Monday, November 30, 2015

Urinary Tract Infection (2) ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္း (၂)


ဆီးလမ္းေၾကာင္းဆိုတဲ့ ေက်ာက္ကပ္၊ ဆီးထြက္ျပြန္၊ ဆီးအိမ္ နဲ႔ ဆီးသြားျပြန္ တေနရာရာမွာ ေရာဂါပိုးဝင္တာ ခံၾကရတယ္။ ဆီးအိမ္မွာျဖစ္တာက သိပ္မဆိုးပါ။ ခ်က္ခ်င္းကုရင္ ေကာင္းသြားမယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္အထိ ပိုးေရာက္သြားႏိုင္တယ္။ ဒါဆိုရင္ ဆိုးတယ္။

ဆီးအိမ္ပိုးဝင္ျခင္း လကၡဏာမ်ား
• ဆီးသြားတိုင္း ပူျပီး နာမယ္။
• ဆီးခဏခဏသြားခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေနမယ္။
• ဆီးစပ္ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းေနရာက နာမယ္။
• ဆီးထဲ အနယ္ပါမယ္။ ဆီးနံ႔ဆိုးတယ္။
• ဆီးထဲ ေသြးလဲပါတတ္တယ္။
• တခ်ိဳ႕မွာ အဲလိုဟာေတြ မခံစားရဘူး။

ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္း လကၡဏာမ်ား
• ေက်ာက္ကပ္တည္ရာ ေနာက္ေက်ာ ဘယ္-ညာ ျဖစ္တဲ့ဘက္မွာနာမယ္။
• ကိုယ္ပူမယ္။ ခ်မ္းမယ္။
• ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္မယ္။
• ဆီးစစ္မွ ပိုး (ျပည္-ဆဲလ္) ေတြ႔ျပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြ မခံစားရတာလဲ ရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနရင္ေတာ့ ေဆးကုမွ ေကာင္းတယ္။ ကေလးေတြကိုလဲ ေဆးကုရမယ္။

ဆရာဝန္ျပဘို႔ မလြဲမေသြလိုသူေတြ
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊
• အသက္ၾကီးသူ၊
• ဆီးခ်ိဳရွိသူ၊
• ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိထားသူ၊
• ခုခံအား မေကာင္းသူ။

တျခားေရာဂါေတြလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• (STD) လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ဥပမာ -
၁။ Chlamydia (ကလာမိုင္ဒီယား)၊
၂။ Gonorrhea (ဂႏိုရီးယား)၊
၃။ Trichomoniasis (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္)၊

တိတ္တိတ္ေလး ေနာက္ဆက္ျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြရွိတယ္။
• ဆီးအိမ္ကေန ေက်ာက္ကပ္ဆီေရာက္ႏိုင္တယ္။ တဖက္ထဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ဖက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ ပိုးဝင္တာခံရမယ္။
• ေက်ာက္ကပ္ကို အလုပ္ဆက္မလုပ္ႏိုင္ေစတာအထိ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
• အစကတည္းက ေက်ာက္ကပ္ သိပ္မေကာင္းသူဆိုရင္ ပိုဆိုးေစမယ္။
• ရွားရွားပါးပါး ပိုးက ေသြးထဲေရာက္ရင္ တျခားေနရာေတြအထိ ပိုးေရာက္ကုန္မယ္။

ဘယ္ကေနစသလဲ
• အူေတြထဲမွာနဲ႔ မ်ိဳးပြါးလမ္းေၾကာင္းထဲမွာ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြရွိေနၾကတယ္။
• တကယ္ေတာ့ ဆီးဆိုတာ မေကာင္းေပမဲ့ က်န္းမာေနရင္ ပိုးေတြရွိမေနပါ။
• E. coli ပိုးကေနျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အမွတ္မထင္ ေရာက္လာတယ္လို႔ ေျပာရမယ္။
• ဆီးလမ္းအဝကေန အထက္တက္မယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဆီးသြားလမ္းတိုၾကလို႔ ပိုအျဖစ္မ်ားၾကတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားသူေတြ
• လိင္ဆက္ဆံမႈ ျဖစ္ႏိုင္-ျဖစ္ေနသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊
• ေရ-အရည္ေသာက္နည္းသူမ်ား၊
• ေရစိမ္ျပီး ခဏခဏခ်ိဳးသူမ်ား၊
• ဆီးသြားခ်င္ေပမဲ့ မသြားေသးဘဲ ေအာင့္ထားသူမ်ား၊
• ေက်ာက္ကပ္မွာ ေက်ာက္ရွိေနသူမ်ား။

ေရာဂါေသျခာေအာင္လုပ္ျခင္း
• Urinalysis ဆီးစစ္ျခင္း၊ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြ ပါေန-မေန စစ္မယ္။
• ဆီးထဲမွာ ေသြးျဖဴဥနဲ႔ ေသြးနီဥေတြကိုလဲ ေရတြက္မယ္။
• Dipstick test နည္းနဲ႔စစ္တာျမန္တယ္။
• (ဗက္တီးရီးယား) အမ်ိဳးအစားလဲ ခြဲဘို႔လိုရင္လုပ္တယ္။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ဆီးခ်ိဳ
• ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။
• ခုခံအားလဲ နည္းေနတာရယ္ သၾကားဓါတ္ေၾကာင့္ ပိုးေတြပိုျပီး ပြါးလြယ္တာရယ္ေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ဆီးအိမ္သြား အာရံုေၾကာလဲ သိပ္မေကာင္းေနတာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေယာက္်ားေတြ ဆီးေအာင့္ျခင္း
အျဖစ္နည္းတယ္။ ျဖစ္ရင္ တျခားအခံ က်န္းမာေရးအေျခအေနတခုခု ရွိေနႏိုင္တယ္။ ဥပမာ ေက်ာက္ကပ္-ေက်ာက္၊ ဆီးအက်ိတ္ ၾကီးေနျခင္း၊ STDs လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ။

