့ ဗမာစကားလဲတတ္တဲ့ ပညာအေျခခံအေတာ္အတန္ရွိတဲ့ ဒုကၡသည္မိန္းကေလးေတြကို စည္းရံုးရတယ္။ ေဆးခန္းမွာ ဆရာမလာလုပ္ပါလား။ အခ်ိန္လဲေပးႏိုင္၊ ဝါသနာလဲပါ၊ ဒါနဲ႔မရေသးတာက ေသြးျမင္ရင္မမူးခ်င္မွ ဆရာမလုပ္လို႔ရမယ္။ ေထာက္ပံ့ေၾကးေတာ့ မေပးႏိုင္ပါ။

လူေကာင္းပကတိကေန ရုတ္တရက္မူးျပီး သတိေမ့တာ Shock ပါဘဲ။ ေရွာ့ခ္ေတြက အမ်ိဳးအစားမ်ားတယ္။ ႏွလံုးနဲ႔ ေသြးေၾကာေတြက လိုသေလာက္အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တာကေနျဖစ္တယ္။ လူ႔ကိုယ္က အေရးပါတဲ့အဂၤါေတြတြက္ မရွိမျဖစ္တဲ့ ေအာက္စီဂ်င္ မလံုေလာက္လို႔ ျဖစ္လာေစတယ္။ အသက္ဆံုးပါးတဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

(၁) စိုးရိမ္စိတ္ေတြျဖစ္လာ၊ ဂနာမျငိမ္ျဖစ္လာ၊ မူးလဲမယ္။
(၂) ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္လာမယ္။
(၃) ေရငတ္လာမယ္။
(၄) မ်က္စိကေဝဝါး၊ သူငယ္အိမ္ က်ယ္လာမယ္။
(၅) အသက္ရွဴတာ တိမ္-ျမန္-မမွန္ျဖစ္မယ္၊
(၆) အေရျပား ေအးလာ၊ ျဖဴေရာ္လာ၊ စိုထိုင္းလာမယ္၊
(၇) လက္ေကာက္ဝတ္ ေသြးခုန္တာ ျမန္မယ္၊ စမ္းမရျဖစ္မယ္။

Hypovolemic Shock ေသြးထုထည္ နည္းလို႔ျဖစ္တဲ့ (ေရွာ့ခ္)၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရလို႔ အတြင္းထဲျဖစ္ျဖစ္ အျပင္ကို ျဖစ္ျဖစ္ ေသြးယိုထြက္တာ၊ မီးေလာင္လို႔ အရည္ေတြ ခမ္းေျခာက္တာ၊ အန္လို႔-ဝမ္းေလွ်ာလို႔ ေရနဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြ နည္းတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။

Neurogenic Shock အာရံုေၾကာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရွာ့ခ္၊ ေသြးေၾကာေတြ ပံုမွန္မဟုတ္ ေဖါင္းလာလို႔ ေသြးေတြ လိုရာမေရာက္ ျဖစ္လာမယ္။ ေအာ္တိုေနာမစ္ အာရံုေၾကာစနစ္ကို သက္ေရာက္လို႔ ျဖစ္တယ္။ ေသြးဖိအား က်မယ္၊ တခါတေလ ႏွလံုးခုန္ ေႏွးတတ္တယ္။ ဦးေႏွာက္ကို ေသြးျပန္ေရာက္ရင္ ျပန္ေကာင္းမယ္။ ဦးေႏွာက္ ထိခိုက္တာ၊ ခါးဆစ္ရိုးထဲက အာရံုေၾကာစနစ္ ထိခိုက္တာေတြ ေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တယ္။ အတြင္း အဂၤါေတြကို ထိခိုက္လာမယ္။

Psychogenic Shock စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရွာ့ခ္၊ ေၾကာက္စိတ္မ်ား၊ အေပ်ာ္လြန္၊ ေဒါသၾကီး၊ ပူပန္မႈလြန္ကဲရာကေန ျဖစ္တယ္။ ေသြးေၾကာေတြ က်ယ္လာတယ္။ ဦးေႏွာက္ကို ေသြးအေရာက္နည္းတယ္။ ေသြးဖိအားက်မယ္၊ အေရျပား ေအးစက္ေနမယ္။ ေခြ်းျပန္မယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္မယ္။ သတိတဝက္တပ်က္မရတာနဲ႔ လံုးဝသတိမရတာျဖစ္မယ္။

Anaphylactic Shock အနာဖလက္တစ္ ေရွာ့ခ္၊ မတည့္တာနဲ႔ ထိေတြ႔ရာကေနျဖစ္တယ္။ ယားယံလာမယ္၊ အနီပိန္႔ေတြထြက္မယ္၊ အသက္ရွဴခက္လာမယ္၊ ဆီးသြားခ်င္-ဝမ္းသြားခ်င္ျဖစ္လာမယ္။ ပူေလာင္လာသလို ခံစားရမယ္၊ အသံေပ်ာက္မယ္။ ေဆး၊ အဆိပ္၊ အင္းဆက္၊ အမံႈအမႊား၊ အစားအေသာက္၊ စတာေတြကေန ျဖစ္ေစတယ္။

Shock ျဖစ္ျပီဆိုရင္ ဘာလုပ္မလဲ -
ရုတ္တရက္ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္တာမို႔ ေရွးဦးသူနာျပဳ လုပ္ဘို႔ အလြန္႔အလြန္ အေရးၾကီးပါတယ္။ အသက္ကို ကယ္ႏိုင္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြ၊ ေဆးရံုေတြဆီ ေရာက္မွဆိုရင္ ေနာက္က်တတ္တယ္။ ျပဳစုမဲ့သူက တည္ျငိမ္ရမယ္။ တတ္ထားရမယ္။

(၁) အသက္ရွဴလမ္း စစ္ရ၊ ျပင္ရမယ္။ ပိတ္ဆို႔ေနတာ မရွိေစနဲ႔။ လည္ပင္းဆန္႔၊ ေမးကိုပင့္ပါ။

(၂) ေသြးယိုတဲ့ေနရာကို ေသြးမထြက္ေအာင္လုပ္ပါ။ ဖိထားေပးပါ။ ျမွင့္ထားေပးပါ။ ပတၲီး-ၾကိဳးနဲ႔ စည္းထားေပးပါ။ Artery forceps ေသြးေၾကာညွပ္ ရွိရင္-လိုရင္ သံုးပါ။

(၃) ေျခေထာက္ပိုင္းကို ေခါင္းအထက္မွာ ျမွင့္ထားပါ။ အန္ေနရင္ ေခါင္းတဖက္ ေစာင္းထားပါ။ ေခါင္း-လည္ပင္း က်ိဳးရင္-က်ိဳးတယ္ ထင္ရင္ ပက္လက္အေနအထားမွာသာ ထားပါ။

(၄) အရိုးက်ိဳးရင္ အမာတခုခုနဲ႔ ၾကပ္စည္းပါ။ ဆြဲမဆန္႔ပါနဲ႔။

(၅) သက္ေတာင့္သက္သာ ေနပါေစ။ ေအးေနရင္ ေစာင္စတာနဲ႔ ေႏြးေအာင္ ျခံဳေပးပါ။ စို-ေအး ေနတာေတြ ဖယ္ရွားပါ။ သဘာဝမဟုတ္တဲ့ အေႏြးေပးတာမ်ိဳး မသံုးပါနဲ႔။

(၆) လူနာကို စိတ္ျငိမ္ေအာင္ အားေပးႏွစ္သိမ့္ပါ။ သူ႔အနာဒဏ္ရာကို မျမင္ေစပါနဲ႔။

(၇) အန္ေနလွ်င္၊ အဆိပ္စတာ မေသျခာလွ်င္ ပါးစပ္က ဘာမွမတိုက္ပါနဲ႔။ အာေခါင္ေျခာက္-ေရဆာရင္ ႏွဳတ္ခမ္းကိုသာ ေရဆြတ္ေပးပါ။

(၈) ေဆးပညာတတ္ကြ်မ္းသူ အကူအညီေခၚပါ။

အေမရိကားမွာျဖစ္ရင္ Choking game လို႔ေခၚတယ္။ အဂၤလန္မွာ ဗီတိုရီးယားေခတ္တံုးက အမ်ိဳးသမီးေတြ ဒီလိုျဖစ္ၾကတာက Corsets ကိုယ္ၾကပ္အဝတ္အစားေတြေၾကာင့္ အသက္ရွဴၾကပ္တာလဲပါႏိုင္တယ္။ မူယာမာယာလဲပါမယ္။ ခဏခဏမူးလဲၾကလို႔ Fainting game လို႔ ေခၚရေလာက္ေအာင္ လူစည္စည္မွာ လွလွပပေလးလဲၾကတာမ်ားတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၉-၇-၂ဝ၁၆
၂၉-၇-၂ဝ၁၇

Monday, June 29, 2015

Flying abortion pills ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆး ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္နဲ႔ပို႔ေပး

၂၇-၆-၂ဝ၁၅ ေန႔ကသတင္းျဖစ္ပါတယ္။ ပိုလန္ႏိုင္ငံမွာ ဥပေဒအရသာကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်ခြင့္ရွိတယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ဂ်ာမဏီနဲ႔ နယ္သာလင္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆးကို ဆရာဝန္လက္မွတ္နဲ႔ဝယ္လို႔ရတယ္။ ဂ်ာမဏီ Women on Waves အဖြဲ႔က အမ်ိဳးသမီးေတြက စာနာစိတ္ထားျပီး (ဖရင့္ဖတ္) ကေန ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆးေတြကို ေမာင္းသူမပါတဲ့ (ဒရုန္း) ေလယာဥ္ေလးေတြနဲ႔ ပိုလန္ႏိုင္ငံကို ပို႔ၾကတယ္။ (ဆလူဘိစ္) ရဲေမေတြကအဲတာေတြကို သိမ္းယူလိုက္ၾကတယ္။

အရင္ကလည္း ဒတ္ခ်္က ကင့္ပိန္းလုပ္သူအမ်ိဳးသမီးေတြကလည္း အဲလိုလုပ္ခဲ့ၾကျပီးျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးပို႔ေပးတယ္ ဆိုတာထက္ ပိုလန္ႏိုင္ငံရ့ဲတင္းၾကပ္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ဥပေဒကို ဆန္႔က်င္ျပသတာျဖစ္ပါတယ္။

ပိုလန္မွာ ကြန္ျမဴနစ္ကာလတံုးက ကိုယ္ဝန္ကိုတရားဝင္ဖ်က္လို႔ရတယ္။ ၁၉၉၃ ေရာက္ေတာ့ ခရစ္ယန္ဘာသာလႊမ္းမိုးမႈနဲ႔ ဥပေဒနဲ႔တားျမစ္လိုက္ပါတယ္။ မုဒိန္းမႈ၊ ေဆြးမ်ိဳးခ်င္နီးကပ္သူခ်င္းကေနရတဲ့ကိုယ္ဝန္၊ အထဲကကေလးမွာ ဆိုးတဲ့ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိေနရင္နဲ႔ ကိုယ္ဝန္ဆက္ယူရင္မိခင္ေလာင္းမွာ အသက္အႏၲရာယ္နီးတာမ်ိဳးေတြအတြက္သာ ကိုယ္ဝန္ ဖ်က္ခ်ခြင့္ ျပဳပါတယ္။

ဥေရာပ ၂၆ ႏိုင္ငံဟာ Schengen ရွန္ဂန္သေဘာတူညီခ်က္အရ နယ္နိမိတ္ေတြကို ဖ်က္ထားသလို ကူးလူး ဆက္ဆံႏိုင္ၾကပါတယ္။ ဆရာဝန္လက္မွတ္နဲ႔သာေရာင္းခ်တဲ့ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆးကို ဘယ္ႏိုင္ငံကဆရာဝန္ေရးေရး ပို႔ေပးလို႔ရတယ္။

အဲဒီအဖြဲ႔ကအမ်ိဳးသမီးေတြက ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆးကို ေလွေလးေတြနဲ႔လည္း ပို႔ေပးေနၾကတယ္။ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခြင့္ ကန္႔သတ္ထားၾကတဲ့ စပိန္၊ အိုင္ယာလန္နဲ႔ ပိုလန္ႏိုင္ငံေတြမွာ အဲလိုလုပ္တာကို ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ ကက္သလစ္သတင္း Nasz Dziennik ကအဲလိုလုပ္တာကို drone of death ေသမင္းတမန္ေလယာဥ္ပ်ံေတြလို႔ ေခၚလိုက္ပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ဆန္႔က်င္ေရးအမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ အဲလိုကန္႔သတ္ထားျခင္းဟာ အႏၲရယ္မ်ားတဲ့ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္နည္းကို ေရြးေအာင္လုပ္တာလို႔ အေၾကာင္းျပပါတယ္။

ဂ်ာမဏီနာဇီလက္ထက္တံုးက သိမ္းပိုက္ထားတဲ့ပိုလန္ႏိုင္ငံမွာ ကိုယ္ဝန္တားေဆးနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္နည္းေတြသံုးျပီး ပိုလန္ေတြကို မ်ိဳးတံုးေအာင္ၾကံစီခဲ့ေသးတယ္။

မေန႔ကပဲ ေကာ့ေသာင္ကလာတဲ့ေမးခြန္းတခုမွာ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆး အဲဒီမွာဝယ္မရေၾကာင္းေရးလာတယ္။ (အာစီယန္) အုပ္စုအတြင္းမွာ (ရွန္ဂန္) လို ဗီဇာမလိုသေဘာတူညီခ်က္ရလာရင္ ထိုင္းဖက္ကေန ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြ အလြယ္နဲ႔ ျမန္မာျပည္ကို ေရာက္လာလိမ့္မယ္။ (ဒရုန္း) ေလယာဥ္ေတာ့မတတ္ႏိုင္လို႔ ေလတံခြန္နဲ႔ ပို႔ေပးႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ မီးပံုပ်ံနဲ႔လည္းရမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၆-၂ဝ၁၅

Date of birth ေမြးေန႔

- ျပည္တြင္းမွာက ဇြန္လ (၃ဝ) ရက္။
- ျပည္ပထြက္သူေတြက ဇႏၷဝါရီ (၁) ရက္၊ အမွတ္ရလြယ္လို႔တဲ့။
- ရက္ရာဇာမဟုတ္လည္း ရာဇာရက္ခ်ည္းပဲ။ မင္းေဘးနဲမွည့္ၾကတာကိုး။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၆-၂ဝ၁၅

My Good Friends ေဟ့ ငယ္ခ်င္းေရ ႕႕႕

ဟဲလို ဆရာ သမီးနာမည္က ႕႕႕႕႕ ပါ။ သမီးအေမက ဆရာနဲ႔မံုရြာမွာသိခ့ဲတ့ဲ အတန္းသူတစ္ေယာက္ပါ။ အေမက ဆရာနဲ႔ ဆက္သြယ္ခ်င္လို႔ဆိုျပီး မေန႔ကစာေရးျပီးပို႔ေပးပါဆိုလို႔ ပို႔လိုက္ပါတယ္ဆရာ။ ဆရာအခ်ိန္ရရင္ ဖတ္ၾကည့္ေပးပါေနာ္။ (စာတေစာင္ဓါတ္ပံု)

ေဟး ေမဘယ္လ္ ႕႕႕႕႕။ ငါလည္းဝမ္းသာတယ္ေဟ့။ စတိတ္တူး ၅ တန္းေလာက္ ျပန္ေရာက္သြားသလိုပဲ။ စာထဲက တို႔သူငယ္ခ်င္းေတြအကုန္ မွတ္မိတယ္။ ဒီေကာင္ေတြကိုလည္း ေျပာလိုက္စမ္းပါ။ ခင္ေမာင္သန္း၊ ျမင့္သိန္း၊ တင္ေမာင္ေအး၊ ညြန္႔ေအာင္၊ ေသာင္းတင့္၊ ေမာင္ျမင့္၊ မသန္းေဌး၊ ခင္ေအးရီ။

ငါ့မွာ စသင္ေက်ာင္းက ၃ ေက်ာင္းတည္းမွာသာေနခဲ့ရလို႔ ငယ္သူငယ္ခ်င္းဆိုတာ တကယ့္အမ်ိဳးေတြလိုပဲ။ မံုရြာ ထန္းေလးပင္မူလတန္းေက်ာင္းက သူငယ္ခ်င္းေတြေတာ့ ၾကြက္နီ နာမည္ပဲမွတ္မိတယ္။

မံုရြာစတိတ္တူးက တခ်ိဳ႕သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ အဆက္ရတယ္။ ဆရာဦးေမာင္ေမာင္က ဘုရားဖူးလာရင္း ငါ့ဆီကို ဖုန္းဆက္တယ္။ ဆရာဦးဘေသာင္းကလည္း ငါ့ညီဆီကတဆင့္ စာေရးတယ္။ ၇ တန္းသူငယ္ခ်င္း NLD က ေအးၾကဴ  (မံုရြာေအာင္ရွင္) နဲ႔လည္း ေဒလီမွာပဲေတြ႔ၾကတယ္။ ကိုေသာင္းစိန္ (ပုလဲ) ကေတာ့ ေခတ္တိုင္းမွာ လူၾကီးလုပ္ေနေလရဲ႕။ ငါနဲ႔က လိုင္းမတူဘူး။ စိုးတင့္ဝင္းက ပုလဲကေန ဖုန္းဆက္တယ္။ ဒီေကာင္က ဓါတ္ပံုေဟာင္း ပို႔ေပးေသတယ္။ သူ႔သမီးေတာင္ ဆရာဝန္ျဖစ္သြားျပီ။ ကိုေသာင္းေဌးက ေဖ့စ္ဘြတ္ကေနေရးတယ္။ မ်ိဳးသန္႔ဦးရဲ႕ညီနဲ႔ ေန႔တိုင္လို ေဖ့စ္ဘြတ္မွာေတြ႔တယ္။ ေဌးသိန္းကိုလည္း တဆင့္သတင္းၾကားရတယ္။ အမာ + ဖိုးနီ သတင္းလည္းၾကားမိေသးတယ္။

ေမဘယ္လ္တို႔ မံုရြာမွာပဲလား။ ငါလည္းလာခ်င္တယ္။ ၂၅ ႏွစ္ရွိသြားျပီ။ စာေရးပါအံုး။ ျပန္ငယ္ရတာေပါ့။

ကိုဝင္းခင္ ငါ ေဒလီမွာေနတံုးက ဘုရားဖူးလာရင္း ငါ့ကို လာေတြ႔တယ္။ သိန္းေအာင္ ေနမေကာင္းတာကို သူ႔သမီးဆီကေန သိတယ္။ ငါပုလဲမွာေနတံုးက တင္းနစ္ရိုက္ဖက္။ ငါ့ေဆးခန္းေလးကို သူေဆာက္ေပးတာ။ သူငယ္ခ်င္းေတြကို သတိရလို႔ စာေလးတပုဒ္ေရးထားတာကို ပုိ႔လိုက္တယ္။ စတိတ္တူးကဆို ကိုဝင္းခင္နဲ႔ ဖိုးသိန္းေအာင္ပါတယ္။ က်န္တာေတြက ေဆးမန္းက သူငယ္ခ်င္းေတြေပါ့။ ေနာက္တခါဆို ေမဘယ္လ္တို႔နာမည္ပါ ထည့္မယ္။

