Wednesday, November 25, 2015

Myanmar History ျမန္မာ့သမိုင္း (၂)

ျဗိတိသွ်လက္ေအာက္ကျမန္မာျပည္ (၁၈၈၅-၁၉၄၈)
၁၈၆၉ မွာ ဆူးအက္တူးေျမာင္းဖြင့္လာေတာ့ ျမန္မာျပည္ကဆန္စပါးကို ပိုျပီးစိုက္ပ်ိဳးခ်င္လာတယ္။ ဧရာဝတီ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚ ေဒသကို အဓိကထားတယ္။ စိုက္ဧက ၆ ေသာင္းကေန ၁ဝ သန္းအထိရွိလာတယ္။ ျဗိတိသ်ွေတြက အိႏၵိယ ႏိုင္ငံသားေတြကို ေခၚသြင္းတယ္။ ေတာင္ပိုင္း ခ်စ္တီးယားေတြက ေငြေခ်းစားသူေတြျဖစ္လာတယ္။ ဆန္စပါးေစ်းကြက္ကို တရုပ္နဲ႔ အိႏၵိယသားေတြက အုပ္စီးထားတယ္။ ျမန္မာေတာင္သူေတြ ဆင္းရဲတြင္း နက္သထက္နက္လာၾကတယ္။

အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္ တက္ၾကြလာတယ္။ ၁၉ဝ၆ မွာ (YMBA) ဗုဒၡဘာသာ ကလ်ာဏယူဝအသင္းေတြ ေပၚလာတယ္။ အစိုးရဆန္႔က်င္ေရး မဟုတ္ေသးပါ။ ၁၉၂ဝ ရန္ကုန္ေကာလိပ္ကို တကၠသိုလ္အဆင့္ျမွင့္ဖို႔ တကၠသိုလ္အက္ဥပေဒ လုပ္လာတယ္။ ျမန္မာစစ္စစ္ေတြကို ေဘးဖယ္ထာတဲ့ဥပေဒျဖစ္တယ္။ ေက်ာင္းသားေတြဆႏၵျပၾကတယ္။ ျပင္ေပးရတယ္။ YMBA ကေနေက်ာင္းေတြထူေထာင္တယ္။ အမ်ိဳးသားေက်ာင္းေတြလို႔ တြင္လာတယ္။

၁၉၃ဝ ေက်ာ္လာလေတြမွာ လယ္သမားေတြကို ဆရာစံေခါင္းေဆာင္ျပီး သူပုန္ထတယ္။ ျဗိတိသွ်ေတြက အိႏၵိယစစ္သားနဲ႔ ရဲသားေတြနဲ႔ ၂ ႏွစ္ၾကာႏွိမ္နင္းတယ္။ ၁၉၃၆ မွာ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြထပ္ျပီးဆႏၵျပၾကတယ္။ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ ကိုေအာင္ဆန္းနဲ႔ ကိုႏုတို႔ေပၚထြက္လာတယ္။ သခင္လႈပ္ရွားမႈထဲပါလာၾကတယ္။ ၁၉၃၇ မွာ ျမန္မာျပည္ကို အိႏၵိယကေန ခြဲထုတ္လိုက္တယ္။

၁၉၃၉ မွာ ဒုတိယကမာၻစစ္ျဖစ္လာတယ္။ ေအာင္ဆန္းက အကူအညီရွာဖို႔ တရုပ္ျပည္ထြက္သြားတယ္။ ဂ်ပန္နဲ႔ေတြ႔ျပီး ရဲေဘာ္သံုးက်ိတ္ စစ္ပညာသြားသင္ၾကတယ္။ ၁၉၄၁ ဒီဇဘၤာမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ကိုေရာက္ျပီး ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (ဘီအိုင္ေအ) ကို ဖြဲ႔လိုက္တယ္။ အဂၤလိပ္ဆုတ္ခြါျပီး ဂ်ပန္ျမန္မာျပည္ကိုအူပ္စိုးတယ္။ ၁၉၃၇ အေျခခံ ဥပေဒအရ ေဒါက္တာဘေမာ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာတယ္။ သခင္ႏုေရာ သခင္ေအာင္ဆန္းပါအစိုးရထဲမွာပါတယ္။ ၁၉၄၃ မွာ ဂ်ပန္က ျမန္မာျပည္ကို လြတ္လပ္ေရးေပးတယ္လို႔ေၾကညာတယ္။ ေအာင္ဆန္းဟာ မဟာမိတ္ပ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ေမာင့္ဘက္တန္နဲ႔ လိႈ႕ဝွက္ဆက္သြယ္တယ္။ ၁၉၄၅ မတ္လမွာ အဂၤလိပ္နဲ႔ျပန္ေပါင္းျပီး ဂ်ပန္ကိုေတာ္လွန္တယ္။ သူ႔တပ္ကို ဗမာကာကြယ္ေရးတပ္လို႔ နာမည္ေျပာင္းရတယ္။ စစ္တြင္းမွာပဲ ဖဆပလကို ဖြဲ႔ထားတယ္။ ၁၉၄၅ ေမလမွာ ဂ်ပန္ေတြဆုတ္ခြါျပီး၊ အဂၤလိပ္ေတြျပန္ဝင္လာတယ္။

