Friday, March 31, 2017

တခါတရံ

တခါတရံကို တစ္ခါတစ္ရံလို႔မေရးခဲ့တဲ့ေခတ္မွာ ကာတြန္းစာအုပ္ေတြပါ သတ္ပံုမွန္နဲ႔သာ ေရးသားၾကတယ္။

ခုေခတ္မွာေတာ့ စာေရးဆရာေတြ၊ ကဗ်ာဆရာေတြ၊ ျမန္မာစာဆရာေတြ အမ်ားစုက တစ္မွတစ္၊ အျဖစ္သည္းေနၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ သူတို႔စာေတြထက္ သတ္ပံုမွန္ကာတြန္းပဲ ဖတ္ခ်င္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

လူထုဦးလွက



တခါက ဆြမ္မရာ နာဂရြာတရြာတြင္ ေလာ္ေရာ္ေပါ့ဟုေသာ လူတေယာက္ရွိ၏ လို႔ေရးခဲ့တယ္။ တစ္ခါက မဟုတ္။ ရြာတစ္ရြာ မဟုတ္။ လူတစ္ေယာက္ မဟုတ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Magnolia တတိုင္းေမႊးပန္း

ေက်ာင္းတပတ္ပိတ္ထားလို႔ အိမ္ျပင္မထြက္ျဖစ္တာနဲ႔ အျပင္မွာဘာေတြ ေျပာင္းလဲေနသလဲ မသိပါ။ အခုမွ ေမာင္ပညာတင့္ေဆြပံုေတြ႔လို႔ ပန္းအျဖဴေတြပြင့္ေနျပီလို႔ သိရတယ္။ ေဒလီမွာေနခဲ့ရတံုးကေတာ့ ေငါ့ခဲ့ဘူးတယ္။ ပန္းျခံေတြသာရွိ ပန္းမရွိ၊ ပန္းေတြေတာ့ရိွ၊ ပန္းပန္မယ့္သူမရွိ၊ ပန္းေရာင္းသူဆိုတာ ေယာက္်ားေတြသာျဖစ္ၾက၏လို႔။

ကြ်န္ေတာ္ အခုေနရတဲ့ေဒသ ဒီအခ်ိန္မွာ အမ်ားဆံုးနဲ႔ အလွဆံုးပြင့္ေနတဲ့ပန္းကို (မက္ႏိုလီယာ) ပန္းလို႔ေခၚတယ္။ ဝါရွင္တန္ ဒီစီမွာေတာ့ ခ်ယ္ရီပြဲေတာ္ကာလျဖစ္ပါတယ္။ မက္ႏိုလီယာပန္းဟာ အေမရိကားမွာေတာ့ မစၥစ္စပိနဲ႔ လူးဝစၥယားနားမွာ ျပည္နယ္ပန္းလို႔သတ္မွတ္ထားတယ္။ အေမရိကန္သမိုင္းမွာ ေတာင္ပိုင္းေဒသရဲ႕ သေကၤတျဖစ္တယ္။ ရုကၡေဗဒလို Magnolia grandiflora လို႔ေခၚတယ္။ မက္ႏိုလီယာမ်ိဳးစိတ္ေပါင္း (၂၁ဝ) ရွိသတဲ့။

ေရွးအလြန္က်တဲ့ပန္းျဖစ္တယ္။ ပန္းနဲ႔ အေခါက္ကို တရုပ္တိုင္းရင္းေဆးမွာသံုးၾကတယ္။ ဂ်ပန္မွာ အရြက္ကို ဟင္းခ်က္ရာမွာသံုးတယ္။ အစားအစာ ထုပ္ပိုးဘို႔လည္းသံုးတယ္။ M. sieboldii ကေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားရ့ဲ အမ်ိဳးသားပန္းျဖစ္တယ္။

ျမန္မာလို တတိုင္းေမႊးပန္းလို႔ေခၚတယ္။ အပြင့္အေရာင္က မ်ိဳးစံုတယ္။ အျဖဴေရာင္၊ ပန္းေရာင္၊ အဝါေရာင္၊ ပန္းခရမ္းေရာင္၊ အနီေရာင္၊ ခရမ္းေရာင္။ မက္ႏိုလီယာပန္းကို ရုပ္ရွင္၊ ေတးဂီတနဲ႔ စာေပမွာလည္းဖြဲဲႏြဲ႔႔ၾကတယ္။ တဂိုးကဗ်ာထဲမွာလည္း ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ အရာရာ တတိုင္းေမႊးပန္းပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၃-၂ဝ၁၇

P57 Hoodia ပိန္ေဆး အမ်ားျပည္သူသိေစရန္ သတိေပးခ်က္

ဆရာေရ မဂၤလာပါ။ တခုမွမေမးဘူးလို႔ အမွားပါရင္ ခြင့္လႊတ္ပါ။ ဒွပိန္ေဆးက အရမ္းပ်ံ႕နံ႔ေနလို႔ က်န္းမာေရး ဆိုးက်ိဳး ႐ွိႏိုင္မလားေလး သိပါရေစ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ဆရာေရ ေျဖေပးပါေနာ္။

၁၈-၁ဝ-၂ဝ၁၁ ေန႔က ယူအက္စ္ေအ FDA ကေန အမ်ားျပည္သူသိေစရန္ သတိေပးခ်က္ထုတ္ထားခံရတဲ့ ပိန္ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးထဲမွာ ဘာေတြပါတယ္လို႔ ထုတ္ေဖၚျခင္းမရွိလို႔ျဖစ္တယ္။

Public Notification: “P57 Hoodia” Contains Undeclared Drug Ingredient https://www.fda.gov/Drugs/ResourcesForYou/Consumers/BuyingUsingMedicineSafely/MedicationHealthFraud/ucm276074.htm

FDA စစ္ေဆးခ်က္အရ အဲဒီေဆးထဲမွာ Sibutramine ေဆးပါေနတယ္။ အဲဒီေဆးအမ်ိဳးအစားကို ၂ဝ၁ဝ ေအာက္တိုဘာလ ကတည္းက တားျမစ္ထားတယ္။ ေသြးတိုးတက္ေစမယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္ေစမယ္။ ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ ရာဇဝင္ရွိသူေတြ အသက္အႏၲရာယ္ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ သံုးစြဲေနသူေတြ ေဆးကို ခ်က္ခ်င္းရပ္သင့္တယ္။ ေဘးထြက္ သက္ေရာက္မႈေတြကို ဆရာဝန္နဲ႔စစ္ေဆးသင့္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၃-၂ဝ၁၇

Breaking news သတင္းထူးမ်ား


သတင္းထူးဆိုတာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ မတ္လ (၂) ေန႔မနက္ ၉ နာရီခြဲေလာက္မွာ၊ ေနရွင္နယ္စားပြဲတင္ေရဒီယိုေလးကေန ပဌမတခါ။ စစ္သီခ်င္းေတြနဲ႔အတူ နားေထာင္ခဲ့ရတယ္။ ၃၁-၃-၂ဝ၁၆ ေန႔မွာ ဒုတိယတခါ။ သီခ်င္းအထူးအဆန္းေတြမပါ။

ကြ်န္ေတာ့္ဘဝမွာ သတင္းထူးတခုနဲ႔တခုဟာ ၅၄ ႏွစ္နဲ႔ ၂၈ ရက္ကြာတယ္။ ၾကားထဲကအေျပာင္းအလဲေတြဟာ ၁၉၆၂ ရဲ႕ အဆက္ေတြသာျဖစ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၃-၂ဝ၁၆
၃၁-၃-၂ဝ၁၇

Our valued costume ဒုတိယ ပင္နီေခတ္

ကုမၼာရီအပ်ဳိစင္မ်ားမွာ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ေတြထက္သန္လာၾကၿပီ၊ ဝတ္ၾကဆင္ၾကပါသည္၊ တို႔ဗမာဖ်င္နီ၊ တို႔ဗမာဖ်င္နီ၊ အေမာ္အၾကြားအတုအပ တခုမွ်မရွိၾကပါသည္၊ ယခုမွ သတိရေလေတာ့သည္ ႕႕႕႕႕

ပင္နီဖ်င္၊ ပင္နီအက်ႌနဲ႔ ေယာထဘီေတြကို ေရွးပေဝသဏီကတည္းက ဝတ္ဆင္ခဲ့ၾကတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးသာ အားကိုးရျပီး၊ တျခားႏိုင္ငံေတြနဲ႔လည္း ခရီးမေပါက္ခင္ကာလမွာ သဘာဝထြက္နဲ႔သာ လူလုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ စားစရာကို ေအာက္အရပ္နဲ႔ ဝတ္စရာကို အညာေဒသကေန စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ မုတ္သုန္ဥတုရွိတဲ့တိုင္းျပည္မွာ ဖ်င္ထည္-ခ်ည္ထည္ဟာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။

ေအးလြန္းတဲ့အခါမွာ မပူေပါင္ေနာက္ဆီကခ်မ္းေရာ့ထင့္၊ အျဖဴေစာင္ ေခါက္ထည္ၾကမ္းကိုလ၊ လႊမ္းတဲ့လို႔လႊားကာၿခံဳ ႕႕႕ လံုခဲ့ၾကတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ငယ္ငယ္က ပုလဲနဲ႔ မံုရြာမွာ ပင္နီသုတနည္းနည္းရခဲ့ပါတယ္။ ပင္နီဆိုတာ ခ်ည္ျဖဴကို ေဆးနီဆိုးထားတာ မဟုတ္ပါ။ ပင္ကိုယ္အနီျဖစ္ပါတယ္။ ဝါအျဖဴနဲ႔ ဝါအနီလို႔ရွိတယ္။ ဝါနီက ဂြမ္းထြက္ေလ်ာ့ၿပီး အေမႊးလည္းတိုတယ္။ ဝါျဖဴပင္ထက္ ၾကံဳလွီတယ္။ ဝါပင္တရာမွာ ဝါနီတပင္ႏွစ္ပင္သာပါေလ့ရွိတယ္။ ဝါေကာက္ခါစမွာ အေရာင္မရင့္ေသးပါ။ သီတင္းကြ်တ္နဲ႔ တန္ေဆာင္မုန္းလမွာ ဝါေကာက္ၿပီး ေျမအိုးကေလးထဲ သိပ္ၿပီးႏွပ္ထားရတယ္။ တပို႔တြဲ၊ တေပါင္းက်ေတာ့ အိုးထဲကေနထုတ္ယူၿပီး၊ ဝါႀကိတ္၊ ႀကိတ္ၿပီးရင္ ဝါဖန္႔၊ ခ်ည္ငင္ျပီး ရက္ေတာ့ ပင္နီဖ်င္အုပ္ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။

ပင္နီအစ ဝိုင္အမ္ဘီေအကလို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဝံသာႏုေခတ္မွာ အမ်ဳိးသားေရးဝိေသသလကၡဏာအျဖစ္ ေပၚထြန္းခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံျခားျဖစ္အသံုးအေဆာင္ေတြကို ဆန္႔က်င္ျပီး ႐ိုးရာပင္နီအက်ႌနဲ႔ ေယာလံုခ်ည္၊ ေယာထဘီေတြကိုသာ ဝတ္ဆင္ၾကဖို႔ လံႈ႕ေဆာ္မႈေတြနဲ႔အတူ က်ယ္ျပန္႔ခဲ့ပါတယ္။ လူႀကီးေတြ၊ လူပ်ဳိေတြ၊ အပ်ဳိေတြပါ အျမတ္တႏိုးဂုဏ္ယူဝတ္ဆင္ၾကသည္။ ပင္နီဝတ္သူကို ဝံသာႏုစိတ္ရွိသူလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ သပိတ္ေမွာက္ေက်ာင္းသားႀကီးေတြက ပင္နီကိုဝတ္ျပီး တရားေဟာၾကတယ္။ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းေတြက ဆရာ၊ ဆရာမေတြကလည္း ပင္နီဝတ္ျပီးစာသင္တယ္။ သခင္ေတြက ပင္နီကိုဝတ္ျပီးႏိုင္ငံေရးလုပ္တယ္။ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေအာင္ဆန္းလည္းပါတယ္။ အမ်ဳိးသားပညာဝန္ ဦးဖိုးက်ားနဲ႔ ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိတို႔လည္းပါတယ္။ အထင္ရွားဆံုးပုဂိၢဳလ္ကေတာ့ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္းျဖစ္တယ္။ အဲတာကို ပင္နီတေခတ္ဆန္းျခင္းလို႔ ေခၚပါတယ္။

- ေမာင္တို႔ရြာမွာ ဘာေတြေပါပါလိမ့္၊ ပင္နီေခ်ာနဲ႔ ေယာထဘီ၊ ပင္အက်ႌမွာ ေႂကြေတြစီလို႔ ႕႕႕႕႕
- အက်ႌပါးကိုပယ္မည္၊ ယေန႔ပင္ ဝတ္မည္ပင္နီ ႕႕႕႕႕
- ကမာၻတြင္ ျမန္မာမ်ဳိးတို႔ ဓမၼာ႐ိုးအစဥ္ ဖ်င္ပင္နီႏွင့္ ဆင္ထဘီ တဘက္ၾကမ္းတို႔ကို ရက္ကန္းတြင္ လြန္းျပန္ထိုးပါလို႔ ပန္းဆိုးကာ ကိုယ္စီဝတ္ၾကရ မိုးစြတ္ႏွင့္ေနပူခံ ႕႕႕႕႕

လူထုေဒၚအမာက ပင္နီဆိုတာ ပင္ကိုယ္ကနီေနတယ္တဲ့။ ေပၚပင္ႏိုင္ငံေရးလုပ္သူေတြကို ဆိုးေဆးပင္နီဝတ္တဲ့သူေတြ၊ ပင္နီအတုေတြလို႔ ကဲရဲ႕ၾကတယ္။ ပင္နီခ်ည္စကို ခ်ဳပ္မဝတ္ခင္မွာ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေအာင္ ေရစိမ္ေပးရေသးတယ္။ ငယ္ငယ္က မံုရြာအိမ္မွာ မိဘေတြ အဲလိုတကူးတက လုပ္ခဲ့ၾကရတာကို မွတ္မိေနတယ္။ ေဆးေက်ာင္းသားအထိ ပင္နီတိုက္ပံု ဝတ္ရတယ္။ ေခတ္ကာလအေလွ်ာက္ ပင္နီအစစ္ ဝတ္ၾကတာေတာ့နည္းျပီ။ ပင္နီေခ်ာ၊ ပင္နီေရာင္နဲ႔ ဒီဇိုင္နာ ပင္နီထည္ေတြကိုဝတ္ေနၾကျပီ။ အဲတာအထိေတာ့ လိုက္မေျပာလိုပါ။ ပင္နီတေခတ္ဆန္းခ်ိန္မွာ ေခတ္မီတာ ေကာင္းပါတယ္။ စိတ္ထား၊ အေျပာနဲ႔ အလုပ္ေတြကေတာ့ ပင္နီစစ္ၾကေစခ်င္တယ္။

အခုေရာက္လာ၊ ဗမာျပည္ ညီကပို႔လိုက္တာ။ ပင္နီေတြမ်ားစြာ၊ တမိသားစုလံုးအတြက္တဲ့ဗ်ာ။ အေဝးမွာအေနၾကာ၊ ေႏြမွာ မဂၤလာယူဖို႔ပါ။ တမ်ဳိးယဥ္တာ ပိုးဖ်င္လႊာ၊ ျမန္မာျပည္ ပင္နီေယာနဲ႔ ဝတ္ဆင္ဦးမွာ၊ အေပါင္းျပည္ရြာ ေကာင္းေပတာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၃-၂ဝ၁၆
၃၁-၃-၂ဝ၁၇

Nirvana Buddha ေလ်ာင္းေတာ္မူ

ပဲခူးေရႊသာေလ်ာင္းဘုရားကို တေခါက္ေရာက္ဖူးတယ္။ မုဒံုမွာ ကမာၻ႔အၾကီးဆံုး ေလ်ာင္းေတာ္မူဘုရားၾကီးရွိသတဲ့။ မေရာက္ဖူးေသးပါ။ ေလ်ာင္းေတာ္မူဘုရားေရာ လက္ရွိကမာၻ႔အျမင့္ဆုံးလို႔ဆိုတဲ့ ရပ္ေတာ္မူဘုရားၾကီးပါ မံုရြာ၊ ေဗာဓိတေထာင္ကိုေတာ့ မတည္မီကသာ ေရာက္ဖူးတယ္။ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ျပဳေတာ္မူရာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ ကုသိနာရံု (ကူစီနဂါး) မွာရွိတဲ့ ရုပ္ပြါးေတာ္ဟာ ေလ်ာင္းေတာ္မူပံု ျဖစ္တယ္။ သံုးေခါက္ ေရာက္ဖူးတယ္။

ျမတ္စြာဘုရားေလ်ာင္းေတာ္မူပံုေတာ္ေတြက ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးဟာ ေဆးပညာသံုး ကိုယ္အေနအထားေတြ Supine, Prone, Dorsal Recumbent, Lithotomy, Knee-chest, Sims', Trendelenburg, Modified Trendelenburg, Sitting, Fowler's ထဲမွာ မပါဘူး။

တျမန္ႏွစ္က ဒီရက္မွာ ဝါရွင္တန္ဒီစီကို အလည္ေရာက္တယ္။ ကိုေဇာ္ဝင္းနဲ႔ မစုမြန္တို႔အိမ္မွာ ေခတၲခဏ နားၾကတယ္။ သူတို႔နဲ႔ လူခ်င္းတခါမွမဆံုးဖူးေသးေပမယ့္ အလြန္ကိုေဖၚေရြၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ ေရဒီယိုေတြေက်းဇူးက မ်ားတယ္။ DVB TV ေပၚစမွာ ကြ်န္ေတာ္ကို ျမင္ရတယ္လို႔ ျပည္တြင္းေနအမ်ိဳးေတြက ျပန္ေျပာၾကတယ္။ တခ်ိန္ကေပါ့။

မစုမြန္ကေန ေလ်ာင္းေတာ္မူရုပ္ပြါးကို လက္ေဆာင္ေပးလိုက္တယ္။ အားနာတဲ့သူထက္ သူ႔ေစတနာကုသိုလ္က သာလြန္တာမို႔ ေလ်ာင္းေတာ္မူဘုရားဟာ အခုဆို ကြ်န္ေတာ္တို႔အိမ္က ဘုရားစင္ေပၚမွာ ေရာက္ေနပါျပီ။

ကြ်န္ေတာ္က အေျဖတိုင္းမွာ က်န္းမာခ်မ္းသာပါေစလို႔ ေရးပါတယ္။ ဘာသာေရးအရ မဟုတ္ပါ။ စိတ္ပညာသေဘာအရ ေရးတာပါ။ တကယ္ေတာ့ ဆုေတာင္းစရာမလိုတဲ့ ကံတရားေတြဟာ တကယ္ရွိတာပါ။ အခုေနာက္ပိုင္း အဲလိုဆုေတာင္း စာေရးခ်ိန္မရွိေတာ့ပါ။ မက်န္းမာေစခ်င္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အီးေမးလ္ကေနေျဖတိုင္း ကိုယ့္နာမည္ကို (တဆ) လို႔သာ ေရးခ်ိန္ရတယ္။ တခ်ိဳ႕က စာပို႔သလို တဆင့္လားလို႔ ေမးတယ္။ Smile!