• သူငယ္ခ်င္း မင္း အဲဒီႏိုင္ငံသြား အလုပ္လုပ္ေနရတာ သိရတယ္။ ေအးကြာ ငါလဲ ဒီႏိုင္ငံမွာ ၾကာျပီဘဲကြ။
• သူငယ္ခ်င္း မင့္မွာလဲ ေျမးေတြရျပီဆို။ ေအးေလ ကေလးေတြတံုးကလဲ မင္းတေယာက္ဆို ငါတေယာက္။ ေျမးေတြလဲ အတူေလာက္ေနမွာေပါ့။
• သူငယ္ခ်င္း မင္းမ်က္စိေတြ မေကာင္းေတာ့ဘူးဆို။ ငါလဲ ငါ့အိမ္ကေလးကို မျမင္ႏိုင္တာ ၾကာလွျပီကြာ။
• သူငယ္ခ်င္း မင္းေလျဖတ္ေနတယ္လို႔ ၾကားရတယ္။ မင္းဦးစီးေဆာက္ေပးခဲ့တဲ့ ငါ့ေဆးခန္းေလးလဲ မလႈပ္ႏိုင္မယွက္ႏိုင္ ဘဝတူပါဘဲကြာ။
• သူငယ္ခ်င္း မင္းဆံုးသြားတဲ့သတင္း ခ်က္ခ်င္းၾကားတယ္။ ငါမရွိတံုး မင္းၾကည့္ေပးခဲ့တဲ့ ငါ့အေမဆံုးေတာ့ ငါက ေလးလေလာက္ေနမွ သိရတယ္ကြ။
• သူငယ္ခ်င္း မင့္သတင္း တစြန္းတစမွ ငါမၾကားရပါလား။ ေအးေပါ့ကြာ ငါ့ကိုလဲ သိတဲ့သူကသာ သိၾကတယ္ မဟုတ္လား။
• သူငယ္ခ်င္း မင့္သတင္းေတြ ငါနဲနဲၾကားတယ္။ ေအာင္ျမင္ေနတာ အရမ္းဘဲတဲ့။ မင့္အေၾကာင္းကို မဲ့ရြဲ႕ ေျပာၾကတာလဲ ငါၾကားတာဘဲကြ။ အဲလိုဘဲ ငါလဲ ခ်ီးမြမ္းခံရတာေရာ ကဲ့ရဲ႕တာပါ ခံရတယ္ကြ။
• သူငယ္ခ်င္း မင့္ ငါ့ဆီအေရာက္လာေတြ႔တာ ဘယ္လိုဝမ္းသာလဲ မေျပာတတ္ဘူး။ မင့္အိမ္ေထာင္ေရး ကံမေကာင္းဘူးဆိုလို႔ စိတ္မေကာင္းဘူးကြာ။ ငါ့ႏိုင္ငံေရး ကံမေကာင္းေသးတာအတြက္ေတာ့ မင္း ေန႔တိုင္း ဆုေတာင္းေပးရမယ္ေနာ္။
• သူငယ္ခ်င္း မင္းနဲ႔ျပန္ေတြ႔ရတာ မင့္အကို မက်န္းမာလို႔ေနာ္။ ေအးကြာ တိုင္းျပည္ၾကီး မက်န္းမာေတာ့ ငါ့မွာ သူငယ္ခ်င္းေတြ အမ်ားၾကီးရတယ္ကြ။
• သူငယ္ခ်င္း မင္းက ငါစာေရးတိုင္း လိုက္ခ္လုပ္တာ ငါေက်းဇူးတင္တယ္။ မင္းက ငါ့လို ႏိုင္ငံေရးပါတီထဲ မဝင္တာ ငါသိတယ္။ အတူတူပါဘဲကြာ ငါ့ပါတီတခုထဲအတြက္ ငါလုပ္ေနတာ မဟုတ္ဘူးကြ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁ဝ-၁-၂ဝ၁၄
၂၉-၆-၂ဝ၁၅

Sunday, June 28, 2015

Male contraception is coming ေယာက်ားသံုး ကိုယ္ဝန္တားေဆးလာေတာ့မည္

၁၈-၆-၂ဝ၁၅ ေန႔ထုတ္ တယ္လီဂရပ္ဖ္သတင္းစာထဲကျဖစ္ပါတယ္။ Vasalgel ေဆးလို႔ေခၚတယ္။ ေဟာ္မုန္းမပါဘူး။ သတိထားဘို႔က အဲဒီသတင္းကိုၾကည့္ရင္ ေခါင္းစဥ္မွာ Pills ေဆးလံုးလို႔ ေရးထားတာတခ်က္နဲ႔ ေဆးလံုးပံုကိုပါ ျပထားတယ္။ အဲတာ ၂ ခုလံုးမမွန္ပါ။ စားေဆးမဟုတ္ပါ။ ေဆးလည္းမေပၚေသးပါ။ Pills လို႔ေျပာရင္ ေဆးလံုးဆိုတာထက္ တားေဆးလို႔ နားလည္ေနၾကတယ္။

Vasalgel ဟာ Polymer ေပၚလီမာျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားရဲ႕ သုက္ပိုးသြာရာလမ္းကို ထံုေဆးသံုးျပီး ေဆးထိုးေပးရတယ္။ ေဆးကေန သုက္ပိုးေတြကို တားဆီးေပးမယ္။ အဲတာကို ေပ်ာ္သြားေစမယ့္ေဆးထိုးတာနဲ႔ နဂိုလိုျပန္ျဖစ္မယ္။ ၂ဝ၁၆ မွာ စမ္းသပ္မႈလုပ္ျပီးရင္ ဘယ္ေလာက္အထိ တာရွည္ခံမလည္း သိလာမယ္။

Parsemus Foundation ကေနသုေတသနလုပ္ထာတဲ့ ေယာက္်ားသံုး ကိုယ္ဝန္မေရေစတဲ့တားေဆးျဖစ္ပါတယ္။ FDA ကေန ပထမအဆင့္ကို အသိအမွတ္ျပဳလုိက္ပါတယ္။ အဲတာဟာ ကြန္ဒြမ္ေနာက္မွာ ေယာက္်ားသံုးစရာျဖစ္လာပါတယ္။ သုေတသနလုပ္သူေတြက ေယာက္်ားလူဦးေရတဝက္ေလာက္က သံုးၾကလိမ့္မယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

Gendarussa ေခၚတဲ့ စားေဆးကို အင္ဒိုနီးရွားမွာ စမ္းသပ္မႈ တတိယအဆင့္ေရာက္ေနပါျပီ။

ယူအက္စ္မွာစမ္းေနတာကေတာ့ anti-Eppin agent ျဖစ္တယ္။ သုက္ပိုးေတြကို ကူးခပ္သြားလာမႈ မလုပ္ေစေအာင္ လုပ္ေပးမယ္။ စားေဆးပဲျဖစ္တယ္။

အမ်ိဳးသမီးသံုးတားေဆးေတြကို တခ်ိဳ႕ကေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကို စိုးရိမ္ၾကတယ္။ ၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္က ေဆးေသာက္ဖို႔ ေမ့တတ္ၾကတယ္။

စိတ္ခ်ရတဲ့တားေဆးေတြ ေပၚလာမွာျဖစ္ေပမယ့္ ကြန္ဒြမ္ကိုေတာ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြကေနကာကြယ္ဘို႔ လက္လႊတ္လို႔ မျဖစ္ပါ။ သတိထားဘို႔က ကြန္ဒြမ္ကလည္း ရာႏွဳန္းျပည့္ေတာ့ အာမမခံပါ။ ႏွစ္ပါတ္လည္ေလ့လာမႈအရ အတိအက် သံုးမယ္ဆိုရင္ ၂% ေလာက္သာကိုယ္ဝန္ရေစႏိုင္တယ္။ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ၁၈% ကိုယ္ဝန္ရေနၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၅-၂ဝ၁၅

Shocked country ေရွာ့ခ္ျဖစ္ေနတဲ့တိုင္းျပည္

မႏွစ္က ေမလထဲမွာ ပခုကၠဴေဆး႐ုံမွာ ေဆးမတည့္လို႔ လူနာတေယာက္ေသဆံုးသတင္းနဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ သတင္းေတြ ဖတ္လိုက္ရပါတယ္။

ပံုမွာပါတဲ့ EpiPen ေခၚတဲ့ ေဆးမတည့္လို႔ျဖစ္တဲ့ ေရွာ့့ခ္ ေခၚတဲ့ အနာဖလက္ဆစ္ အေရးေပၚထိုးေဆး ျမန္မာျပည္က ေဆးရံုဘယ္ႏွစ္ခုမွာ ျဖည့္တင္းေပးထားပါသလည္း။ Epinephrine autoinjector လို႔ေခၚတယ္။ ေဆးကို ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ အဆင္သင့္လုပ္ထားျပီးသား။ တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ အဲလိုအေရးေပၚအတြက္ အဆင္သင့္ လုပ္ထားေပးတာေတာင္မွ ေသဆံုးမႈေတြရွိတတ္တယ္။

ယူေကႏိုင္ငံက ေတာ္ဝင္ေဆးပညာအသင္း ဂ်ာနယ္မွာ ၁-၃-၂ဝဝ၈ ေန႔ထုတ္ထဲမွာ သုေတသနတခုရွိပါတယ္။ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွာ အနာဖလက္ဆစ္ ေခၚတဲ့ဓါတ္မတည့္မႈ (ေရွာ့ခ္) တမ်ိဳးသားလံုးျဖစ္ႏွဳန္းနဲ႔ ကုသေဆး အဒရီနယ္လင္ ေဆးသံုးျခင္းကို ေလ့လာမႈျပဳထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စုေဆာင္းရယူခဲ့တဲ့ ၂ဝဝ၁ ကေန ၂ဝဝ၅ အတြင္းက မွတ္တမ္းေပါင္း ၉ သန္းရွိတယ္။ အသက္-လိင္ခြဲျခားထုတ္ယူတယ္။

ရလဒ္
• Age-sex standardized incidence of anaphylaxis ၂ဝဝ၁ မွာ လူနာ တသိန္းမွာ ျဖစ္ႏွဳန္း ၆႕၇ ေယာက္။
• Lifetime age-sex standardized prevalence ျဖစ္ပြါးႏွဳန္း ၂ဝဝ၁ မွာ လူနာ တသိန္းမွာ ျဖစ္ႏွဳန္း ၅ဝ ေယာက္။
• Age-sex standardized incidence of anaphylaxis ၂ဝဝ၅ မွာ လူနာ တသိန္းမွာ ျဖစ္ႏွဳန္း ၇႕၉ ေယာက္။
• အျဖစ္တိုးလာမႈ ၁၉% ရွိတယ္။
• Lifetime age-sex standardized prevalence ျဖစ္ပြါးႏွဳန္း ၂ဝဝ၅ မွာ လူနာ တသိန္းမွာ ျဖစ္ႏွဳန္း ၇၅႕၅ ေယာက္။
• အျဖစ္တိုးလာမႈ ၅၁% ရွိတယ္။
• ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္အကုန္မွာ ဘဝတသက္တာမွာ အနာဖလက္ဆစ္ျဖစ္ဘူးသူေပါင္း ၃၇၈ဝဝ ေယာက္ရွိခဲ့တယ္။
• Adrenaline အဒရီနယ္လင္ေဆးသံုးစြဲမႈ ၉၇% တိုးလာတယ္။ လူနာ ၁၃၃၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္က်ျဖစ္တယ္။

NEMJ Journal Watch အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဂ်ာနယ္ထဲမွာ ၂၂-၄-၂ဝ၁၄ ေန႔က ေရးထားလည္းရွိပါတယ္။
ေဆးရံုတင္ရတဲ့ အသက္ၾကီးသူေတြကို အႏၲရာယ္ျဖစ္မႈနဲ႔ ေသဆံုးမႈကို ေလ့လာတာျဖစ္တယ္။ ယူအက္စ္မွာ အနာဖလက္ဆစ္ျဖစ္ပြားမႈ တိုးေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ယူအက္စ္နဲ႔ ဖြ႔ံျဖိဳးျပီးႏိုင္ငံေတြမွာ အနာဖလက္ဆစ္ ျဖစ္ပြါးမႈတိုးလာတယ္။

Case-fatality rates and mortality ေသဆံုးမႈကို ဆန္းစစ္ခ်က္လုပ္ထားတယ္။ ၁၉၉၉ ကေန ၂ဝဝ၉ အထိ ႏွစ္စဥ္ အနာဖလက္ဆစ္ေၾကာင့္ေဆးရံုတက္ရသူအေရအတြက္ ၅၇ဝဝ ကေန ၇၇ဝဝ အထိမ်ားလာတယ္။ ဒီကာလအတြင္းမွာ ေသဆံုးမႈ ၆ဝ ရွိခဲ့တယ္။ ပထမ ၅ ႏွစ္အတြင္း ၁% ေသဆံုးတယ္။ ဒုတိယ ၅ ႏွစ္အတြင္း နည္းနည္းေလ်ာ့လာခဲ့တယ္။ ၂ဝဝ၆ ကေန ၂ဝဝ၉ အတြင္း ႏွစ္စဥ္ လူနာ ၂၅ဝဝဝ ကေန ၃ဝဝဝဝ အထိတိုးလာတယ္။ တႏွစ္မွာ လူနာ ၈ဝ ေသဆံုးတယ္။ Case-fatality rate ဝ႕၃% ေသဆံုးတယ္။ အသက္ ၇၅ ႏွစ္ကေန ၈၄ ႏွစ္မွာ အမ်ားဆံုးေသဆံုးရတယ္။ ေဆးဝါးက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အဆိပ္ေၾကာင့္ျဖစ္တာက ဒုတိယလိုက္တယ္။ စုစုေပါင္း လူနာ ၂ဝဝ ေလာက္ ႏွစ္စဥ္ အနာဖလက္ဆစ္ေၾကာင့္ေသဆံုးတယ္။

မေသတဲ့ေဆးသမား မရွိပါ။ မဆင္းခ်င္တဲ့ အာဏာရွင္သာရွိတယ္။ ျပန္တက္ခ်င္တဲ့ အာဏာရွင္သာရွိတယ္။ ေရွ႕ေနေတြကို မေျပာလို၊ တရားသူၾကီးေတြသာ ေျပာလို။ တရားသူၾကီးေတြ အထက္ကလူေတြကိုေျပာခ်င္တယ္။ ျမန္မာျပည္ၾကီး ေရွာ့ခ္ ေဘးက ေဝးပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၆-၂ဝ၁၅
၂၈-၆-၂ဝ၁၇

G6PD links

Jun 28th, 5:09am ဆရာရွင့္ ခုဒီတစ္ေခါက္ကေတာ့ ဆရာ့ကိုေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းေျပာမလို႔ပါ။ ႕႕႕ Facebook မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ား စကားဝိုင္းဆိုၿပီး Group ေလးရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ကိုယ္ဝန္ရွိဖုိ႔ႀကိဳးစားေနသူေတြ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သူေတြနဲ႔ မိခင္ေတြအေတြ႔အႀကံဳ ဗဟုသုတေတြဖလွယ္ၾကပါတယ္။ ႕႕႕ သားေလးက G6PD ပါဆရာ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ကတည္းက ဆရာေရးထားတာကိုဖတ္ဖူးပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ေမြးလာေတာ့လဲ ဒီလိုျဖစ္လာေတာ့  တျခားသူေတြထက္ ပိုစိတ္ပူမိပါတယ္။ မိဘေတြ အေဒၚေတြကေတာ့ ဒီေရာဂါအေၾကာင္း မသိၾကေတာ့ ႕႕႕ ကို ပိုတယ္လို႔ေတာင္ထင္ပါတယ္။ ထင္လဲထင္ခ်င္စရာပါ။ ႕႕႕ သားေလးကို ေမြးေတာ့စိတ္ခ်ရေအာင္ အျပင္ေဆး႐ံုမွာ မေမြးဘဲ ဗဟိုအမ်ဳိးသမီးေဆး႐ံုမွာေမြးတာပါ။ ၾကားထဲက လိုအပ္ခ်က္ေတြေတာ့ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ ကေလးမွာ ဒီလို ေတြ႔ရတယ္ဆိုတာကို ဆရာဝန္ကအခန္းထဲဝင္လာၿပီး ေရာ့နင္ဒါေတြသိသင့္တယ္ဆိုၿပီး မိတၱဴစာရြက္တရြက္ရယ္ လက္ကမ္းစာေစာင္တခုရယ္ ေပးလိုက္ပါတယ္။ မိတၱဴစာရြက္မွာ G6PD အတြက္ေရွာင္ရန္နဲနဲပါးပါးေရးထားတယ္။ လက္ကမ္းစာေစာင္က အသားဝါအေၾကာင္းသိေကာင္းစရာပါ။ မိတၱဴစာရြက္ကိုေတြ႔ေတာ့ ဆရာဝန္ကို ေမးေတာ့မွ ေအး နင့္ကေလး အဲ့ဒါျဖစ္ေနတာ၊ အဲဒါေၾကာင့္လာေပးတာဆိုၿပီး ျပန္သြားတယ္။ ႕႕႕ မွာ အဲ့ဒီေန႔က လက္မႈိင္ခ်ပဲဆရာ။  လူနာေစာင့္ေတြကေတာ့ ေဘးကေန ပိုေနတယ္လို႔ပဲထင္တာေပါ့။ အခု႕႕႕ တို႔ စကားဝိုင္းမွာလဲ ႕႕႕ လို မိခင္ေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဒါေပမဲ့ စသိတဲ့မိခင္ေတြက ႕႕႕လိုပဲ ႀကံဳခဲ့ရလို႔နဲ႔တူတယ္၊ ေရာဂါအေၾကာင္း ဂဃနဏမသိၾကပါဘူး။ သူတို႔မွာ စိုးရိမ္စိတ္အ႕႕႕နဲ႔ေမးၾကပါတယ္။ ႕႕႕ လဲတတ္ႏိုင္သေလာက္ရွင္းျပပါတယ္။ မိခင္ေလာင္းေတြကလဲ စိတ္ပူၾကပါတယ္။ ေမးတာအရမ္းမ်ားလာတဲ့အခါ ႕႕႕ မွာ ဆရာေရးထားတာေလးကို share ရတာခဏခဏပါပဲ။ အဲဒိအတြက္ေရာ ဗဟုသုတေတြေပးတဲ့အတြက္ေရာ ေက်းဇူးပါဆရာ။ ဆရာ့ကိုအၿမဲေလးစားလ်က္ပါ။

1. Chances of passing G6PD on to kids http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/chances-of-passing-g6pd-on-to-kids_26.html
2. G6PD and Blood groups နဲ႔ ေသြးအုပ္စု http://doctortintswe.blogspot.com/2015/06/g6pd-and-blood-groups.html
3. G6PD Deficiency Support Group http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/g6pd-deficiency-support-group.html
4. G6PD Low-risk Drugs ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္နဲ႔ ေဆး http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/g6pd-low-risk-drugs.html
5. G6PD ေမြးရာပါေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/g6pd.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၆-၂ဝ၁၅

Saturday, June 27, 2015

Fournier gangrene ေဖါင္းနီးယား ဂင္ဂရင္း

ဆရာခင္ဗ်ား Fournier's gangrene ေရာဂါက ဘယ္လိုေၾကာင့္ လိင္အဂၤါေနရာမွာၿဖစ္ရတာပါလဲခင္ဗ်ာ။

(ေဖါင္းနီးယား ဂင္ဂရင္း) ကို ေရာဂါေဗဒလို က်ား-မ အျပင္ပိုင္း လိင္အဂၤါေတြမွာ အရြတ္လႊာေသြးမရလို႔ တစ္ရွဴးေတြ ပ်က္စီးျပီး ေသသြားတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဆီးခ်ိဳလိုခုခံအားနည္းေနသူေတြမ်ာ ပိုျဖစ္တတ္တယ္။ ထိခိုက္မိရာကေနလည္း ျဖစ္တယ္။ ပိုးဝင္လာလို႔ပိုဆိုးလာတယ္။ အေပၚယံမွာ ပိုးဝင္ရာကေန ပန္းတံနဲ႔ ကပ္ပယ္အိပ္ဆီျပန္႔လာႏိုင္တယ္။ ဝမ္းဗိုက္ ေရွ႕ပိုင္းဆီလည္းေရာက္သလို အဲလိုျဖစ္စဥ္ေျပာင္းျပန္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ က်ားအေစ့ထိေရာက္တာက ရွားတယ္။ ပိုးျပင္းတာနဲ႔ ခုခံအားနည္းတာေတြကေန ဆိုးတာ သိပ္မဆိုးတာကိုျဖစ္ေစတယ္။

၇၅-၉၅% မွာ အေၾကာင္းရွာလို႔သိတယ္။ စအိုနဲ႔အစာေဟာင္းအိမ္လမ္း၊ ဆီး-လိင္လမ္းနဲ႔ အေရျပားလမ္းေတြကေန ဝင္တယ္။

မေတာ္ဆနည္းလမ္းေတြမ်ားတယ္။
ေယာက္်ားေတြမွာ ခြဲစိတ္ျခင္း၊ ထိခိုက္မိျခင္း၊ လိင္အဂၤါကိုကြင္းတပ္ျခင္း၊ လိင္တံထဲကိုကိန္းေဆးထိုးျခင္း၊ ဆီးပုိက္ထည့္ျခင္း၊ လိင္အဂၤါအတုတပ္ျခင္း၊ ေဆးထိုးျခင္း၊ စတီရြိဳက္ေဆး စအိုကေနသြင္းျခင္း၊ စအိုထဲ အျခားပစၥည္း ဝင္ျခင္းေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

မိန္းမေတြမွာ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ရာပိုးဝင္ျခင္း၊ မိန္းမကိုယ္၊ ဘာသိုလင္ဂလင္းျပည္တည္ျခင္း၊ သားအိမ္ထုတ္ျခင္း၊ ေမြးလမ္း ခ်ဲ႕ျခင္းေတြကေနျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ကေလးေတြမွာ ပန္းအဖ်ားျဖတ္ျခင္း၊ ဟာနီယာျဖစ္ရာကေနအူပိတ္ျခင္း၊ ခ်က္ေရာင္ျခင္း၊ အင္းဆက္ကိုက္ျခင္း၊ ထိခိုက္မိျခင္း၊ ဆီးလမ္းကိရိယာထည့္ျခင္း၊ တင္ပါးေနရာျပည္တည္နာ၊ အေထြေထြေရာဂါပိုးဝင္ျခင္းေတြကေနျဖစ္ေစတယ္။

Streptococcal species ဆထြက္ပ္ပိုး၊ Staphylococcal species စတက္ဖ္ပိုး၊ Enterobacteriaceae အင္တရိုပိုး၊ Anaerobic organisms ေလမၾကိဳက္ပိုးနဲ႔ Fungi မိႈပိုးေတြဝင္ႏိုင္တယ္။ Escherichia coli, Bacteroides, Proteus, Enterococcus, Pseudomonas, Klebsiella နဲ႔ Clostridium ပိုးေတြကေနျဖစ္ေစတယ္။