လြတ္လပ္ေရးရျပီး ၁၉၄၈-၁၉၆၂
ကြန္ျမဴနစ္ေတြ ေတာခိုျပီး လက္နက္ကိုင္ပုန္ကန္တယ္။ ကရင္ကစျပီး တိုင္းရင္းသားေတြအားလံုးလက္နက္ကိုင္တယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္တယ္။ ကေန႔အထိ မျပီးေသးပါ။ ၁၉၄၉ မွ တရုပ္ဖက္ကေနေျပးဝင္လာတဲ့ တရုပ္ျဖဴေတြကို တိုက္ထုတ္ရတယ္။ ၁၉၅၈ မွာ ဖဆပလ ၂ ျခမ္းကြဲတယ္။ ဦးႏုက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းကို အာဏာလႊဲတယ္။ ၁၉၆ဝ မွာ ဦးႏုအစိုးရ ျပန္တက္လာတယ္။

၁၉၆၂-၁၉၈၈ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္
၂-၃-၁၉၆၂ မွာ ဗခကေနဝင္းကစစ္အာဏာသိမ္းတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီအစိုးရတက္လာတယ္။ ၁၉၇၂ ဧျပီမွာ ဗခကေနဝင္းနဲ႔ စစ္အရာရွိေတြ စစ္ယူနီေဖါင္းခြ်န္ျပီး မဆလပါတီနာမည္နဲ႔ဆက္အုပ္ခ်ဳပ္တယ္။ ၁၉၇၄ ကစျပီး တပါတီစနစ္ဖြဲ႔စည္းပံုအရ အရပ္သား မဆလ ပါတီအစိုးရေတြကအုပ္ခ်ဳပ္တယ္။ ၁၉၈၇ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ LDC အဆင့္ ႏိုင္ငံျဖစ္လာတယ္ ကေန႔အထိျဖစ္ဆဲပဲ။ ၁၉၈၈ မတ္လကစျပီး ေက်ာင္းသားေတြစတင္တဲ့ ျပည္လံုးကြ်တ္ ဆႏၵျပပြဲေတြ ျဖစ္တယ္။ ဦးေနဝင္းအပါအဝင္ မဆလပါတီ သမတ ၃ ဆက္ေျပာင္းျပီး ေနာက္ဆံုး ၁၈-၉-၁၉၈၈ မွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းျပန္တယ္။

၁၉၈၈ မွယေန႔အထိ
ဗခကေစာေမာင္ဦးေဆာင္တဲ့ နဝတ စစ္အစိုးရတက္လာတယ္။ ၁၉၉ဝ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပမယ့္ အာဏာလႊဲမေပးပဲ စစ္တပ္ကသာ ဆက္အုပ္ခ်ဳပ္တယ္။ သူ႔ေနာက္ ဗခမကသန္းေရႊ အုပ္စိုးတယ္။ နအဖ အမည္ေျပာင္းတယ္။ ၂ဝ၁ဝ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ သူ႔လူေတြက အရပ္ဝတ္နဲ႔ဆက္အုပ္ခ်ဳပ္တယ္။ ၂ဝ၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD ပါလာတယ္။ ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD က အျပတ္အသတ္အႏိုင္ရလိုက္တယ္။

နိဂံုး
• ပုဂံအင္ပါယာကို တရုပ္ျပည္ကမြန္ဂိုေတြက ဖ်က္ဆီးခဲ့တယ္။
• အင္းဝဟာ မြန္-ျမန္မာ အႏွစ္ (၄ဝ) စစ္ေၾကာင့္ အားအင္ကုန္ခမ္းျပီး ပ်က္စီးရတယ္။
• ေတာင္ငူအင္ပါယာဟာ ဘုန္းတန္ခိုးၾကီးတဲ့မင္းနတ္ရြာစံျပီး ပ်က္စီးသြားတယ္။
• ကုန္ေဘာင္မင္းဆက္ဟာ နန္တြင္းေရးအျပင္ ညံ့ဖ်င္းတဲ့မင္းနဲ႔ အေပါင္းပါေတြအုပ္စိုးခ်ိန္မွာ ကြ်န္ဘဝေရာက္ခဲ့ရတယ္။
• လြတ္လပ္ေရးရေပမယ့္ ျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ည့ံဖ်င္းေၾကာင့္ အစစဆုတ္ယုတ္က်ဆင္းခဲ့ရတယ္။
 • တေရြ႕ေရြ႕ေျပာင္းလဲျဖစ္စဥ္ရဲ႕ အဆင့္ၾကီးတခုကိုေတာ့ ေက်ာ္လႊားခဲ့ပါျပီ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၄-၂ဝ၁၅

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

လက္ေရးနဲ႔ကဗ်ာ

၁။ ပံုပါလက္ေရးက ဆရာ့လက္ေရးလား ဆရာမေငြတာရီလက္ေရးလား ဆရာ ကြ်န္ေတာ္ မေရးပါ။ ေငြတာရီလက္ေရး။ ၂။ ဆရာ့စာေလးေရာကဗ်ာေလးေရာ Share ထားပါတယ္ဆရာ ငယ...