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ + ေဒၚျမျမေအး
၃၁-၃-၂ဝ၁၅
၃၁-၃-၂ဝ၁၇


End of an Era ဆုေတာင္းရင္ျပည့္တယ္

မႏွစ္က ဒီေန႔မွာ ဖတ္ရတယ္။ မႏၲေလးတုုိင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္က အစုုိးရအဖြဲ႕ရုုံးမ်ား လိုုက္လံစစ္ေဆးစဥ္ ဝန္ထမ္းမ်ားက အဘဟုေခၚဆိုုသည့္အေပၚ သတိေပးေျပာဆိုုလုုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ (ဧရာဝတီ)

ကြ်န္ေတာ္ဆီ ေမးလာ-ေရးလာသူေတြက အဘကို ဗံုးေပါလေအာသံုးေနၾကလို႔ အဘတို႔ေခတ္က်ဆံုးပါေစလို႔ ခဏခဏ (ခဏခဏ) ေရးေနခဲ့ရတယ္။ တႏွစ္အၾကာမွာေတာ့ နည္းလာပါတယ္။ အဘအေခၚခံခ်င္သူေတြလည္း ၾကက္ေပ်ာက္ ငွက္ေပ်ာက္ ျဖစ္ကုန္ျပီထင္ပါရဲ႕။

အကို၊ ဦးေလး၊ အဘ၊ ဘဘလို႔အေခၚခံရတာနဲ႔ စာေရးတဲ့သူကေန သား၊ သမီးလို႔ေရးတာေတြဟာ နားလည္ဘို႔ရာ အခက္အခဲေတြျဖစ္ေစတယ္။ ေရးတဲ့သူလား၊ သူ႔သားလား၊ ေရးတဲ့သူလား၊ သူ႔သမီးလား၊ သမီးရဲ႕သမီးလို႔ေရးရင္ သူ႔ေျမးမေလးလား စဥ္းစားရတယ္။ သားေကာင္မေလးဆိုရင္ သူ႔ေခြ်းမလား။ သမီးေကာင္ေလးဆိုတာ သူ႔သားမက္လား။ ကိုယ့္နာမည္ကို အဖ်ားဆြတ္ေရးတာလည္း နားလည္ရခက္တယ္။

ကိုယ့္အမ်ိဳးေတြ၊ ရင္းႏွီးသူေတြအခ်င္းခ်င္း ၾကိဳက္သလိုေခၚၾကတာ ဘာမွေျပာစရာမရွိပါ။ ကြ်န္ေတာ့္ဆီေရးရင္ေတာ့ အဘလို႔လည္း မေခၚၾကနဲ႔။ ကိုယ္တိုင္လည္း အဘလိုလည္းမလုပ္ၾကနဲ႔။ အဘေခတ္ က်ဆံုးပါေစ။ ေတာင္သူေတြကို ဦးၾကီးလို႔ ေျမွာက္ပင့္ေခၚခဲ့တဲ့ ေခတ္လည္းက်ဆံုးခဲ့ျပီးပါျပီ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၃-၂ဝ၁၆
၃၁-၃-၂ဝ၁၇

Risks of an X-ray and Diagnostic ultrasound အာလ္ထြာေဆာင္းနဲ႔ ဓါတ္မွန္အႏၲရာယ္


Risks of an X-ray and Diagnostic ultrasound အာလ္ထြာေဆာင္းနဲ႔ ဓါတ္မွန္အႏၲရာယ္

၁။ က်မတူမေလးတေယာက္ အသက္က ၂၃ ႏွစ္ရွိၿပီ။ ႕႕႕႕႕ မွာဘဲေနပါတယ္။ သူက အိမ္ေထာင္က်တာ ေနာက္လဆုုိ တႏွစ္ျပည့္ပါၿပီ။ သူတိုု႔ႏွစ္ေယာက္က တားေဆးေတြေတာ့ မေသာက္ၾကဘူးလုုိ႔ သိရပါတယ္။ ခုုဒီလမွ ကုုိယ္ဝန္ရွိၿပီလုုိ႔ မေန႔က ေသြးနဲ႔ဆီး ႏွစ္မ်ဳိးလံုုး စစ္ၾကည့္ေတာ့   ေသခ်ာသိသြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုုိ႔ ႏွစ္ေယာက္က တခုုစုုိးရိမ္ေနၾကတယ္။ သူမက ကုုိယ္ဝန္ရွိတယ္ဆုုိတာ မသိလုုိ႔ အရင္တပတ္က မတ္လ ၂၃ ရက္ေလာက္မွာ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးဖုုိ႔ဆုုိၿပီး ဓါတ္မွန္ရုုိက္လုုိက္တယ္။ အဲဒီေနာက္ပုုိင္းမုွာ သူမရဲ႕ ဗုုိက္ေအာက္ပုုိင္းနာတာ ၃၊ ၄ ရက္ရွိလာလုုိ႔ မေန႔ကမွ ဆရာဝန္ဆီသြားျပမွ ကုုိယ္ဝန္ရွိေၾကာင္းသိၾကတယ္။ သူတုုိ႔ လင္မယားႏွစ္ေယာက္လံုုးက ဒီလုုိ ကိုုယ္ဝန္စကပ္တဲ့အခ်ိန္  ဓါတ္မွန္ရုုိက္လုုိက္လုုိ႔ သႏၶသားက တစံုုတခုု ျဖစ္သြားႏုုိင္မလားဆိုုၿပီး စုုိးရိမ္ေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္  ဓါတ္မွန္ရုုိက္လုုိ႔ အႏၱရယ္ ရွိမရွိ သိခ်င္ပါတယ္ေဒါက္တာ။

၂။ ဆရာ႔ေဆာင္းပါးေတြထဲဖတ္ရတာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ x- rays ဓာတ္ေရာင္ျခည္ မရိုက္သင့္ဘူး 2D ultrasound တို႔ 3D 4D ရိုက္တာကိုေတာ့ ခုခ်ိန္ထိ ဆိုးက်ိဳးႀကီးႀကီးမားမား ေျပာၾကတာမရွိေသးဘူး၊ (ကေလးအတြက္ ေလတို႔ အပူတို႔ပိုရမယ္ ေယာက်္ားေလးဆို စကားေျပာေႏွးမယ္) လို႔ ဖတ္ရပါတယ္။ goole ထဲမွာရွာၾကည့္ေတာ့လဲ ႏိုင္ငံျခားမွာ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သံုးေနၾကလို႔ လက္ခံယုံၾကည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔ ေဆးကုမၸဏီတစ္ခုကျဖန္႔တဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အားေဆးေၾကာ္ျငာ fb page တစ္ခုမွာ ေျပာင္းျပန္ တင္ထားတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အေနနဲ႔ သြားခံတြင္းက်န္းမာေရးဂရုစိုက္ရမယ့္အေၾကာင္းနဲ႔ ဒီအတြက္ x-rays ပါရိုက္ထားသင့္ေၾကာင္း က်မကျပန္ေခ်ပေတာ့ gender ႀကိဳသိဖို႔နဲ႔ 3d 4d ultrasound သာ မရိုက္သင့္ေၾကာင္း ျပန္ေရးထားပါတယ္။ ေဆးပညာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး လံုးဝတလြဲ ျဖစ္ေနတဲ႔ message မ်ိဳး မေပးသင့္ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ ဆရာေရာဘယ္လို ထင္ျမင္ပါသလဲ။

Diagnostic ultrasound ေရာဂါရွာေဖြေရးသံုး အာလ္ထြာေဆာင္းက စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ပါဝါေရာ လိႈင္းပါ နည္းနည္းေလးသာ သံုးတယ္။ က်န္းမာေရးအတြက္ တိုက္ရိုက္အႏၲရာယ္မရွိပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းဟာ အလြန္ အသံုးက်ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အကန္႔အသတ္ရွိတယ္။ ေလနဲ႔အရိုးကို ထိုးေဖါက္ဘို႔ခက္တယ္။ အဲလိုေနရာေတြကို စမ္းသပ္ခ်င္ရင္ CT or MRI scans, or X-rays ေတြကိုသံုးရတယ္။

X-rays ဓါတ္မွန္ကေတာ့ သီအိုရီအရ ေနာင္တခ်ိန္မွာကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဒီအႏၲရာယ္က နည္းပါတယ္။ Health Protection Agency (HPA) ရဲ႕တြက္ခ်က္မႈက ဒီလိုရွိပါတယ္။
• ရင္ပတ္၊ သြား၊ လက္၊ ေျခေတြကိုရိုက္တဲ့ X-ray ဓါတ္မွန္မွာ ေနာက္ခံဓါတ္ေရာင္ျခည္ ရက္ အနည္းငယ္စာနဲ႔ညီျပီး ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁,ဝဝဝ,ဝဝဝ မွာ ၁ ထက္နည္းမယ္။
• ဦးေခါင္းနဲ႔ လည္ပင္း X-ray ဓါတ္မွန္မွာ ေနာက္ခံဓါတ္ေရာင္ျခည္ရက္သတၲပါတ္အနည္းငယ္စာနဲ႔ညီျပီး ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁ဝဝ,ဝဝဝ ကေန ၁,ဝဝဝ,ဝဝဝ မွာ ၁ ရွိႏိုင္တယ္။ 
• တင္ပါး၊ တင္ပါးဆံု၊ ခါးရိုး၊ ဗိုက္နဲ႔ ရင္သား မင္မိုဂရမ္ X-ray (mammogram) ေတြဟာ ေနာက္ခံ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ တႏွစ္စာနဲ႔ညီမွ်ျပီး ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁ဝ,ဝဝဝ ကေန ၁ဝဝ,ဝဝဝ မွာ ၁ ရွိႏိုင္တယ္။
• Barium meal လို အျဖဴေရာင္ျမင္ရေအာင္သံုးတဲ့ေဆးနဲ႔ X-ray ရိုက္ရင္ ေနာက္ခံဓါတ္ေရာင္ျခည္ ႏွစ္အနည္းငယ္နဲ႔ညီမွ်ျပီး ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁,ဝဝဝ ကေန ၁ဝ,ဝဝဝ မွာ ၁ ရွိႏိုင္တယ္။
• ယူေကႏိုင္ငံမွာ လူ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ဟာ ကင္ဆာတမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ဒါလဲ ဓါတ္မွန္ေၾကာင့္လို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ကင္ဆာျဖစ္ဘို႔ဆိုတာ အခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးကိုပါ ထည့္တြက္ရတယ္။ ဥပမာ အသက္အရြယ္၊ လူေနမႈပံုစံ၊ မ်ိဳးဗီဇ စတာေတြပါတယ္။

X-rays and pregnancy ဓါတ္မွန္နဲ႔ ကိုယ္ဝန္
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနခ်ိန္မွာ ဓါတ္မွန္ရိုက္ရရင္ အထဲကကေလးအတြက္စဥ္းစားရတယ္။ ဓါတ္မွန္ဌာနေတြက အထူးသတိထားလို႔ သားအိမ္ကိုဓါတ္ေရာင္ျခည္ေရာက္မဲ့ ဓါတ္မွန္ကို အရိုက္မခိုင္းပါ။ မျဖစ္လွတာကိုသာ ရိုက္ပါတယ္။ ရိုက္ရရင္လဲ အစိုးရိမ္မၾကီးပါနဲ႔။ 

1. 2D, Doppler, 3D and 4D ultrasounds (အာလ္ထြာေဆာင္း) စိတ္ခ်ရသလား http://doctortintswe.blogspot.com/2015/04/2d-doppler-3d-and-4d-ultrasounds.html
2. CT Scan ရိုက္တာ ဘာအႏၲရာယ္ရွိသလဲ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/04/ct-scan.html

3. MRI Scan (အမ္-အာရ္-အိုင္) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/07/mri-scan.html 

4. Pregnancy and x-ray at airport ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ေလဆိပ္ဓါတ္မွန္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/pregnancy-and-x-ray-at-airport_24.html 
5. Risks of an X-ray and Diagnostic ultrasound အာလ္ထြာေဆာင္းနဲ႔ ဓါတ္မွန္အႏၲရာယ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/risks-of-x-ray-and-diagnostic-ultrasound.html
6. X-rays and infertility ဓါတ္မွန္နဲ႔ ကေလးမရျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/x-rays-and-infertility.html
7. http://www.nhs.uk/conditions/x-ray/Pages/Risks.aspx

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Thursday, March 30, 2017

Goodwill စိတ္ထား

ဘုရားစင္မွာ ဆြမ္းေတာ္တင္တဲ့ပံုထဲမွာ အဖံုးပါတာ၊ အခြံသင္မထားတာေတြ႔ရင္ ေျပာခ်င္သူေတြရွိတယ္။

ဘုရားဆြမ္းေတာ္ကပ္လိုက္သူမွာ ေကာင္းစိတ္က သက္ေရာက္မႈရွိမယ္။ သူမ်ားေကာင္းမႈျပဳတာကို ျမင္သိရသူမွာပါ သက္ေရာက္မႈရွိမယ္။ သာဓုေခၚျခင္း၊ ျပစ္တင္စိတ္နဲ႔ ဒြိဟသံသယစိတ္တမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

သံသယစိတ္ကေန စူးစမ္းမႈျပဳခ်င္ျပဳလိမ့္မယ္။ အက်ိဳးရွိလာႏိုင္တယ္။ မိမိျမင္သိယူဆထားတာသည္သာလွ်င္ အဆံုးစြန္ မွန္ေနျပီ၊ ထပ္သိဖို႔မလိုေတာ့ျပီလို႔ ယူဆသူေတြဟာ မျပည့္ေသးတဲ့ခြက္ထဲ ထပ္မျဖည့္ေတာ့ပဲ ကိုယ့္လက္နဲ႔ဖံုးထာသလို ျဖစ္တယ္။

အာဖကန္နစ္စတန္မွာ (၆) ရာစုကတည္းကတည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့တဲ့ ေပ ၈၂ဝဝ အျမင့္ရွိတဲ့ ဘာမီယန္ ဗုဒၶရုပ္တုေတာ္ကို တာလီဘန္ေတြကေန ၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္မတ္လမွ ဒိုင္းနမိုင္းနဲ႔ ျဖိဳခြဲခဲ့တယ္။ ဥဒၵိႆေစတီရဲ႕သက္ေရာက္မႈကို ျပတာျဖစ္တယ္။ ေစတီပုထိုးေတြကို ေရႊခ်ထားထား၊ ထံုးသကၤန္းကပ္ထားထား၊ ျမတ္စြာဘုရားကို ရည္မွန္းထားတာသာျဖစ္တယ္။ ေစတီ၊ ဆင္းတုေတာ္၊ ဆြမ္းပန္းမွန္သမွ် အတူတူသာျဖစ္တယ္။ ေကာင္းစိတ္နဲ႔ ျပဳထားတာသာျဖစ္တယ္။

လူေတြမွာ မတူျခားနားလွတဲ့ အသိ-အျမင္-အလုပ္ေတြ ေရာေထြးေနတယ္။ အသိကေန အရာရာကိုဦးေဆာင္တယ္။ အသိကိုတိုးေစဖို႔ရာ မျပည့္ေသးတဲ့ခြက္ကို ပိတ္မထားရပါ။ ကြ်န္ေတာ့္အိုးမွာ စေလာင္းမပါ။ ကြ်န္ေတာ္ကိုးကြယ္တဲ့ ဆင္းတုေတာ္မွာ စိန္ဖူးမပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၃-၂ဝ၁၇

Lost and Found ျမန္မာစာလံုးမွားမ်ား ေကာက္ရထား

ဆရာေမာင္သာႏိုးေရးထားတဲ့ စာတပုဒ္ကို ေစာေစာက ကိုးကားခဲ့ပါတယ္။ မိန္းမပ်ိဳကေလးရဲ႕ကိုယ္လံုးေလးကို ရာဂုမၼတၱႀကီးတဦးက ေပြ႔ခ်ီသြားတာကို ျမင္လိုက္ရေတာ့တယ္။ တစ္ဦးကို တဦးလို႔ျပင္လိုပါေၾကာင္း ကန္ေတာ့ပါဆရာလို႔ ေရးခဲ့တယ္။ ပို႔စ္တင္ျပီးမွ ဆရာေမာင္သာႏိုးစာမူရင္းကို ေတြ႔ပါတယ္။ တဦးလို႔သာေရးထားတာကို ေပ့ခ်္တင္သူကသာ တစ္ဦးလုပ္ထားတာျဖစ္ေနတယ္။ ဆရာေမာင္သာႏိုးေရးတဲ့ ျမန္မာစာ ဆင္းရဲၾကပံုမ်ားထဲကေန ထုတ္ႏႈတ္တင္ျပပါရေစ။

၁။ နန္းေတာ္ေ႐ွ႕ဆရာတင္ရဲ႕ လက္ေရတျပင္တည္းကို လက္ေရတျပင္စီးရယ္လို႔ လုပ္တယ္။ လက္ရည္တျပင္တည္းဆိုတာ တစိတ္တည္း တ၀မ္းတည္းလို႔ ဆိုလိုတာျဖစ္တယ္။

၂။ မင္းဂံဘုတ္သီခ်င္းထဲမွာ ႐ွန္တဘက္မဟုတ္ပါ။ ႐ွာတဘက္ပါ။ အဲဒီေခတ္ကို ေကာင္းေကာင္းမီလိုက္သူ လူထု ေဒၚအမာက ႐ွင္းျပေပမယ့္ ခုထက္ထိ ဒီသီခ်င္းဆိုသူတိုင္းက ႐ွန္တဘက္ေနတုန္းပဲ။

၃။ ၿမိဳ႕မၿငိမ္းရဲ႕ ပ်ိဳ႕မွာတမ္းသီခ်င္း ေမာင့္အပူေပြသူ ကို ေမာင့္အေပၚ ေဗြမယူေပါင္႐ွင္လို႔ မွားဆိုတယ္။

၄။ ဆရာၿငိမ္းရဲ႕ မၿပီးေသးေသာ ပန္းခ်ီကားသီခ်င္းမွာ ခ်စ္သူဟာလဲ မလွမ္းမကမ္းမွာ ေရာက္ႏွင့္တဲ့ကာျမင္ကို မလွမ္းမကမ္းမွာ ေရာက္ႏွင့္ခဲ့တာျမင္လို႔ မွားဆိုတယ္။

၅။ ေသြးကာခ်ီ ဖူးပြင့္ငံုေ၀စီလို႔ လွလွပပေလး ဖြဲ႔ႏြဲ႔ထားပါတယ္။ ဒါကို ေခတ္ျပန္ဆိုသူက ေပြ႔ကာခ်ီ ေပြ႔ကာခ်ီ ဖူးပြင့္ငံုေ၀စီ လုပ္ပစ္လိုက္ေတာ့ ပ်က္ေရာ။

၆။ သက္႐ွိ ေခတ္ေဟာင္းေတးေရးဆရာတဦးကေတာ့ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားေတြ႔ဆံုခန္းမွာ သူ႔ေရးရင္းက ႐ွမ္းမေလးေတြ အေခ်ာရယ္ ေပါတယ္လို႔ ေရးတာ။ ဒါကို ႐ွမ္းမေလးေတြ ေခ်ာတယ္ ေပါတယ္လုပ္ပစ္လိုက္ေတာ့ သြားေရာတဲ့။

၇။ လွ်ပ္ပန္းေခြႏြဲ႔ကို သီဆိုသြားသူတဦးက ဘ၀ဂ္ေစာင္းေအာင္ကို ဘ၀ဂ္ေဆာင္းေအာင္လို႔ ဆိုသြားတဲ့အေၾကာင္းပါ။ စသံ နဲ႔ ဆသံကို မပီဘဲ ေျပာၾကဆိုၾကတာ ရန္ကုန္မွာ ေခတ္စားေနေပမယ့္ သီခ်င္းဆိုရာမွာ ပရိသတ္ေ႐ွ႔မွာေတာ့ ပီေအာင္ ႀကိဳးစားဖို႔ ေကာင္းတယ္။

၈။ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားေၾကာ္ျငာတခုမွာ ေ၀ဒနာကို ေ၀သနာလို႔ ေျပာသြားတာ။ ေစာင္းတန္းကို ေဇာင္းတန္းလို႔ ဖတ္သြားတာကို (အမွန္က ေစာင္းဒန္း) လဲ ၾကားလိုက္ရေသး။ ျမန္မာျပည္တ၀န္း နာမည္ဆန္းတဲ့။ ျဖစ္သင့္တာက ျမန္မာျပည္တ၀န္း နံမည္ဆန္း။ စာအတိုင္း ဖတ္ေနစရာ မလိုပါဘူး။ ေရးတာက အမွန္၊ ဖတ္တာက အသံဆိုထားတာပဲ။ နံမည္လို႔ဖတ္မွ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ကာရန္ညီမွာေပါ့။

၉။ ေၾကာ္ျငာတခုကေတာ့ လိပ္ေခါင္းေရာဂါ႐ွိလိုက္တာတဲ့။ ဘယ္ျမန္မာလူမ်ိဳးကမွ အဲဒီလို မေအာ္ဘူး။ အမေလး ျမန္မာစကား မေျပာတတ္လိုက္တာ၊ ကယ္ပါဦးလို႔ပဲ ျပန္ေအာ္ဖို႔ ေကာင္းတယ္။ က်င္းပလိမ့္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သြားေရာက္လိမ့္မွာျဖစ္ေၾကာင္းတဲ့။ ျမန္မာစကားမွာ လိမ့္ နဲ႔ မွာ တြဲသံုးတာ ႐ွိကို မ႐ွိဘူး။ ဒီလူေတြ ဒီအသံုးအႏႈန္းကို ဘယ္ကမ်ား ေကာက္ရထားပါလိမ့္လို႔သာ အံ့ၾသမိရေတာ့တယ္။

၁ဝ။ ႏိုင္ငံေက်ာ္ သၾကၤန္သီခ်င္းတပုဒ္မွာ ျမနႏၵာ ေရညိဳညိဳ ရစ္ကာသန္းတဲ့ ေ႐ႊမန္းေတာင္ရိပ္ရယ္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုအံ့့ႀကီး သီဆိုအသံသြင္းထားရမွာလည္း အဲဒီအတိုင္းပဲ ၾကားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကို ေနာက္ပါက္အဆိုေတာ္တဦးက ျမေလးေလးနႏၵာ ေရညိဳညိဳ ရစ္ကာသန္းေတာ့ရယ္လို႔ ဖ်က္ဆီးပစ္လိုက္တယ္။ ရစ္ကာသန္းတဲ့ကို ရစ္ကာသန္းေတာ့လုပ္လိုက္တာကေတာ့ ျမန္မာစကားကို မတတ္တာပါပဲ။ ေ႐ွးအတိတ္တေဘာင္က အသက္ကေလးရယ္တဲ့ ႐ွည္ေစလို၊ ျမနႏၵာေရညိဳသန္းတဲ့ (တယ္) မန္းေတာင္ရိပ္ခိုရယ္လို႔ ႐ွိတယ္။ ဒါကို သီခ်င္းထဲမွာ သံုးထားတာပဲျဖစ္တယ္။ ေရညိဳသန္းေတာ့ မန္းေတာင္ရိပ္ခို ဆိုေတာ့ ဘာအဓိပၸါယ္မွ မ႐ွိေတာ့ဘူး။ ေရညိဳသန္းေသာအခါ မန္းေတာင္ရိပ္ခိုဆိုတာ စကားအဆက္အစပ္ကိုမ႐ွိေတာ့ဘူး။

ျမနႏၵာ ေရညိဳညိဳ ရစ္ကာသန္းတဲ့ ေ႐ႊမန္းေတာင္ရိပ္ ႕႕႕ https://www.youtube.com/watch?v=J7Q8xqRrMJc