အခံေရာဂါမ်ား
• ဆီးခ်ိဳ (၆ဝ%)၊
• အလြန္ဝျခင္း၊
• အရက္စြဲျခင္း၊
• အသည္းေျခာက္ျခင္း၊
• အသက္ၾကီးလြန္း ငယ္လြန္းျခင္း၊
• ေသြားေၾကာေရာဂါ တင္ပါးပိုင္းမွာရွိျခင္း၊
• ကင္ဆာ (လူကီးမီးယား)
• SLE
• ခရုမ္းေရာဂါ၊
• HIV infection
• အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊

ပိုးေသေဆးမ်ား
• ပိုးအမ်ားၾကီးကိုႏိုင္မယ့္ေဆးေရြးေပးရတယ္။ Ciprofloxacin နဲ႔ Clindamycin ေတြသံုးတယ္။
• တျခားသံုးႏိုင္တဲ့ေဆးေတြကေတာ့ ampicillin/sulbactam, ticarcillin/clavulanate, or piperacillin/tazobactam + aminoglycoside and metronidazole or clindamycin ေတြျဖစ္ၾကတယ္။
• Vancomycin ကို (MRSA) အတြက္သံုးတယ္။
• intravenous immunoglobulin (IVIG) ကိုလည္းေပးရတတ္တယ္။
• fungi မိႈအတြက္ဆိုရင္ amphotericin B or caspofungin ေတြေပးမယ္။

Surgical Diagnosis and Debridement ခြဲစိတ္နည္းနဲ႔ ပ်က္စီးေသေနတာေတြကို ရွင္းထုတ္ေပးရတယ္။ Reconstruction အစားထိုးလုပ္ေပးရာတေတြရွိႏိုင္တယ္။ Hyperbaric Oxygen Therapy ေအာက္စီဂ်င္ကုသနည္းလည္းလိုတတ္တယ္။

အျဖစ္မမ်ားပါ။ ၁၉၉၆ တံုးက တကမာၻလံုးမွာ စုစုေပါင္း လူနာ ၆ဝဝ ရွိခဲ့တယ္။ ေယာက္်ား ၁ဝ ေယာက္မွာ မိန္းမ ၁ ေယာက္ျဖစ္တယ္။ ေဂးေတြမွာပိုျဖစ္တယ္။ ေဆးယဥ္ပိုးေတြရွိေနတယ္။ အသက္ ၃ဝ-၆ဝ မွာမ်ားတယ္။ ၇၅% အထိ ေသဆံုးႏိုင္တယ္။ ဆီးခ်ိဳနဲ႔ HIV ရွိသူေတြက ေသဆံုးမႈမ်ားတဲ့စာရင္းထဲမွာ မပါတာ အံ့ၾသစရာေကာင္းတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၆-၂ဝ၁၅

UTI in children ကေလးေတြဆီးလမ္းပိုးဝင္ျခင္း

ဆရာရွင့္ ကြ်န္မသားေလး ဒီေန႔ပဲ အသက္တနစ္နဲ႔ႏွစ္လျပည့္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့တပတ္ေလာက္ကစျပီး သားေလး ဆီးနည္းနည္းကို အၾကိမ္မ်ားမ်ားသြားျပီး ဆီးသြားဝမ္းသြားတိုင္း က်င္သလိုတုန္ခါသြားတတ္ပါတယ္။ ေကာင္းသြားမွာပါ ဆိုျပီး ေစာင့္ၾကည့္တာ အခုထိမသက္သာေသးတာမို႔ ကေလးအထူးကုဆီသြားလိုက္ပါတယ္။ ဆရာဝန္မၾကီးက ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္တာလို႔ေျပာျပီး ေသာက္ေဆးတမ်ိဳးေပးလာပါတယ္။ 5 ml တရက္ နစ္ၾကိမ္ တပါတ္တိုက္တဲ့။ ကြ်န္မသိခ်င္တာက ဒီအရြယ္ကေလးငယ္ေတြ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္တတ္ပါသလား။ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္ပါသလဲ။ ဘယ္လိုသတိထားေရွာင္ရပါမလဲ။ diaper သံုးျခင္းနဲ႔လဲသက္ဆိုင္ပါသလား။ ကြ်န္မသားေလးကို ညတိုင္းသံုးေပးပါတယ္။ ေပါင္ဒါ ေပါင္ၾကား ျဖဴးေပးတာကလဲျဖစ္တတ္ပါသလား။ ဆရာအခ်ိန္ရရင္ ဗဟုသုတအေနနဲ႔ မွတ္သားထားခ်င္လို႔ ျပန္ေျဖေပးပါေနာ္။ ကေလးအထူးကုသမားေတာ္ကို ဘာလို႔ဒီေမးခြန္းေတြ မေမးလဲလို႔ ဆရာ ေတြးေနမိမယ္ထင္ပါတယ္။ ဆရာမၾကီးက ကေလးတေယာက္ကို ငါးမိနစ္ပဲအခ်ိန္ေပးပါတယ္ရွင္။ ဆရာ့ကို အျမဲရိုေသေလးစားလ်က္ပါ။

ကေလးေတြမွာ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္တာ ခပ္သင့္သင့္အျဖစ္မ်ားတယ္။ ဗက္တီးရီးယားကေနျဖစ္ေစတယ္။ သံုးေနၾက ပိုးေသေဆးနဲ႔ရတယ္။ ထပ္ထပ္ျဖစ္တာဆိုရင္ေတာ့ ဆီးလမ္းမွာခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိေနသလား စစ္ရမယ္။ ဆီးလမ္းပိုးဝင္ရင္ နာမယ္၊ ဆီးခဏခဏသြားမယ္၊ သြားခ်င္ရင္အျမန္သြားခ်မယ္။ ကိုယ္ပူႏိုင္တယ္၊ ဆီးစပ္ေနရာနာႏိုင္တယ္။ အန္ႏိုင္တယ္။

ဆီးလမ္းေၾကာင္းဆိုတာ အထက္ဆံုးကေနစရင္ ေက်ာက္ကပ္၊ ဆီးဆင္းျပြန္၊ ဆီးအိမ္နဲ႔ ဆီးထြက္ျပြန္ျဖစ္တယ္။ ေနရာတိုင္းမွာ ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေအာက္ဆံုးထြက္ေပါက္ကေန အထက္တက္လာတယ္။ ဆီးအိမ္မွာ ျဖစ္တာက အမ်ားဆံုး။ အသက္ ၅ ႏွစ္ကေလး မိန္းကေလးေတြမွာ ၈% နဲ႔ ေယာက္်ားေလးေတြမွာ ၁-၂% ျဖစ္တယ္။ မိန္းကေလးေတြမွာ ဆီးထြက္ေပါက္နဲ႔ ဆီးအိမ္ၾကားလမ္းကတိုလို႔ျဖစ္ရတယ္။

ဆီးလမ္းမွာ ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိသူ၊ အညစ္အေၾကးစြန္းတာမွာလိုအပ္ခ်က္ရွိသူ၊ မိသားစုရာဇဝင္ရွိသူ၊ သံုးတဲ့ဆပ္ျပာ စတာမွာ အဆင္မေျပတာပါေနသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေယာက္်ားေလးေတြဆိုရင္ ပန္းငံုေနသလားၾကည့္ပါ။ ပန္းအဖ်ားထိပ္ကေလးကို အေရျပားက လံုးလံုးဖံုးမေနရပါ။ ဆီးေကာင္းေကာင္းသြားႏိုင္ေအာင္ ပြင့္ေနရမယ္။ ဆီးသြားလို႔ ကေလးငိုရင္စစ္ပါ။ ခြဲသင့္တဲ့အခ်ိန္မွာခြဲရမယ္။ စာသပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။

ဒိုင္ယာပါကို အၾကိမ္ေရမ်ားလဲေပးသင့္တယ္။ အရြယ္အရ ကေလးေတြ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဂရုစိုက္တတ္ေအာင္သင့္ေပးပါ။ မိန္းကေလးေတြ ဆီးသြားျပီးတိုင္းေရေဆးေစပါ။ အဲလိုေနရာကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရင္ လူၾကီးေရာ ကေလးပါ လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီကိုသာ တလမ္းသြးလုပ္ပါေစ။ ဆပ္ျပာစတာေတြကို အရိုးရွင္းဆံုးသာသံုးပါ။ စိုေနတာကို အဝတ္မဝတ္မီ ေျခာက္ေသြ႔ေစပါ။ အတြင္းခံကို သဘာဝထြက္ျခည္အမ်ိဳးမစားသာသံုးပါ။ ဆီးကုိကုန္ေအာင္သြားေစပါ။

ကေလးငယ္ေလးေတြက မေျပာတတ္လို႔ ဒါေတြျဖစ္ေနရင္ သတိျပဳပါ။ ဘာလို႔မွန္မသိဘဲ ကိုယ္ပူမယ္၊ ဆီးအနံ႔ မေကာင္းျဖစ္မယ္၊ အစားပ်က္မယ္၊ အန္မယ္၊ အမူအယာ တမ်ိဳးျဖစ္မယ္။ ၁၁ ႏွစ္သမီးေတြ ၃% နဲ႔ ၁၁ ႏွစ္သားေတြ ၁% မွာ ဆီးလမ္း ပိုးဝင္တယ္။ အိမ္သာထဲမွာ ၾကာေနရင္ သတိထားၾကည့္ပါ။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြမ်ာ ေမြးရာပါ ဆီးလမ္း အားနည္းခ်က္ ရွိေနႏိုင္တယ္။ ေရအိမ္သြားနည္း သင္ထားေပးပါ။ ေရ-အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ဆီးသြားခ်င္ရင္ ေအာင့္မထားပါနဲ႔။

ပဋိဇီဝေဆးနဲ႔ေပ်ာက္တယ္။ ေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳးကို ၃ ရက္ ေပးပါ။ ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနရင္ ပဋိဇီဝေဆးနည္းနည္းကို ၾကာရွည္ေသာက္ပါ။
၁။ Amoxicillin/clavulanate (Augmentin) 25 to 45 mg per kg per day တေန႔ ၂ ၾကိမ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ဝမ္းပ်က္၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ အႏီုျပင္ထြက္၊
၂။ Cefixime (Suprax) 8 mg per kg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ဝမ္းပ်က္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ အႏီုျပင္ထြက္၊
၃။ Cefpodoxime 10 mg per kg per day တေန႔ ၁ ၾကိမ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ဝမ္းပ်က္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ အႏီုျပင္ထြက္၊ ပ်ိဳ႕၊
၄။ Cefprozil (Cefzil) 30 mg per kg per day တေန႔ ၂ ၾကိမ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ဝမ္းပ်က္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ အႏီုျပင္ထြက္၊ ပ်ိဳ႕၊
၅။ Cephalexin (Keflex) 25 to 50 mg per kg per day တေန႔ ၂-၄ ၾကိမ္ခြဲတိုက္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ဝမ္းပ်က္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ အႏီုျပင္ထြက္၊ ပ်ိဳ႕၊
၆။ Trimethoprim/sulfamethoxazole (Bactrim, Septra) 8 to 10 mg per kg per day တေန႔ ၂ ၾကိမ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ဝမ္းပ်က္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ အႏီုျပင္ထြက္၊ ပ်ိဳ႕၊

Dr. တင့္ေဆြ
၂၇-၆-၂ဝ၁၅

Gangrene (ဂင္ဂရင္း) အသားေသသြားျခင္း

Gangrene (ဂင္ဂရင္း) ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရသလည္း
ေသြးကအဓိကျဖစ္တယ္။ သက္ရွိဆဲလ္တိုင္းက ေသြးမရလို႔မျဖစ္ပါ။ ေသြးထဲမွာ အာဟာရဓါတ္ေတြပါတယ္။ ခုခံအားေတြ ပါတယ္။ ေသြးမရရင္ အဲလိုဟာေတြမရေတာ့ပဲ ဆဲလ္ေတြေသမယ္။

ဒီေရာဂါရွိသူေတြမွာ ဂင္ဂရင္းျဖစ္လာတတ္တယ္။
- Diabetes ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊
- Atherosclerosis ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂဂါ၊
- Peripheral arterial disease အဖ်ားအနားေသြးေၾကာေရာဂါ၊
- Smoking ေဆးလိပ္ေသာက္သူ၊
- Trauma or serious injury ဖိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း၊
- Obesity အဝလြန္ျခင္းနဲ႔
- Raynaud's phenomenon ေရာဂါ။

အမ်ိဳးအစားမ်ား
၁။ Dry gangrene အေျခာက္အမ်ိဳးအစား
ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြနဲ႔ ေအာ္တိုအင္ျမဴးေရာဂါေခၚ ခုခံအားကေမာက္ကမျဖစ္တာရွိသူေတြမွာျဖစ္တယ္။ ပိုးဝင္လာရာကေန အစိုမ်ိဳးေျပာင္းသြားတာလည္းရွိတယ္။

၂။ Wet gangrene အစိုမ်ိဳး
ပိုးဝင္လို႔ျဖစ္ရတယ္။ မီးေလာင္နာ၊ ထိခိုက္မိတာကေန ခုခံအားနည္းျပီး ပိုးဝင္လို႔ျဖစ္ရတယ္။ ေရာင္လာမယ္။ အပူဖူး ေပါက္လာမယ္။ ျပန္႔လာမယ္။ အသက္ကိုရန္ရွာႏိုင္တယ္။

အစိုမ်ိဳးထဲမွာ မ်ိဳးခြဲေတြရွိေသးတယ္။
(က) Internal gangrene အတြင္းစိုမ်ိဳး
ကိုယ္အတြင္းထဲမွာ ေသြးမရလို႔ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ အူအတက္၊ အူမၾကီး။

(ခ) Gas gangrene
ဓါတ္ေငြ႔ထက္အမ်ိဳးအစား
ကိုယ္အတြင္းခပ္နက္နက္ေနရာမွာျဖစ္တယ္။ အတြင္းကၾကြက္သား၊ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမွာ ထိခိုက္မိရာကေနျဖစ္တယ္။ clostridia (ကေလာ္စထြိဳက္ဒီးယား) ဗက္တီးရီးယားကေန ဓါတ္ေငြ႔ထြက္ေစတယ္။ အဆိပ္ေငြ႔ျဖစ္တယ္။ အလြန္နံတယ္။ အေရျပားအေရာင္ ေဖ်ာ့လာမယ္။ ဖိၾကည့္ရင္ ေအာက္မွာေလရွိတာသိတယ္။ အေရးေပၚျဖစ္တယ္။ ၄၈ နာရီအတြင္း အသက္ကိုရန္ရွာႏိုင္တယ္။

(ဂ) Fournier's gangrene ဖိုးနီးယားအမ်ိဳး
ရွားတယ္။ လိင္အဂၤါေနရာမွာျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာပိုျဖစ္တယ္။ ေသြးထဲေရာက္ရင္ အသက္ကိုရန္ရွာမယ္။

ဘယ္လိုသိမလည္း
အေရျပားအေရာင္ေျပာင္းလာမယ္။ ေျခာက္ေနမယ္။ ျပာရာကေန မည္းနက္လာမယ္။ ကြာက်မယ္။ ေအးစက္ေနမယ္။ နာခ်င္မွနာမယ္။ အစိုမ်ိဳးဆိုရင္ ေရာင္ေနျပီး နာမယ္။ အေရာင္က ညိဳရာက မည္းနက္လာမယ္။ မန္းရည္နဲ႔ ျပည္ထြက္မယ္။ ဖ်ားမယ္။ ဖိၾကည့္ရင္ ေအာက္မွာေလရွိေနတာ သိမယ္။ ကိုယ္တြင္းပိုင္းမွာျဖစ္တာဆိုရင္ ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာနာမယ္။ ဆိုင္ရာ ေရာဂါလကၡဏာေတြပါ တြဲရွိတယ္။

သတိထားရမယ့္အေျခအေန
ေသြးဖိအား BP က်လာမယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္လာမယ္။ အသက္ရွဴတိုလာမယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္ေျပာင္းလာမယ္။ ေခါင္းထဲ ေပါ့ေနမယ္။ ကိုယ္ေတြနာမယ္။ အနီျပင္ထြက္ႏိုင္တယ္။ စိတ္ရႈတ္ေထြးလာမယ္။ အေရျပားေအးစက္ေနမယ္။ ေျဖာ့ေတာ့ေနမယ္။

ဘယ္လိုကုသမလည္း
ေသသြားတဲ့ တစ္ရွဴးေတြကို ဖယ္ထုတ္ရမယ္။ ေရာဂါပိုးမျပန္႔ေအာင္ ပိုးေသေဆးေပးရမယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းခံကို ကုသေပးရမယ္။ ျမန္ေလေကာင္းေလ။ ျဖတ္ျပစ္သင့္ရင္ျဖတ္ရမယ္။ ေလာက္ေကာင္တက္ေနတာရွိရင္ ကုသရမယ္။ ေအာက္စီဂ်င္လိုႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၇-၆-၂ဝ၁၅

Milk of Magnesia (MoM)

MOM လည္းေခၚတယ္။ Cream of Magnesia လို႔လည္းေခၚတယ္။ Magnesium hydroxide (မက္ဂနီဆီယမ္ ဟိုက္ဒေရာဆိုက္) ဝမ္းေပ်ာ့ေဆးျဖစ္တယ္။ အသံုးမ်ားတယ္။ တလြဲသံုးေနသူေတြကို သတိေပးခ်င္လို႔ သည္စာကိုေရးပါတယ္။ တျခားအသံုးေတြကိုလည္းသိေစခ်င္လို႔။

(ေအာ့စ္ေမာတစ္) အမ်ိဳးအစားဝမ္းႏုပ္ေဆးျဖစ္တယ္။ (ေအာ့စ္ေမာတစ္) ဖိအားသေဘာအရ ကိုယ္ထဲကေရကို အူမၾကီးထဲကို စုပ္ယူေပးတယ္။ ေဆးရည္ရွိတယ္။ ေဆးျပားရွိတယ္။ ေဆးေသာက္ျပီး နာရီဝက္ကေန ၆ နာရီမွာ ဝမ္းသြားေစမယ္။

သတိေပးခ်က္ = ေရတိုအတြက္သာသံုးပါ။ ၾကာၾကာသံုးရင္ အူမၾကီးအလုပ္ကိုထိခိုက္မယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္တာျဖစ္လာေစမယ္။ ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းသူ မသင့္ပါ။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား = ဗိုက္နာ၊ ဗိုက္အေနရခက္၊ အန္၊ ဝမ္းေလ်ာ၊ Dasatinib (Sprycel), Delavirdine (Rescriptor), Digoxin (Digox, Lanoxin), Phosphate supplements နဲ႔ Some antibiotics တခ်ိဳ႕ပိုးေသေဆးေတြနဲ႔ ဓါတ္ျပဳႏိုင္တယ္။

ေဆးဘယ္ေလာက္ေပးမလည္း
လူၾကီး (၁၂ ႏွစ္အထက္) = ဟင္းစားဇြန္း ၁-၂ ဇြန္းညအိပ္ယာဝင္၊ ေရတဖန္ခြက္နဲ႔ေသာက္ပါ။
၆-၁၁ ႏွစ္ လူၾကီးထက္ တဝက္ေသာက္ပါ။ ၆ ႏွစ္ေအာက္ ဆရာဝန္ေျပာျပီးမွေသာက္ပါ။

Antacid အက္စစ္ပ်ယ္ေဆးအေနနဲ႔လည္းသံုးတယ္။ ဝက္ျခံမွာလည္း ပိုးေသေဆးေသာက္ျပီး ဒီေဆးရည္လိမ္းရတယ္။ အဆီပ်ံအေရျပားအတြက္လည္း လိမ္းေဆးအျဖစ္သံုးတယ္။

Deodorant အနံ႔ေပ်ာက္ေဆးအေနနဲ႔လည္းသံုးၾကတယ္။ ခ်ိဳင္းမွာနည္းနည္းလိမ္းေပးရတယ္။ ေျခာက္သြားမွ အဝတ္အစား ဝတ္ပါ။ ေနာက္တနည္းက Roll-on deodorant အခြံထဲကို ဒီေဆးရည္ထည့္သံုးရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၇-၆-၂ဝ၁၅

Friday, June 26, 2015

Surgery for chronic low back pain နာတာရွည္ခါးနာျခင္းနဲ႔ ခြဲစိတ္ျခင္း

Wai Tun ခြဲစိပ္မူက ေအာင္ျမင္မူလြယ္လားေဒါက္တာ။ ခြဲစိပ္မူေၾကာင့္ တစံုတရာ ပိုျပီးထိခိုက္ႏို္င္ပါသလား။