Honeymoon Cystitis မဂၤလာဦး ဆီးေအာင့္ျခင္း
• အျဖစ္မ်ားတယ္။
• ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြကို ေနရာေျပာင္းပို႔ေပးသလိုျဖစ္ေစတယ္။
• တကယ္ေတာ့ မဂၤလာဦးမွာသာ ျဖစ္တာ မဟုတ္ပါ။ အိမ္ေထာင္မျပဳေသးဘဲ ဆက္ဆံမႈ စျပဳသူေတြလဲ ျဖစ္သလို ကေလးအေမ ျဖစ္ျပီးမွလဲ ျဖစ္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္တားဘို႔သံုးရတဲ့ Diaphragm သားအိမ္ဝအဖံုး သံုးသူေတြလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ဘယ္လိုကုမလဲ
• ပဋိဇီဝေဆးနဲ႔ ေပ်ာက္တယ္။
• ေရ-အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။
• ဆီးသြားခ်င္ရင္ ေအာင့္မထားပါနဲ႔။
• ေက်ာက္ကပ္ ပိုးဝင္တာကို ဆိုးမွသာ ပဋိဇီဝထိုးေဆးလိုမယ္။
• ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနရင္ -
၁။ ပဋိဇီဝေဆးနည္းနည္းကို ၾကာရွည္ေသာက္ပါ။
၂။ လိင္ဆက္ဆံျပီးတိုင္း ပဋိဇီဝေဆးတၾကိမ္ေသာက္ပါ။
၃။ ဆီးေအာင့္တယ္ထင္တာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း ပဋိဇီဝေဆး ေသာက္လိုက္ပါ။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္
• ေက်ာက္ကပ္အထိပိုးဝင္တာ ျဖစ္လြယ္တယ္။
• ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ၾကီးလာတဲ့သားအိမ္က ဆီးလမ္းကို ဖိေနလို႔ ဆီးကို ေအာင့္ထား၊ ေအာင္းထားသလိုျဖစ္ေနေစတယ္။

ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ ေသြးဆံုးျခင္း
• ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာ (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္း နည္းလာတယ္။ ဆီးအိမ္ နဲ႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကို ပိုးဝင္လြယ္ေစမယ္။
• အသက္ၾကီးသူေတြ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ခံစားရတာ ျဖစ္ေနၾကနဲ႔ မတူတတ္ဘူး။ ကေရာင္ေျခာက္ျခားျဖစ္တာ၊ စိတ္ကေရာက္ကယက္ ျဖစ္တာ ဆိုရင္ ဆီးကိုစစ္ဘို႔မေမ့ရပါ။

ေဆးရံုလူနာ
• ေရာဂါတခုခုနဲ႔ ေဆးရံုတက္ေနရရင္ ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးပိုက္တပ္ထားရရင္ ေသျခာေပါက္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကေလးငယ္ငယ္ေလးေတြ
• မေျပာတတ္လို႔ ဒါေတြျဖစ္ေနရင္ သတိျပဳပါ -
• ဘာလို႔မွန္မသိဘဲ ကိုယ္ပူမယ္၊
• ဆီးအနံ႔မေကာင္းျဖစ္မယ္၊
• အစားပ်က္မယ္၊ အန္မယ္၊
• အမူအယာ တမ်ိဳးျဖစ္မယ္။
• အသက္ ၁၁ ႏွစ္သမီးေတြ ၃% ၁၁ ႏွစ္သားေတြ ၁% မွာ ဆီးလမ္း ပိုးဝင္တယ္။
• အိမ္သာထဲမွာ ၾကာေနရင္ သတိထားၾကည့္ပါ။
• တခ်ိဳ႕ကေလးေတြမ်ာ ေမြးရာပါ ဆီးလမ္းအားနည္းခ်က္ ရွိေနႏိုင္တယ္။
• ေရအိမ္သြားနည္း သင္ထားေပးပါ။

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ
• ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ၊
• လိင္ကိစၥ မတိုင္ခင္နဲ႔ ျပီးတိုင္းမွာ ဆီးသြားပါ၊
• သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရာမွာ လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဘက္ဆီသာ တလမ္းသြားလုပ္ပါ၊
• မိန္းမကိုယ္သန္႔ရွင္းေရး ေဆးရည္ေတြ မသံုးပါနဲ႔။
• ေရခ်ိဳးရင္ ေၾကြကန္ထဲ စိမ္မခ်ိဳးဘဲ အထက္ကေန မိုးရြာသလို က်ေနတဲ့ ေရခ်ိဳးနည္း လုပ္ပါ။

Cranberry (ခရင္ဘယ္ရီ) သီး
ဆီးေအာင့္သူမ်ားအတြက္ အလြန္ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ကာကြယ္ရာမွာသာ ေကာင္းတယ္ ျဖစ္ေနတာကိုေတာ့ ေပ်ာက္ေအာင္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါ။ အရြယ္လတ္ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ပိုသင့္တယ္။ ေဆးလံုး-ေဆးေတာင့္လုပ္ ေရာင္းတာလဲ ရွိတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

ဖူးပြင့္ၾကတဲ့ ပန္းမာလာ သင္းရနံ႔ကျဖာ

ဆရာ ရနံ့ နဲ႔ အနံ့ကို ဘယ္လိုသုံးပါလဲ ရွင္းျပေပးပါ။ ရနံ႔ထံုသင္းလို႔ ကဝိဓဇသတ္ပံုက်မ္းမွာပါတယ္။ အနံ႔ကေတာ့ အ ထည့္လို႔ နာမ္စာလံုးျဖစ္လာတဲ့ အနံ...