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၃-၂ဝ၁၇

Horseshoe Kidney ျမင္းခြါပံုေက်ာက္ကပ္ ႏွင့္ အယူအဆလြဲမ်ား

ဆရာရွင့္ မဂၤလာပါ သမီးကေတာ့ ျမင္းခြာေက်ာက္ကပ္ပိုင္ရွင္ပါ 16 March ေန႔က ေဆးေသာက္။ စက္နဲ႔ေဆးသြင္းျပီး CT Scan  အရိုက္ခံေတာ့မွ သိရတာပါ အဲ့ ဒီ မတိုင္ခင္က ဝမ္းဗိုက္ထဲမွာ နာနည္း ေပါင္းစံုနဲ့ ေဝဒနာ တစ္လနီးပါး ခံစားခဲ့ရပါတဟ္ DR က CT result ၾကည့္ျပီး ဆီးလမ္းေၾကာင္းထဲ ပိုက္ထည့္ျပီး ေစာင့္ၾကည့္ရမယ္ေျပာပါတယ္ အဆင္ေျပရင္ ပိုက္ျပန္ထုတ္မယ္။ အဆင္မေျပရင္ ခြဲစိတ္ Operation လုပ္ရမယ္တဲ့။ ကံေကာင္းေထာက္မစြာ ေဆးရံုတက္ေစတဲ့ Dr က ႏိုင္ငံျခားတပတ္သြားရမယ္ဆိုလို႔ အျခား Dr ဆီ ေျပာင္းျပခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး DR က ေသခ်ာ စမ္းသပ္ျပီး 5 ရက္စာ ေသာက္ေဆး ေပးပါတယ္။ ျပီးရင္ ျပန္လာျပဖို႔ ရက္ခ်ိန္းေပးပါတယ္။ အခု တလစာ ရက္ခ်ိန္း ေပးထားပါတယ္ရွင့္ Clofen plus & MOM ကို နာမွေသာက္ပါတဲ့ Maxgalin  50 mg ကို ညတိုင္း ေသာက္ရပါတယ္ စစ ဦးဆံုး ေဝဒနာက ဗိုက္ထဲ တစ္ခုခု ခုေနသလို ခံစားရတာပါ။ ထိုင္ရင္ ခုတာေလးကို လက္နဲ႔ ပြတ္ရင္းထိုင္ရပါတယ္ သားအိမ္က်တာထင္လို႔ ဗိုက္ကို အႏွိပ္ခံပါတယ္။ မသက္သာေတာ့ OG နဲ႔ျပပါတယ္။ သက္တန္႔ထင္လို႔ သူတပါး ေအာက္လမ္း လုပ္မလုပ္။ သက္တန္႔ ဟုတ္မဟုတ္ စစ္ပါတယ္။ အထက္လမ္းဆရာက အဲ့နားမွာ အူရွိတယ္ဆိုလို႔ အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္း Dr ကိုျပပါတယ္။ မနက္မွ ဆက္ေရးပါရေစရွင့္

အမ်ိဳးသမီးလို႔သိ။ အသက္ မသိ။ ရာသီ မသိ။ အိမ္ေထာင္ေရး မသိ။ ကိုယ္ဝန္-ကေလး မသိ။ ေမြးရာပါ ေက်ာက္ကပ္ရွိသူမွန္းသိ။ ေရာဂါသိျပီးျဖစ္သူက ဘာလို႔ တျခားေရာဂါေတြကို ထင္ေနသလဲ မသိ။ ေအာက္လမ္း-အထက္လမ္းလို႔ထင္တဲ့သူမ်ိဳး ဒီေခတ္မွာ မရွိသင့္ေတာ့။ ဆရာဝန္၊ ေဆးအမည္၊ ခြဲစိတ္ျခင္းနဲ႔ ေန႔စြဲကို အဂၤလိပ္လိုေရးတတ္သူမ်ိဳးက ဘာေၾကာင့္ အယူအဆလြဲမွားတာကို လက္ခံေနသလဲ မသိ။

Horseshoe Kidney ျမင္းခြါပံုေက်ာက္ကပ္ကို Renal Fusion လို႔လည္းေခၚတယ္။ လူတိုင္းမွာ ေမြးကတည္းက ေက်ာက္ကကပ္ ၂ ခုစီပါတယ္။ တခ်ိဳ့မွာ အဲဒီႏွစ္ခုက ဆက္တြဲေနတယ္။ ကေလး ၅ဝဝ မွာ တေယာက္ကအဲလိုနဲ႔ ေမြးလာၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြမွာ ေယာက္်ားေလးေတြမွာ ပိုေတြ႔ရတယ္။ အဲလိုကေလးေတြမွာ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါပိုေတြ ရလာတတ္တယ္။ ေဆာရီး။ ေက်ာက္ပိုျဖစ္တာေတာ့ မေတြ႔ရပါ။ ကုသနည္းကေတာ့ ခြဲစိတ္ရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၃-၂ဝ၁၇

Date Rape Drugs Protection အဓမၼက်င့္ရာသံုးတဲ့ေဆးေတြေဘးက ေဝးရေအာင္

သၾကၤန္အတြက္စာ။ ဒီစာမွာ တိုတိုသာေရးပါမယ္။ အဓမၼက်င့္ရာသံုးတဲ့ေဆး သံုးမ်ိဳးရွိတယ္။ အရက္ေတာ့ လူတိုင္းသိလို႔ ခ်န္ထားမယ္။ ေန႔တိုင္း သၾကၤန္လို ေပ်ာ္ခ်င္သူေတြကမ်ားတယ္။ သၾကၤန္အျပီး ေမးလာၾကေတာ့မယ့္ ေမးခြန္းေတြကိုလည္း ၾကိဳသိေနတယ္။

၁။ Rohypnol (flunitrazepam) ရိုဇီေနာလ္

၂။ GHB (gamma hydroxybutyric acid) ဂ်ီအိတ္ခ်္ဘီ

၃။ Ketamine ကက္တမင္း (ေမ့ေဆး)

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ
၁။ သူမ်ားတိုက္တာမွန္သမွ် ဘာမွ မေသာက္ပါနဲ႔။

၂။ ေသာက္စရာ ပုလင္း၊ ဗူးကို ကိုယ္တိုင္သာဖြင့္ပါ။

၃။ ေသာက္စရာ၊ စားစရာတိုင္းကို ကိုယ့္အနီးအနားမွသာထားပါ။ ေရအိမ္သြားျပီးအျပန္ က်န္တာကို မစား မေသာက္ေတာ့ပါႏွင့္။

၄။ ေသာက္စရာမွန္သမွ် မွ်ေဝမေသာက္ပါႏွင့္။

၅။ အမ်ားစုေပါင္းျပီး ကိုယ့္ခြင္နဲ႔ခပ္ယူေသာက္ရတာကို မေသာက္ပါႏွင့္။ ေဆးခပ္ထားျပီး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

၆။ တေယာက္ေယာက္ကေန ကိုယ့္အတြက္ ဆိုင္ကေနမွာေပးမယ္ဆိုရင္ မ်က္ျမင္မွာသာ မွာတာ၊ ေဖါက္တာ၊ ထည့္တာျဖစ္ပါေစ။ မွာေပးသူနဲ႔ ဆိုင္ရွင္တို႔ အေပးအယူ အခ်ိတ္အဆက္ရွိထားႏိုင္တာလည္း သတိျပဳပါ။

၇။ ထူးျခားတဲ့ အနံ႔၊ အရသာပါတဲ့ေသာက္စရာကို မေသာက္သံုးပါနဲ႔။ GHB ေဆးက နည္းနည္းငန္တယ္။

၈။ မေသာက္တတ္တဲ့အေဖၚတေယာက္နဲ႔သာ သြာလာပါ။

၉။ စားေသာက္ျပီ ေခါင္းထဲမွာ ထူးျခားမႈျဖစ္လာတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း အကူအညီေတာင္းပါ။

၁ဝ။ ေဝရာမဏိ ေသာက္တာစားတာ ေရွာင္က်ဥ္ပါေလ။

1. Advice for Water festival သၾကၤန္တြင္းၾက ယူၾကံဳးမရမျဖစ္ရေအာင္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/advice-for-water-festival.html
2. Date Rape Drugs သတိလစ္ေစရန္ ၿပဳလုပ္နုိင္သည့္ေဆးဝါးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/date-rape-drugs.html
3. Dirty Drugs ဆရာဝန္သံုး လူဆိုးသံုးေဆးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2016/01/dirty-drugs.html
4. Drugs တလြဲသံုးေဆးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2017/03/drugs.html
5. Karaoke night လူလံုးမလွ အျဖစ္ရွံဳးရတဲ့ ကာရာအုိေကည http://doctortintswe.blogspot.com/2017/01/karaoke-night.html
6. Lady coffee ေလဒီေကာ္ဖီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/dirty-coffee.html
7. Predatory Drugs သတိလစ္ေစရန္ျပဳလုပ္ႏွိင္သည့္ ေဆးဝါးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/predatory-drugs.html
8. Rape drugs အဓမၼက်င့္ဘို႔သံုးၾကတဲ့ ေဆးေတြ http://doctortintswe.blogspot.com/2017/03/rape-drugs.html
9. Rohypnol ရိုဖီေနာလ္ မုဒိန္းေဆး http://doctortintswe.blogspot.com/2017/03/rohypnol.html
10. Warning to girls and women အမ်ိဳးသမီး-မိန္းကေလးေတြ သတိေပးပါရေစ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/warning-to-girls-and-women.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၃-၂ဝ၁၇

Group Pages အုပ္စုစာမ်က္ႏွာမ်ားသို႔

၁။ ဆရာ မဂၤလာပါရွင့္ က်မသမီးေလးက အခု ၁၀ လထဲမွာပါ။ အခုရက္ပိုင္း (ကန္ေတာ့ပါ) ရႈးသိပ္မေပါက္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီေန႔ဆို ညေန ၃:၀၀ ေလာက္ကမေပါက္တာ အခု ည ၁၂:၀၀ရွိၿပီမေပါက္ေသးပါဘူး။ ညေနက ႏို႔ဗူး 120m စို႔ပါတယ္။ က်မရံုးကျပန္ေရာက္ေတာ့ ခ်ိဳစို႔ၿပီးအိပ္တာ ခုထိရႈးမေပါက္ေသးပါဘူး။ တျခား ကေလးနဲ႔ပါတ္သက္တဲ့ group page ေတြမွာ အရည္အစာလမ္းေၾကာင္းမွားႏိုင္တာတို႔ ေရးထားတာမ်ိးလဲေတြ႔လို႔ပါရွင္။

ဆီးနည္းတာ ေရတိုက္နည္းတာကို အရင္စဥ္းစားရမယ္။ ရာသီဥတုအရ ေရပိုလိုမယ္။ ဆီးလမ္းနဲ႔ အစာလမ္း ဆက္စပ္မႈမရွိ။ အုပ္စုစာမ်က္ႏွာမွာ အရပ္ေျပာေတြဆိုရင္ အက်ိဳးမရွိ။ အက်ိဳးနည္းေစမယ္။

၂။ ဆရာေရ ကေလးကို အားေဆးတိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္ျပီးေမးခ်င္လို႔ပါ။ ေမေမေတြ group ကေနျပီး သူမ်ားကေလးေတြ တိုက္ၾကတယ္ဆိုလို႔ ဝယ္တိုက္ပါတယ္ဆရာ။ children DHA ပါ။ အဲ့တာေလးပါဆရာ။ သားသားက တျခားေဆး အကုန္ေသာက္ျပီး အဲ့တမ်ိဳးမွ မေသာက္ဖူးျဖစ္ေနလို႔ပါ။ သူ႔ရဲ႕ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ ဆက္တိုက္သင့္မတိုက္သင့္ သိခ်င္လို႔ပါဆရာ။ သားရဲ႕အျပဳအမူေတြက ရံဖန္ရံခါထူးဆန္းေတာ့ autism ျဖစ္မွာ စိုးရိမ္လို႔ပါဆရာ။

ေအာ္တဇင္ဆိုတာ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈေရာဂါတခုပါ။ ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ မသိရေသးပါ။ ဘယ္လိုေပ်ာက္ေစမလဲ မသိေသးပါ။
- ADHD ပတ္ဝန္းက်င္ကို သတိမမူတဲ့ စိတ္ေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/adhd.html
- Autism ေအာ္တဇင္ ကေလးေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/autism.html
- Autism link to air pollution ေလထုညစ္ညမ္းမႈနဲ႔ (ေအာ္တဇင္) ေမြးရာပါကေလးေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/autism-link-to-air-pollution.html
- Mental health in children ကေလး စိတ္ေရာဂါမ်ား ပိုတိုးပြါး (၂ဝ၁၃) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/mental-health-in-children.html

အဲဒီ ၂ ခုက အခုပဲလာတာ။ အဲလိုေမးတာေတြလာတယ္။ Group ဂရုဆိုတဲ့ အစုလိုက္အျပန္အလွန္ေျပာၾကတာေတြကို ကိုးကားၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို ေၾကာက္လန္႔ျပီး ေမးလာၾကတယ္။ အခ်ိန္မရလို႔ အရင္ေမးခြန္းေတြကို စုမထားျဖစ္ပါ။ စိတ္အားငယ္ေနသူကို အားေပးစကားေျပာတာက အက်ိဳးရွိတယ္။ ဘယ္ဆရာဝန္ကို သြားျပသင့္တယ္လို႔ ညႊန္တာက အက်ိဳးရွိတယ္။ ဆရာဝန္မဟုတ္ပဲ ေဆးနည္းညႊန္တာ မွားဘို႔မ်ားတယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း ေရလိုက္လြဲၾကတယ္။

သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာလည္း အဲလိုမ်ိဳးေတြရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕အုပ္စုေတြက အေရမရအဖတ္မရေတြ။ တခ်ိဳ႕က အဆင့္အတန္း ရွိတယ္။ သတိပညာ ဉာဏ္ေျမကတုတ္ ခၽြန္းကဲ့သို႔အုပ္။ အုပ္စုစာမ်က္ႏွာေတြ  အဆင့္အတန္းရွိၾကေစခ်င္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၃-၂ဝ၁၇

DHA ေမးၾကတဲ့ေဆး

၁။ ဆရာေရ ကေလးကို အားေဆးတိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္ျပီးေမးခ်င္လို႔ပါ။ ေမေမေတြ group ကေနျပီး သူမ်ားကေလးေတြ တိုက္ၾကတယ္ဆိုလို႔ ဝယ္တိုက္ပါတယ္ဆရာ။ children DHA ပါ။ အဲ့တာေလးပါဆရာ။ သားသားက တျခားေဆး အကုန္ေသာက္ျပီး အဲ့တမ်ိဳးမွ မေသာက္ဖူးျဖစ္ေနလို႔ပါ။ သူ႔ရဲ႕ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ ဆက္တိုက္သင့္မတိုက္သင့္ သိခ်င္လို႔ပါဆရာ။ သားရဲ႕အျပဳအမူေတြက ရံဖန္ရံခါထူးဆန္းေတာ့ autism ျဖစ္မွာ စိုးရိမ္လို႔ပါဆရာ။

၂။ ဆရာရွင့္ သားသားက ၄ လပါ။ အသိတစ္ေယာက္က baby DHA က ဦးေနွာက္အာရံုေၾကာ မ်က္စိ ေကာင္းတယ္ ေျပာပါတယ္။ အားေဆးက kiddy drop တိုက္ပါတယ္။ သိခ်င္တာက ဒီေဆး၂မ်ိဳး တြဲတိုက္လို႔ရပါသလား baby DHAက ဆရာဝန္မညႊန္ၾကားဘဲ တိုက္လို႔ရပါသလားရွင့္။

၃။ ဆရာရွင့္ ဆရာေရးထားတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ အားေဆးစာေလးဖတ္ၿပီး ေမးခ်င္လို႔ပါရွင့္။ တခ်ိဳ႕ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အားေဆးေတြမွာ DHA ဆိုၿပီးပါတာေတြ႔လို႔ပါ။ ၿပီးေတာ့ အခုတေလာ ၾကားမိတာက ကေလးေတြ ေသာက္တဲ့အားေဆးမွာ DHA ပါရင္ ဉာဏ္ေကာင္းတယ္ေျပာၾကေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ေတြေရာ အဲလိုပါတာ ေသာက္သင့္မသင့္ သိခ်င္လို႔ပါရွင့္။ ဗိုက္ထဲက ကေလးအတြက္ပါ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။

ကေလးေတြ ၆ လအထိ ေရေတာင္တိုက္စရာမလိုပါ။ အားေဆးမလိုပါ။ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ကေလးနဲ႔ ေရာဂါတခုခုေၾကာင့္ လိုအပ္တဲ့ကေလးကိုသာ အားေဆးလို ျဖည့္စြက္ဓါတ္ေပးရတယ္။

DHA ဆိုတာ ဖက္တီးအက္စစ္တမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ပင္လယ္ငါးေတြမွာပါတယ္။ DHA (docosahexaenoic acid) နဲ႔ EPA (eicosapentaenoic acid) မတူပါ။ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးက ငါးၾကီးဆီေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ကိုယ္ထဲေရာက္ရင္လည္း DHA ကေန EPA အျဖစ္ေျပာင္းတယ္။

ေၾကာ္ျငာအညႊန္းမွာေတာ့ DHA ကိုအားေဆးအေနနဲ႔သံုးၾကတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မျပည့္တဲ့ ကေလးေတြ အတြက္ ႏို႔မံႈ႕ထဲမွာ ထည့္ေပးထားတယ္။ အမွန္က မိခင္ႏို႔ထဲမွာပါေနျပီးျဖစ္တယ္။ DHA ကို Arachidonic acid နဲ႔ေရာျပီး ကေလး ၄ လကေန ၆ လ ကိုေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕ေရာင္းကုန္အျဖစ္ Evening primrose oil ဆီ၊ Thyme oil ဆီနဲ႔ Vitamin E ကိုပါေရာျပီး ေၾကာ္ျငာတယ္။

လူေတြအစားအေသာက္ထဲက ပ်မ္းမွ်တေန႔မွာ Omega-3 1.6 grams ရေနၾကတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ALA 1.4 grams နဲ႔ EPA + DHA 0.1-0.2 grams ပါေနတယ္။ အစားအေသာက္ထဲမွာ Omega-6 ပါတာဟာ Omega-3 ထက္ (၁ဝ) ဆ ပိုတယ္။

• အေမရိကန္ႏွလံုးအသင္းက အဆီပါငါး တပါတ္မွာ ၂ ခါ စားဘို႔အၾကံျပဳထားတယ္။ WHO ကေတာ့ EPA နဲ႔ DHA 0.3-0.5 grams နဲ႔ ALA intake of 0.8-1.1 grams ေန႔စဥ္စားဘို႔ ျဖစ္တယ္။
• Aggression စိတ္ၾကမ္းတမ္းျခင္းအတြက္ DHA + EPA 1.5-1.8 grams (သို႔) DHA 1.5 grams နဲ႔ EPA 0.2 grams ကို ၂-၃ လေသာက္ပါ။
• ေမြးလာမယ့္ ကေလးငယ္ေလးမွာ အလာဂ်ီမျဖစ္ေအာင္ ကိုယ္ဝန္ ၂၅ ပါတ္ကစျပီး ေနာက္ ၃-၄ လမွာ 1.6 grams EPA and 1.1 grams DHA ေသာက္ပါ။
• စိုးရိမ္စိတ္မ်ားျခင္းအတြက္ အိုမီဂါသရီးေဆးေတာင့္ EPA 450 milligrams + DHA 100 milligrams + omega-3 fatty acids 50 milligrams ၃ လေသာက္ပါ။
• ေသြးလႊတ္ေၾကာေတြတင္းေနျခင္းအတြက္ (EPA + DHA or 360-1800 milligrams of DHA + 120-1,800 milligrams EPA) one-gram capsules ေဆးေတာင့္ ၆-၁၂ ပါတ္။
• ပန္းနာအတြက္ 2.7-3.2 grams of EPA + 1.8-2.2 grams of DHA or 0.2-1.0 gram of EPA + DHA, 20 milliliters of fish oil, or 10-20 grams of perilla seed oil (ALA) ၁၂ လ။
• အားကစားသမားေတြ ၈ ေတာင့္ ေန႔စဥ္ ၈ ပါတ္။ Fish oil capsules (3.2 grams of EPA plus 2.2 grams of DHA) ၃ ပါတ္။

DHA ေဆးက နာမည္ေတာ့ၾကီးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆးသုေတသနကိုဖတ္ပါ။ ထိေရာက္ႏိုင္ေျခရွိတာေတြကေတာ့ -
• Age-related macular degeneration (AMD) အသက္ၾကီးလို႔ခ်ိဳ႕ယြင္းလာတာေတြ၊
• Coronary artery disease ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ၊
• High cholesterol ကိုလက္စေထာမ်ားတာ၊

မထိေရာက္ဘူးျဖစ္ႏိုင္တာေတြကေတာ့ -
• Attention deficit-hyperactivity disorder (ADHD) ကေလးပတ္ဝန္းက်င္ကို သတိမမူတဲ့ စိတ္ေရာဂါ၊
• Mental performance စိတ္ေရာဂါ၊
• Depression စိတ္ဓါတ္က်ေရာဂါ၊
• Diabetes ဆီးခ်ိဳေရာဂါ။

တကယ္မထိေရာက္တဲ့ေရာဂါေတြကေတာ့ -
• Alzheimer’s disease ေရာဂါ၊
• Cystic fibrosis ေရာဂါ၊
• Dementia ေရာဂါ၊
• Dyslexia ေရာဂါ၊
• Improving infant development ေရာဂါ၊
• Liver disease (nonalcoholic fatty liver disease) အသည္းအဆီဖံုးေရာဂါ၊
• Prostate cancer ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာေရာဂါနဲ႔
• Inherited vision loss (retinitis pigmentosa) ေရာဂါေတြျဖစ္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာ မသင့္ပါ။ Aspirin ေဆးနဲ႔တြဲမေသာက္သင့္ပါ။ ေသြးခဲစနစ္ကို သက္ေရာက္ေစႏိုင္တယ္။ သၾကားဓါတ္တက္ေစႏိုင္တယ္။ ေသြးတိုးက်ေစလို႔ ေသြးက်ေဆးနဲ႔တြဲရင္ ေဆးထိန္းရခက္တယ္။