Lumbar spondylosis ကို Spinal arthritis နဲ႔ Spinal osteoarthritis လို႔လည္းေခၚတယ္။ အမွန္က ဇရာျဖစ္စဥ္ပါ။ ဇရာဆိုတာ သိတဲ့အတိုင္း အန္တုရတာ အင္မတန္ခက္ခဲတယ္။ အသက္ရလို႔ျဖစ္တာနဲ႔ အသံုးမ်ားလို႔ျဖစ္တာ ဆိုျပီး ၂ မ်ိဳးကေနျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသက္သိပ္မၾကီးေသးသူေတြမွာလာျဖစ္တယ္။ အရြတ္၊ အဆစ္နဲ႔ ခါးရိုးေတြၾကား အရြတ္ေတြမွာ ေျပာင္းလဲျဖစ္စဥ္ေတြရွိတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲေတြထဲကတခုက အာရံုေၾကာေပၚကို သက္ေရာက္တာ ျဖစ္တယ္။ Cervical spine လည္ပင္းပိုင္း၊ Thoracic spine ရင္ေခါင္းပိုင္းနဲ႔ Lumbar spine ခါးပိုင္း (၃) ေနရာလံုးမွာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

နာတာရွည္ခါးနာသူေတြကို ခြဲစိတ္ကုသေပးရတာက ျငင္းခုန္းစရာတခုျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာသလား၊ နာတာေတြသက္သာသလား၊ ဒုကၡိတျဖစ္ေနတာ ေကာင္းလာသလား ေလ့လာမႈေတြလုပ္ေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Physical therapy ဖီဇီယိုကုသနည္းနဲ႔ Pain management နာတာကုသနည္းကိုသာအားကိုးေစရတာမ်ားတယ္။ ခြဲဘို႔မလုပ္ပါနဲ႔လို႔ ေျပာတာေတာ့မဟုတ္ပါ။ လိုအပ္တာနည္းပါတယ္။ ျဖစ္ေနတာ ရက္မၾကာေသးသူေတြ၊ အာရံုေၾကာထိခိုက္မႈ မဆိုးသူေတြက ခြဲစိတ္ဘို႔မသင့္ပါ။

Acute sciatica ေခၚတဲ့ ေပါင္ေနာက္ဖက္က အာရံုေၾကာၾကီးကေနနာတာမ်ိဳးေၾကာင့္ အာရံုေၾကာအားနည္းလာရင္၊ တျခားကုသနည္းနဲ႔သက္သာမႈမရရင္၊ Cauda equina syndrome ေခၚတဲ့ ခါးရိုးမၾကီးထဲက အာရံုေၾကာအေျခကို ကြ်ံထြက္လာတဲ့ ခါးရိုးဆစ္အရိုးႏုကေန ဖိခံထားရရင္၊ Mass အလံုးအက်ိတ္ကေနအာရံုေၾကာကိုဖိေနရင္လည္း ခြဲရမယ္။ Bowel or bladder dysfunction ဆီးအိမ္နဲ႔ အစာေဟာင္းအိမ္ဆီသြားတဲ့ အာရံုေၾကာေတြ ထိခိုက္ေနရင္ ခြဲသင့္တယ္။ Neurologic dysfunctions အာရံုေၾကာ ထိခိုက္မႈေၾကာင့္ ေျခေထာက္ပိုင္းအားနည္းေနတာ၊ ထံု-က်င္ေနတာေတြ ျဖစ္လာရင္လည္း ခြဲစိတ္နည္းစဥ္းစားႏိုင္တယ္။

ခြဲစိတ္နည္းကို Spinal decompression surgery ေခၚတယ္။ နည္းနာေတြအမ်ိဳးမ်ိဳးလည္းရွိေသးတယ္။ Spinal stenosis,  အာရံုေၾကာသြားလမ္းက်ဥ္းေနတာ၊ Herniated intervertebral discs ခါးစစ္ရိုးကြ်ံတာ၊ Foraminal stenosis အရိုးစြန္းေၾကာင့္ (ေဖးဆက္) အဆစ္ေတြက်ဥ္းတာကိုလည္း ဒီခြဲစိတ္ကုသနည္းလုပ္ရတယ္။

ခြဲစိတ္နည္း
၁။ Laminectomy စပိုင္နယ္လိႈင္ေပၚကိုခံုးခံုးေလးဖံုးထားတဲ့အရိုးလြာကိုျဖတ္နည္းကေန က်ဥ္းေနတာကိုသက္သာေစမယ္။ အာရံုေၾကာကိုဖိတာ သက္သာေစမယ္။
၂။ Discectomy ခါးရိုးဆစ္အစိတ္အပိုင္းတခုကို ဖယ္ထုတ္ေပးတယ္။ သူကေန အာရံုေၾကာကို ဖိေနတာသက္သာေစမယ္။
၃။ Foraminotomy (foraminectomy) နည္းဆိုတာ အာရံုေၾကာအေျခေနရာ အေပါက္ကိုခ်ဲ႕ေပးမယ္။
၄။ Osteophyte removal ဆိုတာ အပိုျဖစ္လာတဲ့အရိုးစြန္းေလးေတြကို ဖယ္ထုတ္ေပးတယ္။ အဲတာေတြကေန အာရံုေၾကာကိုဖိေနတာ သက္သာေစမယ္။
၅။ Corpectomy ဆိုတာ ခါးရိုးတစ္ အရိုးျဖစ္ျဖစ္ အရိုးႏုျဖစ္ျဖစ္ ခြဲထုတ္တယ္။
၆။ Fusion of the vertebrae ခါးရိုးေတြတခုနဲ႔တခု ေပါင္းသြားတာအတြက္ အဲဒီခြဲနည္း တခုမကတြဲလုပ္ရတယ္။

Risks Associated with Spondylosis Surgery ခြဲစိတ္လို႔ဆက္တြဲျဖစ္လာႏိုင္တာေတြ
၁။ Injury to the spinal cord or nerves ခါးရိုးမၾကီးထဲက အာရံုေၾကာၾကီးကိုထိခိုက္မတာ။
၂။ Non-healing of the bony fusion (Pseudoarthrosis) အရိုးခ်င္းဆက္မလာတာ။
၃။ Failure to improve ပိုေကာင္းမလာတာ။
၄။ Infection and/or bone graft site pain ေရာဂါပိုးဝင္တာ။
၅။ Pain and swelling in the leg veins (Phlebitis) ေအာက္ပိုင္း ေသြးျပန္ေၾကာေတြေရာင္တာ။
၆။ Urinary problems ဆီးအသြားရခက္တာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၆-၂ဝ၁၅

Raining ဘာမိုးလည္း

အင္ဒီယာနာပိုးလစ္မွာ မိုးရြာေနလို႔ သမီးက မိုးရြာလိုက္ေတာ့ ပိုစိမ္းလာတဲ့ သစ္ရြက္ေလးေတြကို ပန္းေလးေတြနဲ႔ တြဲေပးလိုက္ပါတယ္တဲ့။

ေဒလီမွာလည္း မိုးရြာေနသတဲ့။ ကြ်န္ေတာ့္ရံုးမွာအလုပ္လုပ္ခဲ့သူေန တင္တယ္။ ခုခ်ိန္ဆို တို႔လယ္ေတာမွာ မိုးေရေတြလည္း ေဖြးေနေတာ့မေလ လြမ္းထွာတဲ့။

ကြ်န္ေတာ့္စိတ္ထဲမွာလည္း ေတာရြာတရြာမွာ မိုးရြာခဲ့တာကို အမွတ္ရေနတယ္။ အိမ္ေပၚေရာက္လာကတည္းက ဘာအလုပ္မွ မယ္မယ္ရရမလုပ္တဲ့ သားမက္ကေန တညမွာ အဘရာ က်ဳပ္ကို မိုးရြာရင္ႏိုးဗ်ာ။ မိုးလည္းက်လာေတာ့ ႏိုးလိုက္တယ္။ ဖါးထြက္ရိုက္မလို႔လား အားကိုးထားတယ္။ ဘယ္ဟုတ္မလည္း မိုးတစိမ္စိမ့္နဲ႔ ဆံစက္ျမိတ္မွာ ေဆးလိပ္ ထိုင္ေသာက္ရတာ ဇိမ္က်သတဲ့။

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေဒါသမိုးေတြရြာေနတယ္။ ဖါးသာထြက္ရိုက္ၾကေပေတာ့ဗ်ာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၆-၂ဝ၁၅

Ankylosis အဆစ္ေရာဂါ

ကြ်န္ေတာ္ အသက္ ၄ဝ ရွိပါျပီ။ ကြ်န္ေတာ္မွာ Anchylosis ေရာဂါျဖစ္ေနပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြက ကုလို႔မရဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ အမွန္ဘဲလားဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

Ankylosis ဆိုတာ အဆစ္ကပံုမွန္မလုပ္ႏိုင္တာကိုေခၚတယ္။ လံုးဝျဖစ္တာနဲ႔ တစိတ္တိုင္းျဖစ္တာရွိတယ္။ ဒဏ္ရာေၾကာင့္နဲ႔ ေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္။ Ankylosing spondylitis လို႔လဲေခၚတာရွိတယ္။ ခါးရိုးဆစ္ေတြမွာျဖစ္တယ္။ အဆစ္ေတြခိုင္ေနလို႔ ပံုမွန္ လႈပ္မရျဖစ္မယ္။

Ankylosing Spondylitis ဘာလို႔ျဖစ္တယ္ဆိုတာ တိတိက်က်မသိရပါ။ မ်ိဳးဗီဇလိုက္တဲ့တခ်က္ေတာ့ သိတယ္။ သူ႔ဆီမွာ HLA-B27 ေခၚတဲ့ ပရိုတင္း ရွိေနႏိုင္တယ္။ ဒါ့ျပင္ ဗက္တီးရီားကိုလဲ သံသယရွိတယ္။

Treatment ကုသနည္းေတြရွိပါတယ္။
• Medication ေဆးေပးနည္း
• NSAIDs ေဆးအုပ္စုထဲက ibuprofen, phenylbutazone, diclofenac, indomethacin, naproxen နဲ႔ COX-2 inhibitors ေတြကိုေပးတယ္။
• Opioid analgesics ပိုဆိုးရင္ ဘိန္း (မူးယစ္) ေဆးပါတဲ့အနာသက္သာေဆးေတြသံုးတယ္။
• DMARDs ေဆးအုပ္စုထဲက cyclosporin, methotrexate, sulfasalazine နဲ႔ corticosteroids ေဆးေတြလဲသံုးတယ္။
• Tumor necrosis factor-alpha blockers ေဆးအုပ္စုဝင္ biologics etanercept, infliximab, golimumab နဲ႔ adalimumab ေဆးေတြသံုးတာလဲရွိတယ္။ ေစ်းၾကီးတယ္။
• Anti-interleukin-6 inhibitors ေဆးအုပ္စုဝင္ေဆး Tocilizumab နဲ႔ rituximab ေဆးေတြလဲသံုးတယ္။

Surgery ခြဲစိတ္နည္းကို ဒူးနဲ႔ ေပါင္ရိုးမွာျဖစ္ရင္ အဆစ္လဲေပးတာလုပ္ႏိုင္တယ္။

Physical therapy (ဖီဇီယို) ကုသနည္းမွာ Physical therapy/chiropractic/physiotherapy/osteopathy နည္းေတြရွိတယ္။ Swimming ေရကူးနည္းကလဲ အက်ိဳးရွိတယ္။ Yoga, climbing, t'ai chi, Pilates method စတဲ့နည္းေတြလဲ စမ္းသပ္ႏိုင္တယ္။ Jogging နည္းက မသင့္ပါ။

Prognosis အလားအလာ။ ခပ္သင့္သင့္ဆိုးတာကေန တိုးတိုးလာတဲ့ေရာဂါျဖစ္တယ္။ ဆိုးတဲ့အခ်ိန္ၾကားမွာ သက္သာေနတာရွိပါတယ္။ ေပ်ာက္ပါမယ္လို႔ အာမခံႏိုင္တဲ့ ကုသနည္းမေပၚေသးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Genital warts in women အမ်ိဳးသမီး လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔

ကန္ေတာ့ပါ။ ခဏခဏေမးတာေတြ လာတယ္။ ေမးခြန္းေတြကို မထည့္ေတာ့ပါ။

အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ျဖစ္ၾကတာ မနည္းလွပါ။ အတြဲတခုမွာ တေယာက္မွာ ေရာဂါရေနရင္၊ ျပေနရင္ က်န္တေယာက္မွာလဲ ဘာမွလကၡဏာမျပလည္း ပိုးရွိေနျပီ။ ဒါေပမဲ့ တေယာက္မွာ အဲလိုေတြ႔တိုင္း ေဖါက္ျပန္သူဆိုျပီး စြပ္စြဲလို႔ မရေသးပါ။ တေယာက္မွာ လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ရွိေနရင္ သူ႔အေဖၚကိုပါ ေဆးစစ္ရမယ္။

အမ်ိဳးသမီးမွာ ျဖစ္ေနတာဆိုရင္ Pap smears သားအိမ္ဝကင္ဆာ ရွိ-မရွိ စစ္ေဆးတာကို အနည္းဆံုး တႏွစ္တခါ လုပ္သင့္တယ္။ ၾကြက္ႏို႔က သားအိမ္ဝမွာ ျဖစ္ေနသူဆိုရင္ ၃-၆ လတခါလုပ္ရမယ္။ (ကြန္ဒြန္) က HIV အတြက္သာမက လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔နဲ႔ သားအိမ္အဝကင္ဆာ အတြက္ပါ ကာကြယ္ရာက်တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၾကြက္ႏို႔ေပါက္ရာေနရာကို (ကြန္ဒြန္) က ဖံုးမထားႏိုင္ရင္ ၾကြက္ႏို႔မွန္သမွ်ကို ကာကြယ္မႈမေပးႏိုင္ပါ။ အတူေနအေဖၚဆိုတာ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရွိသင့္တယ္။ ကိုယ့္အေဖၚ၊ ဇနီး၊ ခင္ပြန္းကို သစၥာရွိပါေလ။

ၾကြက္ႏို႔ရွိေနေပမဲ့ ကေလးမရတာမျဖစ္ေစပါ။ ကိုယ္ဝန္ကို မထိခိုက္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္ျဖစ္တဲ့ လိင္လမ္း ၾကြက္ႏို႔အတြက္ Imiquimod, Sinecatechins, Podophyllin နဲ႔ Podofilox ေတြကို မသံုးပါနဲ႔။ ခြဲစိတ္တာ လုပ္ခ်င္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ၾကြက္ႏို႔ကို Liquid nitrogen နဲ႔ Cryotherapy လုပ္ရတယ္။ Cryoprobe မသံုးသင့္ပါ။ TCA or BCA 80%–90% ပါးပါးေလး လိမ္းႏိုင္တယ္။ ေျခာက္ေသြ႔ပါေစ။ ေဆးမ်ားသြားရင္ Sodium bicarbonate, Liquid soap နဲ႔ေဆးပါ။ တပတ္တခါ။

Urethral Meatus Warts ဆီးသြားေပါက္ၾကြက္ႏို႔ကို Cryotherapy with liquid nitrogen နည္း၊ ဒါမွမဟုတ္ Podophyllin 10%–25% in compound tincture of Benzoin သံုးပါ။ ေဆးမလိမ္ခင္ ေနရာကို ေျခာက္ေသြ႔ေနပါေစ။ တပတ္ခါ။

စအိုၾကြက္ႏို႔ကို Cryotherapy with liquid nitrogen သံုးပါ။ ဒါမွမဟုတ္ TCA or BCA 80%–90% ပါးပါးေလးသံုးပါ။ ေျခာက္သြားပါေစ။ မ်ားတာကို talc, sodium bicarbonate, or liquid soap နဲ႔ ဓါတ္ပ်ယ္ေစႏိုင္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ခြဲစိတ္ကုသပါ။ စအိုထဲၾကြက္ႏို႔ အထူးကုနဲ႔ကုသပါ။

1. Podophyllin ေဆးကေန ၾကြက္ႏို႔ (တစ္ရွဴး) ေတြကို ဖ်က္ဆီးမယ္။ အနာေပၚမွာသာလိမ္းရမယ္။ ေဆးလိမ္းျပီးေနာက္ ၁-၄ နာရီၾကာရင္ ေဆးေၾကာႏိုင္တယ္။ တပတ္မွ တခါနဲ႔ ၄-၆ ပတ္ၾကာႏိုင္တယ္။ လိုေသးရင္ ဆက္သံုးပါ။ ေဆးလိမ္းတဲ့ ေနရာမွာ အေနရခက္မယ္။ နာမယ္။ အနာသစ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနရင္ မသံုးရပါ။

2. Podofilox (Condylox) ေဆးကို ဂြမ္းစေလးသံုးျပီး ကိုယ္တိုင္လိမ္းႏိုင္တယ္။ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၃ ရက္ ဆက္တိုက္ လိမ္းပါ။ ၄ ရက္နားပါ။ ေနာက္အဲဒီအတိုင္း ၄ ခါလည္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနရင္ မသံုးရပါ။ ေဆးလိမ္းတဲ့ေနရာမွာ အေရခက္မယ္။ နာမယ္။ အနာသစ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

3. Bichloroacetic acid (BCA) နဲ႔ Trichloroacetic acid (TCA) အက္စစ္ ၂ မ်ိဳးေဆးကေန ၾကြက္ႏို႔ တစ္ရွဴးေတြကို ဖ်က္ဆီးျပစ္မယ္။ ဆရာဝန္-ဆရာမကေနထည့္ေပးႏိုင္ရင္ ေကာင္းတယ္။ တပတ္ ၁ ခါသာ ထည့္ရတယ္။ ၄-၆ ခါ ၾကာႏိုင္တယ္။ ေဆးထည့္ရာေနရာမွာ ပူေလာင္တာ နာတာရွိမယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိလည္း သံုးႏိုင္တယ္။

4. Imiquimod (Aldara) (ခရင္မ္) ျဖစ္တယ္။ ခုခံအားကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ ညအခ်ိန္ အနာေပၚလိမ္းရတယ္။ ၆-၁ဝ နာရီၾကာရင္ ေဆးပါ။ တပတ္မွာ ၃ ရက္၊ ၁၆ ပတ္အထိ လိမ္းႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိခ်ိန္မသံုးရပါ။

5. Interferon (အင္တာဖရြန္) ေဆးကိုလဲသံုးတယ္။ ခုခံအားေဆး အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ ထိုးေဆးနဲ႔ လိမ္းေဆးရွိတယ္။ ၾကြက္ႏို႔ေနရာမွာ ထိုးတာက ပိုထိေရာက္တယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးက တုပ္ေကြးလိုခံစားရမယ္။ တျခားေဆးနည္းေတြနဲ႔ မရမွသာသံုးပါ။ ေဆးနည္းနဲ႔ ခြဲစိတ္နည္းတို႔နဲ႔ တြဲသံုးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္ မသံုးရပါ။

6. Sinecatechins (Veregen) သစ္ပင္ကထြက္တဲ့ေဆး ကိုယ္တိုင္ သံုးႏိုင္တယ္။ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၁၆ ပတ္ ၾကာႏိုင္တယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ စအိုေနရာမွာလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ HIV ရွိေသူ၊ ေရယံုရွိေနသူေတြလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ အတူမေနခင္ ေဆးျပစ္ရမယ္။ ကြန္ဒြမ္ကို အားနည္းေစႏိုင္တယ္။ ေဆးထိရာမွာ နီရဲျပီး ယားမယ္။ ပူေလာင္မယ္။

HIV ရွိေနသူ လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေဆးကုရလည္းခက္တယ္။ Squamous Cell Carcinoma in Situ ကင္ဆာကနဦးျဖစ္ေနသူ အထူးကုနဲ႔ကုသပါ။ Cervical Warts သားအိမ္ဝၾကြက္ႏို႔ကို Biopsy evaluation လုပ္ရမယ္။ အထူးကုသမႈ လုပ္ရမယ္။

လိင္လမ္းမွာ ၾကြက္ႏို႔ရွိေနသူနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံမႈေရွာင္ရင္ ကူးစက္တာ မျဖစ္ေစပါ။ ရွိေနမွန္းမသိရင္ ခက္တယ္။ (ကြန္ဒြမ္) က ၾကြက္ႏို႔ကို မဖံုးႏိုင္ရင္လဲ ကာကြယ္မႈမေပးပါ။ တေယာက္ကိုတေယာက္ ရိုးသားပါ။ Vulva HPV မိန္းကိုယ္မွာရွိတာကို စမ္းသပ္နည္းမရွိပါ။ Cervix HPV သားအိမ္ဝ(ေခါင္း) မွာရွိတာကိုေတာ့ စမ္းလို႔ရတယ္။

HPV vaccine ကာကြယ္ေဆး Gardasil နဲ႔ Cervarix ၂ မ်ိဳးရွိေနျပီ။ Cervarix က 70% of cervical cancers ျဖစ္ေစတဲ့ (types 16 and 18) ကို ကာကြယ္မယ္။ Gardasil ကာကြယ္ေဆးက 90% of genital warts ျဖစ္ေစတဲ့ (types 6 and 11) ကို ကာကြယ္မယ္။ လိင္မဆက္ဆံမီအရြယ္မွာ ထိုးႏိုင္တာေကာင္းတယ္။ ေယာက္်ားေတြအတြက္ (Gardasil) ဟာ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ကို ကာကြယ္တယ္။ မိန္းကေလး ၉ ႏွစ္သမီးကေန ၂၆ ႏွစ္သမီးအထိ ထိုးေပးသင့္တယ္။ ၾကြက္ႏို႔ ေပါက္ေနသူ ထိုးဘို႔မလိုပါ။ HPV ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ျဖစ္မွာကို ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ Gardasil ေဆးကို ၆ လ အတြင္းမွာ ၃ ခါထိုးရတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး ဆိုးဝါးတာမရွိပါ။

