Friday, April 21, 2017

Cold War Review စစ္ေအးကို စျမံဳ႕ျပန္ျခင္း

ဗံုးေတြရဲ႕ဖေအကိုတင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာအျဖစ္အပ်က္ကို စိတ္ဝင္စားၾကသူေတြ ပိုေတြ႔လာတယ္။ ေကာင္းတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားသတင္းတုန္းကေတာ့ မေကာင္းတဲ့ကြန္မင့္ေတြပါ ေတြ႔ရတယ္။ ဘေလာ့တယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ငယ္စဥ္က ေရဒီယိုနဲ႔ သတင္းစာထဲမွာ စစ္ေအးကာလအေၾကာင္းေတြ ေန႔တိုင္းပါခဲ့တယ္။ စစ္ေအးကာလကို ၁၉၄၇ ကေန ၁၉၉၁ အထိလို႔ သမိုင္းဆရာေတြက သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဆိုဗီယက္ယူနီယန္ဦးေဆာင္တဲ့ အေရွ႕အုပ္စုေခၚ ကြန္ျမဴနစ္ကမာၻၾကီးနဲ႔ အေနာက္အုပ္စုေခၚ အေမရိကန္ဦးေဆာင္တဲ့ အရင္းရွင္အုပ္စုတို႔ သူမႏိုင္ ငါမႏိုင္ စစ္မတိုက္ဘဲ ရင္ဆိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ စစ္လည္းခင္းပါတယ္။ အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားကြ်န္းစြယ္မွာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေသခဲ့တယ္။ ကိုရီးယားဟာ ၃၈ ဒီဂရီလတၲီက်ဳေနရာကေန ႏိုင္ငံႏွစ္ျခမ္းကြဲေနတာ အခုထိ။ ဗီယက္နမ္က ၁၇ ဒီဂရီ လတၲီက်ဳမွာ ေတာင္နဲ႔ ေျမာက္ခြဲခဲ့ရတာ ၁၉၅၄ ကေန ၁၉၇၆ အထိၾကာခဲ့တယ္။ ၁၉၄၉ မွာ အေရွ႕-အေနာက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ရတဲ့ ဂ်ာမဏီဟာ ၁၉၉ဝ ေရာက္မွ ျပန္ေပါင္းႏိုင္တယ္။ ဗီယက္နမ္မွာ ကြန္ျမဴနစ္ေတြကႏိုင္ျပီး၊ ဂ်ာမဏီမွာ အေနာက္အုပ္စုက ႏိုင္တယ္။

အေမရိကန္ကေန ၁၉၆၁ ခုႏွစ္မွာ ဝက္မ်ားပင္လယ္ေကြ႔စစ္ဆင္ေရးေခၚတဲ့ မေအာင္ျမင္တဲ့ ထိုးေဖါက္ဝင္ေရာက္မႈၾကီး လုပ္ခဲ့တယ္။ စီအိုင္ေအရဲ႕ ဆံုးရွံဳးမႈၾကီးေတြထဲက တခုျဖစ္တယ္။ ၁၉၆၂ ေအာက္တိုဘာ ၁၆ ရက္ကေန ၂၈ ရက္အထိ က်ဴးဘားဒံုးပ်ံအေရးအခင္းၾကီး သည္းထိတ္ရင္ဖိုျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေအာက္တိုဘာအေရးအခင္းလို႔ေခၚတယ္။ ဆိုဗီယက္ယူနီယန္ ျဖစ္ေပၚတာကို ေအာက္တိုဘာေတာ္လွန္ေရး (၁၉၁၇) လို႔ေခၚတယ္။ က်ဴးဘားေတာ္လွန္ေရးက ၁၉၅၉ မွာ ျဖစ္တယ္။ ဖေလာ္ရီဒါနဲ႔ မိုင္ ၉ဝ သာေဝးတဲ့ က်ဴးဘားမွာ ဆိုဗီယက္ကေန တိုက္ခ်င္းပစ္ဒံုးပ်ံေတြ ခ်ထားတာကေန စျဖစ္တယ္။ စစ္ေအးကာလရဲ႕ အထြတ္အထိပ္ေရာက္ေနခ်ိန္ျဖစ္တယ္။

ဆိုဗီယက္ယူနီယန္ေခါင္းေဆာင္က နီကီတာ ခရူးခ်က္ဖ္ျဖစ္ျပီး အေမရိကန္သမတက ဂြ်န္အက္ဖ္ကေနဒီ ျဖစ္တယ္။ ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးသန္႔က ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေပးခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးက ခ်ထားျပီးျဖစ္တဲ့ ဒံုးပ်ံေတြကို ဖယ္ရွားေပးခဲ့တယ္။ က်ဴးဘားကေန ဖယ္ရွားတာက လူသိထင္ရွားျဖစ္ေပမယ့္ အေမရိကန္က ဖယ္ရွားတာက တိတ္တဆိတ္သာျဖစ္တယ္။ ၂ဝ-၁၁-၁၉၆၂ ေန႔မွာ အေမရိကန္က ပိတ္ဆို႔ထားတာကို ဖယ္ရွားေပးတယ္။ အီတလီနဲ႔ တူရကီမွာ ဂ်ဴပီတာတိုက္ခ်င္းပစ္ဒံုးပ်ံေတြကိုလည္း ဖယ္ရွားေပးရတယ္။