ေဆးသုေတသနမွာ ကေလးဉာဏ္ေကာင္းေစမယ္လို႔မပါ။ အသက္ၾကီးလို႔ခ်ိဳ႕ယြင္းလာတာအတြက္ေတာ့ ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

The Grand Dinner ဂရင္းဒင္နာ

သဘာဝျဖစ္စဥ္အရ ေန႔အကူးမွာ ေနမထြက္ခင္ ညအေမွာင္ကာလကိုျဖတ္သန္းရတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတခုကေန ေနာက္အသစ္တခုကို ကူးခ်ိန္မွာ ညစာစားပြဲၾကီးရွိခဲ့တာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာပါ။ မႏွစ္က။

ခရစ္ယန္ဘာသာမွာ The Last Supper လို႔ေခၚတဲ့ အလြန္နာမည္ၾကီးတဲ့ပန္းခ်ီကားၾကီးတခုရွိပါတယ္။ ၁၄၉၅ ခုႏွစ္ ကတည္းက အီတလီလူမ်ိဳး ပန္းခ်ီဆရာ (လီယိုနာဒို ဒါဗင္ခ်ိ) ကေရးဆြဲခဲ့တာပါ။ ကမာၻမွာ ကေန႔ထိ နာမည္အၾကီးဆံုး အႏုပညာလက္ရာတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အီတလီႏိုင္ငံ၊ မီလန္ျမိဳ႕မွာထားရွိပါတယ္။ ပန္းခ်ီကားဆြဲတာ ၁၄၉၈ အထိ စုစုေပါင္း (၃) ႏွစ္ၾကာပါတယ္။ ခရစ္ေတာ္ ေယရႈ (ဂ်ီးဆပ္စ္) ေဂ်ရုဆလင္မ္ျမိဳ႕မွာ စားသံုးခဲ့တဲ့ ေနာက္ဆံုးညစာ (ညလယ္စာ) ကို သရုပ္ေဖၚထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

(လီယိုနာဒို ဒါဗင္ခ်ိ) ရဲ႕လက္ရာလိုပဲ ကေန႔ ေနျပည္ေတာ္က ညစာစားပြဲဟာလည္း ႏွစ္ပရိေစၧဒရွည္ၾကာေအာင္ ျမန္မာျပည္သူေတြက အမွတ္ရေနၾကမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၃-၂ဝ၁၆
၃ဝ-၃-၂ဝ၁၇

Wednesday, March 29, 2017

Life အသက္ရွိျပီဆိုတာ ဘယ္ေတာ့စသလဲ

(ေမးခြန္းေတြကို မထည့္ေတာ့ပါ)

အသက္ ဘယ္ေတာ့စသလဲ။ ဖီေလာ္ေဆာ္ဖီလို ေတြးတာေတြ၊ ကဗ်ာဆရာေတြ ေရးတာေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ဆရာဝန္ေတြက အဲလို ဟိုေတြးသည္ေတြး မေျပာရပါ။

ဆရာဝန္ေတြမွာလည္း အသက္လို႔ဘယ္ေတာ့သတ္မွတ္သလဲ အျပင္းပြါးတာေတာ့ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ပညာရွင္ကမွ သုက္ပိုးတခုထဲကို အသက္တခုလို႔ မယူဆပါ။ အသက္ကို ဖ်က္ဆီးတယ္၊ ေသေစတယ္ဆိုတာမွာေတာ့ ျငင္းၾကတယ္။ အမ်ားဆံုးလက္ခံထားကေတာ့ သုက္ပိုးနဲ႔ မိန္းမမ်ိဳးဥတို႔  (ေတြ႔ဆံု + ေပါင္းစပ္ + ဆဲလ္ေတြပြါးမ်ား)၊ ဒိေနာက္မွာ သားအိမ္ျပြန္ကေန သားအိမ္ထဲကို ဆင္းလာ၊ ေနာက္ဆံုး သားအိမ္အတြင္းနံရံမွာလာျပီး တြယ္ကပ္၊ ျမဳတ္ဝင္ခ်ိန္ ေရာက္မွသာ သေႏၶသားလို႔ ေခၚတယ္။ ဒီအဆင့္ ေရာက္ဘို႔ရာ အတူေနျပီးေနာက္ အနည္းဆံုး (၆) ရက္ၾကာမယ္။ ဒါေတာင္မွ ႏွလံုးခုန္တာကို မသိႏိုင္ေသးပါ။ ကိုယ္ဝန္ ၉-၁ဝ ပါတ္မတိုင္ခင္အထိ စက္နဲ႔ေတာင္ နားေထာင္မရေသးပါ။

မ-မ်ိဳးဥကိုလဲ အတူတူယူဆႏိုင္တယ္။ မ-မ်ိဳးဥက လႈပ္ရွားမႈမရွိပါ။ သုက္ပိုးကသာ လႈပ္ရွား-ကူးခတ္ႏိုင္တယ္။ သုက္ပိုးေရာ မ်ိဳးဥပါ အခ်င္းခ်င္းမေတြ႔ၾကရင္ အလိုလိုပ်က္စီးၾကတယ္။ ပေယာဂမပါဘဲ ပ်က္စီးတာျဖစ္တယ္။ သိတဲ့အတိုင္း အရာရာဟာ စကၠန္႔ (စကၠန္႔ထက္ တိုခ်င္တိုမယ္) မွာ ျဖစ္-ၾကီး-ပ်က္ ျဖစ္စဥ္အတိုင္း သံသရာလည္ ေနၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။

လူတေယာက္ ေသျပီဆိုတာကို ႏွလံုးမလုပ္ေတာ့တာနဲ႔ အသက္မရွဴေတာ့တာကို သတ္မွတ္ၾကတယ္။ ဦးေႏွာက္ အလုပ္ကို သိပ္ထည့္တြက္ေလ့မရွိပါ။ အာရံုေၾကာစနစ္က ကိုယ္ဝန္ (၈) ပါတ္ထက္ေစာမျဖစ္ေသးပါ။ မေမြးမခ်င္း အသက္ရွဴျပီလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ လႈပ္ရွားမႈရွိတာ အသက္လား။ ေျပာဘို႔ခက္တယ္။ တခ်က္ကေလးမွ မလႈပ္ႏိုင္ဘဲ စက္နဲ႔ အသက္ဆက္ေနတဲ့ လူနာေတြရွိတယ္။

တရားဥပေဒနဲ႔ တရားဓမၼ မတူၾကပါ။ တရားသေဘာထဲမွာလဲ ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။ သိထားျပီး မီးခဲကိုင္တာနဲ႔ မသိဘဲကိုင္မိတာ ဆိုတဲ့ ဥပမာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Life အသက္ရွိျပီဆိုတာ ဘယ္ေတာ့လဲ (၂)

သက္ရွိဆိုတာ အဂၤါ စြမ္းေဆာင္ရည္ ငါးရပ္ရွိရမယ္။
၁။ စနစ္တက်ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ထားမႈရွိျခင္း၊
၂။ အရာပစၥည္းေတြနဲ႔ စြမ္းအင္ (အင္နာဂ်ီ) ရယူႏိုင္ျခင္း၊
၃။ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုတုန္႔ျပန္ႏိုင္စြမ္းရွိျခင္း၊
၄။ မ်ိဳးပြါးႏိုင္စြမ္းရွိျခင္း နဲ႔
၅။ သမမွ်တေအာင္ေနတတ္ျခင္း။

ဒီအေျခခံသေဘာနဲ႔ က်ားသုက္ပိုးနဲ႔ မမ်ိဳးဥ ေတြ႔ဆံုေပါင္းစပ္မႈကို ဆက္စပ္ေလ့လာပါမယ္။ သူတို႔ႏွစ္ခု ေတြ႔ဆံုေပါင္းစပ္မႈ ျဖစ္တာနဲ႔ ငါးမ်ိဳးလံုးအစြမ္းေတြရွိျပီလို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။

ဇီဝေဗဒအလိုအရ က်ားသုက္ပိုးနဲ႔ မမ်ိဳးဥ ေတြ႔ဆံုေပါင္းစပ္မႈ ျဖစ္ျပီဆိုကတည္းက မိခင္ေလာင္းရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာနဲ႔ အတူတူ မဟုတ္ေတာ့ပါ။ ရွင္းေအာင္ေျပာရရင္ လူဆိုတာ ဦးေႏွာက္ႏွစ္ခု၊ လက္ ေလးေခ်ာင္း၊ ေျခေလးခ်ာင္း မပါရွိဘူး။ သေႏၶသားဟာ အာဟာရအတြက္ မိခင္ကိုမွီတည္ေနမွာေပမဲ့ သူ (မိခင္) ျပဳသမွ်ႏုရမဲ့ ဓားစာခံသေဘာ မဟုတ္ပါ။

၅-၆ ပါတ္ရွိျပီဆိုရင္ အထဲက ကေလးဟာ အာဟာရဓါတ္ကို ေက်ခ်က္ေနျပီ၊ စြန္ထုတ္မႈေတြလုပ္ေနျပီ၊ လႈပ္ရွားေနျပီ၊ ၾကီးထြားလာေနျပီ။ ၂၁ ရက္သေႏၶသားဟာ ႏွလံုးစခုန္ျပီ။ သူ႔ကိုယ္ပိုင္ ေသြးအမ်ိဳးအစားနဲ႔သူရွိျပီ။ မေအနဲ႔ တူခ်င္မွ တူမယ္။ ရက္ ၄ဝ ရွိရင္ ဦးေႏွာက္လိႈင္းကို EEG နဲ႔စမ္းလို႔ရလာျပီ။

လူတေယာက္ အသက္ရွင္ေန-မေနကို Spontaneous heart rhythm အလိုအေလွ်ာက္ ႏွလံုးခုန္မႈနဲ႔ Brain waves ဦးေႏွာက္လိႈင္းကိုၾကည့္ျပီး ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။ ဥပမာ မကြယ္လြန္မီက အဂၤါအစိတ္အပိုင္းလွဴထားတဲ့သူ မေတာ္မဆမႈျဖစ္ျပီး ေသျပီလား၊ မေသေသးဘူးလားကို အဲဒီ ၂ ခ်က္နဲ႔ဆံုးျဖတ္ျပီးမွသာ လွဴထားတဲ့အဂၤါကို ဆရာဝန္ကေန ထုတ္ယူခြင့္ ရွိပါတယ္။

ေခတ္ေပၚ ေမာ္လီကူလာ ဇီဝေဗဒအရ အသက္ဆိုတာ က်ားသုက္ပိုးနဲ႔ မမ်ိဳးဥ ေတြ႔ဆံုေပါင္းစပ္မႈျဖစ္ျပီ ဆိုကတည္းကေန စတယ္လို႔ ေမယို ကလင္းနစ္ မ်ိဳးဗီဇဌာနအၾကီးအကဲ ေဒါက္တာ ေဟမီး ေဂၚဒြန္ကေျပာပါတယ္။ အေရးေပၚ ကိုယ္ဝန္တားေဆးကေန သေႏၶေသေစတာလား၊ တားတာလားျငင္းခ်က္ေတြ အျပန္အလွန္ရွိပါတယ္။

ဆရာဝန္တိုင္းက ဆိုၾကရတဲ့ ဟစ္ပိုခေရးတီးစ္ ပဋိညာဥ္ထဲမွာ ကြ်ႏ္ုပ္သည္ ဘယ္ေသာအခါမွ ေတာင္းခံလာေစကာမူ မည္သူ႔ကိုမဆို ေသေစမည့္ေဆးကို ေပးမည္မဟုတ္ပါ။ အၾကံေပးမည္လည္း မဟုတ္ပါ။ အလားတူ အမ်ိုးသမီးတဦးကို ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေစမည့္ ေဆးနည္းကိုလည္း ေပးမည္မဟုတ္ပါ။

တရားဥပေဒဆိုတာ ႏိုင္ငံတခုနဲ႔တခု မတူပါ။ ဘာသာေရးအကန္႔အသတ္ေတြလည္း တခုနဲ႔တခု မတူပါ။ ေဆးပညာကေတာ့ ရွိရွိသမွ်မွာ အတူတူသာျဖစ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Clinical Evidence ေဆးကုသနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈ

Randomized Controlled Trial (RCT) ေဆးကုသနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈကို စနစ္တက် ေလ့လာမႈျပဳလို႔ ထြက္လာတဲ့ ရလဒ္မ်ား

၁။ Influenza တုပ္ေကြး
Likely to be beneficial အက်ိဳးရွိႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြ၊
• Oral Amantadine for early treatment of Influenza A in adults
• Oral Rimantadine for early treatment of Influenza A in adults
• Oral inhaled Zanamirvir for early treatment of Influenza A and B in adults
• Oral Oseltamivir for early treatment of Influenza A and B in adults

၂။ Chickenpox ေရေၾကာက္ေရာဂါ
Randomized Controlled Trial (RCT) ေဆးကုသနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈကို စနစ္တက် ေလ့လာမႈျပဳလို႔ ထြက္လာတဲ့ ရလဒ္မ်ား
Beneficial အက်ိဳးရွိသည့္ေဆးမ်ား
• High dose of Aciclovir (>3200 mg/day) in people with HIV infection
• Live attenuated vaccine in healthy children

Likely to be beneficial အက်ိဳးရွိႏိုင္ေလာက္တဲ့ ေဆးမ်ား၊
• Zoster Immune Globulin (ZIG) in healthy children

Unknown effectiveness ထိေရာက္မႈ မေသခ်ာသည့္ေဆးမ်ား
• Aciclovir in people with immunocompromize other than HIV
• Live attenuated vaccine in immunocompromized people
• Zoster Immune Globulin (ZIG)

၃။ Ocular Herpes Simplex ပါးစပ္ ေရယံု
Randomized Controlled Trial (RCT) ေဆးကုသနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈကို စနစ္တက် ေလ့လာမႈျပဳလို႔ ထြက္လာတဲ့ ရလဒ္မ်ား
• Beneficial အက်ိဳးရွိေသာေဆးမ်ား
• Interferons
• Topical Antiviral agents (Topical Corticosteroids)

Unknown effectiveness မေသခ်ာသည့္ေဆးမ်ား
• Debridement

Unlikely to be beneficial မထိေရာက္သည့္ေဆးမ်ား
• Oral Aciclovir

၄။ Obesity အဝလြန္ျခင္း
Trade off between benefits and harms မသံုးသင့္ေတာ့သည့္ေဆးမ်ား ႏွင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား
• Diethlyproprion စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ သံုးစြဲသူ ၂ ဦးတြင္ Pulmonary hypertension အတုပ္တြင္းဖိအားမ်ားျခင္း ႏွင့္ Psychosis စိတ္ေရာဂါ ျဖစ္လာတာ ေတြ႔ရွိရ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိ။ ေရရွည္သံုးစြဲလူမ်ား ျဖစ္လာသည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကုိ ေလ့လာမႈ မလံုေလာက္ေသး။
• Fluxetine စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိ။ ေရရွည္သံုးစြဲလူမ်ား ျဖစ္လာသည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကုိ ေလ့လာမႈ မလံုေလာက္ေသး။
• Mazindol စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ သံုးစြဲသူ ၁ ဦးတြင္ Pulmonary hypertension အတုပ္တြင္းဖိအားမ်ားျခင္း ျဖစ္တာေတြ႔ရွိရ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိ။ ေရရွည္သံုးစြဲလူမ်ား ျဖစ္လာသည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကုိ ေလ့လာမႈ မလံုေလာက္ေသး။
• Ortistat စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိ။ ေရရွည္သံုးစြဲလူမ်ား ျဖစ္လာသည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကုိ ေလ့လာမႈ မလံုေလာက္ေသး။
• Phentermine စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိ။
• Sibutramine စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၊ ဥေရာပ၊ အခ်ားႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရၾင္းခ်ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားျပီးျဖစ္။

Unknown effectiveness ထိေရာက္မႈ မေသခ်ားသည့္ေဆး
• Sibutramine + Ortistat

Likely to be ineffective or harmful ထိေရာက္မႈ မေသခ်ာ၊ ဆိုးက်ိဳးျဖစ္ေစႏိုင္သည့္ေဆးမ်ား
• Dexfenfluramine စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ ႏွလံုး-အဆို႔ရွင္ေရာဂါ၊ Pulmonary hypertension အတုပ္တြင္းဖိအားမ်ားျခင္း၊ တို႔ျဖစ္တာေတြ႔ရွိရ။ ေရာင္းခ်ခြင့္ပိတ္ပင္ထားျပီးျဖစ္။
• Fenfluramine စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ ႏွလံုး-အဆို႔ရွင္ေရာဂါ၊ Pulmonary hypertension အတုပ္တြင္းဖိအားမ်ားျခင္း၊ တို႔ျဖစ္တာေတြ႔ရွိရ။ ေရာင္းခ်ခြင့္ပိတ္ပင္ထားျပီးျဖစ္။
• Fenfluramine + Phentermine စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ ႏွလံုး-အဆို႔ရွင္ေရာဂါ၊ Pulmonary hypertension အတုပ္တြင္းဖိအားမ်ားျခင္းတို႔ ျဖစ္တာေတြ႔ရွိရ။ ေရာင္းခ်ခြင့္ပိတ္ပင္ထားျပီးျဖစ္။
• Phenylpropanolamine စနစ္တက် ေလ့လာမႈတခုတြင္ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတာေတြ႔ရွိရ။ သို႔ရာတြင္ ၃ ရက္အတြင္း Hemorrhagic strokes ေသြးယိုထြက္မႈျဖစ္လာတာေတြ႔ရွိရ။ ေရာင္းခ်ခြင့္ပိတ္ပင္ထားျပီးျဖစ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Clinical examination လူနာအား ေမးျမန္း စစ္ေဆးျခင္း

(ယမုန္နာေဆးခန္းအတြက္ သင္ခန္းစာသာျဖစ္သည္၊)

History taking ေရာဂါအေၾကာင္း ေမးျမန္းျခင္း
လူနာ၏ေရာဂါအေၾကာင္းကို ေသေသျခာျခာ၊ တိတိက်က်စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ေမးျမန္းရမည္။ Complaints (C/o) or Chief complaints (C/C) လူနာကေျပာေသာ တိုင္တန္းခ်က္မ်ားကို ေမးျမန္းမွတ္သားရသည္။ ဘယ့္ေၾကာင့္ ေဆးခန္းသို႔ လာရသနည္း။ ၎တို႔မွာ Symptoms ေရာဂါလကၡဏာမ်ားျဖစ္သည္။ ေျပာျပခ်က္ရွိသမွ် (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ ေရးမွတ္ပါ။ Complaints တခုတိုင္းသည္ Duration မည္မွ်ၾကာသည္ကို ေမးပါ။ လူနာေျပာသည့္စကားအတိုင္း ေရးမွတ္ပါ။

ေမးသင့္ေသာေမးခြန္းမ်ား ေမးရမည္။ ဥပမာ မည္သည့္အခ်ိန္မ်ိဳး၌ ေရာဂါကိုခံစားရသည္။ မည္မွ်ဆိုးသည္။ မည္သည့္ ေနရာ၌ အတိအက်က်ျဖစ္သည္။ မည္သည့္အရပ္မ်က္ႏွာသို႔ ကူးသြားသည္။ မည္သည့္အခ်ိန္၌ ပိုဆိုးသည္။ မည္သို႔ ေနလ်င္၊ သက္သာသည္။ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ပါက လစဥ္ရာသီအေၾကာင္း၊ ေသြးဆံုးျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ရွိ-မရွိ၊ ေမြးလမ္းမွ တမ်ိဳးမ်ိဳးဆင္းျခင္း။ Family history မိသားစု က်န္းမာေရးရာဇဝင္။ မိသားစုအတြင္း ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး၊ ပန္းနာစသည့္ ေရာဂါရွိသလား။ ပတ္ဝန္းက်င္ က်န္းမာေရးအေျခအေန။ ဥပမာ (တီဘီ) ေရာဂါရွိသူႏွင့္ တအိမ္တည္း ေနဘူးသလား။ အလုပ္ အကိုင္ အမ်ိဳးအစား၊ Past Medical History ေနာက္ေၾကာင္းက်န္းမာေရးရာဇဝင္။ အရင္ကလည္း ဤသို႔ ျဖစ္ဘူးျခင္း ရွိ-မရွိ။ ေဆး႐ံုတက္ ဘူးျခင္း ရွိ-မရွိ။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါရဘူးျခင္း ရွိ-မရွိ။ ဓါတ္မွန္-(အာလ္ထြာေဆာင္း) ႐ိုက္ဘူးျခင္း၊ ခြဲစိတ္ကုသ ခံရဘူးျခင္း၊ ေဆးမတည့္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္-အရက္-မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲျခင္း။

စစ္ေဆးပံု အဆင့္ဆင့္
၁) Inspection မ်က္စိျဖင့္ ေျခစေခါင္းဆံုး စစ္ေဆးျခင္း၊
၂) Palpation လက္ျဖင့္ စစ္ေဆးျခင္း၊
၃) Percussion လက္ျဖင့္ေခါက္၍ ထြက္ေပၚသည့္အသံကို နားေထာင္ၿပီး စစ္ေဆးျခင္း၊
၄) Auscultation နားၾကပ္ျဖင့္ နားေထာင္ၿပီး စစ္ေဆးျခင္း၊