Podophyllin ေဆးနဲ႔ ကိုယ္ဝန္
ေသာက္ေဆးကေန ေဆးမ်ားရင္ေတာ့ ကေလးကိုသက္ေရာက္ႏိုင္တယ္လို႔သိထားတယ္။ လိမ္းေဆးကေန ျဖစ္ႏိုင္တာအတြက္ ေဆးသုေတသန မစံုလင္ေသးပါ။

- Warts ၾကြက္ႏို႔ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/warts.html
- Genital warts လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/genital-warts.html
- Genital warts in women အမ်ိဳးသမီး လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/genital-warts-in-women.html

Dr. တင့္ေဆြ

Thursday, June 25, 2015

Polygamy and Health (2) မယား မ်ားမ်ားယူရင္ (၂)

အရင္ကဆိုရင္ မြတ္ဆလင္တိုင္းျပည္ေတြမွာ ဘာသာေရးဓေလ့ထံုးစံေတြေၾကာင့္ HIV/AIDS ေရာဂါကာကြယ္မႈ ရေစတယ္လို႔ ထင္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဥပမာ ေယာက္်ားေလးမွန္သမွ် ပန္းအဖ်ားလွီးျဖတ္ေစတာမ်ိဳးဟာ HIV/AIDS ကို ကာကြယ္ႏိုင္တယ္လို႔ သုေတသနတခ်ိဳ႕က ေထာက္ခံလာတယ္။ WHO ေတာင္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္အျမင္က သေဘာမတူခ်င္ပါ။ သုေတသနလုပ္တာေတြ နည္းေသးတယ္။ ရလဒ္ေတြဖတ္တာ အခ်ိန္ သိပ္ေစာေသးတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးမွာ ႏိုင္ငံေရးေတြသိပ္မ်ားေနသလား သံသယရွိတယ္။ HIV/AIDS ေရာဂါကို ထိေရာက္တဲ့ တျခားနည္းသံုးျပီး ကာကြယ္ေစဘို႔မလိုေတာ့ဘူးလို႔ ထင္သြားေစႏိုင္တယ္။

မြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံေတြမွာ အိမ္ေထာင္မျပဳခင္လိင္ဆက္ဆံတာ၊ အိမ္ေထာင္ေရးေဖါက္ျပားတာ၊ ကိုယ္ခႏၶာေရာင္းစားတာ၊ လိင္တူဆက္ဆံတာနဲ႔ မူးယစ္ေဆးထိုးတာေတြ နည္းပါးတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ ဘာသာေရးအေျခခံ ေခါင္းေဆာင္ေတြက HIV/AIDS (ဆီမီနာ) လုပ္တာကို သပိတ္ေမွာက္ၾကတယ္။ ၁၉၉၅ မွာ အင္ဒိုနီးရွား Ulemas ဘာသာေရးေကာင္စီက (ကြန္ဒြမ္) ကို လက္ထပ္လင္မယားေတြကိုသာ ဆရာဝန္လက္မွတ္နဲ႔ ေရာင္းရမယ္လို႔ လုပ္ခဲ့တယ္။ အိမ္ေထာင္မဟုတ္ဘဲ လိင္ဆက္ဆံတာကို ဘာသာေရးတင္းၾကပ္မႈနဲ႔ တားႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆတာမို႔ လုပ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ကမာၻမွာ မြတ္ဆလင္ဦးေရ ၁႕၃ ဘီလ်န္ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ HIV/AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ေဆြးေႏြးၾကတာလဲ နည္းတယ္။ စာရင္းဇယားရတာလဲ မလံုေလာက္ဘူး။ ရတာေတြကလဲ မယံုေလာက္ဘူး။ UNAIDS ကေန ခန္႔မွန္းတာက ေျမာက္ပိုင္း အာဖရိက၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသနဲ႔ မြတ္ဆလင္မ်ားရာ အာရွေဒသေတြမွာ HIV ရွိသူ လူ ၁ သန္းရွိႏိုင္တယ္။ ဒါေတာင္ အာဖကန္နစၥတန္၊ တူရကီနဲ႔ ဆိုမာလီမွာ စာရင္းဇယားမရွိၾကဘူး။ စမ္းသပ္မႈႏွဳန္းလည္း နည္းလြန္းတယ္။

ေနာက္ဆံုးရ UNAIDS သတင္းေတြမွာ မြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံေတြကေန စာရင္းမရတာ ဆက္ေတြ႔ေနရေသးတယ္။ ဘယ္သာသာယူတဲ့ ဘယ္ေဒသေတြမွာျဖစ္ျဖစ္ HIV/AIDS တိုက္ဖ်က္ေရးဆိုတာ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုနဲ႔ သိပ္ဆိုင္ေနတယ္။ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရး နိမ့္က်ေနရင္ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူး။ မိန္းမက ေယာက္်ားကို ဘာမွအတြန္႔ မတက္ရတဲ့ ဘာသာေရး-လူမႈေရး အေလ့အထေတြကလဲ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစတယ္။

မြတ္ဆလင္ဦးေရထူထပ္တဲ့ ဆာဟာရေအာက္ပိုင္းေဒသေတြမွာ ဘာသာေရးကေန ေရာဂါကို တားမရတာ၊ HIV/AIDS အႏၠရာယ္ရွိေနတာ ေတြ႔ေနရျပီ။ ႏိုက္ဂ်ီးရီယား မွာ ၆-၁ဝ%၊ အီသီယိုပီးယားမွာ ၁ဝ-၁၈% HIV-positive ျဖစ္ေနၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီႏိုင္ငံေတြမွာ ေရာဂါက ကပ္ေရာဂါလို ျဖစ္လာေနတာေတာင္မွ ေပၚလစီခ်သူေတြက လိင္မဆက္ဆံဘဲ ေနၾကဘို႔၊ မူးယစ္ေဆးဝါးမသံုးၾကဘို႔နဲ႔ တရားမဝင္လိင္မဆက္ဆံဘို႔ကိုသာ အာရံုစိုက္ေနၾကေသးတယ္။ ၂ဝဝ၅ ေလာက္က မြတ္ဆလင္ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ၆ဝ% HIV ပိုးရွိေနတယ္။ ပိုးေတြ႔ျပီး တႏွစ္ေနရင္ ေသဆံုးသြားတယ္။ မြတ္ဆလင္ေတြ ေနတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ ေမာ္ရိုကိုေတြမွာလည္း ျပႆနာမေသးဘူး။

ခုေနာက္ပိုင္းမွာ အီရန္လိုႏိုင္ငံမွာေတာင္ တိုးတက္တာေတြ ရွိလာျပီ။ ပညာေပးတာေတြ ရွိလာတယ္။ ေဟာေျပာတာေတြ လုပ္ႏိုင္လာတယ္။ အရင္က အီရန္မွာ ပိုးေတြ႔ရင္ အလုပ္ကထုတ္ျပစ္ခဲ့တယ္။ ေဆးရံုေတြမွာ ဆရာဝန္ေတြက ေဆးကုမေပးဘို႔ ျငင္းဆိုခြင့္ ရွိခဲ့တယ္။ အခု တိုက္ဖ်က္ေရးကို တရားဝင္လုပ္လာတယ္။ မလုပ္လို႔လဲ မရေတာ့ဘူး။ လိင္နဲ႔ အသက္ေမြး မိန္းမေပါင္း ၃ ေသာင္း ကေန ၃ သိန္းရွိမယ္။ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ပိုးရွိေနတယ္ဆိုတာ အစိုးရလဲ မသိဘူး။

၁၂-၇-၂ဝ၁ဝ သတင္းတပုဒ္အရ ကင္ညာႏိုင္ငံမွာ မယားအမ်ားယူလို႔ HIV ျဖစ္တာ ပိုမ်ားတယ္လို႔ ပါရွိခဲ့တယ္။ သူတို႔ဆီမွာ အိမ္ေထာင္က် မိန္းမ ၁ဝဝ မွာ ၁၃ ေယာက္ဟာ မိန္းမတေယာက္မက ယူထားတဲ့ ေယာက္်ားေတြနဲ႔ ရေနသူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဒါေတာင္ ၂ဝဝ၃ တံုးက ၁၆ ေယာက္ရွိရာကေန ေလွ်ာ့လာတာပါ။ ဒီ မယားအမ်ားယူတဲ့ အေလ့အက်င့္ ကေန HIS/AIDS ျဖစ္တာပိုမ်ားေစတယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ယူဆၾကတယ္။

(ဆြာဇီလန္) မွာလည္း Polygamy မိန္းမမ်ားတာ နဲ႔ Promiscuity လိင္ဆက္ဆံအေဖၚ အမ်ားၾကီး ရွိသူေတြေၾကာင့္ HIV/AIDS ျဖစ္ရတယ္လို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။ (ဆြာဇီလန္) သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္ၾကီး King Mswati III မွာ မိဖုရား ၁၃ ပါးရွိတယ္။ သူ႔တိုင္းျပည္မွာ HIV ၄ဝ% နီးနီး ကူးစက္ေနတယ္။

ဒီမိုကေရစီမရွိ-မက်တဲ့ အစိုးရေတြက HIV/AIDS ေရာဂါ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ကုသေရး လုပ္တာေတြမွာ အဟန္႔အတား လုပ္တတ္ၾကတယ္ ပုပ္ရဟန္းမင္းၾကီးက (ကြန္ဒြမ္) ကို လက္ခံတာ သိပ္မၾကာေသးဘူး။ ၂ဝ၁ဝ ေမလထဲ ေရာက္မွ တံခါးဖြင့္ေပးခဲ့တယ္။

လက္ထပ္မယားမ်ားတာ၊ မုဆိုးမကိုယူလိုက္တာ၊ ဆက္ဆံဘက္ မိန္းမမ်ားတာ၊ လက္မထပ္ဘဲ ဆက္ဆံတာေတြဟာ အသိုင္းအဝိုင္းကို အေထာက္အကူ ရေစမယ္လို႔ ထင္မွတ္ လက္ခံခ့ဲၾကတယ္။ အခု အဲဒါမ်ိဳးေတြက HIV/AIDS ျပန္႔ေစဘို႔ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ သိလာရတယ္။ UNDP အစီရင္ခံစာအရ လိင္ဆက္ဆံဘက္မ်ားတာ၊ ငယ္ငယ္ေလးနဲ႔ အပ်ိဳရည္ပ်က္တာ၊ အရြယ္ သိပ္ကြာသူခ်င္း လိင္ဆက္ဆံတာ၊ (ကြန္ဒြမ္) ကို စနစ္တက်မသံုးတာေတြေၾကာင့္ HIV/AIDS ပိုျဖစ္ေစတယ္။ လိင္ခြဲျခားဆက္ဆံတာ၊ လိင္အၾကမ္းဖက္တာ၊ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါအျဖစ္မ်ားတာ၊ ပန္းငံုတာကို မျဖတ္ပဲ ေနတာေတြနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈေတြေၾကာင့္လည္း ေရာဂါကူးေစဘို႔ အားေပးရာက်တယ္။

ဘယ္လိုလုပ္သင့္လည္းဆိုတာအတြက္ ထိုင္းႏိုင္ငံနဲ႔ ေတာင္အာဖရိကကို ယွဥ္ၾကည့္ရင္ သိသာတာေတြ႔ရမယ္။ ၁၉၉ဝ ေက်ာ္ေလာက္က ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ HIV ၂-၃% ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ ထိုင္းမွာ ကာကြယ္ေရးကို အျပင္းအထံၾကိဳးစားလုပ္တယ္။ ျဖစ္ႏွဳန္း တိုးမလာေတာ့ဘူး။ ေတာင္အာဖရိကမွာေတာ့ အဲလိုမလုပ္လို႔ ၂၅% ပိုးေတြ႔ေနတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မြတ္ဆလင္ ႏိုင္ငံေတြကို HIV ႏွိမ္နင္းခ်င္ရင္ ဒီဥပမာ ၂ ခုကို ယူႏိုင္တယ္။

မယားမ်ားရင္ ေရာဂါလဲမ်ားမယ္။ ေရာဂါတိုင္းကို ဘုရားကု ကုဘို႔မၾကိဳးစားသင့္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၇-၁၁-၂ဝ၁၁

Polygamy and Health (1) မယားမ်ားမ်ားယူရင္ (၁)

မိန္းမတေယာက္မကယူတာကို Polygamy (ပိုလီဂမီ) ေခၚပါတယ္။ ေယာက္်ားတေယာက္မက ယူတာကို Polyandry (ပိုလီအန္ဒရီ) လို႔ေခၚတယ္။ မိန္းမတေယာက္ကေန ညီအစ္ေတြကို ယူတာၾကေတာ့ Fraternal polyandry ေခၚတယ္။

ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြမွာ (ပိုလီဂမီ) ရွိတယ္။ (မဟာဘာရတ) ထဲက (ဒရာအူပါဒီ) ဟာ (ပန္ဒါဘာ) ညီအကို ၅ ေယာက္ကို ယူထားတယ္။ ရာမယနထဲက ရာမဘုရင္မွာ မိဖုရား ၃ ပါးရွိတယ္။ (ေလာ့-ခရစ္ရွနာ) မွာ မိန္းမေပါင္း ၁၆၁ဝ၈ ေယာက္ ယူထားတယ္။ ခုေခတ္မွာေတာ့ ဟိႏၵဴေတြက တလင္တမယားမဟုတ္ရင္ အျပစ္ျဖစ္တယ္လို႔ လက္ခံလာၾကတယ္။

ဗုဒၶဘာသာမွာ ရဟန္းဝတ္ရင္၊ ဥပုသ္ေစာင့္ရင္ အိမ္ေထာင္သားေမြးကိစၥ လံုးဝေရွာင္က်ဥ္ရတယ္။ ဂ်ပန္ ဗုဒၶဘာသာ ကေတာ့ ဓမၼကထိကေတြနဲ႔ ဘုန္းၾကီးေတြက မိန္းမယူႏိုင္ၾကတယ္။ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာအမ်ားစုရွိတဲ့ ထိုင္း၊ သိရိလကၤာနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေတြမွာ မိန္းမတေယာက္မကယူတာကို ဥပေဒအရေတာ့ ခြင့္ျပဳထားတယ္။ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ ဗုဒၶဘာသာမွာ လူမႈေရးအရလက္ခံတာရွိေပမဲ့ အားမေပးဘူး။ အတန္းအစားခြဲျခားခံရမယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ဗုဒၶစာေပေတြကို ဘာသာျပန္ေတာ့ အေျမႇာင္မယားေတြကို သေရာ္တဲ့သေဘာေရးထားတယ္။ တိဘက္မွာေတာ့ သိပ္မႏွိမ္ဘူး။ ဖေအနဲ႔ သားတို႔က မယားတေယာက္ထဲကို အတူယူထားတာမ်ိဳးပါရွိတယ္။

(ဂ်ဴဒဇင္) မွာ မိန္းမတေယာက္မက ယူတာကို လက္ေတြ႔သေဘာေဆာင္တဲ့ ထြက္ေပါက္နည္းလမ္းသေဘာ ယူဆတယ္။ သဘာဝကပ္ေဘး ဆိုက္ေနခ်ိန္၊ မိန္းမက ကေလးမရႏိုင္တာ၊ မုဆိုးမျဖစ္သြားတဲ့ မရီး-ခယ္မကို ယူတယ္။ ဒီေခတ္မွာေတာ့ (ပိုလီဂမီ) ကို အစၥေရးလ္မွာ တရားဥပေဒနဲ႔တားျမစ္ထားတယ္။

နာဇီေခတ္က ဂ်ာမနီမွာ ေယာက္်ားေတြအမ်ားၾကီး စစ္ထဲဝင္ၾကရ၊ ေသဆံုးရလို႔ ဂ်ာမန္မေတြ ၃-၄ သန္း အိမ္ေထာင္ ဖက္ရွာမရၾကဘူး။ အဲဒါနဲ႔ ကေလးလိုခ်င္တဲ့ မိန္းမေတြက သင္ေတာ္မဲ့ေယာက္်ားကို ေလွ်ာက္လႊာတင္ဘို႔ စီမံမႈေတြ လုပ္ေပးရတယ္။ မိန္းမရွိျပီးသူေတြလဲ မိန္းမထပ္ယူေစတယ္။ မိန္းမၾကီးကိုေတာ့ Domina ဘြဲ႔နဲ႔ ဦစားေပးတယ္။ စစ္တိုက္ေကာင္းတဲ့စစ္သားဟာ မိန္းမေခ်ာနဲ႔ထိုက္တန္တယ္လို႔လည္း သတ္မွတ္ေသးတယ္။

(အစၥလမ္) ဘာသာမွာ မယား ၄ ေယာက္အထိ ယူခြင့္ရွိတဲ့ (ပိုလီဂမီ) ကို ခြင့္ျပဳတယ္။ အားေပးတယ္။ လိုက္နာၾကတယ္။ ႏိုက္ဂ်ီးရီးယားမွာ (မဟာမက္ ဘယ္လို အဘူဘာကာ) ဆိုသူမွာ မယားေပါင္း ၈၆ ေယာက္၊ ကေလးေပါင္း ၁၇ဝ ေယာက္ ရွိေနတာကို (ရွာရီယာ) ဥပေဒအရ၊ ပိုေနတဲ့ မယား ၈၂ ေယာက္ကို မကြာရွင္းရင္ ေသဒဏ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့သတင္း ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လထဲမွာ ဘီဘီစီကထုတ္လႊင့္ဘူးတယ္။

၂ဝ၁၁ ႏိုဝဘၤာ ၄ ရက္ေန႔သတင္းတခုမွာ မေလးရွားအာဏာပိုင္ေတြကေန အစၥလမ္နည္းက် လိင္ဆက္ဆံၾက။ အစၥလမ္ လိင္မႈေရးရာ ကမာၻမွာျပန္လာႏိုင္ေအာင္ ဂ်ဴးေတြကိုတိုက္ၾကေလာ့ဆိုတဲ့ စာမ်က္ႏွာ ၁၁၅ ပါစာအုပ္ကိုတားျမစ္လိုက္တယ္။ ဒီစာအုပ္က မိန္းမေတြအမ်ားၾကီးယူတာကိုအားေပးတဲ့ နာခံက်ိဳးႏြံေသာ မိန္းမမ်ားကလပ္ကေန ထုတ္ေဝတာျဖစ္ပါတယ္။ ငယ္ရြယ္တဲ့ဇနီးေလာင္းမိန္းကေလးေတြဟာ သူတို႔ေယာက္်ားေတြ အိပ္ခန္းထဲမွာေက်နပ္မႈရေစေအာင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဘယ္လိုပ်ိဳးေထာင္မလဲဆိုတဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြပါတယ္။ မိန္းမအမ်ားစုဟာ ကိုယ္ခႏၶာတစိတ္တပိုင္းကိုသာ အသံုးခ်ျပီး၊ သူတို႔ ေယာက္်ားေတြအတြက္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ ၁ဝ% ေလာက္သာ ေက်နပ္မႈေပးေနၾကတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ဝိဥာဥ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ အဆင့္တခုရဘို႔ဆိုရင္ မိန္းမေတြ အမ်ားၾကီးကို တျပိဳင္နက္တည္းယူရမယ္။ ဒီလို အစၥလမ္လိင္မႈဟာ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္တယ္။ အခ်စ္ကိုအေျခခံတယ္။ ဒါဟာ ဂ်ဴးဝါဒကို တိုက္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ လက္နက္ေကာင္းတခုလဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကမာၻကိုေအာင္ႏိုင္ဘို႔ လိင္လြတ္လပ္မႈ ျပဳၾကေလာ့။

ဒီစာအုပ္ကိုေရာ အဖြဲ႔ကိုပါ မေလးလူမ်ိဳးအေတာ္မ်ားမ်ားက ရံႈ႕ခ်ၾကတယ္။ မေလးရွားနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားမွာ ၂ဝ၁၁ ႏွစ္ထဲမွာ စစ္တမ္းေကာက္ေတာ့ မယားအမ်ားအျပားယူတာကို ဆန္႔က်င္ၾကတယ္။ တိုးတက္တဲ့အျမင္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္ခ်င္ၾကတဲ့ အလတ္တန္းစား မြတ္ဆလင္ေတြက အဲလိုျမင္ၾကတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အစိုးရက စာအုပ္ကို ျပန္ဆန္းစစ္ျပီး တရားမဝင္အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ရတာျဖစ္တယ္။ တရားမဝင္လုပ္လိုက္တာမို႔ အဲဒီစာအုပ္ငယ္ကို လက္ဝယ္ေတြ႔ရင္ ေဒၚလာ ၁၆ဝဝ ဒဏ္ရိုက္ခံရပါလိမ့္မယ္။