စစ္ေအးကာလမွာ အေမရိကန္စီအိုင္ေအနဲ႔ ဆိုဗီယက္ေကဂ်ီဘီတို႔ သူလွ်ိဳလုပ္ငန္းၾကီးမွာ အားျပိဳင္ခဲ့ၾကတယ္။ ဝါဒျဖန္ခ်ိေရး ယႏၲယားၾကီး အလြန္႔လြန္ၾကီးမားတယ္။ ေငြေတြ ေသာက္ေသာက္လဲ သံုးစြဲခဲ့တယ္။ အဲတာေၾကာင့္လည္း ျမန္မာျပည္က လူေတြအေပၚ အမ်ားၾကီးသက္ေရာက္တယ္။ လက္ဝဲကသာခဲ့တယ္။ ဖတ္စရာစာမွန္သမွ် လက္ဝဲစာသာရွိတယ္။ ေျပာရင္၊ ေရးရင္၊ ကဗ်ာစပ္ရင္ လက္ဝဲမဟုတ္သူ လူမထင္ခဲ့ပါ။ ၁၉၆၂ မွာ စစ္အာဏာသိမ္းတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းက လက္ဝဲဆန္တဲ့ ဆိုရွယ္လစ္အဖံုးကပ္တယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာ ကြန္ျမဴနစ္ကမာၻၾကီးထဲမွာ ေျပာင္းဆန္ကုန္တယ္။ အိုင္ဒီေယာ္ေလာ္ဂ်ီေခၚ အယူအဆကြဲကုန္ၾကတယ္။ တစတစနဲ႔ ျပိဳကြဲက်ဆင္းတယ္။ လက္ရွိမွာ က်ဴးဘား၊ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ ဗီယက္နမ္၊ တရုပ္နဲ႔ လာအိုသာက်န္တယ္။ အဲတာလည္း ဗီယက္နမ္နဲ႔ တရုပ္တို႔က နာမည္သာကြန္ျမဴနစ္ပါ။ ေျမာက္ကိုရီးယားကလည္း မ်ိဳးဆက္အာဏာရွင္။ က်ဴးဘားက ကက္စထိုကေတာ့ ေသတဲ့အထိမေျပာင္းလဲသူလို႔ မွတ္တမ္းတင္ရမွာပါ။ က်ဴးဘားနဲ႔ အေမရိကန္တို႔ဟာ တေစာင္းေစးနဲ႔ မ်က္ေခ်းလိုေနခဲ့ၾကတာကေန ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ မတ္လထဲမွာ အုိဘားမား က်ဴးဘားကိုသြားလည္ျပီး တခန္းရပ္သြားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စီအိုင္ေအေရာ နာမည္ေျပာင္းထားတဲ့ ေကဂ်ီဘီေတြက လက္သြက္ၾကဆဲပါ။ ေကဂ်ီဘီဆရာၾကီးက သမတျဖစ္တာ သံုးခါရွိျပီ။

ကေန႔လူရြယ္ေတြ ဖက္အစံုကေန သိၾကျမင္ၾကေစခ်င္တယ္။ ေဟာလီဝုဒ္ရုပ္ရွင္လည္းၾကည့္ပါ။ သမိုင္းမွန္ေတြလည္း ဖတ္ပါ။ ၾကည္ၾကည္လင္လင္ ျမင္တတ္ေစခ်င္ပါတယ္။ က်ဴးဘားေတာ္လွန္ေရးမွာ နာမည္ၾကီးခဲ့တဲ့ ေခ်ေဂြဗားရားပံုပါ တီရွပ္ကို ဝတ္ၾကတယ္။ သူတို႔တေတြ စစ္ေအးကိုသိၾကသလား မေျပာတတ္ပါ။ ကိုယ္စီးေနတဲ့ျမင္း အထီးအမသိပါလို႔ ဆံုးမစကားရွိတယ္။ သိျပီးမွ လိုက္ခ်င္တာလိုက္ပါ။ သမိုင္းေတာ့ သိရပါမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္၏ ေကာင္းကြက္ကိုရွာျခင္း

လုပ္သားျပည္သူႏွင့္ ဦးၾကီးဟု အေခၚခံရသူမ်ား၏ စကားဝိုင္းမွာ ေျပာၾကတယ္။ လုပ္သားျပည္သူ- အဲဒါ ငစိန္နဲ႔ မီးဒုန္းေခတ္ ဦးၾကီး - ဆန္တျပည္ ၆၅ ျပ...