Inspection မ်က္စိျဖင့္ လူနာအား ေျခစေခါင္းဆံုး စစ္ေဆးျခင္း
လူနာအား ေျခစ-ေခါင္းဆံုး ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးပါ။ Pale အသားအေရာင္ ေျဖာ့ေတာ့ေနျခင္း။ Cyanosis ႏႈတ္ခမ္းျပာ ေနျခင္း။ Jaundice မ်က္စိ ဝါေနျခင္း။ Oedema ေဖါေရာင္ေနျခင္း။ Pain လူနာသည္ နာက်င္ျခင္း။ Dyspnea အသက္ေကာင္းစြာ ရွဴ-မရွဴ။ Restlessness ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္ေန-မေန။ Deformities ကိုယ္အဂၤါ ခ်ိဳ႕ယြင္းေန-မေန။ Surgical Scar ခြဲစိတ္ထား သည့္ အမာရြတ္။ Lumps အလံုး၊ အႀကိတ္၊ Ulcer/Sore အနာ။ Dyspnea လူနာ၏အသက္ရွဴသံ၊ Conciousness သတိ အေျခအေန။

Palpation လက္ျဖင့္စမ္းျခင္း
Cold extremeties ေျခလက္-အေရျပား ေအးစက္ေနျခင္း၊ Fever ဖ်ားျခင္း၊ Anemia မ်က္ခြန္လွန္ၾကည့္၍ ျဖဴေနျခင္း၊ Jaundice ဝါေနျခင္း၊ Glaucoma မ်က္လံုးအတြင္း ဖိအား မ်ားျခင္း၊ Liver အသည္း၊ Spleen ေဘလံုး၊ Kidney ေက်ာက္ ကပ္ႀကီး-မႀကီး။ Pregnancy ကိုယ္ဝန္၊ Uterus သားအိမ္ အျမင့္။ Tenderness အလံုး-အက်ိတ္-အနာတို႔အားဖိသည့္ အခါနာက်င္ျခင္း။ ေနရာ၊ အရြယ္၊ ပံုသဏၭာန္၊ အေျပာ့အမာ၊ အပူအေအး၊ ေခ်ာေမြ႔မႈ-ၾကမ္းတမ္းမႈ၊ ေရြ႕လ်ားမႈ၊ Pulse လက္ေကာက္ဝတ္ေသြးခုန္ျခင္း၊ Oedema ကိုယ္ေရာင္ျခင္း၊

ေနာက္ေၾကာတြင္ လက္ဝါး ၂ ဖက္ ညီတူညီညာတင္၍ လက္မသည္ အသက္ရွဴသြင္း-ထုတ္လုပ္စဥ္ အလည္မ်ဥ္းမွ မည္မွ် အကြာအေဝးသို႔ ေရြ႕သနည္း ၾကည့္ပါ။

Percussion လက္ျဖင့္ေခါက္၍စစ္ေဆးျခင္း
လက္ျဖင့္ေခါက္၍ စမ္းျခင္းျဖင့္ ထြက္သည့္အသံကို နား ေထာင္ရမည္။ အဆုပ္တြင္ ေလရွိေသာေၾကာင့္ လိႈင္သံ Resonant sound ထြက္ရမည္။ အ႐ိုး၊ ႂကြက္သား၊ အသည္းတို႔သည္ Dull sound ထံုသံ ထြက္မည္။ အသည္းသည္ ညာဘက္ နံ႐ိုးၾကား အမွတ္စဥ္ မည္သည့္ ေနရာကစ၍ ထံုသနည္း။ ညာဘက္-ဘယ္ဘက္ အသံတူ-မတူ။ Pleural effusion အဆုပ္အိတ္ထဲ ေရေအာင္းျခင္း၊ Pneumonia အဆုပ္ေရာင္ေနလ်င္ ထံုသံထြက္မည္။ Pneumo-thorax အဆုပ္ထဲ ေလမ်ားေနလ်င္ လိႈင္သံပိုထြက္မည္။

Auscultation နားၾကပ္ျဖင့္ နားေထာင္ၿပီး စစ္ေဆးျခင္း
Stethoscope နားၾကပ္ကို အသံုးျပဳၿပီး၊ ကုိယ္အတြင္းက ေပၚထြက္ေနေသာ အသံမ်ားကို နားေထာင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေနရာကိုေရြးျခယ္ၿပီးေနာက္ မ်က္စိမွိတ္လ်က္ အၾကားအာ႐ံု ကိုသာ ဂ႐ုစိုက္ နားေထာင္ရမည္။ ႏွလံုးခုန္အသံ၊ အသက္ ရွဴသံ၊ အစာအိမ္၊ အူလႈပ္ရွားသံမ်ားကို နားေထာင္သည္။

အသက္ရွဴသံ နားေထာင္ပံု
(၁) Heart sounds ႏွလံုးခုန္သံမ်ား
နားၾကပ္ျဖင့္ ႏွလံုးခုန္သံကို ၄ ေနရာမွာ နားေထာင္ရသည္။ ႏွလံုးတြင္ အခန္း ၄ ခန္း ပါသည္။ အဆို႔ရွင္ ၄ ခုရွိသည္။ ႏွလံုးခုန္းသံ (၁)အား Lubb ဟု၎၊ (၂)အား Dub (Dup) ဟု၎ ေခၚသည္။ First heart sound (Lub) ပဌမႏွလံုးခုန္သံ သည္ ႏွလံုး၏ အထက္ခမ္းမ်ားႏွင့္ ေအာက္ခမ္းမ်ားၾကား ရွိသည့္ အဆို႔ရွင္ ၂ ခုပိတ္ျခင္း၊ ယင္းေၾကာင့္ ေသြးမ်ားလႈပ္ရွားမႈ၊ Vibration တံုခါမႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ Second heart sound (Dub) ဒုတိယႏွလံုးခုန္သံသည္ ေသြးေၾကာမႀကီးႏွင့္ အဆုပ္ သြား ေသြးေၾကာမႀကီးတို႔၏ အဆို႔ရွင္မ်ား ပိတ္ျခင္း၊ ယင္းေၾကာင့္ ေသြးမ်ားလႈပ္ခါမႈ၊ တံုခါမႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ အဆို႔ရွင္ မ်ား၏ ပိတ္သံထက္ ေသြးမ်ားလႈပ္ရွားမႈ အသံက ပိုက်ယ္ျခင္းသည္။ အတိအက် သိလိုပါက (အီးစီဂ်ီ) လုပ္ရမည္။

1. Mitral valve (LV): ဘယ္ဘက္နံ႐ိုးၾကား အမွတ္(၅)၊ ႏို႔သီးေအာက္နား ေနရာ၊
2. Pulmonic valve: ဘယ္ဘက္နံ႐ိုးၾကား အမွတ္(၂)၊ ရင္ညြန္႔႐ိုး၏ ဘယ္ဘက္ေဘး ေနရာ၊
3. Tricuspid valve (RV): ညာဘက္ နံ႐ိုးၾကား အမွတ္(၄)၊ ရင္ညြန္႔႐ိုး၏ ညာဘက္ေဘး ေနရာ၊
4. Aortic valve: ညာဘက္နံ႐ိုးၾကား အမွတ္(၂)၊ ရင္ညြန္႔႐ိုး၏ ညာဘက္ေဘး ေနရာ၊

Abnormal heart sounds (Heart murmurs) ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ႏွလံုးခုန္သံမ်ား (မားမား)
ေသြးမ်ား ပံုမွန္စီးဆင္းျခင္းမရွိ၍ ထြက္ေသာအသံမ်ားျဖစ္သည္။ အဆို႔ရွင္မ်ား ေကာင္းစြာ ပိတ္ျခင္းမရွိ၍ ျဖစ္ရသည္။ အဆို႔ရွင္ ၄ ခုလံုး၌ အက်ဥ္း-အက်ယ္တို႔ ျဖစ္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ (မာမာ)အသံ ၄ မ်ိဳးထြက္မည္။ Mitral Regurgitation, Mitral Stenosis, Aortic Regurgitation, Aortic Stenosis, Tricuspid Stenosis, Tricuspid Regurgitation, Pulmonary Stenosis, Pulmonary Regurgitation

ကေလးငယ္မ်ားတြင္ ေမြးရာပါေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ (မာမာ) မ်ား ရွိႏိုင္သည္။ Patent Ductus Arteriosus (PDA), Atrial Septal defect (ASD), Ventricular Septal defect (VSD), Coarctation of the Aorta

(၂) Breath sounds အသက္ရွဴသံမ်ား
အသက္ရွဴႏႈန္း တမိနစ္လ်င္ ပံုမွန္ ၁၂-၂ဝ ရွိသည္။ ပဌမအသံက ဒုတိယအသံထက္ ပိုက်ယ္သည္။ ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ အသံမ်ားမွာ အသက္ရွဴသံ နည္းျခင္း၊ မ်ားျခင္း၊ မၾကားရျခင္း၊ အျခားအသံမ်ားရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။ အဆုပ္ထဲသို႔ ေလ အဝင္နည္းျခင္း၊ အဆုပ္သည္ လြန္စြာ တင္းေဖါင္းေနျခင္း၊ အဆုပ္ကို ဖံုးထားသည့္အလႊာ ထူေနျခင္း၊ ယင္းအထဲ အရည္ ရွိေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အသံေကာင္းေကာင္း မၾကားရျဖစ္မည္။

ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ အသက္ရွဴသံမ်ား
၁) Rales, Crepts, Crackles or Popping sounds ဟုေခၚသည္။ ေလလမ္းေၾကာင္းထဲ အရည္မ်ားေၾကာင့္ ၾကားရသည္။ ေလအဝင္မွာ ပိုၾကားရႏိုင္သည္။ Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ အဆုပ္ အင္ဖက္ရွင္၊ Congestive heart failure ႏွလံုးေရာဂါ၊
၂) Rhonchi (ေရာင္ခိုင္)၊ Wheezes (ဝွီးစ္) စူးရွေသာ က်ဥ္းေနသည့္ေလႁပြန္ထဲ ေလတိုးဝင္သည့္အသံ။ ေလအထြက္မွာ ပိုၾကားရသည္။ Asthma ပန္းနာေရာဂါ၊ Tumor ကင္ဆာ၊ Obstructing foreign bodies အျခားပစၥည္းျဖင့္ ပိတ္ေနျခင္း၊

(၃) Abdominal sounds ဝမ္းဗိုက္အသံမ်ား
အူမ်ား၏လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ Peristalsis အသံမ်ားသည္ ပံုမွန္ျဖစ္သည္။ အသံရွိေနျခင္းသည္ ပံုမွန္အလုပ္ လုပ္ေနျခင္းကိုျပသည္။ အသံနည္းျခင္းမွာ အိပ္ေနစဥ္၊ ခြဲစိတ္ခံအၿပီး၊ ေဆးမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ရသည္။ ဝမ္းခ်ဳပ္ ေနလ်င္လည္းနည္းမည္။ Ileus သည္ အူမလုပ္မလုပ္သျဖင့္ အသံလံုးဝမၾကားရျခင္းျဖစ္သည္။ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ အစာစားၿပီး ျဖစ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ မ်ားမ်ားၾကားရမည္။ အူပိတ္ျခင္းေၾကာင့္လည္း မ်ားမ်ားၾကားရမည္။

Pulse လက္ေကာက္ဝတ္ေသြးခုန္ျခင္း
လူနာ၏ လက္တဖက္ဖက္၏ လက္ေကာက္ဝတ္ေနရာအား သက္ေတာင့္သက္သာ ထားျပီး၊ မိမိ၏ လက္တဖက္၏ လက္ (၂-၃) ေခ်ာင္းျဖင့္ ထိန္းကိုင္၍ စမ္းပါ။ လက္သူႂကြယ္အား အနည္းငယ္ဖိ၍ လက္ညွိဳးႏွင့္ လက္ခလည္တို႔က လူနာ၏ လက္မအထက္၊ လက္ေကာက္ဝတ္ေနရာ၌ခုန္ေနေသာ ေသြးလႊတ္ေၾကာ Radial Pulse အား စမ္းရသည္။
1. Rate တမိနစ္လ်င္မည္မွ်။ (60-100/min = normal)
2. Rhythm စည္းခ်က္က်က်ရွိ-မရွိ။ (Regular or irregular)
3. Volume စမ္း၍လြယ္သည္-ခက္သည္။ (Good or weak)

Blood Pressure (BP) ေသြးဖိအားတိုင္းျခင္း
ေသြးလႊတ္ေၾကာၾကီးမ်ားအတြင္း လွည္လည္ေနသည့္ေသြးသည္ ေသြးလႊတ္ ေၾကာ နံရံအား မည္မွ်ဖိအား သက္ေရာက္ေနသည္အား Sphygmomanometer ျဖင့္တိုင္းသည္။ အထက္ဂဏန္းကို systolic pressure ဟု၎၊ ေအာက္ဂဏန္းကို diastolic pressure ဟု၎ေခၚသည္။ ပ်မ္းမွ် systolic pressure သည္ 112.4 mm Hg ႏွင့္ diastolic pressure သည္ 64.0 mm Hg ျဖစ္သည္။

ပဌမဦးစြာ BP တိုင္းကရိယာကို လူနာ၏ လက္ေမာင္းမွာ ေျပျပစ္စြာ ပတ္ပါ။ တံေတာင္ဆစ္ ေရွ႕ေနရာကို ခ်န္လွပ္ထားပါ။ BP တိုင္းကရိယာကို လူနာ၏ ႏွလံုးႏွင့္ တတန္းထဲတားပါ။ Pulse ကို စမ္းပါ။ ျပဒါးကို ၁၂ဝ-၁၄ဝ အထိတင္ပါ။ Pulse ေပ်ာက္သြားမည္။ ျပဒါးကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလ်ာ့ခ်ပါ။ Pulse ျပန္၍ စမ္းရသည့္ ဂဏန္းသည္ အၾကမ္းအားျဖင့္ အထက္ ေသြးဖိအားဟု မွတ္ပါ။ ထို႔ေနာက္ နားၾကပ္ကို တံေတာင္ဆစ္ ေရွ႕ေနရာေပၚမွာ တင္ပါ။ ျပဒါးကို ရထားသည့္ ဂဏန္း အထက္ ၂ဝ ခန္႔မ်ားသည္အထိ တင္ပါ။ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလ်ာ့ခ်ပါ။ နားၾကပ္မွ ႏွလံုးခုန္သံကဲ့သို႔ အသံကုိ စၾကားရသည့္ ဂဏန္းမွာ Systolic အထက္ေသြးဖိအား၊ ေပ်ာက္သြားသည့္ ဂဏန္းသည္ Diastolic ေအာက္ေသြးဖိအား ျဖစ္သည္။

ဝမ္းဗိုက္စမ္းသပ္ျခင္း
ဗိုက္ တင္းေန-မေန၊ ဝမ္းဗိုက္ထဲရွိ အသည္း၊ ေဘလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္၊ သားအိမ္ ၾကီး-မၾကီး၊ အျခားအလံုး ရွိ-မရွိ။ ရွိလ်င္ ေနရာ၊ အရြယ္အစား၊ နာက်င္မႈ ရွိ-မရွိ၊ ေရ (ဖ်င္းစြဲျခင္း)၊ ရွိ-မရွိ၊ ထို႔ျပင္ သီးျခားေရာဂါမ်ားအတြက္ စမ္းသပ္မႈမ်ား၊ ဥပမာ Appendicitis အူအတက္ေရာင္ျခင္း၊ Gastric perforation အစာအိမ္ေပါက္ျခင္း၊ Intestinal obstruction အူပိတ္ျခင္း၊

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Blood Thinners ေသြးက်ဲေဆးမ်ား

ေမးခြန္းတခုကို လက္ေရးနဲ႔ေရးျပီး ဓါတ္ပံုရိုက္ပို႔ပါတယ္။ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္အစားထိုးခြဲစိတ္ထားရသူ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္က ေရာဂါ၊ ေဆးဝါးနဲ႔ အစားအေသာက္ေတြကိုေမးတယ္။ သူစားခ်င္တဲ့ အသီးအရြက္ေတြရဲ႕ အဂၤလိပ္လို အေခၚေတြကိုလည္း ေမးပါေသးတယ္။

ရဲယို = Morinda angustifolita
ကန္စြန္း = Water Convolvulus
ျမင္းခြာရြက္ = Asiatic Pennywort
ေခြးေတာက္ = ရုကၡေဗဒလို Dregea volubilis ေခၚတယ္။ အဂၤလိပ္လို Green wax flower ေခၚတယ္။

ေသြးက်ဲေစဘို႔ ဆရာဝန္ေတြေပးတဲ့ေဆးသာအားကိုးပါ။ တိုင္းရင္းေဆး၊ အစာအာဟာရေတြမွာ ေဆးသုေတသန မျပည့္စံုပါ။ သိထားျပီးျဖစ္တဲ့ အစားအေသာက္စာရင္းကိုေတာ့ ေရးပါမယ္။
(က) ေသြးက်ဲေစတဲ့အစာမ်ား
Ginge ဂ်င္း (ခ်င္း)၊
Peppermint ပင္စိမ္း
Thyme စမုန္ျဖဴ
Cinnamon သစ္ၾကံပိုးေခါက္၊
Dill စျမိတ္၊
Oregano ေတာရံႈးပင္၊
Turmeric နႏြင္း၊
Cayenne pepper ငရုတ္တမ်ိဳး၊
Grapes စပ်စ္သီး၊
Raisins စပ်စ္သီးေျခာက္၊
Prunes ဆီးသီးေျခာက္။
Cherries ခ်ယ္ရီသီး၊
Cranberries ခရမ္ဘယ္ရီသီး၊
Blueberries ဘလူးဘယ္ရီ၊
Grapes စပ်စ္၊
Strawberries စေထာဘယ္ရီ၊
Tangerines အခြံပြလိေမၼာ္သီး၊
Orange လိေမၼာ္သီး၊

(ခ) Foods That Thicken Blood ေသြးခဲေစႏိုင္တဲ့အစာမ်ား
Vitamin K ဗီတာမင္ေက၊
Parsley တရုပ္နံနံ၊
Kale ကိုက္လန္၊
Spinach ဟင္းႏုႏြယ္၊
Asparagus ကညြတ္၊
Cauliflowers မုန္လာထုပ္၊
Celery တရုပ္နံနံၾကီး၊
Leeks ၾကက္သြန္ျမိတ္၊

(ဂ) Antioxidants အင္တီေအာက္ဆီဒင့္ဓါတ္ပါအစာမ်ား
Olive oil သံလြင္ဆီ၊
Garlic ၾကက္သြန္ျဖဴ

(ဃ) Vitamin E ဗီတာမင္အီးပါအစာမ်ား
Whole grains ျဖဴေဖြးေအာင္ခြ်တ္မထားတဲ့အေစ့ (ဆန္၊ ဂ်ံဳ)၊ Coconuts အုန္းသီး၊ Sunflower seeds ေနၾကာေစ့၊

(င) Omega-3 Fatty Acids အိုမီဂါ-သရီး ပါအစာမ်ား
Salmon ဆယ္လမြန္ငါး၊ Albacore tuna က်ဴနာငါး၊ Mackerel မက္ရယ္လ္ငါး၊

Blood Thinners ေသြးက်ဲေဆးေတြကို Anti-platelet drugs, Anticoagulants လို႔လည္းေခၚတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေသြးေၾကာေရာဂါရွိသူေတြကိုေပးတယ္။ ႏွလံုးအတက္ရမွာကို သက္သာေဆးတယ္။ ဆထုပ္ခ္ ေခၚ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာ မေတာ္တဆျဖစ္ျခင္း ေခၚ ေလျဖတ္တာကို ျဖစ္ခြင့္နည္းေစတယ္။ ေသြးခဲျဖစ္လာမွာကို တားဆီးေပးတယ္။

Atrial fibrillation ေခၚ ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း၊ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ခြဲစိတ္ထားရျခင္း၊ ေမြးရာပါႏွလံုးေရာဂါရွိသူေတြကိုေပးတယ္။ အမ်ိဳးအစား ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ Anticoagulants အမ်ိဳးအစားေဆးေတြကေတာ့ heparin or warfarin (Coumadin) ျဖစ္တယ္။ Antiplatelet drugs အမ်ိဳးအစားေဆးေတြကေတာ့ aspirin ျဖစ္တယ္။ ေသြးက်ဲေစနည္းက မတူၾကပါ။

ေဆးေတြမွာ ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြေတာ့ရွိတယ္။ ေသြးထြက္ေစႏိုင္တယ္။ Coumadin ေၾကာင့္ပိုျဖစ္တယ္။ Vitamin D 2,000 IU, calcium 100-200 mg ေတြကိုပါတြဲေပးတာလည္းရွိတယ္။ vitamin K1 ပါတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ ေရွာင္ရတယ္။ Aspirin ေဆးကေန folic acid, vitamin C, iron, sodium နဲ႔ zinc ဓါတ္ေတြကို နည္းေစတယ္။ အစာလမ္းေလးနာရွိသူနဲ႔ Hemophilia ဟီမိုဖီးလီးယားေသြးေရာဂါရွိသူေတြက ဒီေဆးေတြနဲ႔ မသင့္ပါ။

ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေရာဂါရွိသူေတြ လူေနမႈပံုစံေျပာင္းတာလိုတယ္။ စာထဲပါတာထဲက ကိုယ္နဲ႔ဆိုင္တာကိုသာလုပ္ပါ။
ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။ ေသြးတိုးကို ထိန္းေနပါ၊ ကိုလက္စေထာခ်ပါ၊ LDL level ကို 130 mg/dL (3.4 mmol/L) ထက္ နည္းပါေစ၊ တျခား သတိထားစရာပါရွိေနသူဆိုရင္ LDL ကို 100 mg/dL (2.6 mmol/L) ေအာက္အထိခ်ပါ။ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေနသူဆိုရင္ 70 mg/dL (1.8 mmol/L) အထိနည္းပါေစ။ ဆီးခ်ိဳထိန္းေနပါ။ အသက္ၾကီးသူေတြက ျငိမ္မေနပါနဲ႔၊ လႈပ္ရွားေပးပါ။ ငယ္ရြယ္သူေတြက အတိုင္းအတာအရသာလုပ္ပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ အစားအေသာက္ကိုသာ ေရြးခ်ယ္ပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းေနပါ။ စိတ္ဖိအား ေလွ်ာ့နည္းသံုးပါ။ သန္႔ရွင္းေရး ပိုဂရုစိုက္ေပးပါ။ တုပ္ေကြးရာသီမွာ ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။ စိတ္ကို အျပဳသေဘာေဆာင္ပါ။ ကံတရားကိုလည္း အားကိုးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

A dinner 50 years ago စျဖဴဥပါးပိ

ဆန္းျပား ၾကီးက်ယ္မႈမပါ၊ ထည္ဝါ ခမ္းနားမႈမရွိ၊ စျဖဴဥပါးပိလို႔ ေခၚပါတယ္။ မံုရြာမွာသာရွိတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္အဖို႔မွာေတာ့ အေမခ်က္ေကြ်းခဲ့တဲ့ဟင္းလွ်ာမို႔ ကေန႔ညစာဟာ ဆယ္ေလးငါးႏွစ္သား ျဖစ္သြားေစလိုက္ပါေတာ့တယ္။

စျဖဴဥပါးပိဆိုတာ ငါးအရြယ္အစားက ငါးစင္ရိုင္းေလာက္။ ငါးအမ်ိဳးအစားက အာျပဲေျခာက္ငါးလို၊ အရိုးနည္းနည္းေလးၾကမ္းတယ္။ အခုေရာက္လာတာက အေတာ္လတ္ေတာ့ ငါးအေကာင္မပ်က္ေသးပါ။ နည္းနည္းေတာ့ ငန္တာေပါ့။

ေမာင္တင့္ေဆြ
၄-၆-၂ဝ၁၆

Drip ဒရစ္ပုလင္း

ဆရာ Drip ပုလင္းေတြအေၾကာင္း သိခ်င္လုိ႔ပါဆရာ။ ျပီးေတာ့ ဘယ္လုိအေျခအေနမွာ ဘယ္ဟာသုံးသင့္လဲဆရာ။

ဒရစ္လို႔ေခၚတာေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာထဲသြင္းေပးရတာေတြကိုေခၚတယ္။ အမ်ားဆံုးသံုးတာေတြက -
၁။ Dextrose Water = D/W ဒက္စထို႔စ္သၾကားဓါတ္ + ေရ
၂။ Dextrose Saline = D/S ဒက္စထို႔စ္သၾကားဓါတ္ + ဆားရည္
၃။ Normal Saline = N/S ဆား + ေရ
၄။ Ringer’s Lactate = R/L (ရင္ဂါလက္တိတ္) = ဓါတ္ဆားရည္

ဘယ္လိုလူကို ဘယ္ေတာ့သြင္းေပးရမလည္း ေျပာရတာကမ်ားတယ္။ R/L (ရင္ဂါလက္တိတ္) ဓါတ္ဆားရည္ဆိုရင္ ဝမ္းေလွ်ာတာ၊ အန္တာေတြကိုသာ သြင္းရတာမ်ားတယ္။ အငန္ဓါတ္နဲ႔မသင့္သူေတြကို အငန္မပါတာ၊ အခ်ိဳဓါတ္နဲ႔ မသင့္သူေတြကို အခ်ိဳမပါတာကိုလည္းၾကည့္ရတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ပုလင္းထဲမွာပါေနတာကို လိုလို႔မဟုတ္ပဲ ေသြးျပန္ေၾကာထဲကို လိုအပ္တိုင္းေဆးထိုးေပးႏိုင္ဘို႔ရာ IV line (ဒရစ္) ပုလင္းခ်ိတ္ေပးထားရတာလည္းရွိတယ္။

ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားဆိုတာလည္းၾကည့္ရတယ္။ ကာလဝမ္းလိုျဖစ္ေနသူဆိုရင္ RL ပုလင္းေတြတလံုးျပီးတလံုး၊ ေသြးဖိအားျပန္မတတက္မခ်င္း (ေရ + ဆား ျပန္မျပည့္မခ်င္း) အမ်ားၾကီးသြင္းရတယ္။ အဲတာမ်ိဳးက ေႏွးရင္ အသက္ဆံုးပါးႏိုင္တယ္။ တခါတေလ ဘယ္ျပန္ညာျပန္တျပိဳင္တည္းသြင္းေပးရတယ္။

သြင္းတဲ့ပုလင္းထဲကို ဗီတာမင္ထိုးေဆးထည့္သြင္းရင္ေတာ့ အဲဒီဗီတာမင္ရမယ္။ ဗီတာမင္ဆိုတာ နည္းနည္းေလးနဲ႔ အျမဲလိုေနတာ။ အစားအေသာက္ေတြထဲမွာ အားလံုးပါေနတာျဖစ္တယ္။ အစာလမ္းခြဲစိတ္ထားလို႔ ပါးစပ္ကေန မစားရသူမ်ိဳးဆိုရင္ တေနကုန္သြင္းေပးရတယ္။ ျမန္လို႔၊ မ်ားလို႔မေကာင္းသူေတြလည္းရွိျပန္တယ္။ ႏွလံုး၊ အဆုပ္ အလုပ္ေကာင္းေကာင္းမလုပ္သူေတြနဲ႔ ကေလးေတြကို မ်ားမ်ားနဲ႔ ျမန္ျမန္ေပးမိရင္ ေဘးျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

လူၾကီးတေယာက္မွာ ေသြးထုထည္ ၅ လီတာ (ဒရစ္ပုလင္း ၁ဝ လံုး) ရွိတယ္။ အျမဲတမ္းအဲလိုျဖစ္ေနေအာင္ ခႏၶာကိုယ္စနစ္ကေန လုပ္ေပးေနတယ္။ ရုတ္တရက္နည္းသြားရင္ အဲတာမ်ိဳး သင့္တာတခုခုေရြးသြင္းေပးရတယ္။ ေသြးသြန္လို႔ ေသြးမရႏိုင္ေသးခင္မွာ အသက္ဆက္ဖို႔လည္းသြင္းရတယ္။ သတိထားဖို႔က  ၁ ပုလင္းစာ ေသြးဆံုးရွံဳးလို႔ တပုလင္းသြင္းေပးရင္ ထုထည္ေတာ့ျပည့္မယ္။ ေသြးကက်ဲသြားမယ္။ ေအာက္စီဂ်င္ဝမွာမဟုတ္ပါ။ ေသြးလိုသူကို ေသြးပဲေပးရတယ္။ မလိုအပ္ပဲသြင္းၾကလည္း မၾကာခဏေတြ႔ရတယ္။ ပါးစပ္ကေန ေရေသာက္ႏိုင္သူ၊ သၾကားစားႏိုင္သူကို သြင္းေပးရင္ သြင္းေပးျပီး ဆီးသြားခ်င္တာသာပိုမယ္။

ေသြးျပန္ေၾကာထဲေဆးသြင္းကုသနည္းကို ၁၈၃၁ ခုႏွစ္ကတည္းက Dr Thomas Latta of Leith ကေန ကာလဝမ္းေရာဂါ ကုသဘို႔ စတင္သံုးခဲ့ပါတယ္။ ခုေခတ္မွာေတာ့ ကုသနည္းေတြမ်ားတယ္။
• Water and electrolytes ေရ၊ ဓါတ္ဆားေတြသြင္းနည္း၊
• Blood transfusion ေသြးသြင္းနည္း၊
• Medicines ေဆးသြင္းနည္း (ဥပမာ ကင္ဆာေဆး) ေတြေပးတယ္။
• Volume expanders ေသြးထုထည္မ်ားေစဘို႔ crystalloids နဲ႔ colloids ေတြသြင္းေပးတယ္။
• Blood-based products ေသြးထဲကပစၥည္းေတြခြဲထုတ္သြင္းေပးရတယ္။ ဥပမာ hemophilia ေရာဂါရွိသူကို clotting factor ေသြးခဲေစတဲ့ဖက္တာသြင္းေပးရတယ္။
• Blood substitutes ေသြးအစားထိုးသြင္းေပးနည္းဆိုတာ ေသြးအတုသြင္းေပးရတာျဖစ္တယ္။
• Buffer solutions အျဖစ္ acidosis သို႔ alkalosis ျဖစ္သူေတြကိုသြင္းေပးတယ္။
• Parenteral nutrition အစာအာဟာရျဖည့္ေပးနည္းသံုးရတယ္။

ဒရစ္သြင္းရင္ သတိထားစရာေတြကလည္းမ်ားတယ္။
• Pain ေဆးသြင္းလို႔နာတာ၊
• Infections ပိုးဝင္တာ၊
• Phlebitis ေသြးျပန္ေၾကာေရာင္တာ၊
• Infiltration / extravasation ေဆးက ေသြးျပန္ေၾကာအျပင္ဖက္ေရာက္တာ၊
• Fluid overload အရည္ထုထည္ လိုတာထက္ပိုတာ၊
• Hypothermia ကိုယ္အပူခ်ိန္က်တာ၊
• Electrolyte imbalance ဓါတ္ဆားအခ်ိဳးအစားမမွ်တာ၊
• Embolism ေသြးေၾကာထဲေသြးခဲပိတ္တာ နဲ႔ Air bubbles ေလပိတ္တာ၊

Banana bag ငွက္ေပ်ာသီးအိတ္ကို အခုေနာက္ပိုင္းအသံုးမ်ားလာတယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာထဲသြင္းေပးရတဲ့ ဗီတာမင္ေတြနဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြပါတယ္။ တလီတာတအိတ္မွာ
Normal saline (sodium chloride 0.9%) ပံုမွတ္ဆားေရ
Thiamine ဗီတာမင္ဘီ-၁ 100 mg
Folic acid ေဖါလစ္အက္စစ္ 1 mg
Multivitamin for infusion (MVI) ဗီတာမင္အစံု 1 ampule
Magnesium sulfate မက္ဂနီဆီယမ္ ဆာလ္ဖိတ္ 3 g

အေရးေပၚလူနာဌာနဲ႔ အထူးကုသခန္းေတြမွာ သံုးရတာမ်ားတယ္။ ၾကြက္သားေတြနာေနသူေတြနဲ႔ နာတာရွည္လူနာေတြကို ေပးရတတ္တယ္။ အရက္နာက်သူေတြကို ေပးရတယ္။

လူနာအေတာ္မ်ားမ်ားက (ဒရစ္) သြင္းေပးရင္ အားျပည့္သလို စိတ္မွာမွတ္ယူတယ္။ အဲတာလည္း ကုစားနည္းတခုျဖစ္လို႔ အက်ိဳးေတာ့မယုတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Atrial Fibrillation ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း

မဂၤလာပါ ဆရာ။ ကိိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ဳိးသမီး (၅ လ) AF (Atrial Fibrillation) ေရာဂါရွိတယ္လို႔ ေဆးစစ္ခ်က္ ထြက္လာပါတယ္ဆရာ။ အဲေရာဂါက စိုးရိမ္ရပါသလား။ ကေလးေရာ ထိခိုက္ႏိူင္ပါသလား။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။

လူ႔ႏွလံုးဟာ ညွစ္ထုတ္ေပးေနတဲ့ ပမ့္စက္ကေလးတခုနဲ႔တူတယ္။ တကိုယ္လံုးကို ေသြးလွည့္ပတ္စီးဆင္းဘို႔ အဆက္မျပတ္လုပ္ေပးေနတယ္။ ႏွလံုးမွာ အခန္းေလးခန္းရွိတယ္။ အေပၚႏွစ္ခန္းကို ေအထရီရမ္လို႔ေခၚတယ္။ အဲဒီအခန္းေလးရဲ႕တုန္ခါမႈ မူမမွန္တာကို ေအထရီရယ္ ဖစ္ဘရီေလးရွင္းေခၚတယ္။ စည္းခ်က္ဝါးခ်က္က်က်ခုန္ေနတာ မဟုတ္ပါ။ ဒီေရာဂါက ႏွလံုးအဆို႔ရွင္မေကာင္းတာနဲ႔မဆိုင္ပါ။

အဲလိုျဖစ္ေနသူသူေတြက ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္မွာကို အထူးသတိထားရတယ္။ ေသြးလႊတ္ေၾကာထဲမွာ ေသြးခဲျဖစ္လာရင္ အဲတာေလးက ကြဲထြက္ရာကေန ဦးေႏွာက္ထဲက ေသြးလႊတ္ေၾကာတေနရာမွာ သြားပိတ္တာကို ဆထုပ္ (သို႔) ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာမေတာ္တဆျဖစ္ျခင္း (သို႔) ေလျဖတ္ျခင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆာရီး။ အဲလိုေရာဂါရသူထဲက ၁၅% ကေန ၃ဝ% ဟာ ဒီႏွလံုးခုန္မမွန္တဲ့ေရာဂါအခံ ရွိေနၾကတယ္။ အဲလိုလူနာေတြကို ေသြးက်ဲေဆး အျမဲေပးထားရတယ္။ အဲတာေၾကာင့္ ေရာဂါရွိေနတာကို သိရမယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို သိထားရမယ္။ ဘယ္လိုကုသလဲ သိထားရမယ္။ အျဖစ္နည္းေအာင္ေနထိုင္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

လူက အားနည္းေနမယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းျမန္ေနမယ္။ ပံုမွန္ခုန္တာမဟုတ္။ ရင္ပတ္ကေန ႏွလံုးခုန္ေနတာကိုျမင္ေနမယ္။ ေခါင္းမူးမယ္။ အသက္ရွဴခက္မယ္။ စိုးရိမ္စိတ္မ်ားမယ္။ သတိလစ္ခ်င္မယ္။ ေခြ်းျပန္မယ္။ အေမမခံႏိုင္ဘူး။ ရင္ပတ္နာႏိုင္တယ္။

တခ်ိဳ႕မွာ ပံုမွန္ျဖစ္လာလိုက္ ေအထရီရယ္ ဖစ္ဘရီေလးရွင္းျဖစ္လိုက္ေနမယ္။ အဲတာကို Paroxysmal fibrillation လို႔ ေခၚတယ္။ ျဖစ္တာက ၇ ရက္ထက္မပိုလူး။ တႏွစ္မွာ ဘယ္ႏွစ္ခါျဖစ္မလဲ မတူၾကပါ။ တခ်ိဳ႕ အျမဲျဖစ္ေနၾကတယ္။

ႏွလံုးအတက္ရေတာ့မယ္ဆိုရင္ ရင္ပတ္ကစေနမေကာင္းျဖစ္မယ္။ ရင္ပတ္အလယ္ေနရာကျဖစ္တယ္။ မိနစ္အနည္းငယ္ ၾကာမယ္။ ျပန္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဖိအားသက္ေရာက္သလို ခံစားရမယ္။ ညွစ္ဆုပ္ထားခံရသလိုေနမယ္။ ျပည့္ေနမယ္။ အလြန္နာမယ္။ ေဆာရီး။ ကိုယ္အထက္ပိုင္းပါ အေနရခက္မယ္။ အသက္ရွဴခက္မယ္။

Stroke ဆထုပ္လကဏာေတြကို အတိုေကာက္နဲ႔ F.A.S.T. လို႔မွတ္သားႏိုင္တယ္။
- Face Drooping မ်က္ႏွာအမူအယာအရင္လိုမလုပ္ႏိုင္။ ျပံဳရယ္တာမလုပ္ႏိုင္။

- Arm Weakness လက္ေကာင္းေကာင္းမလႈပ္ႏိုင္။ မေျမွာက္ႏိုင္။ မကိုင္ႏိုင္။

- Speech Difficulty စကားအရင္လိုပီပီသသမေျပာႏိုင္။

- Time အေရးေပၚကုသမႈခံယူပါ။

အႏၲရာယ္နည္းေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ
မျဖစ္ေစရပါလို႔ အာမခံခ်က္ေတာ့ မေပးႏိုင္ပါ။ ေဆာရီး။ ဒါေပမယ့္ ဒီအၾကံျပဳခ်က္ေတြကို လိုက္နာရင္ အျဖစ္နည္းေစပါတယ္။

ဆရာဝန္ေတြက
၁။ ႏွလံုးခုန္မွန္ေအာင္ထိန္းျခင္း၊
၂။ ႏွလံုးခုန္ျမန္တာထိန္းျခင္းနဲ႔
၃။ ေသြးခဲမျဖစ္ေအာင္ထိန္းနည္းေတြ ညႊန္ပါမယ္။

ကိုယ္တိုင္လုပ္ရမွာေတြက ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈလုပ္ပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္တဲ့အစားအေသာက္ကိုသာ စားေသာက္ပါ။ ဆားနည္းပါ၊ ျပည့္ဝဆီနည္းပါ၊ ထရန္႔စ္ဆီနည္းပါေစ။ ကိုလက္စေထာ နည္းပါ။ ေသြးတိုး အျမဲထိန္းပါ။ အရက္နဲ႔ ေဆးလိပ္ ေရွာင္ပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထိန္းပါ။ ဆီးခ်ိဳရွိရင္ ေန႔စဥ္ထိန္းေနပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန ႏွလံုးေရာဂါေဘးက ေဝးၾကေစ။

ပံုမွန္ႏွလံုးခုန္ျခင္း Normal heartbeat http://watchlearnlive.heart.org/CVML_Player.php?moduleSelect=atrfib
ေရာဂါရွိသူႏွလံုးခုန္ျခင္း Atrial Fibrillation heartbeat http://watchlearnlive.heart.org/CVML_Player.php?moduleSelect=atrfib

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Nonsense Society ေငြကိုမလို အခ်ိန္သာလို

အသက္နဲ႔ အခ်က္အလက္ မေျပာခ်င္သူေတြ တေန႔မွာ (၁ဝ-၂ဝ) ေယာက္ေလာက္ရွိတယ္။

1. Hi မဂၤလာပါဆရာ ပထမ ကိုယ္ဝန္မွာကေလး အေသကိုေမြးပါတယ္ ေနာက္တႀကိမ္ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ဘာေတြဂ႐ုစိုက္ရမလဲအၾကံေလးေပးပါဆရာ အေျဖေပးပါေနာ္

2. ဆရာ သားတခုေလာက္ေမးခ်င္လို ႔ ရာသီ လာတခ်က္မလာတခ်က္ ခါးစစ္ကိုက္ရင္ ကေလးရနိုင္လား စိုးရိမ္စရာမ်ား ရွိသလား

3. ရာသီလာလို႔ျပန္ျပခ်ိန္ အာလ္ထြာေဆာင္းပါ အိမ္ေထာင္ျပဳလွ်င္ သားသမီး  ရႏုိင္ပါလားရွင္ အိမ္ေထာင္ျပဳလွ်င္ ေကာင္းႏိုင္ပါလား ေရာဂါထပ္ဆိုးႏိုင္ပါလားရွင္ လမ္းညႊန္ေပးပါရွင္

ေမးနည္းစည္းကမ္းျပန္ပို႔ေနရတာ တေန႔မွာ ၂ဝ-၃ဝ ေယာက္ဆီကို။

အေရးထဲ ေဖ့စ္ဘြတ္ (၁ဝ) ႏွစ္ျပည့္ဆိုတာက လာေသးတယ္။ ေနာင္မွာ တသက္လံုး (တသက္လံုး) ဒီလိုစာမ်ိဳး မပို႔ပါရန္။ သူမ်ားကို အလကား ဒုကၡေပးေနတယ္။ အဲဒီစာထဲက ပိုက္ဆံ မလိုခ်င္ပါ။ အခုလိုစာျပန္ေရးေနရတဲ့ အခ်ိန္ကိုသာ ျပန္ရခ်င္တယ္။ ဒီလိုျပန္ေရးေရးေနရတာ လူ ၃-၄ဝ ေလာက္ရွိျပီ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Dirty drugs ညစ္ညမ္းေဆးေတြ

အဲဒီေဆးေတြက တကယ္႐ွိပါသလားဆရာ။ တရားဝင္ေရာ ေရာင္းခ်ခြင့္ေပးတဲ့ႏိုင္ငံေတြ႐ွိပါသလား။ ေရာင္းေနတဲ့ပိုစ့္ေတြ ေတြ႔ေနရလို႔ပါခင္ဗ်။ ဗဟုသုတအေနနဲ႔ အားလံုးသိေအာင္ ႐ွင္းျပေပးေစလိုပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။

ဒီသၾကၤန္မတိုင္ခင္ သၾကၤန္တြင္းက် ယူၾကံဳးမရမျဖစ္ရေအာင္စာတပုဒ္သာတင္ေသးတယ္။ ေရးထားတာက မ်ားတယ္။ တင္ရမွာ လန္႔ေနရလို႔။ အဲလိုစာေတြတင္တိုင္း သူခိုးလမ္းျပ၊ ဓါးျပလက္ေထာက္ခ်လို႔ အေျပာခံရတယ္။ ေမးလာတာ ၃ ေယာက္ရွိလို႔ တခုေတာ့တင္ဦးမယ္။ ေျပာခ်င္လည္း ေျပာၾကေပေတာ့။