ခရစ္ယာန္ေတြမွာလဲ အယူအဆ မတူၾကဘူး။ (ရိုမန္ကက္သလစ္-ခ်ပ္ခ်္) က ရံႈ႕ခ်တယ္။ က်န္းမာေရးစာျဖစ္လို႔ ဘာသာေရးဥပမာေတြကို အနည္းအက်ဥ္းသာေရးတာမို႔ ျငင္းစရာေတြရွိမွာကို ဝန္ခံပါတယ္။

ေဆးသုေတသနေတြအရ အိမ္ေထာင္ျပဳသူေတြဟာ အိမ္ေထာင္မရွိသူေတြထက္ ပိုျပီးအသက္ရွည္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အိမ္ေထာင္ဖက္မ်ားေလ ေကာင္းေလဆိုတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ မိန္းမတေယာက္တည္းယူထားသူေတြက ပိုျပီးစိတ္ခ်ရတယ္။ မိန္မအေရအတြက္ မ်ားေလေလ ႏွလံုးအတြက္ဆိုးေလေလလို႔ ေတြ႔ရတယ္။

ေဆာဒီအာေရးဗီးယားနဲ႔ ယူေအအီးႏိုင္ငံေတြက လူနာ ၆၈၇ ေယာက္ကို ေလ့လာခဲ့တယ္။ ေဆးရံု ၅ ခုမွာ coronary angiography စစ္ေဆးဘို႔လာသူ အသက္ပ်မ္းမွ် ၅၉ ႏွစ္အရြယ္ရွိသူေတြထဲက ၆၈% မွာ မိန္းမ တေယာက္သာရွိျပီး ၁၉% မွာ ၂ ေယာက္၊ ၁ဝ% မွာ ၃ ေယာက္နဲ႔ ၃% မွာ ၄ ေယာက္ယူထားတယ္။ CAD ကိုရိုနရီေသြးလႊတ္ေၾကာေရာဂါ၊ LMD ဘယ္ဖက္သြား ေသြးလႊတ္ေၾကာေရာဂါနဲ႔ MVD ေသြးေၾကာအမ်ားေရာဂါ (၃) မ်ိဳးနဲ႔ ဆပ္စပ္မႈကို ေလ့လာတယ္။ CAD ျဖစ္တာမွာ ၄႕၅ ဆ၊ LMD မွာ ၃႕၅ ဆ နဲ႔ MVD မွာ ၂႕၆ ဆ ပိုျဖစ္တာေတြ႔ရတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၆-၁၁-၂ဝ၁၁

First cousins marriage ေမာင္ႏွမတဝမ္းကြဲ လက္ထပ္ျခင္း

ေမာင္ႏွမ တဝမ္းကြဲေတြ လက္ထပ္ေပါင္းသင္းလို႔ က်န္းမာေရးအရ စိုးရိမ္စရာေတြဟာ ေျပာၾကသေလာက္မဆိုးပါလို႔ ၄-၄-၂ဝ၁၂ ေန႔ထုတ္ နယူးေယာက္တိုင္းမ္သတင္းစာမွာ ေရးထားတယ္။ ေမာင္ႏွမတဝမ္းကြဲလက္ထပ္လို႔ ေမြးလာၾကမယ့္ ကေလးေတြမွာ မ်ိဳးဗီဇခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေတြရွိမယ္ဆိုတာ သိပၸံနည္းက်ေျပာရရင္ အမ်ားထင္ၾကသေလာက္မဟုတ္ဘူးလို႔ သိလာရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေမာင္ႏွမတဝမ္းကြဲ လက္မထပ္သင့္လို႔ ဇီဝေဗဒ အေၾကာင္းျပခ်က္ မခိုင္လံုးဘူလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္ပါမယ္။

ေမာင္ႏွမတဝမ္းကြဲေတြမွာ ဆိုးဝါးတဲ့ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ၊ ဉာဏ္ရည္နိမ့္က်တာေတြ၊ မ်ိဳးဗီဇေရာဂါေတြ ရေစႏိုင္တာ ကေတာ့ အမ်ိဳးမေတာ္တဲ့စံုတြဲေတြထက္ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ပိုတာမွန္တယ္။ ထင္ထားတာထက္ေတာ့ နည္းပါတယ္။

လူဦးေရတခုလံုးမွာ ေမြးလာတဲ့ကေလးမွာ spina bifida ခါးရိုးဆစ္အေပါက္ပါတာတို႔ cystic fibrosis ဆစ္စတစ္ ဖိုက္ဘရိုးဆစ္ေရာဂါတို႔နဲ႔ ေမြးလာႏိုင္ေခ်ဟာ ၃% ကေန ၄% ရွိပါတယ္။ ေမာင္ႏွမတဝမ္းကြဲကေနဆိုရင္ ၁႕၇% ကေန ၂႕၈% ပိုတာေတြ႔ရတယ္။ ၂ ဆနီးပါးပိုတာျဖစ္ေပမယ့္ ဒီလိုျဖစ္တာဟာ အဲလိုမယူၾကနဲ႔လို႔ေျပာဘို႔အထိေတာ့ မလံုေလာက္ဘူးလို႔ ဝါရွင္တန္တကၠသိုလ္က ပါေမကၡ Dr. Arno Motulsky ကဆိုပါတယ္။ ေပါင္းလိုက္ရင္ ၇% ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ျဖစ္ေပမယ့္ ၉၃% က မျဖစ္ႏိုင္ေခ်ပါ။

အေမရိကမွာ ျပည္နယ္ေပါင္း ၂၂ ခုမွာ တဝမ္းကြဲေမာင္ႏွမ မယူရလို႔ ဥပေဒထုတ္ထားပါတယ္။ ၇ ျပည္နယ္မွာ genetic သိပၸံနည္းက်ေျပာရရင္ counseling မ်ိဳးဗီဇစစ္ေဆးတာလုပ္ရမယ္လို႔ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဥေရာပမွာ အဲလိုလုပ္မထားပါ။ အာရွနဲ႔ အာဖရိကမွာလည္း တားျမစ္မထားပါ။ ကမာၻ႔တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ၂ဝ% ကေန ၆ဝ% အထိ အမ်ိဳးနီးစပ္လက္ထပ္ၾကတာရွိတယ္။ အေမရိကမွာ ဝ႕၁% ဝ႕၅% သာရွိတယ္။ တဝမ္းကြဲအတူေနေတြ ဘယ္ေလာက္ ရွိလည္းေတာ့ မသိႏိုင္ပါ။

သုေတသနကို ၁၉၆၅ ကေန ၂ဝဝဝ ခုႏွစ္ၾသဂုတ္လအထိ ေထာင္နဲ႔ခ်ည္တဲ့ေမြးဖြါးလာမႈေတြကို ေလ့လာခဲ့ၾကတာ ျဖစ္တယ္။

မ်ိဳးဗီဇခ်ဳိ႕ယြင္းသူေတြ အိမ္ေထာင္မျပဳရလို႔လည္း ဘယ္သူကမွတားပိုင္ခြင့္မရွိပါ။ Huntington's disease ေခၚတဲ့ ဆိုးတဲ့ အာရံုေၾကာေရာဂါရွိသူေတြဟာ သူတို႔ကေနေမြးလာမယ့္ကေလး ၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ အဲလိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ကို ကေလးမေမြးၾကနဲ႔လို႔ မေျပာအပ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၆-၂ဝ၁၅

FIA ဖြတ္စအုိနာကုထံုး

- မေန႔က ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ မဲခြဲၾကတယ္။ အရပ္သားလႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁ဝ% ကေန ၃၃% အထိကေန ကန္႔ကြက္မဲေပးခဲ့တယ္။
- အရပ္သားဆိုတိုင္းကို ကိုယ့္ဖက္ကလို႔ (အရပ္သားဖက္ကလို႔) ထင္မေနၾကနဲ႔။
- အဲလိုအမတ္ေတြကို မဲေပးခဲ့ၾကတဲ့အရပ္သားေတြရွိလို႔သာ သူတို႔က လႊတ္ေတာ္တက္ေနၾကတာ။ အရပ္ထဲလာရင္လည္း အဲလိုအမတ္ေတြကို ယပ္ခပ္ေတာင္ေပးၾကေသးတယ္။
- ေျပာတံုးေဟာတံုးက ဒီမိုကေရစီ။ ပါတီနာမည္ကလည္း ဒီမိုကေရစီပဲ။ ဝတ္တာစားတာကလည္း တိုက္ပံုအကႌ်၊ စံုခ်ပုဝါနဲ႔။
- လာလိမ့္အံုးမယ္ ေနာက္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အဲသည္အတိုင္း။
- နာမည္နဲ႔ အဝတ္အစားခ်ည္း မၾကည့္ၾကနဲ႔။ စစ္သားခ်ည္းအျပစ္ျမင္မေနၾကနဲ႔။ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတြထဲလည္း အဲလိုပဲ။

- လိႈက္စားတဲ့အနာဆိုတာ ေဆးပညာမွာ သိပ္အကုရခက္တယ္။ ခြဲစိတ္လွီးထုတ္၊ အနာသစ္လုပ္ျပီး ေအာက္အေျခကေန အသားႏုတက္ေစမွသာ ရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၆-၂ဝ၁၅

Boxes အခိုးခံရေသာ ပံုးမ်ား

၁။ လႊတ္ေတာ္မဲပံုး၊
၂။ အလွဴခံပံုး၊
၃။ ျပည္လံုးကြ်တ္ဆႏၵခံယူပြဲမဲပံုး၊

သတင္းမ်ား
၂ဝဝ၈ ဖဲ႔ြစည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုျပင္ဆင္တဲ့ မူၾကမ္းထဲက ပုဒ္မခဲြ ၆ ခုကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ လ်ိွဳ႕ဝွက္ မဲခဲြ ဆံုးျဖတ္ရာမွာ ပုဒ္မ ၅၉(စ) နဲ႔ ပုဒ္မ ၄၃၆၊ ႏွစ္ခုစလံံုးကို မျပင္ဆင္ဖို႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္္ေတာ္က ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။

ေညာင္ဦးတြင္ မတ္လ (၁၇) ရက္ နံနက္ (၁) နာရီအခ်ိန္ခန္႔က ထီးလိုမင္းလိုဘုရားရွိ အလွဴခံပံုးမ်ားအား ဖြင့္ေဖာက္ အခိုးခံခဲ့ရ။

၂ဝဝ၇ ျပည္လံုးကြ်တ္ဆႏၵခံယူပြဲတံုးက ေကာ္မရွင္ကေန ဘိုးဘိုးေအာင္လုပ္လိုက္လို႔ မဲရံုတခုမွာ ၁ဝ၂% ေတာင္မွ ေထာက္ခံပါသတဲ့။ ၁၅-၁၁-၂ဝ၁ဝ ေန႔ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာထဲမွာ ေတာင္ငူမဲဆႏၵနယ္ေျမမယ္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူေပါင္း ၇၄၆၄၆ ေယာက္၊ ေထာက္ခံမဲေပးသူေပါင္း ၇၁,၂၂၇ + ၾကိဳတင္မဲ ၄,၉၇၇ = ၇၆၂,ဝ၁၄၊ ရာႏွဳန္းအားျဖင့္ ၁ဝ၂% ကေန ေထာက္ခံတယ္လို႔ ပါခဲ့တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၆-၂ဝ၁၅

Level playing field ဆင္ေခ်းက်ံဳးမ်ားေန႔

Sein Win က်ဳပ္က NLD ကလြဲလို႔ ဘယ္ပါတီကိုမွ မေထာက္ခံခဲ့ဖူးဘူး။

- ဆရာလည္း အဲလိုပဲ။ ခက္တာက ကြ်န္ေတာ္တေတြ မေန႔ကမဲမေပးရဘူးဗ်။
- မဲမိုးကေရစီေခတ္ကိုး။ ဓါးမိုးကေတာ့ ကလာကာေနာက္မွာ ေရာက္သြားျပီ။
- သံလ်က္ကိုေတာ့ ဖင္ခုထားေသးသဗ်။
- သံလ်က္ကိုင္နဲ႔ ဆင္ေခ်းက်ံဳး ျမင္းေခ်းက်ံဳးေတြ လယ္ဗယ္တူကစားႏိုင္ၾကမွာကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲပဲ။
- ကစားကြင္းကေတာ့ ပံုထဲကအတိုင္းပဲဗ်။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၆-၂ဝ၁၅

Wednesday, June 24, 2015

Royal Sword သံလ်က္ေတာ္ေပ်ာက္မႈ

Koko Laykoko ဆရာ ပဒကုသလ အနည္းအက်ဥ္းေျပာျပပါလား။ က်ေနာ္အပါဝင္ မသိသူမ်ား မ်က္စိပိုက်ယ္သြားတာေပါ့။

ပဒကုသလဇာတ္ဆိုတာ ဘုရားအေလာင္း ပဒကုသလလုလင္အေၾကာင္းျဖစ္တယ္။ သူ႔မိခင္ ဘီလူးမကေပးခဲ့လို႔  စိႏၱာမဏိဂါထာကို ရထားတယ္။ စိႏၲာမဏိဂါထာအစြမ္းေၾကာင့္ ပဒကုသလဟာ ေျခရာေကာက္အတတ္ပညာကို တတ္တယ္။ ဘုရင္ရ့ဲ ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ဲဘ႑ာကိုပါ ရွာေဖြေဖၚထုတ္ေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။

ဘုရင္ဟာ သူ႔ကိုအသက္အႏၲရာယ္ျပဳလာမွာကို စိုးရိမ္လာတယ္။ သန္လ်က္ကို ကိုယ္တိုင္ဖြက္ထားျပီး၊ ပဒကုသလကို သန္လ်က္အရွာခိုင္းတယ္။ ဇာတ္မင္းသားေတြကေန ဒီဇာတ္ကိုခင္းတဲ့အခါ ငိုခ်င္းခ်ၾကတယ္။

အႀကံရခက္ေလသေနာ္ ႕႕႕ သံလ်က္ေတာ္ယူသည့္ သူခိုးရယ္က၊ သူ႔အမ်ဳိးဟာ ဧကရီမို႔ အမ်ိဳးအမည္ကို ထုတ္ေဖာ္ကာ မေျပာပါရေစနဲ႔ ဓား ကုပ္ေပၚမွာဝဲ ႕႕႕႕႕။

အၾကံရခက္ေလသေနာ္ ႕႕႕ သန္လ်က္ေတာ္ယူသည့္ သူခုိးကိုလ၊ သူ႔အမ်ိဳးထုတ္ေဖာ္ေျပာရလွ်င္၊ ဓားကုတ္ေပၚမွာဝဲ၊

သူခိုးကလိမၼာ ႕႕႕ မ်က္ႏွာႀကီးဟာမို႔၊ စနက္မီးပမာ၊ ထိရာက ရွပါလိမ့္မယ္ ႕႕႕႕႕။

သန္လ်က္ကို ဘုရင္ကိုယ္တိုင္ ဖြက္ထားတာကို ပဒကုသလကသိတယ္။ ဘုရင္ကိုယ္တိုင္ အေကာက္ၾကံတာကိုလည္း သိတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြလည္း စိႏၲာမဏိဂါထာရၾကလို႔ ဘယ္သူအေကာက္ၾကံထားသလည္း သိေနၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၆-၂ဝ၁၅

ခ်င္းဖေဝးဇာတ္မဟုတ္

ခ်င္းတိုးတက္ေရးပါတီ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ = ဘဘ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးသန္းေရႊဆီသြားျပီးေတာ့ ဘဘဆီက ေမတၲာ၊ ေစတနာ၊ ႏူတ္ထြက္စကား ေတာင္းသင့္တယ္။

ခ်င္းအမတ္မင္း အၾကံကုန္၍ ပဒကုသလဇာတ္ခင္းသည္။

အႀကံရခက္ေလသေနာ္ ႕႕႕ သံလ်က္ေတာ္ယူသည့္ သူခိုးရယ္က သူ႔အမ်ဳိးဟာ ဧကရီမို႔ သူ႔အမည္ကို ထုတ္ေဖာ္ မေျပာပါရေစနဲ႔ ဓားကုပ္ေပၚမွာဝဲ ႕႕႕႕႕

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၄-၆-၂ဝ၁၅

Grateful to you ဝမ္းေျမာက္ရပါ၏

အခုေလးတင္ ျပည္တြင္းေန အမ်ိဳးသမီတဦးက သူေမးခ်င္တာေမးတယ္။ ေျဖလိုက္တယ္။ ခဏေနေတာ့ ဆရာဝန္မပါလို႔ ထပ္မိတ္ဆက္ျပီး ႕႕႕

12:05 am တစ္မ်ိဳးေတာ့ မထင္ပါနဲ႔ဆရာ။ ဆရာ့အတြက္ consultation fee ကို ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆရာဆႏၵရွိတဲ့ ေနရာတစ္ခုခုမွာ လႉဒါန္းေပးပါမယ္ဆရာ။ ဆရာလည္းကုသိုလ္ရ သမီးလည္းကုသိုလ္ရ၊ လိုအပ္ေနတဲ့ေနရာလည္း အေထာက္အပံ့ရတာေပါဆရာ။ ဆရာလႉခ်င္တဲ့ေနရာကို ေျပာပါဆရာ။ ေဒၚလာ ၂ဝ၊ ၃ဝ ဝန္းက်င္ေလာက္ဆိုရလားဆရာ။ သမီးတတ္ႏိုင္ သေလာက္ေလးပါ။

ဟုတ္။ ဆရာ သည္လိုပဲလုပ္ေနရတာ အက်င့္ရေနပါျပီ။ အမ်ားၾကီးေက်းဇူးတင္တယ္။

ဟုတ္ ဆရာ၊ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၆-၂ဝ၁၅

S.T.EYE condoms that change color when they come in contact with STIs

ျဗိတိန္က ဆယ္ေက်ာ္သက္ ၃ ေယာက္ေန တီထြင္မႈတခုလုပ္ပါတယ္။ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါရွိေနရင္ ကြန္ဒြမ္ အေရာင္ေျပာင္းသြာမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ S.T.EYE condom လို႔နာမည္ေပးထားတယ္။ အဲလိုအေရာင္ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါေတြဆိုတာ ကလာမိုင္ဒီးယားနဲ႔ ဆစ္ဖလစ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ လိင္လမ္းေရယံုနဲ႔ လိင္လမ္း ၾကြက္ႏို႔ေတြကိုလည္းသိမယ္။

ေမာ့ဇ္ ေနာဝပ္ဇ္က ၁၃ ႏွစ္၊ ဒယ္နီရယ္ အလီက ၁၄ ႏွစ္နဲ႔ ခ်ီရက္ရွာက ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ရွိၾကတယ္။ လန္ဒန္အေရွ႕ပိုင္းက Isaac Newton Academy ေက်ာင္းသားေတြျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီကြန္ဒြမ္ကိုသံုးျပီးအတူေနရင္ ဘယ္သူ႔မွာ အဲလိုေရာဂါရွိေနေန အေရာင္ေျပာင္းမယ္လို႔ သီအိုရီအရဆိုပါတယ္။
လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါရွိေနရင္ အဲဒီလူရ့ဲကိုယ္ကေန အင္တီေဘာ္ဒီထြက္မယ္။ ကြန္ဒြမ္ကေန အဲဒါကိုသိမယ္။ အေရာင္ေျပာင္းလာမယ္။ ကြန္ဒြမ္အသစ္အမ်ိဳးအစားမွာ အလႊာပိုတခုပါတယ္။ အဲတာကေန ကလာမိုင္ဒီးယား၊ ဆစ္ဖလစ္၊ လိင္လမ္းေရယံုနဲ႔ ၾကြက္ႏို႔ေတြကို စမ္းမွာျဖစ္ပါတယ္။

WHO စာရင္းဇယားေတြအရ ေန႔စဥ္ လူေပါင္း ၁ သန္းဟာ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါေတြ ကူးစက္ခံေနၾကရတယ္။ ကလာမိုင္ဒီးယားက အျဖစ္အမ်ားဆံုး။ တီထြင္သူေက်ာင္းသားေတြ TeenTech Awards ဆု ေပါင္ ၁ဝဝဝ ရသြားၾကတယ္။

ကလာမိုင္ဒီးယားဆို အစိမ္းေရာင္၊ လိင္လမ္းေရယံု အဝါေရာင္၊ လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ ခရမ္းေရာင္နဲ႔ ဆစ္ဖလစ္ဆို အျပာေရာင္ ျဖစ္လာပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၄-၆-၂ဝ၁၅

Pregnancy and Sleeping pills ကိုယ္ဝန္ နဲ႔ အိပ္ေဆး

ဆရာ႐ွင္‌့ သမီးကအခုကိုယ္ဝန္ ၂ လထဲမွာပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ ၂ဝ ‌ေလာက္ကမွ ကိုယ္ဝန္႐ွိၿပီဆိုတာ ဆီးစစ္ၾကည့္လို႔ သိရပါတယ္။ ညဘက္အိပ္မရတာ အိပ္‌‌ေဆး‌ေသာက္လို႔ရလားဆရာ။