သတိလစ္ေစရန္ ၿပဳလုပ္နုိင္သည့္ေဆးဝါးမ်ားက အရက္လို၊ ဘီယာလို၊ ေသာက္တာတခုခုထဲမွာ တည့္တယ္။ ညစ္ညမ္း လက္ဖက္ရည္၊ ေလဒီေကာ္ဖီနဲ႔ ညစ္ညမ္းေကာ္ဖီဆိုတာေတြက ေရေႏြးမွာေဖ်ာ္ျပီး ရိုးရိုးေကာ္ဖီလို ဖ်ားေယာင္းတိုက္တဲ့ ေဆးေကာ္ဖီေတြပါ။ ညစ္ညမ္းေဆးေတြကေတာ့ သၾကၤန္မွာ ေရေအးနဲ႔ပက္ျဖန္းျပီး အေအးေသာက္ရ၊ တိုက္ရတာက ပိုလြယ္ကူပါတယ္။

လက္လွမ္းမီသေလာက္ (၄) မ်ိဳးသိပါတယ္။ ရွိပါအံုးမယ္။
1) Spanische Fliege
2) German Spanische Love 20ml drop
3) Spanische Fliege extra konzentriert Liebesstropfen 15ml
4) Die Spanische Fliege စတဲ့နာမည္ေတြနဲ႔ ေရာင္းပါတယ္။

ေဆးအရည္ပုလင္းငယ္ေလးေတြပါ။ ၁၅-၂ဝ (စီစီ) သာပါလို႔ ထိုးေဆးပုလင္းအတိုင္းပါဘဲ။ မိန္းကေလး တေယာက္ကို ဖ်ားေယာင္းေသြးေဆာင္ဘို႔ရာ (သားကာင္းကို ေက်ာ့ကြင္းေထာင္ဘို႔ရာ) ေဆး ၁ဝ-၁၅ စက္သာလိုပါတယ္။

ေခး အေအးေသာက္မယ္ဆိုျပီး တစိမ္းေယာက္်ားျဖစ္ျဖစ္ သမီးရည္းစားကျဖစ္ျဖစ္ သေဘာေကာင္းခ်င္ေယာင္နဲ႔ တိုက္လာရင္ သတိထားပါေလ။ ငါးမွ်ားခ်ိတ္ကိုမျမင္ၾကဘဲ စားစရာသာျမင္လို႔သာ ငါးေတြဟာ တံငါသည္ဖမ္းတာ ခံၾကရတာပါ။ သၾကၤန္တြင္းမွာသာ အဲလိုလုပ္ႏိုင္တာ မဟုတ္တာလည္း သတိထားပါ။ ဒီေဆးကို ယင္ေကာင္တမ်ိဳးကေန ထုတ္တာပါ။ အညႇီရွိရင္ ယင္အံုတယ္မဟုတ္ပါလား။

ေဆးအစြမ္းက ေသာက္မိလိုက္တဲ့ မိန္းကေလးဟာ ခဏေလးနဲ႔ (၁၅-၃ဝ မိနစ္) ကိုယ္နဲ႔စိတ္ ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္လာမယ္။ ဟိုစိတ္ေတြ မကဲသင့္ဘဲ ကဲပိုလာမယ္။ အတူေနခ်င္စိတ္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာမယ္။ မျဖစ္သင့္တာအတြက္ အဆင္သင့္ ျဖစ္လာေတာ့မယ္။ သတိလက္မလြတ္ပါ။ ေဆးအရွိန္ကုန္ျပီး တခုခု အျပဳခံရျပီးမွ ေနာင္တ ရပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္က်သြားပါျပီ။

ပိုဆိုးမွာက မစြမ္းရင္းကလည္းရွိ ကန္စြန္းခင္းကလည္းျငိအျဖစ္မ်ိဳးဆိုတာ သၾကၤန္ကာလမွာ ပိုျပီးျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သၾကၤန္ကို ေပ်ာ္စရာတခုတည္းအတြက္သာလို႔ ထင္သူေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ FDA ျမန္မာႏိုင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဌာနကေန ၾကိဳးစားေနေပမဲ့ ဖ်က္ဆီးခံထားရတဲ့ ကာလၾကီးက ၾကာခဲ့တာမို႔ ဆင့္ပါးစပ္ႏွမ္းပက္သာ စစ္ေဆးတာ၊ အေရးယူတာေတြ လုပ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳး လက္သိပ္ထိုးေရာင္းတာေတြ ေသခ်ာေပါက္ရွိမွာပါ။

အေမွာင္ေခတ္မွာ လူျဖစ္လာသူေတြ ကံဆိုးၾကလိုဘဲ အလင္းေရာင္ ခပ္ဝါးဝါးကာလကလူေတြလဲ ကံမေကာင္းၾကေသးပါ။ အစိုးရခ်ည္း အားမကိုးၾကပါနဲ႔။ ကိုယ့္အိမ္ကစ၊ ကိုယ့္ေက်ာင္း၊ ကိုယ့္အလုပ္ခြင္၊ ကိုယ့္အသိုင္းအဝိုင္းမွာ ဝိုင္းဝန္းျပဳျပင္ေရး အားေပးပါရေစ။

Advice for Water festival သၾကၤန္တြင္းၾက ယူၾကံဳးမရမျဖစ္ရေအာင္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/advice-for-water-festival.html 
Date Rape Drugs Protection ေဆးခတ္မခံရေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ
Date Rape Drugs သတိလစ္ေစရန္ ၿပဳလုပ္နုိင္သည့္ေဆးဝါးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/date-rape-drugs.html
Dirty drugs ညစ္ညမ္းေဆးေတြ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/dirty-coffee.html
Guidance for girls and women သၾကၤန္တြင္းၾကယူၾကံဳးမရ မျဖစ္ရေအာင္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/advice-for-water-festival.html
Lady coffee ေလဒီေကာ္ဖီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/dirty-coffee.html 
Predatory Drugs သတိလစ္ေစရန္ျပဳလုပ္ႏွိင္သည့္ ေဆးဝါးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/predatory-drugs.html 
Rape drugs အဓမၼက်င့္ဘို႔ သံုးၾကတဲ့ ေဆးေတြ http://doctortintswe.blogspot.com/2017/03/rape-drugs.html 
Rohypnol ရိုဖီေနာလ္ မုဒိန္းေဆး http://doctortintswe.blogspot.com/2017/03/rohypnol.html 
Warning to girls and women အမ်ိဳးသမီး-မိန္းကေလးေတြ သတိေပးပါရေစ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/warning-to-girls-and-women.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Tuesday, March 28, 2017

အမွားကိုဖ်က္ပါ ကိုယ္ဝန္ကိုမဖ်က္ပါနဲ႔

ဆရာ ကိုဝန္ျဖတ္တာ ေဆးသံုးျဖတ္လို႔ရပါသလား။

ကိုယ္ဝန္လို႔ ရေရးတယ္။ ဖ်က္တာလို႔ ေရးရတယ္။

ကို
ကို (ကံအနက္)
ကိုကို (အမည္)
ကိုကိုးပင္
ကိုရင္ (သာမေဏ)
ကိုလိုနီ
ကုိကင္းေဆး (ကုတ္ကင္း)
ကုိဓဥပေဒ
ကုိရင္သာမေဏ
ပင္ကိုနာမ္၊
ပင္ကိုသေဘာ၊
ပင္ကိုေရးဝတၳဳ၊
ပင္ကုိမူလ၊

ကိုယ္
ကိုယ္ခ်င္းစာ
ကိုယ္ခ်ည္းသာ
ကိုယ္စားလယ္ (ကိုယ္စားလွည္)
ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ
ကိုယ္စီကိုယ္င
ကိုယ္ထူကိုယ္ထ
ကိုယ္ၾကပ္ဝတ္
ကိုယ္လံုးတည္း
ကိုယ္အဂၤါ
ကိုယ္အမူအရာ
ကိုယ္ေတြ႔
ကိုယ္ေရးရာဇဝင္
ကိုယ္ႏွင့္ႏိႈင္း မရိုင္း
ကုိင္တုိင္ကုိယ္ၾကပ္
ကုိယ္က်င့္တရား
ကုိယ္က်ပ္အက်ႌ
ကုိယ္က်ဳိးနည္း
ကုိယ္ခံေဆး
ကုိယ္ခ်င္းစာတရား
ကုိယ္ခႏၶာ
ကုိယ္စြမ္းကုိယ္စ
ကုိယ္စားလွယ္
ကုိယ္တံုးလံုး
ကုိယ္တုိင္ကုိယ္က် (မိမိကုိယ္တုိင္)
ကုိယ္ထင္ျပ
ကုိယ္ထည္
ကုိယ္ထီးက်န္
ကုိယ္ထူးကုိယ္ခၽြန္
ကုိယ္ပစ္လက္ပစ္
ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး
ကုိယ္ဖိရင္ဖိ
ကုိယ္ရံႀကီးပင္
ကုိယ္ရံုသကၤန္း
ကုိယ္ရံေတာ္တပ္
ကုိယ္ရည္ေသြး
ကုိယ္ရွိန္သတ္
ကုိယ္လံုးကုိယ္ေပါက္
ကုိယ္လံုးေပၚမွန္
ကုိယ္လြတ္ရုန္း
ကုိယ္လုပ္ေမာင္းမ
ကုိယ္ဝတ္သင္းပုိင္
ကုိယ္ဝန္ေဆာင္
ကုိယ္ေတြ႕မ်က္ျမင္
ကုိယ္ေယာင္ျပ
ကုိယ္ေယာင္ေဖ်ာက္
ကုိယ္ေရာင္ကုိယ္ဝါ
ကုိယ္ေလးလက္ဝန္

ျဖတ္
ကေလးႏို႔ျဖတ္
ျပတ္ေအာင္ျဖတ္၊
ျဖတ္ကူးတုိ႔၊
ျဖတ္ခ်ဳိင္၊
ျဖတ္စားလွ်ပ္စား၊
ျဖတ္စာ၊
ျဖတ္တမ္းစာ
ျဖတ္ထံုး၊
ျဖတ္ထုိးဉာဏ္၊
ျဖတ္မ်ဥ္း၊
ျဖတ္ျခင္းလံုး၊
ျဖတ္လမ္း၊
ျဖတ္လွီး၊
ျဖတ္လွဲ၊
ျဖတ္သန္း။
ျဖတ္ေျခြ
ျဖတ္ႏႈန္း၊

ဖ်က္
ကိုယ္ဝန္ဖ်က္။
ပ်က္ေအာင္ဖ်က္
ဖ်က္ဆီး၊
ဖ်က္ၿဖိဳ၊
ဖ်က္မႈန္း၊
ဖ်က္ျဖဳန္း၊
ဖ်က္သိမ္း၊
ဖ်က္သေဘၤာ၊
ဖ်က္ေခ်၊

ဖ်တ္
ဖ်တ္ခနဲ
ဖ်တ္ဖ်တ္လတ္လတ္
ဖ်တ္လတ္

ဖ်ပ္
လန္႔ဖ်ပ္ (ထိတ္လန္႔)

အမွားကို ဖ်က္ပါ၊ ကိုယ္ဝန္ကို မဖ်က္ပါနဲ႔။ မတရားတဲ့အမိန္႔အာဏာနဲ႔ ဖ်က္ဆီးထားတာေတြကို ျဖတ္ၾကပါစို႔။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Lead poisoning ခဲဆိပ္သင့္ျခင္း

ကေလးအေမတေယာက္က ေမးတယ္။ သူတို႔အိမ္နားမွာ ခဲလုပ္ငန္းရွိလို႔ ကေလးအတြက္စိုးရိမ္ျပီး အိမ္ေျပာင္းရမလား ေမးပါတယ္။ ေမးခြန္းကို ျပန္ရွာမလြယ္ေသးလို႔ ပို႔စ္အျဖစ္အရင္ တင္ပါတယ္။

ခဲမိုင္းနဲ႔ ခဲစက္ရံုေတြမွာအလုပ္လုပ္သူေတြနဲ႔ ခဲဓါတ္ပါသုတ္ေဆးေတြကေန ခဲဆိပ္သင့္ႏိုင္တယ္။ ခဲဓါတ္ပါတဲ့ ကစားစရာေတြေၾကာင့္ အသက္ (၆) ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြမွာ ပိုျပီးသတိထားသင့္တယ္။ ခဲဓါတ္ဟာ ေျမထဲနဲ႔ ေရထဲမွာလည္း ပါေနႏိုင္တယ္။ ဘက္ထရီ၊ ဓါတ္ခဲ၊ ပိုက္၊ အိုးခြက္ေတြမွာ ခဲပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ အလွအပသံုးေတြမွာလည္း ခဲဓါတ္ပါေနတယ္။ တခ်ိဳ႕အစားအေသာက္ေတြထဲမွာလည္း ပါတယ္။ က်ည္ဆံမွာပါတယ္။ အိမ္အေဟာင္းေတြက သုတ္ေဆးေတြကေန ခဲဆိပ္သင့္ႏိုင္တယ္။

တခ်ိဳ႕ဘယေဆးေတြထဲမွာ ခဲဓါတ္ပါတယ္။ သတ္မွတ္ခ်က္ထက္ေက်ာ္ေနရင္ က်န္းမာေရးအႏၲရာယ္ရွိတယ္။ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖၚဝါရီလထဲမွာ နယူးေယာက္ျမိဳ႕ ေဆးရံုတရံုမွာ ျမန္မာျပည္က အလွကုန္ေတြထဲမွာ ခဲဓါတ္က ခြင့္ျပဳခ်က္ထက္ ေက်ာ္လြန္ေနလို႔ သတိေပးခ်က္ထုတ္ထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဘာသာျပန္ရရင္ ဤကုန္ပစၥည္းမ်ားထဲတြင္ ခဲဓါတ္ပါဝင္မႈ ျမင့္မား။ ပါးစပ္ထဲဝင္ပါက အႏၲရာယ္ရွိ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ား ကေလးမ်ား မသံုးစြဲသင့္။ ဤကုန္ပစၥည္းမ်ားအား မ်ိဳခ်မိပါက အႏၲရာယ္ရွိသည္။ အဲဒီသတင္းကို ကြ်န္ေတာ္က ၁၆-၂-၂ဝ၁၇ ေန႔မွာ တင္ပါတယ္။ မၾကာခင္ ေရႊျပည္နန္းက ရွင္းလင္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ေဆးပညာစာနဲ႔ သတိေပးစရာကိုသာ ေရးပါတယ္။ ေထာက္ခံတာ ကန္႔ကြက္တာ မလုပ္ပါ။

ခဲဆိပ္သင့္ေနတာကို မသိၾကတာမ်ားတယ္။ ေသြးစစ္မွသာ မ်ားေနတာေတြ႔တယ္။ ကေလးေတြမွာျဖစ္ရင္ ဖြံျဖိဳးမႈေႏွးမယ္။ စာသင္ရာတာခက္မယ္။ မငိုေအာင္ေခ်ာ့ရတာခက္မယ္။ အစားပ်က္မယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်မယ္။ ဗိုက္ေအာင့္မယ္။ အားနည္းေနမယ္။ အန္မယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္။ နားအၾကားနည္းမယ္။ တက္မယ္။

အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ေသြးတိုးမယ္။ အဆစ္ေတြ ၾကြက္သားေတြနာမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ မွတ္ဉာဏ္နည္းမယ္။ ဗိုက္နာမယ္။ စိတ္မးေျပာင္းမယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ႏိုင္တယ္။ ကေလးေစာေမြးႏိုင္တယ္။ ကေလးအေသေမြးႏိုင္တယ္။

ကေလးကိုေသြးစစ္ရမယ္။ 45 mcg/dL နဲ႔အထက္ဆို ေဆးကုသမႈခံယူရမယ္။ ကုသရာမွာ ခဲဆိပ္ရေနတာကေန ဖယ္ရွားရမယ္။ Chelation therapy ေဆးေပးမယ္။ EDTA chelation therapy နည္းလည္းရွိတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

တျမန္ႏွစ္က


ဒီရက္မွာ ဝါရွင္တန္ ဒီစီနဲ႔ ေမရီလင္းကိုေရာက္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းကလာၾကတဲ့ လက္ပေတာင္းမွာ မီးေလာင္ဗံုးဒဏ္ခံရသူ ညီအကိုတဝမ္းကြဲေတာ္တဲ့ ဘုန္းၾကီးနဲ႔ ေရွ႕ေနၾကီးဦးေအာင္သိန္းတို႔နဲ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဗြီအိုေအနဲ႔ အာရ္အက္ဖ္ေအက ျမန္မာတေတြနဲ႔လည္းေတြ႔ရတယ္။ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ ေဒါက္တာစိန္ဝင္းနဲ႔ ဦးဘိုလွတင့္တို႔နဲ႔လည္းေတြ႔တယ္။ တည္းခိုစရာ၊ သြားစရာလာစရာ၊ စားစရာ အစစ ေက်းဇူးျပဳလိုက္ၾကသူေတြအားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၃-၂ဝ၁၅
၂၈-၃-၂ဝ၁၇

Viagra ဗိုင္ယာဂရာႏွင့္ အားကစား

ဒီတပတ္ ဥေရာပေဘာလံုးပြဲစဥ္ေတြ နားထားတယ္။ ႏိုင္ငံတကာပြဲစဥ္ေတြရွိလို႔ပါ။ ေတာင္အေမရိကအသင္းေတြ ကစားတာ တခ်ိဳ႕ပြဲေတြေတာ့ ၾကည့္ျဖစ္တယ္။ အခု အာဂ်င္တီးနားအသင္း ဘိုလီဗီးယား သြားကစားရမယ္။ လာပတ္စ္ ကစားကြင္းက ကမာၻမွာအျမင့္ဆံုးျဖစ္လို႔ အားကစားသမားေတြအတြက္ခက္မယ္။ ေပေပါင္း ၁၁၉၄၂ ျမင့္တယ္။

အဲတာေၾကာင့္ အာဂ်င္တီးနား ေဘာလံုးသမားေတြကို ေဆးေပးမယ္ဆိုတဲ့သတင္း အခုပဲထြက္လာတယ္။ ေဆးက ဗိုင္ယာဂရာေခၚတယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း သိၾကပါမယ္။ ပန္းေသပန္းညွိဳးအတြက္းေပးတဲ့ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးအမည္ရင္းက Sildenafil ျဖစ္တယ္။ ေစ်းခ်ိဳတဲ့ေဆးကို နာမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ေရာင္းၾကတယ္။ မူရင္း ဖိုက္ဇာ ေဆးကုမၸဏီကသာ ဗိုင္ယာဂရာ အမည္သံုးခြင့္ရွိတယ္။ ဒီေဆးက ေသြးတိုးလည္းက်ေစတယ္။ အဆုပ္ထဲကေသြးေၾကာေတြ က်ယ္ေစလို႔ ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားတာမွာလည္း ပိုျပီးစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ေစတယ္။ အျမင့္ေဒသမွာ ေအာက္စီဂ်င္နည္းတယ္။ ဗိုင္ယာဂရာက အဲတာကို ပိုေကာင္းေစမယ္။

အဲဒီေဆးနဲ႔အတူ ပါရာစီတေမာနဲ႔ ေကဖင္းလည္း တြဲေပးမယ္။ ေကဖင္းကေန ေသြးပိုလႊတ္ထုေပးမယ္။ တက္ၾကြေနေစမယ္။ အက္စပရင္ေဆးကလည္း ႏွလံုးအတက္ရတာသက္သာေစမယ္။ ေသြးက်ဲေစမယ္။ ေသြးခဲမွာ သက္သာေစမယ္။

- Viagra သန္မာေစတဲ့ေဆး http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/viagra.html
- Viagra in Heart Disease ႏွလံုးေရာဂါ နဲ႔ (ဗိုင္ယာဂရာ) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/viagra-in-heart-disease.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၃-၂ဝ၁၇

ေခြးတေကာင္

က်ားသား
စားခ်င္တဲ့ေခြး။
သစ္ကိုင္းေျခာက္
“ေဖ်ာက္”
ေၾကက္လန္႔လို႔ေျပး။ ။ (ၾကည္ေအာင္)

ခုေခတ္
ေခြး "တစ္" ေကာင္။
စပါးႏွံေခတ္ကတည္းက ေဟာင္
ျခေသၤ့ေခတ္မွာ ဆက္ေဟာင္
ျခေသၤ့လြန္ေခတ္မွာ ဆက္ေယာင္။
(ကန္ေတာ့ပါ)

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၇-၃-၂ဝ၁၇
ည ၁ဝ နာရီ၊ ၅၇ မိနစ္။
ပံု = Naung Kyaw

Monday, March 27, 2017

Earwax and Babies ကေလး နားဖါ

မဂၤလာပါဆရာ ကြ်န္မကေလးက အသက္ ၃ နွစ္ျပည့္ပါျပီရွင့္္။ ကေလးကို နားဖာကေလာ္ေပးျပီး ေနာက္ရက္က် နားကိုကုပ္ျပီး ထထငိုပါတယ္ဆရာ။ နားကိုတခုခုျဖစ္မွာ စိုးရိမ္လို႔ပါဆရာ။ အဲ႔တာဘာလုပ္ေပးရမလဲသိခ်င္လို႔ပါဆရာ။ ကြ်န္မစာထဲမွာ စာအေရးအသားအမွားပါရင္ ခြင့္လႊတ္ေပးပါရွင့္္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။

ဆိုးရိမ္ကို စိုးရိမ္လို႔ျပင္လိုက္တယ္။ တစ္ခုခုကို တခုခုလို႔ျပင္လိုက္တယ္။ ေဆာရီး။

သည္အတိုင္းထားလည္း စိုးရိမ္စရာ မရွိပါ။ နားထဲေရဝင္ရင္ နားကိုက္တတ္တယ္။ အဲတာျဖစ္ရင္ ပါရာစီတေမာအရည္သာ ကေလးအသက္အရ တိုက္သင့္တယ္။