ကိုယ္ဝန္ ေနာက္ဆံုး ၃ လမွာ အအိပ္ပ်က္တာမ်ားၾကတယ္။ ႏုေသးရင္ ကိုယ္ေရာစိတ္ေရာ အေၾကာင္းခံေတြကေန အိပ္ေရးကို ဒုကၡေပးႏိုင္တယ္။ ၾကြက္တက္တာ၊ ဆီးထသြားခ်င္တာ၊ အလြန္ေဆာ့တဲ့ကေလး၊ ကိုယ္ဝန္အရြယ္အစား ၾကီးလာလို႔ ဘယ္ညာလွည့္တိုင္းႏိုးလာတာ၊ ခါးနာတာ၊ အိပ္မက္၊ ေမြးဖြါးရမွာကို ၾကိဳျပီးေၾကာင့္က်စိတ္ဝင္တာေတြကေန ျဖစ္ေစတယ္။

ၾကြက္တက္တာသက္သာေအာင္ ေျခပိုင္းေလ့က်င့္ခန္းလို လႈတ္ရွားမႈမ်ိဳး အျမဲလုပ္ပါ။ Calcium ေဆးေသာက္ေပးပါ။ အိပ္ရင္ တဖက္ေစာင္း၊ ဒူးေကြးအိပ္ပါ။ ခါးနာသက္သာေအာင္ ေခါင္းအံုးပို လိုတဲ့ေနရာမွာ ံုးပါ။ ဆီးထမသြာရေအာင္ အိပ္ခါနီး ေရ-အရည္ (ေကာ္ဖီ၊ လဖက္ရည္) ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။ ေန႔ခင္းမွာ ပုိေသာက္ဘို႔ မေမ့ပါနဲ႔။ Two-ply sheet with two glossy sides စပါယ္ရွယ္အိပ္ယာခင္းသံုးပါ။ မအိပ္ခင္ တီဗြီၾကည့္တာ၊ စာဖတ္တာေတြထဲ စိတ္ထိခိုက္၊ အေႏွာင့္ အယွက္ျပဳမွာေတြ ေရွာင္ပါ။ စိတ္ျငိမ္နည္း၊ ပုတီးစိတ္၊ တရားထိုင္၊ ခ်ည္ထိုး၊ ေရေႏြးခ်ိဳး၊ သာယာညင္သာတဲ့ ေတးဂီတ။

• Benadryl နဲ႔ Ambien ေတြကို Class B medications လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ဆိုလိုတာက ကိစၥမရွိတဲ့ သေဘာပါ။
• Sonata, Lunesta, and Rozerem ေတြကေတာ့ Class C ျဖစ္လို႔ မေရရာဘူး ေျပာတာပါ။ Class A ဆိုတာ မရွိေသးပါ။
• အရင္ကတည္းကသံုးတဲ့ Depressants ျငိမ္ေဆး Zolpidem (Ambien®) and zaleplon (Sonata®) ေတြ ရွိတယ္။ ရာႏႈန္းျပည့္ စိတ္ခ်ရတယ္လို႔ ဆရာဝန္ေတြက အာမမခံပါ။ ေဆးက ကေလးဆီ ေရာက္ႏိုင္တယ္။
• Lunesta (Eszopiclone) အိပ္ေဆးက Pregnancy Category C ျဖစ္လို႔ ေရာဂါနဲ႔ ျဖစ္ျခင္တာ ခ်ိန္ဆရတယ္။
• Nonbenzodiazepine Hypnotic Medications (Zaleplon, Zolpidem Tartrate (Ambien) and Eszopiclone) ေတြကို ေရတိုအတြက္ ေပးတတ္ပါတယ္။
• Benzodiazepine Hypnotic Medications (Estazolam, Triazolam and Temazepam) ေတြကိုလဲ သံုးခဲ့ၾကတယ္။
• Sedative Antidepressants (Amitriptyline, Trazodone and Nortriptyline) ေတြကိုလဲ သံုးခဲ့ၾကတယ္။
• Antihistamines ေဆးေတြကလဲ အိပ္ေဆးမဟုတ္ေပမဲ့ အိပ္ျခင္ေစတယ္။ ေဆးဆိုင္းတိုင္းမွာ ဝယ္ရတယ္။ ဥပမာ Doxylamine and Diphenhydramine ေတြက အေမရိကမွာေရာင္းတယ္။ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ နယ္မည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ရွိတယ္။ အေအးမိ၊ အလာဂ်ီျဖစ္ စတာေတြအတြက္ သံုးေနၾကတဲ့ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။
• FDA ကေန ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွာ လံုးဝစိတ္ခ်ရတဲ့ အိပ္ေဆးရယ္လို႔ အာမခံတာ မရွိေသးပါ။

Dr. တင့္ေဆြ

Pregnancy Wi-Fi router causes controversy in China

ကိုယ္ဝန္အတြက္ ပိုစိတ္ခ်ရတယ္ဆိုတဲ့ (ဝိုင္-ဖိုင္ ေရာက္ဒါ) သစ္ တရုပ္ျပည္မွာ အျငင္းပြါးေန

Qihoo 360 ကေန ထုတ္လိုက္တဲ့ (ဝိုင္-ဖိုင္ ေရာက္ဒါ) သစ္ဟာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအတြက္ ပိုျပီးစိတ္ခ်ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြဆီကို ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္တာ ၇ဝ% သက္သာတယ္လိုလည္း ထုတ္ျပန္ထားတယ္။
ဒါေပမယ့္ Xiaomi ကေနျပန္ျငင္းတာက Qihoo ေစ်းကြက္ကိုဆြဲေဆာင္ဘို႔အဲလိုေျပာတာသာျဖစ္တယ္ Wi-fi ဟာလည္း စိတ္ခ်ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ဒီလိုျငင္းခုန္မႈကို Weibo ဆိုရွယ္မီဒီယာမွာလုပ္ေနၾကတာပါ။ သူတို႔က အၾကီးစားျပိဳင္ဖက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ Xiaomi ကေနလည္း အသစ္တခုထုတ္ထားေသးတယ္။ အဲဒီ ေရာက္ဒါဟာ six terabytes storage ရွိတယ္၊ high-speed ျမန္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စိတ္ခ်ရမႈကိုထည့္ေျပာထားတာမရွိပါ။

Low-level non-ionising kind အလြန္နည္းပါးနိမ့္က်တဲ့ အိုင္ယြန္ႏိုက္ျဖစ္စဥ္ရွိတာမွန္ေပမယ့္ Wi-Fi ကေန လူေတြအေပၚ သက္ေရာက္တဲ့ Electromagnetic signals အီလက္ထေရာနစ္ အခ်က္ျပေတြရ့ဲ က်န္းမာေရးကို အျမဲေစာင့္ၾကည့္ ေနပါတယ္။ ဒီအဆင့္က လူကိုအႏၲရာယ္မေပးႏိုင္ပါ။

အေမရိကမွာအေျခစိုက္တဲ့ BabySafe Wireless Project ကေန Wireless radiation ဝိုင္ယာလက္စ္ေရာင္ျခည္ဟာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ေမြးစကေလးေတြေတြကို ဒုကၡမေပးႏိုင္လို႔ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ World Health Organization ကေတာ့ အေထာက္အထားမခိုင္လံုေသးဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေစတာ၊ ကေလးပံုမွန္မဟုတ္တာနဲ႔ ကေလးအေလးခ်ိန္နည္းတာေတြျဖစ္ေစတဲ့ အေထာက္အထားေတာ့ မေတြ႔ေသးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၄-၆-၂ဝ၁၅

Insecticide Lindane causes cancer

အင္းဆက္ေဆး လင္ဒိန္းကေန ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္

ကမာ႔ၻက်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီးကေန ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့သတင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပိုးသတ္ေဆးကို အီးယူႏိုင္ငံဗတြနဲ႔ ယူအက္စ္မွာ မသံုးဘို႔ တားျမစ္ထားျပီးျဖစ္ပါတယ္။ Non-Hodgkin's lymphoma ေခၚတဲ့ အက်ိတ္ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစတာ အေထာက္အထားခိုင္လံုလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Lindane ကိုမဖြံ႔ျဖိဳးေသးတဲ့တိုင္းျပည္ေတြမွာေတာ့ ဆက္သံုးေနၾကပါတယ္။ ဒီပိုးသတ္ေဆးကို သန္းေပ်ာက္ေဆးနဲ႔ ဝဲေပ်ာက္ေဆးေတြထဲမွာလည္း ထည့္ထားတယ္။

၁၉၇ဝ ေက်ာ္ကတည္းက ပိတ္ပင္ထားျပီးျဖစ္တဲ့ DDT ပိုးသတ္ေဆးကေနလည္း လူေတြမွာကင္ဆာျဖစ္စရာအေၾကာင္း ရွိတယ္လို႔လည္း သိထားျပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေမယ့္ တခ်ိဳ႕အစားအေသာက္ေတြမွာ စစ္ေဆးေတာ့ ေတြ႔ေနေသးတယ္။ တိရစာၧန္ေတြနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ထဲမွာရွိေနသးလို႔ျဖစ္ပါမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၄-၆-၂ဝ၁၅

By order of the dictatorship ႏုတ္က်ိဳးေနသူမ်ား

(အဘ) လို႔ဆက္ေခၚေနသူေတြဆီကို မက္ေဆ့ကေန (အဘ) စာကို ပို႔လိုက္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ေတာ့ ေလးစားလို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ အရြယ္အိုမင္းလို႔ေခၚတာျဖစ္ျဖစ္၊ ေခၚတဲ့သူတိုင္းကို (ဘေလာ့ခ္) လုပ္ပါေတာ့မယ္။ (အဒ္) လုပ္စရာေတြမ်ားလာလို႔လည္း ပါတယ္။

• တကယ္အမ်ိဳးမေတာ္ဘဲ အကို၊ ဦးေလး၊ အဘလို႔ အေခၚခံရတာနဲ႔ ကိုယ္ကုိယ္ကို သားလို႔၊ သမီးလို႔ေရးတာေတြက ကြ်န္ေတာ့္အတြက္ အခက္အခဲရွိပါတယ္။
• ေမးတာေတြေျဖတဲ့အခါ နားလည္းရခက္တယ္။ သမီးဆိုသူက သူ႔အေၾကာင္းလား၊ သူ႔သမီးအေၾကာင္းလား၊ သမီးရ့ဲသမီး ဆိုေတာ့ ေျမးလားမသိႏိုင္ပါ။
• က်မဆိုတာကို မသံုးေတာ့တာကို စိတ္မေကာင္းပါ။
• ဆရာဝန္နဲ႔လူနာၾကားမွာ တြယ္ကပ္မႈကင္းရတယ္။ အမ်ိဳးစပ္မႈရွင္းရတယ္။

• အဘဆိုတာ စစ္အစိုးရထဲက လူၾကီးေတြကို ေခၚၾကတယ္။ တပ္ရင္းမွဴးကို အဘလို႔ ေခၚၾကသတဲ့။
• ႏိုင္ငံေရးလုပ္သူေတြကို ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္၊ ေထာင္ခ်ခဲ့သူ သူကိုယ္တိုင္က ေထာင္ကလြတ္လာေတာ့ သူ႔ကိုယ္သူ အဘတဲ့။ အဲသည္ကတည္းက ကြ်န္ေတာ့မွာ အဘဆိုတာကို ခါးသီးလာေတာ့တာပဲ။
• ဆရာတလံုးတည္းသာ အမွန္ဆံုးနဲ႔ အသင့္ေတာ္ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ေဒါက္တာဆိုတာလည္း နားယဥ္ျပီးသားျမန္မာစကား ျဖစ္လာေနပါျပီ။
• ကြ်န္ေတာ့္အသက္ကို အမွန္အတိုင္းေရးထာတာမို႔ ငယ္ခ်င္လို႔မဟုတ္မွန္းလဲ သိၾကမွာပါ။

• အဘၾကိဳက္တဲ့သူေတြ အမ်ားၾကီးရွိလို႔ ကြ်န္ေတာ္က (ဘေလာ့ခ္) လိုက္လည္း အဘကိုသာ ႏုတ္က်ိဳးေနသူမ်ားအတြက္ ပူစရာမရွိပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၄-၆-၂ဝ၁၅

Xenical ဇန္နီကယ္

၁။ ဆရာ ဒီေဆးနဲ႔ပက္သက္ၿပီး ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳးေလး သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ သမီးအဲေဆးကို ေသာက္ေနတာပါ။ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္နဲ႔စကားစပ္မိၿပီး အဆီက်ခ်င္တယ္ေျပာေတာ့ ဒီေဆးကို လမ္းၫႊန္တာနဲ႔ ေသာက္ျဖစ္တာပါဆရာ။ ဆိုးက်ိဳးဆိုတာကိုေမ့ထားၿပီး ေသာက္မိေနတာပါ။ အခုအေသအခ်ာေလး သတိထားၾကည့္လိုက္ေတာ့ ဆရာဝန္က ေသခ်ာ လမ္းၫႊန္ထားတာမဟုတ္ေတာ့ စိုးရိမ္စိတ္လဲျဖစ္လာမိပါတယ္ဆရာ။
၂။ Xenical ဆိုတာဘယ္လိုေဆးမ်ိဳးပါလဲဆရာ။ အဆီက်တယ္ဆိုလို႔ ဆရာဝန္ညႊန္ႀကားမႈမရွိပဲ တေန႔တလံုးေသာက္ရင္ ဘာျဖစ္နိုင္လဲဆရာ။

• Xenical ဇန္နီကယ္ဆိုတာ Orlistat ေဆးျဖစ္တယ္။ Alli နာမည္ေတြနဲ႔လည္း ေရာင္းတယ္။ Tetrahydrolipstatin ေဆးျဖစ္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေစဘို႔ေပးပါတယ္။ စားလိုက္တဲ့အဆီကို ကိုယ္ကေန စုပ္ယူတာကို ပိတ္ပင္ေပးမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္နည္းေအာင္ ကယ္လိုရီနည္းတဲ့ အစားအေသာက္ ေရြးတာနဲ႔ တြဲဖက္ရမယ္။ ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး၊ (ကိုလက္စေထာ) မ်ားသူေတြက အဲတာမ်ိဳးလိုအပ္ၾကတယ္။
• အြန္လိုင္းကေန ဒီေဆးဝယ္တာစိတ္မခ်ရပါ။ ေဆးထဲမွာ Sibutramine (Meridia) ဆိုတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်ေဆးပါတယ္။ စိတ္ခ်ရမႈကို အာမခံခ်က္မရွိေသးဘူး။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူတိုင္း မေသာက္ရပါ။ သည္းေျခ မေကာင္းသူ၊ နာတာရွည္ အစာစုပ္မယူႏိုင္သူေတြလဲ မေသာက္သင့္ပါ။ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းနည္းေနသူ၊ ဆီးခ်ိဳရွိေနသူ၊ သည္းေျခေက်ာ္ရွိေနသူ၊ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းသူ၊ အသဲမေကာင္းသူေတြလဲ သတိၾကီးၾကီးနဲ႔သာ ေသာက္ရမယ္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္လဲ မေသာက္သင့္ပါ။
• Xenical 120-mg capsule တေန႔ (၃) ၾကိမ္။ အဆီပါအစားအစာစားျပီးေနာက္ (၁) နာရီအတြင္းေသာက္ပါ။
• Vitamin ဗီတာမင္အားေဆးကို ဒီေဆးမေသာက္ခင္ ၂-၃ နာရီ ၾကိဳတင္-ေနာက္က် ေသာက္ပါ။
• Cyclosporine therapy ေဆးေသာက္ေနရသူဆိုရင္ Xenical ေနာက္ (၃) နာရီျခာေသာက္ပါ။
• Levothyroxine therapy ေဆးေသာက္ေနရသူဆိုရင္ Xenical ေနာက္ (၄) နာရီျခာေသာက္ပါ။
• စားလိုက္တဲ့ အစာထဲမွာ အဆီပါေနတာကို ကိုယ္ကေန စုပ္ယူတာ မလုပ္ေအာင္ တားေပးမယ္။ (ကယ္လိုရီ) မမ်ားေစဘူး။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်တာမွာ ဒီေဆးက ထိေရာက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အသင့္အတင့္သာ ရမယ္။
• ေဆးနဲ႔အတူ အဆီေလွ်ာ့စားတာနဲ႔ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာလဲ တြဲရမယ္။ ဆရာဝန္ကေနညႊန္သလို အစားအစာ စားနည္းနဲ႔ပါတြဲမွ ထိေရာက္တယ္။
• အဲလိုလုပ္ႏိုင္သူေတြ တႏွစ္ေနတဲ့အခါ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၂-၃ ေကဂ်ီ ေလွ်ာ့ေစတယ္လို႔ ေလ့လာမႈေတြအရ သိရတယ္။ ေသြးဖိအား (ေသြးတိုး) ကိုလဲ အသင့္အတင့္ ခ်ေပးေသးတယ္။ ဆီးခ်ိဳျဖစ္လာမွာကိုလဲ တာဆီးတဲ့သေဘာ ရွိတယ္။
• ေလ့လာမႈတခုအရ ေဆးေသာက္သူထဲက ၃၅႕၅-၅၄႕၈% မွာ ကိုယ္ခႏၶာထုထည္ ၅% က်တယ္။ ၁၆႕၄-၂၄႕၈% မွာ ကိုယ္ခႏၶာထုထည္ ၁ဝ% က်တယ္။ ေဆးျဖတ္လိုက္ရင္ေတာ့ ၃၅% မွာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ျပန္တက္တယ္။
• Malabsorption အစာမခ်က္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါ၊ ေဆးမတည့္ျခင္း၊ သည္းေျခအိတ္ အလုပ္နည္းေနသူ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္ေတြမွာ ဒီေဆးမေပးရပါ။
• သည္းေျခလမ္းပိတ္ေနသူ၊ အသည္းမေကာင္းသူနဲ႔ သရက္ရြက္မေကာင္းသူေတြကို သတိထားေပးရတယ္။
• ဆိုးက်ိဳးေတြက ေဆးေသာက္စမွာ ပိုသိသာတယ္။ ေနာက္ဆိုရင္ သက္သာလာႏိုင္တယ္။ Steatorrhea ဝမ္းသြားတဲ့အထဲ အဆီေတြပါေနမယ္။ သက္သာေအာင္ အဆီပါတာ ေရွာင္ရမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သလား ဆန္းစစ္ေနတယ္။ အတြင္းခံ အဝတ္အစားမွာ အဆီစက္ထင္ႏိုင္တယ္။ ဝမ္းသြားတဲ့အၾကိမ္ မ်ားႏိုင္တယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္တာ၊ ဗိုက္ေအာင့္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးအေရာင္ရင့္ႏိုင္တယ္။ အစားပ်က္ႏိုင္တယ္။
• ဆီးခ်ိဳေဆးေတြ၊ Cyclosporine (Gengraf, Neoral, Sandimmune) ေဆး၊ Digoxin (digitalis, Lanoxin, Lanoxicaps) ေဆး၊ Levothyroxine (Synthroid, Levoxyl, Levothroid) ေဆး၊ Warfarin (Coumadin) ေဆးေတြနဲ႔ တြဲေသာက္ေနရရင္ ဆရာဝန္ေျပာပါ။
• ဗီတာမင္ေတြထဲမွာ (ေအ)၊ (ဒီ)၊ (အီး) နဲ႔ (ေက) ေတြဟာ အဆီမွာ ေပ်ာ္ဝင္ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Vitamin A, D, E, K နဲ႔ beta-carotene ပါတဲ့အားေဆး တေန႔တလံုး ညစဥ္ေသာက္ေနသင့္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၈-၄-၂ဝ၁၂
၂၈-၅-၂ဝ၁၄
၂၄-၆-၂ဝ၁၅

NSAID အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး သတိေပး

• Naproxen, Diclofenac နဲ႔ Ibuprofen လို အနာ-အဖ်ား-အေရာင္က်ေဆးေတြကေန ေရရွည္ေသာက္ရင္ အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေတြမွာ အနာျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။
• ေလးဘက္နာ၊ အဆစ္နာ၊ နာတာရွည္ခါးနာေရာဂါရွိသူေတြက အဲလိုေဆးကို အၾကာၾကီးေသာက္ေနၾကရတယ္။
• အဲလိုေဆးေတြကိ္ု Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) လို႔ေခၚတယ္။ သူတို႔ကေန Prostaglandins ဓါတ္ထုတ္လုပ္တာကို တားတယ္။ ဒီဓါတ္ကေန အစာလမ္းကအဖံုးလႊာကို အက္စစ္ဓါတ္ကို ပ်ယ္ေစေအာင္လုပ္ေပးေနတာမို႔ အစာလမ္းမွာ အနာျဖစ္လာရတာပါ။ အဲလိုအနာသက္သာေဆး ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ေသာက္ေနသူေတြထဲက ၁-၂% မွာသာ အစာလမ္းမွာ အနာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္မွာကို သက္သာေစဘို႔ ေလေဆးလိုေဆးမ်ိဳးနဲ႔တြဲေသာက္ရမယ္။
• NSAIDs ေဆးေတြေၾကာင့္ အစာအိမ္နာျဖစ္တာကို ေပ်ာက္ေစဘို႔၊ ကာကြယ္ဘို႔နဲ႔ ျပန္မေပၚေအာင္ Proton-pump inhibitors ေဆးအမ်ိဳးအစား ဥပမာ Prevacid (lansoprazole) နဲ႔တြဲေသာက္သင့္တယ္။
• အလားတူ NSAIDs ေဆးေတြနဲ႔ တြဲေသာက္သင့္တဲ့ေလနာေဆးေတြ = Cimetidine (Tagamet, Parenteral) 300 mg ထိုးေဆး၊ စားေဆး၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ 400 mg စားေဆး အိပ္ယာဝင္။ Ranitidine 150 mg စားေဆး အိပ္ယာဝင္။ Omeprazole 40 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္ အစာမစားမီ၊ ၄-၈ ပါတ္။ Pantoprazole 40 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္ ၄-၈ ပါတ္။
• တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ Misoprostol ေဆးကိုေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ Misoprostol နဲ႔ Diclofenac ကို တြဲထုတ္တယ္။ ဒီေဆးက ေဟာ္မုန္းနဲ႔ဆင္တူတယ္။ Misoprostol ေဆးကို ေဆးအေလးခ်ိန္မ်ားမ်ားကို ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆး အေနနဲ႔သံုးတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Tuesday, June 23, 2015

Train passengers ရထားစီးခရီးသည္မ်ား

အရြယ္ရ့ဲသေဘာ ေစာေၾကာမိတယ္။ ဇရာအေၾကာင္းမဟုတ္၊ ေဆးပညာစာလည္းမဟုတ္ပါ။ ႏိုင္ငံေရးပါ။ အားလံုးအကုန္ ျခံဳျပီးေျပာခ်င္တာလည္း မဟုတ္ေသးပါ။ ပညာတတ္လို႔ သတ္မွတ္မလား၊ ပညာရွင္ပဲ ေခၚတြင္သလား၊ ေက်ာင္းသက္ မနည္းလွသူေတြ၊ လူသိသူသိလည္း မ်ားတဲ့သူရ့ဲေတြ အုပ္စုတခုတည္းကို ကြက္ကြက္ကေလး ေတြးၾကည့္မလို႔ပါ။

စာအုပ္ေတြထဲမွာ မပါ။ သုေတသနလည္း မဟုတ္ပါ။ ျဖတ္သန္းေနရတဲ့ခပ္တိုတို အေတြ႔အၾကံဳ မျပည့္မစံုကေန ေကာက္ခ်က္ ၾကမ္းၾကမ္းဆြဲၾကည့္ခ်င္တာပါ။

လူ႔အသက္ကိုပိုင္းျခားျပီး ဘယ္အရြယ္မွာ ဘာလုပ္ဘို႔အေကာင္းဆံုးလို႔ သတ္မွတ္ထားတာေတြရွိတယ္။ ေဆးပညာမွာ ရွိသလို ဘာသာေရးမွာလည္းရွိတယ္။ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဘယ္အရြယ္ေတြက အေကာင္းဆံုးပါလည္း။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာၾကမွာပါ။ ေျပာတာေတြက မွားမွာေတာ့မဟုတ္ပါ။ တူခ်င္မွေတာ့ တူမယ္။ ၄ဝ-၅ဝ ကိုယူခ်င္တယ္။

ေကာလိပ္တို႔ တကၠသိုလ္တို႔လည္း ျပီးေျမာက္ခဲ့ၾကျပီ။ ဗဟုသုတလည္းစံုလွျပီ။ အေတြ႔အၾကံဳေတြလည္း မနည္းမေနာ။ အေတြးအျမင္ေတြလည္းစူးရွေနၾကျပီ။ ဟိုအသင္းသည္အဖြဲ႔မွာလည္း တာဝန္ယူဘူးတယ္။ ေနာက္တဆင့္တက္ၾကရမယ္။ တက္ၾကပါတယ္။

မီရာရထားလိုက္ၾကသူက မ်ားသလားလို႔။ အခုဂ်င္နေရးရွင္းမွ မဟုတ္ပါ။ ဒိအရင္မ်ိဳးဆက္ေတြလည္း အဲလိုလုပ္ၾကသူက အေတာ္မ်ားပါတယ္။ အားလံုးေတာ့မဟုတ္ပါ။ ဘူတာမွာ က်န္ေနခဲ့သူေတြလည္း မနည္းပါ။ ရထားၾကပ္ေနလို႔လည္း မဟုတ္၊ လက္မွတ္ဘိုးမတတ္ႏိုင္သူေတြလည္း မဟုတ္၊ ခရီးမဆက္ခ်င္သူေတြလည္း မဟုတ္ၾကပါ။

စီးပြါးေရးမွာ အျမတ္အစြန္းက ပဓါနက်တယ္။ အဲတာတခုတည္းလို႔ေျပာရင္လည္းရတယ္။ ႏိုင္ငံေရးမွာေကာ။ အသက္ ၄ဝ-၅ဝ မွာ ကိုယ့္ေရွ႕ေရာက္လာတဲ့ရထားကို တက္စီးခ်င္ၾကတာ ပံုမွန္သာျဖစ္တယ္။ ထိုင္ခံုလည္းရသြားၾကတယ္။

ဘူတာမွာက်န္ရစ္သူေတြကေတာ့ ရထားမၾကိဳက္လို႔ လိုက္မသြားၾကဘူး။ ငိုက္လည္းမေနၾကပါ။ ၾကီးသူေတြသာမက၊ ငယ္သူေတြလည္း ပါမသြားၾကဘူး။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၄-၆-၂ဝ၁၅

Semen Leakage သုက္ရည္ထြက္က်ျခင္း

ဆရာရွင့္ က်မအိမ္ေထာင္က်တာ ၁ နွစ္ ၈ လရွိပါျပီဆရာ။ က်မအသက္က ၃၆ နွစ္ျပည့္ပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ ၃ လခြဲမွာ ကေလး ပ်က္က်သြားတယ္ဆရာ။ သူခြင့္တစ္လယူျပီး ျပန္လာပါတယ္ဆရာ။ က်မက တားေဆးလဲ ထိုးမထားေတာ့ ကေလး ျပန္ရမယ္ပဲထင္ေနတာဆရာ။ ဒါေပမယ့္ က်မကေလးမရဘူးဆရာ။ က်မသတိထားမိတာက ဆက္ဆံျပီးတဲ့အခါတိုင္း အရည္ေတြ ျပန္ထြက္တယ္ဆရာ။ အခ်ိန္တိုင္းပဲဆရာ။ အသက္ၾကီးျပီး ကေလးမရေတာ့မွာကို စိုးရိမ္မိပါတယ္ဆရာ။

လိင္ဆက္ဆံအျပီးမွာ မိန္းမအဂၤါအဝကေန အရည္အနည္းနဲ႔အမ်ားထြက္ပါတယ္။ ထြက္တာေတြက ဘာေတြလဲ။ ေယာက္်ားသုက္ရည္၊ ဗဂ်ိဳင္းနားအရည္ နဲ႔ တကယ္လို႔ မိန္းမကလဲ ျပီးဆံုးမႈ ျဖစ္တာဆိုရင္ သူကေန သပ္သပ္ ထပ္ထြက္မဲ့အရည္ (၃) မ်ိဳးပါႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြက ျပီးဆံုးရင္ ေယာက္်ားေတြလို အရည္ပန္းထြက္တာမ်ိဳး ရွိတယ္။ ရွားပါတယ္။ သိပ္ရွားတာလဲ ရွိေသးျပန္တယ္။ တခ်ိဳ႔မိန္းမေတြ ဆီး (ေသး) ပန္းထြက္တယ္။ အေျခအေန တၾကိမ္နဲ႔တၾကိမ္မတူပါ။ လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခ်ိန္ၾကာျမင့္ေနရင္ စိုစြပ္မႈပိုမ်ားမယ္။ လိင္စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈမ်ားရင္လဲ အရည္ထြက္ထာ ႏွစ္ေယာက္လံုးဆီကေန မ်ားမယ္။ တေယာက္ကသာမ်ားတာလဲရွိမယ္။ Orgasm ျဖစ္ၾကတာမွာလဲ အျပင္း-အေပ်ာ့ တခါနဲ႔တခါမတူၾကပါ။

ဒီလိုျဖစ္တာ ကေလးမရတာကို ျဖစ္ေစမယ္လို႔ေတာ့ ေျပာမရပါ။ စိုးရိမ္တာ မွန္သင့္သေလာက္ေတာ့ မွန္ပါတယ္။ ေယာက္်ားကေန လိင္မႈကိစၥျပီးဆံုးလို႔ က်ားအဂၤါထိပ္ဝကေန အရွိန္နဲ႔ထြက္လာတဲ့ သုက္ေရထဲမွာ သုက္ပိုးက ၅% သာ ပါတယ္။ သုက္ရည္တခ်ိဳ႕က ဗဂ်ိဳင္းနားထဲဝင္တယ္။ ဆက္ျပီး သားအိမ္အဝကေန သားအိမ္ထဲကိုဝင္မယ္။ သုက္ပိုးက အလြန္မတန္လႈတ္ရွားတယ္။ သားအိမ္ထဲေရာက္ရင္လဲ သားအိမ္အထက္ ဘယ္-ညာကေန ထြက္ေနတဲ့ ျပြန္ေတြဆီအထိ ဆက္အံုးမယ္။ ျပြန္တဖက္ထဲမွာသာ မ-မ်ိဳးဥက ရွိေနမယ္။ သုက္တခါလႊတ္ရင္ 200-600 million ပါတယ္။ သုက္ရည္ လက္ဘက္ရည္ဇြန္း ၄ ပံု ၁ ပံုထဲမွာ 100 million ပါႏိုင္တာမို႔ သန္းဂဏန္းရွိ သုက္ပိုးေတြ အထဲဝင္မွာ ေသျခာတယ္။ မမ်ိဳးဥဆီအထိ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ေရာက္မဲ့ သုက္အေကာင္ေရ ၁ဝဝဝ ေလာက္ရွိပါတယ္။ သေႏၶရဘို႔ကေတာ့ ၁ ေကာင္တည္းသာလိုတယ္။

ေယာက္်ားက အရင္တၾကိမ္ျပီးတံုးက မိန္းမအဂၤါထဲမွာသာ သုက္လႊတ္ထားခဲ့ျပီး ၾကားထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးက ေရေဆးတာ မလုပ္လဲ ေနာက္တၾကိမ္ထပ္ ဆက္ဆံၾကရင္လဲမ်ားေနမွာဘဲ။ စိုစြပ္ခ်င္လို႔ အရည္တုသံုးရင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
အမ်ိဳးသမီးမွာ အျဖဴဆင္းတဲ့ေရာဂါရွိေနရင္ စိုစြပ္မႈမ်ားႏိုင္တယ္။ က်ားအဂၤါကို အတြင္းေရာက္ရင္ ထြက္က်တာ သက္သာမယ္။

သုက္ရည္ေတြ အထဲဝင္ေစဘို႔ က်ားအဂၤါ အတို-အရွည္က အေရးမပါသလို၊ သုက္လႊတ္ခ်ိန္မွာ နက္သထက္ နက္ေအာင္ ထိုးထည့္ထားေပးဘို႔လဲ မလိုလွပါ။ နည္းတခုက ဆက္ဆံအျပီး အမ်ိဳးသမီးရ့ဲတင္ပါးေအာက္ကေန အခုအခံတခု ၁၅-၂ဝ မိနစ္ေလာက္ ထားေပးပါတဲ့။ တခ်ိဳ႕ကလဲ သုက္လႊတ္အျပီး၊ အမ်ိဳးသမီးက ေျခႏွစ္ဖက္ကို အထက္ေထာင္ထား၊ စက္ဘီးစီး ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္သလို လုပ္ဘို႔ အၾကံေပးတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ သားအိမ္အေနအထား ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ ေဆးစာမွာ အတိုေကာက္ RV နဲ႔ AV လို႔ ေခၚတယ္။ သားအိမ္က သူ႔ေရွ႕က ဆီးအိမ္ဆီ ေကာက္ေနရင္ AV သူ႔ေနာက္ အစာေဟာင္းလမ္းဆီ ေကာက္ေနရင္ RV လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ႏွစ္မ်ိဳးလံုး (ေနာမယ္လ္) ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးရႏိုင္တာအပါအဝင္ ဘာကိုမွျပႆနာမေပးပါ။ သုက္ရည္ အျပင္ထြက္က် ေစဘို႔ကိုလဲ သူ႔အေနအထားက ဒုကၡမေပးပါ။

Artificial insemination techniques ဆိုတာ ပံုမွန္နည္းေတြနဲ႔ ကေလးမရႏိုင္ေသးသူေတြအတြက္ အတုလုပ္ျပီး သုက္ရည္ကို ဆရာဝန္ကေန သားအိမ္ထဲ ထည့္ေပးနည္းျဖစ္တယ္။ ဒီသေဘာအတိုင္း ကိုယ့္ဖါသာလုပ္နည္းဟာလဲ အၾကံေကာင္းတခု ျဖစ္တယ္။ တခါသံုး-ေဆးထိုျပြန္ တခုကို သံုးႏိုင္ပါတယ္။ Orgasm ရျပီးလို႔ ထြက္လာတဲ့ သုက္ရည္ဟာ ထြက္စမွာ ပ်စ္ခြ်ဲေနတယ္။ သုက္ရည္ကို သန္႔တဲ့ခြက္ငယ္တခုမွာ ထည့္ထားရမယ္။ ၁၅-၂၅ မိနစ္ဆိုရင္ အေရေပ်ာ္လာမယ္။ ဒါကို ေဆးထိုးျပြန္နဲ႔ စုပ္ယူျပီး အပ္မပါဘဲ ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ သြင္းထည့္ေပးႏိုင္တယ္။ အထဲကို ၃-၄ လကၼ ဝင္ရင္ ရပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ရမဲ့ေန႔ဟာ အမ်ိဳးသမီးရ့ဲရာသီလ အလယ္ရက္ ျဖစ္သင့္တယ္။ ရာသီ စဆင္းခဲ့တဲ့ေနကေန ေရတြက္ရင္ ၈ ရက္ ကေန ၁၉ ရက္ေျမာက္ေန႔အတြင္းဟာ ကိုယ္ဝန္အရႏိုင္ဆံုးရက္ေတြျဖစ္လို႔ ဆက္ဆံသင့္တယ္။ ဒီနည္းကိုလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ေတာနယ္တခုမွာ ကေလးမရႏိုင္ေသးတဲ့ စံုတြဲေတြအတြက္ ၾကိဳးစားေပးခဲ့ဘူးတယ္။ MBBS ေတြ သင္ရတဲ့ေဆးစာအုပ္မွာမပါ၊ (အင္တာနက္) လဲ မေပၚေသးလို႔၊ တီထြင္ၾကံဆ နည္းလမ္းရလုပ္ပါတယ္။ သုက္ရည္ ေပ်ာ္ခ်ိန္အထိ အခ်ိန္မေစာင့္ပဲ သုက္ရည္ကို ေဆးထိုးတဲ့မိုးေရနဲ႔ ေရာလိုက္တယ္။ မဟုတ္ရင္ စုပ္ယူဘို႔သိပ္ခက္တယ္။ ပိုးသန္႔ထားတဲ့ ရာဘာဆီးျခဴပိုက္ အေနေတာ္ကို ေဆးထိုးပိုက္ရ့ဲထိပ္မွာတပ္၊ သားအိမ္အဝအထဲထိ ထိုးသြင္းျပီး၊ သုက္ရည္ေတြကို သားအိ္မ္ထဲအထိ သြင္းေပးနည္းလုပ္တယ္။ လူနာကို ေျခရင္းျမႇင့္ေပးထားတဲ့ စမ္းသပ္ကုတင္မွာ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ ပက္လက္လွဲေနေစပါတယ္။ အားလံုးေတာ့မရေပမယ့္ ကံေကာင္းတဲ့စံုတြဲတတြဲက သားေယာက္်ားေလး တေယာက္ရလိုက္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

Caffeine and Pregnancy ေကဖင္းနဲ႔ကိုယ္ဝန္

၁။ Yee Mon ဆရာရွင့္ သမီးက ကိုယ္ဝန္ ၆ လနဲ႔ပါ။ ၁ ပတ္ကို ၁ ခါေလာက္ ေခ်ာ့ကလက္ေလး ၂ ခဲ (2 squares) ေလာက္ စားမိပါတယ္။ လက္ဖက္လဲ ၂ ပါတ္ ၃ ခါေလာက္ နည္းနည္းစားမိပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ ကဖင္းဓါတ္ စားမိရင္ ကေလးငယ္ကို ထိခိုက္ေစတယ္ဆိုေတာ့ သမီးစားမိတာေတြက အႏၲရာယ္မ်ားျဖစ္ေစပါလား ရွင္းျပေပးပါ ဆရာရွင့္။ သမီးက ေကာ္ဖီ/လက္ဖက္ရည္ေတာ့ လံုးဝမေသာက္ပါရွင့္။ ေက်းဇူးတင္စြာျဖင့္။
၂။ ကြ်န္မအသက္ ၃ဝ ပါဆရာ။ ဒုတိယကိုယ္ဝန္ ၂ လ ခန္႔ရွိပါျပီဆရာ။ က်ြန္မသိခ်င္တာက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီ ေသာက္သင့္ မေသာက္သင့္ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။
၃။ က်မ Nescafé 3 in 1 regular instant coffee ကို မနက္တိုင္းေသာက္ပါတယ္။ တေန႔မွာ ေကဖင္း ဘယ္ေလာက္ ေသာက္သင့္ပါသလဲ။ က်မကိုယ္ဝန္ ၁၈ ပါတ္ရွိပါျပီရွင့္။

ေကဖင္းေသာက္ရင္ ကေလးမရေစဘူးဆိုတာ မမွန္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုးမွာ ေကဖင္း ဘယ္ေလာက္သာ ေသာက္သင့္သလဲဆိုတာလဲ အျငင္းပြြါးဆဲျဖစ္ပါတယ္။

Caffeine 200 mg per day ထက္မမ်ားေစနဲ႔လို႔ အဆိုတခုရွိတယ္။ တေန႔မွာ ေကာ္ဖီ ၁၂ ေအာင္စနဲ႔ညီတယ္။ 200 mg ထက္မ်ားရင္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ဘို႔ အလားအလာ ၂ ဆပိုတယ္။ အေသေမြးလဲ ၂ ဆ ပိုတယ္။ အမွန္က ကိုယ္ဝန္ ရင့္လာေလေလ ကိုယ္ခႏၶာအလုပ္ေတြကေႏွးလာေလမို႔ ျဖစ္တာလို႔ယူဆႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေကဖင္းဟာ ကိုယ္ထဲမွာၾကာၾကာေနမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနခ်ိန္မွာ ေကဖင္းေသာက္ရင္ အခ်င္းကေနတဆင့္ ကေလးဆီကို ေရာက္တယ္။ ကေလးေမြးျပီး ႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာလဲ ေကဖင္းနည္းတာေကာင္းတယ္။ ေကာ္ဖီနဲ႔ လဖက္ရည္ထဲမွာ ဖီေနာလ္ ပါတယ္။ သူကေန သံဓါတ္ စုပ္ယူတာကိုေႏွးေစတယ္။ ကေလးအိပ္ခ်ိန္နည္းေစမယ္။ သတိရွိတာမ်ားေနမယ္။ တခ်ိဳ႕က Caffeine 150 mg – 300 mg a day လို႔သတ္မွတ္တယ္။

ဘယ္ထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ပါသလည္း
• 7 Eleven Big Gulp Coca-Cola (32 oz) = 92 mg - 124mg
• Baker’s chocolate (1 oz) = 26 mg
• Ben & Jerry’s Coffee Buzz Ice Cream (8 oz) = 72 mg
• Black tea (6 oz) = 45 mg
• Dr. Pepper (12 oz) = 37 mg
• Excedrin (per capsule) = 65mg
• Green tea (6 oz) = 40 mg
• Starbucks Grande Coffee (16 oz) = 400 mg
• Starbucks House Blend Coffee (16 oz) = 259mg

Dark Chocolate
• Cocoa Beans 39%
• Sugar 48%
• Cocoa Butter 13%
• Lecithin < 1%
• Vanilla < 1%

Milk Chocolate
• Cocoa Beans 16%
• Whole Milk Powder 16%
• Sugar 38%
• Cocoa Butter 30%
• Lecithin < 1%
• Vanilla < 1%

White Chocolate
• Cocoa Butter 27%
• Sugar 48%
• Milk Powder 25%
• Lecithin < 1%
• Vanilla < 1%

Caffeine ေကဖင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2015/01/caffeine.html
Caffeine and Pregnancy ေကဖင္းနဲ႔ကိုယ္ဝန္ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/01/caffeine-and-pregnancy.html
Caffeine in Tea (ေကဖင္း) နဲ႔ လက္ဖက္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/caffeine-in-tea.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

သတ္ပံုမွန္ေခတ္က

ေကာက္႐ိုးကေလးတမွ်င္ စာကေလးတေစာင္ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