နည္းနည္းသာျမင္ေနရတတဲ့နားဖါကို အဝတ္စေလးနဲ႔သာသန္႔ေပးသင့္တယ္။ ကိရိယာေတြ နားဖာကေလာစရာေတြ မသံုးသင့္။ အထဲကို ပိုဝင္သြားေစႏိုင္တယ္။

ေရေႏြးစိုအဝတ္စေလးနဲ႔ ျမင္ေနရတဲ့နားဖါကို ေပ်ာ္ေစပါ။ အတြင္းထဲထိုးမထည့္မိေအာင္သတိထားပါ။

Hydrogen peroxide ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ပါေအာက္ဆိုက္ေဆးရည္ ၁-၂ စက္နားထဲထည့္ပါ။ အျမွဳပ္ထလာမယ္။ ခဏေနရင္ အဝတ္စသန္႔သန္႔ေလးနဲ႔ သန္႔ရွင္းေပးပါ။ အထဲထိုးထည့္တာ မျဖစ္ေစပါနဲ႔။ တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၂-၃-၄-၅ ရက္လုပ္ပါ။ ကေလး ေခါင္းမေထာင္ႏိုင္ေသးတဲ့အရြယ္မွာ မသံုးရ။

လိုအပ္ရင္ နားအထူးကုဆရာဝန္ျပပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Gone with the wind တူမသို႔

တူမတေယာက္က ေရးတယ္။ အေျပာင္းအလဲတခု အခ်ိဳးအေကြ႔တခု ႀကံဳတုိင္းႀကံဳတုိင္း ျဖစ္လာတဲ႔အေျခအေနကုိ လက္ခံတတ္ေအာင္ စိတ္ထားတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးတဲ႔ ေဖေဖကုိ သမီးေက်းဇူးတင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဖေဖရယ္ သမီးက ရင့္က်က္ဖုိ႔ လုိေသးတယ္။ ဒီတခါအေျပာင္းအလဲကုိေတာ့ သမီးလက္ခံဖုိ႔ႀကိဳစားတာ ေတာ္ေတာ္မလြယ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သမီးသိပ္ႀကိဳက္တဲ့ ဆရာႀကီးျမသန္းတင့္ရ့ဲ ေလရူးသုန္သုန္ ဝတၳဳထဲက စကားလက္အုိဟာယာလုိမ်ိဳး ဟုိေကြ႔ေရာက္ရင္ ဟုိတတ္နဲ႔ေလွာ္၊ ဒီေကြ႔မွာဒီတတ္နဲ႔ေလွာ္တတ္ေအာင္ သမီးႀကိဳးစားမယ္။ ေလာကမွာ ပညာဦးစီးတဲ့ အဆုံးအမရွိတဲ့ ဆရာေကာင္းသမားေကာင္းေတြရဲ့ အဆုံးအမကုိ အခ်ိန္နဲ႔အမွ် ရရပါလုိ၏။

ကြ်န္ေတာ့္အေနနဲ႔ အားမနာတမ္း ပြင့္ပြင့္လင္လင္းေျပာရရင္ ေလရူးသုန္သုန္ဝတၳဳကို လူေျပာမ်ားသေလာက္၊ အမႊမ္းတင္ၾကသေလာက္ မစြဲမက္ပါ။ ငယ္ငယ္ကဖတ္ဖူးခဲ့တဲ့စာအုပ္ေတြက ပိုျပီးစြဲထင္က်န္ရစ္ျပီး၊ ေရွ႕ကေန ဆြဲေခၚသြားခဲ့တယ္။ အဲေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ေျပာခ်င္တာက မာဂရက္ မစ္ခ်ယ္ရဲ႕ လိုင္းေတြလို မဟုတ္ပါ။

ငါ့တူမ -
• တက္ မရွိ လက္နဲ႔ေလွာ္။
• လက္ မအား ေျခဖဝါးနဲ႔ေလွာ္။
• လက္ေျခ မေကာင္း၊ ဆုေတာင္းနဲ႔သာ ေလွာ္ပါေလ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Writing skill စာေရးတတ္ခ်င္တယ္

ကြ်န္ေတာ့္ပို႔စ္တခု = Gas ဓါတ္ေငြ႔

ကြန္မင့္တခု = Cthu Aung ကြၽန္​​ေတာ္​ ငပိန္​းတေယာက္​ပါ ဆရာ ဘာ message ကို​ေပးခ်င္​တာဆိုတာ ကြၽန္​​ေတာ္​မေတြးတတ္​ဘူးခင္​ဗ်

Tint Swe ေဆာရီး ကြ်န္ေတာ္က စာေရးညံ့တယ္။ ေက်ာ္လႊားသာ သြားလိုက္ပါ။

ကြ်န္ေတာ္က စာေရးတဲ့အခါ အေၾကာင္းအခ်က္ကို သတိထားတာမ်ားလို႔ စာရိုက္တာနဲ႔ သတ္ပံုမွာ မွားေလ့ရွိတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဲလိုထင္ထားတာ မွားမွန္းသိသိလာတယ္။ အထက္ကလိုကြန္မင့္မ်ိဳးက ၂-၃ လမွာ တခါေလာက္ လာတတ္လို႔ပါ။ အေၾကာင္းအခ်က္လည္း ဖတ္တဲ့သူေတြ နားလည္ေအာင္ မေရးႏိုင္ပါလားလို႔။ ေဆာရီး။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ


TB breakthrough ေဆးယဥ္တီဘီ စစ္နည္းသစ္

တခ်ိဳ႕တီဘီပိုးေတြက ေဆးယဥ္ၾကတယ္။ ျဗိတိသွ်ဆရာဝန္ေတြက ပဌမဆံုး ေဆးယဥ္တီဘီေရာဂါစစ္ေဆးနည္းသစ္ကို ေတြ႔ရွိလိုက္ပါတယ္။ ေအာက္စဖို႔ဒ္နဲ႔ ဘာမင္ဟမ္က သုေတသနလုပ္သူေတြကေန DNA genome sequencing နည္းနဲ႔ ေရာဂါအမ်ိဳးအစားေတြကို သိႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အရင္ကလို ပိုးနဲ႔ေဆးေရြးဘို႔ရာ လနဲ႔ခ်ည္ျပီး ေစာင့္စရာမလိုပဲ ရက္ပိုင္းေလးနဲ႔သာသိေတာ့မယ္။

MDR-TB နဲ႔ XDR-TB ေဆးယဥ္တီဘီေတြကို ပိုးေမြးယူနည္းနဲ႔သာသိမယ္။ Culture and drug susceptibility testing ပိုးသာမက ဘယ္ေဆးနဲ႔ရႏိုင္မလည္းကိုပါ တခါတည္းစစ္ရတယ္။ တတ္ႏိုင္တဲ့တိုင္းျပည္ေတြမွာေတာ့ Molecular diagnostics ေမာ္လီကူလာနည္းပညာနဲ႔စမ္းတယ္။ ရိုးရိုးစမ္းနည္းက အေျဖရဘို႔ ၂ လေလာက္ ၾကာတယ္။ နည္းသစ္က ၂ နာရီသာၾကာမယ္။ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြမွာ ဓါတ္ခြဲခန္းအဆင့္နိမ့္လို႔ သူမ်ားဆီပို႔စမ္းရတယ္။

၂ဝ၁၂ တံုးကစာရင္းအရ လူေပါင္း သန္းတဝက္မွာ ေဆးယဥ္တီဘီေရာဂါကိုခံစားေနၾကရတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ထဲက ေလးပံုတပံုကသာ ေဆးရံုေဆးခန္းကိုလာရမွန္းသိၾကတယ္။ မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔ဟာ ကမာၻ႔တီဘီေန႔ျဖစ္တယ္။ တႏွစ္မွာ လူေပါင္း ၉ သန္းတီဘီကူးစက္ခံေနရတယ္။ ေဆာရီး။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၇-၃-၂ဝ၁၇
http://www.bbc.com/news/health-39376641

HIV Prevention ကာကြယ္ေရး

၁။ မဂၤလာပါဆရာ ႕႕႕႕႕ က်ေနာ္အဲ့ညၿပီး ေနာက္ေန႔ညေနမွာပဲ ကူးဆက္ေရာဂါကာကြယ္ေရး ေ၀ဘာဂီကုိသြားၿပီး အက်ိဳးေၾကာင္းေျပာျပၿပီး မကူးဆက္ႏိုင္ေအာင္ကာကြယ္ႏိုင္မလားဆိုေတာ့ ၂၈ ရက္ေသာက္ရမယ့္ ART လား ARV လား အဲ့ေဆးေပးလိုက္ပါတယ္ဆရာ။ အဲ့ေဆးက ဘယ္ေလာက္အထိကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါလဲဆရာ။ တဖတ္အမ်ိဳးသမီးမွာ
ေရာဂါ႐ွိမ႐ွိ မသိပါဘူး။ က်ေနာ္အရမ္းစိုးရိမ္မိေနပါတယ္ဆရာ။ ၂ လုံးေသာက္တာ႐ွိတယ္။ ၅လုံးေသာက္တာ႐ွိတယ္ဆိုလို႔ က်ေနာ္ ၅ လုံးေသာက္တာကုိေရြးလိုက္ၿပီး ေသာက္ေနတာ အခုဆို ၄ ရက္႐ွိပါၿပီ။ က်ေနာ္သိခ်င္တာကဆရာ။ အဲ့ေဆးပုံမွန္ အခ်ိန္မွန္ ၂၈ ရက္ေသာက္ၿပီးလို႔ ၃လ ၁ႀကိမ္ေသြးစစ္ ၆လ ၁ႀကိမ္ေသြးစစ္ အဲ့ခ်ိန္မွ HIV မ႐ွိဘူးဆို လုံး၀ စိတ္ခ်လက္ခ် ေနႏိုင္ၿပီလားဆရာ။ ေနာက္မွေရာဂါေပၚလာတာေတြ႐ွိလား။

ကူးဆက္ မဟုတ္။ ကူးစက္လို႔ေရးရ။

၂။ ဆရာ ကြ်န္ေတာ္က HIV လူနာေတြကို ၾကည့္ေပးေနရတဲ့ ဆရာဝန္တေယာက္ပါခင္ဗ်။ ဆရာေရးထားတာတခုမွာ PMTCT အတြက္ အဲဒီမွာ အေမကို AZT combination ေပးတယ္ ကေလးကိုလဲ ေမြးၿပီး တလခြဲအထိ zidivudine ေပးတယ္လို႔ ဖတ္လိုက္ရလို႔ပါ။ National guidelines ေတြက တခုနဲ႔တခု နဲနဲစီကြာလို႔ပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔သုံးေနတဲ့ WHO Guideline နဲ႔ မတူလို႔ပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔သုံးေနတာကေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ ပိုး႐ွိမွန္းသိရင္ Tenofovir/Lamivudine/Efaveranze သုံးမ်ိဳးစပ္ကို ျမန္ႏိုင္သမ်ွျမန္ျမန္ အရင္တိုက္တယ္ဆရာ။ Viral load ကေတာ့ အေျခအေနေပၚမူတည္ၿပီး ေဖာက္တာပါ။ ၿပီးရင္ ေမြးလာတဲ့ကေလးကို nevarapine syrup တိုက္တယ္ ေမြးၿပီး ေျခာက္ပတ္အထိေပါ့။ ၿပီးမွကေလးကို DNA PCR နဲ႔ ေသြးစစ္တယ္ဆရာ။

ကြ်န္ေတာ္အမ်ားဆံုး ကိုးကားႏိုင္တာေတြက ရွာရတာလြယ္တဲ့ ယူအက္စ္နဲ႔ ယူေကက သုေတသနေတြသာ ျဖစ္တယ္။ ေဆးသုေတသနဆိုတလည္း တိုးတက္ေျပာင္းလဲေနတယ္။ ေဆးကုသနည္းေတြရဲ႕ လမ္းညႊန္ခ်က္က ေနရာေဒသအလိုက္ မတူတာလည္း ရွိတယ္။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္၊ တတ္ႏိုင္မႈနဲ႔ ထိေရာက္မႈ စတာေတြကို ၾကည့္ရပါတယ္။ အဲတာေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္က ျပည္တြင္းမွာ တကယ္ရွိေနတာေတြကို သိပ္သိခ်င္တယ္။ မေန႔ကပဲ တီဘီအေၾကာင္းမွာ ေျဖရေသးတယ္။ ကေလး ကာကြယ္ေဆးထိုးလမ္းညႊန္ကိုသိခ်င္လို႔ ဆရာတေယာက္ကို ေမးထားတာ အဲဒီဆရာက ေမ့ေနျပီနဲ႔တူတယ္။ မပို႔ေသးဘူး။

HIV ကို Pre-exposure Prophylaxis (PrEP) ပိုးနဲ႔ မေတြ႔ခင္ ေဆးၾကိဳတင္ေသာက္နည္းနဲ႔ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ လိုအပ္လို႔ ေသာက္ရတယ္လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ HIV သံသယရွိတဲ့ လိင္မႈျပဳမယ္ဆိုသူတိုင္း Truvada ေဆး ၂ ျပားကို ၂၄ နာရီ ၾကိဳတင္ ေသာက္ပါ။ တကယ္ပဲ အဲလို အမႈျပဳျပီးရင္ တရက္ ၁ လံုး၊ ၂ ရက္ဆက္ ေသာက္လိုက္ပါ။ ၃ လေနရင္ ေဆးစစ္ပါ။ Truvada ဟာ ေသာက္ေဆးျပားျဖစ္တယ္။ လူၾကီးေတြကို တေန႔မွာ Tenofovir (Viread) 300 mg နဲ႔ Emtricitabine (Emtriva) 200 mg ပါတဲ့ တြဲထားတဲ့ေဆးျဖစ္တယ္။ အစာနဲ႔ နီးနီးေဝးေဝး ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းရင္ ေဆးေလွွ်ာ့ရမယ္။ ေဆးဝါးေဗဒလို Nucleoside analog reverse transcriptase inhibitors (Nukes) ျဖစ္တယ္။ HIV ရဲ႕ RNA ကေန DNA ျဖစ္လာေအာင္ ကူညီေပးတဲ့ (အင္ဇိုင္းမ္) အေျပာင္းအလဲကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္ဟာ HIV ပိုးရဲ႕ Genetic code မ်ိဳးဗီဇ (ကုတ္) ကို ကူးစက္ခံရတဲ့ (ဆဲလ္) ရဲ႕ Genetic code မ်ိဳးဗီဇ (ကုတ္) ထဲကို မဝင္ႏိုင္ခင္ လုပ္ေပးတာ ျဖစ္တယ္။

Truvada ေဆးကို ၂ဝဝ၄ ကတည္းက ကူးစက္ခံထားရသူေတြအတြက္ အသိအမွတ္ျပဳထားခဲ့ပါတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးလူငယ္ေတြနဲ႔ Hepatitis B ဘီပိုးရွိေနသူေတြအတြက္ စမ္းသပ္မႈေတြ မစံုေသးပါ။ ေဆးမေပးခင္ CD4 Cell count နဲ႔ Viral load (ဗိုင္းရပ္စ္) အေရအတြက္၊ ေရာဂါလကၡဏာေတြကိုပါ သိရမယ္။ ဒီေဆးနဲ႔ တျခား (ARVs) ေတြနဲ႔ တြဲေသာက္သူေတြမွာ (ဗိုင္းရပ္စ္) အေရအတြက္ သိသိသာသာ ေလွ်ာ့လာတာတယ္။ CD4 cell counts တက္လာတယ္။

ဘယ္ ART/ARV ေဆးမဆို ေသာက္ခါစမွာ ေခါင္းကိုက္၊ ေသြးဖိအားတက္၊ ေနမေကာင္းသလို ခံစားရတာေတြ ျဖစ္တယ္။ ေဆးေသာက္တာ ၾကာရင္ေတာ့ ခံစားရတာေတြသက္သာလာမယ္။ Truvada ေဆးေၾကာင့္ ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ အနီျပင္ထြက္၊ အစားပ်က္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ လူေတြမွာ Creatinine နဲ႔ Transaminases (အင္ဇိုင္းမ္) ေတြတက္တာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းရင္ မ်ားေနတယ္။ ရိုးတြင္းျခင္ဆီအားနည္းေစႏိုင္ေသးလို႔ (ကယ္လ္စီယမ္) နဲ႔ ဗီတာမင္ (ဒီ) ေတြပါ ေသာက္တာ ေကာင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Lactic acid လဲတက္ႏိုင္တယ္။ အသည္းအဆီဖံုးတာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Lamivudine (Epivir, 3TC), Combivir, Trizivir or Epzicom ေဆးေတြနဲ႔ တြဲမေသာက္သင့္ဘူး။

အေမရိကန္ ဖက္ဒရယ္လမ္းညႊန္ကို ၁၄-၅-၂ဝ၁၄ ေန႔က ထုတ္ထားတာပါ။ Truvada ေဆးက ၉၂% ကာကြယ္တယ္။ (ေဂး) ေတြ၊ စအိုလမ္းသံုးသူေတြ ေန႔တိုင္းေသာက္ရတယ္။ ၃ လေနရင္ ေဆးစစ္ပါ။ ေယာက္်ားသံုး (ေလးတက္စ္ ကြန္ဒြမ္) သံုးရင္ ၈၅% ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။

1. Contraceptives for women with STI/HIV လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြနဲ႔ HIV ရွိ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ကိုယ္ဝန္တားနည္းမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/contraceptives-for-women-with-stihiv-hiv.html
2. HIV Acute infection ခ်က္ခ်င္းျဖစ္လာေသာ ကူးစက္ေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-acute-infection.html
3. HIV and AIDS by the Numbers http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-and-aids-by-numbers_30.html
4. HIV and AIDS drugs (1) ခုခံအားက်ေရာဂါ ေဆးေတြ (၁) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-and-aids-drugs-1.html
5. HIV and AIDS drugs (2) ခုခံအားက်ေရာဂါ ေဆးေတြ (၂) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-and-aids-drugs-2.html
6. HIV and AIDS http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-and-aids.html
7. HIV and Oral practice ပါးစပ္သံုးျပီး ဆက္ဆံတာနဲ႔ HIV http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-and-oral-practice.html
8. HIV as a weapon http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/hiv-as-weapon.html
9. HIV FAQ ေမးေလ့ရွိတဲ့ ေမးခြန္းမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-faq.html
10. HIV is evolving ေႏွးလာေနျပီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/hiv-is-evolving.html
11. HIV medicines Side effects (1) ART ေဆးေတြရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-medicines-side-effects-1-art.html
12. HIV Opportunistic infections အခြင့္ေကာင္းယူျပီး ကူးစက္လာတဲ့ ေရာဂါေတြ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-opportunistic-infections.html
13. HIV Prevention of mother-to-child transmission (PMTCT) မိခင္မွ ကေလးသို႔ HIV မကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္ေရး http://doctortintswe.blogspot.com/2016/09/hiv-prevention-of-mother-to-child.html
14. HIV Prevention ကာကြယ္ေဆး http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/hiv-prevention.html
15. HIV screening tests http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-screening-tests.html
16. HIV Sexual transmission လိင္ကတဆင့္ HIV ကူးစက္ျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-sexual-transmission-hiv.html
17. HIV Summary အတိုခ်ဳပ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-cd4-viral-load-and-art.html
18. HIV Tests (1) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-tests-1.html
19. HIV Tests (2) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-tests-2.html
20. HIV Tests (3) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-tests-3.html
21. HIV vaccine ကာကြယ္ေဆး http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-vaccine.html
22. HIV ပိုးရွိေနသူေတြကိုေပးေနတဲ့ Truvada ေဆးဟာ ကူးစက္ခံရႏိုင္ေျခ ၈၆% နည္းေစတယ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/hiv-truvada.html
23. HIV အတြက္ Truvada ေဆး http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/hiv-truvada.html
24. HIV ေဆးသစ္ Edurant ကို FDA က အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ျပီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-edurant-fda.html
25. HIV, CD4, Viral load and ART အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-cd4-viral-load-and-art.html
26. HIV/AIDS Myths and Facts http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hivaids-myths-and-facts.html
27. HIV: How it spreads ဘယ္လိုကူးစက္လဲ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-how-it-spreads.html
28. HIV-AIDS at glance http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/hiv-aids-at-glance.html
29. HIV-AIDS links in my new Blog
30. HIV-AIDS ရန္ကုန္ရွိ ေမးျမန္းေဆြးေႏြးနိုင္ေသာ၊ ေသြးစစ္ႏိုင္ေသာ လိပ္စာနွင့္ ဖုန္းနံပါတ္မ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2015/04/hiv-aids.html
31. How to live with HIV-positive person အတူေနမယ္ မကူးေစရ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/how-to-live-with-hiv-positive-person.html
32. Pregnancy and HIV http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/pregnancy-and-hiv-hiv_15.html
33. World AIDS Day ကမာၻ႔ (ေအ-အိုင္-ဒီ-အက္စ္) ေန႔ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/world-aids-day.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၇-၃-၂ဝ၁၇
၁-၁ဝ-၂ဝ၁၇

Plasma Donations from Recovered COVID-19 Patients ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္လူနာ ေသြးသြင္းကုသေပးေနျပီ

ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရျပီး ျပန္ေကာင္းလာသူရဲ႕ေသြးကို လိုအပ္တဲ့လူနာေတြကို သြင္းေပးကုသနည္းကို စမ္းသပ္ေနပါတယ္။ ေသြးထဲက ပလာစမာအရည္ကိုသြင္း...