ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Saturday, December 17, 2016

Marvelon (မာဗယ္လြန္) တားေဆး

အရင္လည္းတင္ခဲ့တာ ၂-၃ ခါရွိျပီ။ ေနာက္ဆံုးတင္ထားတာက ၾသဂုတ္လ (၁၂) ရက္ေန႔က။ ကြန္မင့္မွာ ေမးလာလို႔ ႏိုတီဖီေကူရွင္း ေပၚလာတယ္။ ေမးထားတာေတြပါေတြ႔တယ္။ ေမးနည္းစည္းကမ္းအရမဟုတ္လို႔ မေျဖခဲ့ပါ။ ေဆာရီး။ ေမးနည္းအတိုင္းေမးၾကသူေတြကိုေတာ့ ခဏခဏေျဖရတယ္။ ဒီကေန႔ပဲ ေဆးလံုးအမွတ္စဥ္ေက်ာ္သြားလို႔ေမးတယ္။ 

Yee Soe ေဆးေသာက္ဖို႔ေမ့တာမဟုတ္ပဲ နံပါတ္စဥ္မွားေသာက္မိတာပါဘယ္။ လိုဆက္ေသာက္ရမလဲ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ အဲလိုမွားေသာက္မိတာက ကေလးရနိုင္ပါလားရွင္။
မမမ မမမ သမီးကတစ္ရက္ေသာက္ဖို႔ေမ့သြားတယ္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ။
Khin Lei Swe ဟုတ္တယ္ဆရာ ၈ လေလာက္ဆက္တိုက္ေသာက္တယ္။ ခုထိ ကေလးလုိခ်င္တာ မရေသးပါ။
Mya Yeik Htin ၃ လခံတားေဆးေတြက site effect ရွိလားဆရာ။ တစ္ႀကိမ္ (တၾကိမ္) ထိုးဖူးပါတယ္။ မဂၤလာေဆာင္ခါနီးေလာက္က အခုေနာက္ပိုင္းဆက္ထိုးဖို႔ အဆင္ေျပလားဆရာ။ အိမ္ေထာင္သက္ ၂ ႏွစ္ေလာက္မွ ကေလးယူခ်င္လို႔ပါ။
Wa Na Hein Oo အေရးေပၚတားေဆး ec2 က တလ၂ခါေလာက္ ေသာက္ဖစ္ (ျဖစ္) တယ္။ ေသာက္တာ ခနခနဖစ္ (ခဏခဏျဖစ္) လာရင္ တားေပးတဲ့ အက်ိဳးမသက္ေရာက္ေတာ့ဖူးလား သိခ်င္လို႔ပါ။

(မာဗယ္လြန္) ကိုယ္ဝန္တားေဆးထဲမွာ Estrogen နဲ႔ Progestin ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးပါတယ္။ ၂၁ လံုးပါကပ္နဲ႔ ၏၂၈ လံုးပါတာရွိတယ္။ Marvelon 21 ထဲမွာ Desogestrel 0.15 mg နဲ႔ Ethinyl estradiol 0.03 mg ပါတယ္။ အိႏၵိယမွာ လူအမ်ားသံုး Mala-D (Levonorgestrel-0.15 mg + Ethinyl oestradiol 0.03mg) နဲ႔တူတယ္။ Marvelon 28 ထဲမွာ အဲဒါေတြအျပင္ Hydroxypropyl methylcellulose, Indigotine blue, Iron oxide, Lactose, Magnesium stearate, Polyethylene glycol, Starch, Titanium dioxide နဲ႔ Talc ေတြပါတဲ့ ေဆး ၇ လံုးပါတယ္။

ရာသီစလာတဲ့ေန႔ကို ပဌမေန႔အျဖစ္မွတ္ျပီး၊ ေဆးစေသာက္ပါ။ ေန႔စဥ္ ၁ လံုးက်၊ ျဖစ္ႏိုင္သ၍ ေဆးေသာက္ခ်ိန္မွန္ပါေစ။ 
ေဆးေသာက္ေနၾကရက္ဆိုတာ မွတ္ရတာလြယ္ေအာင္ ကို္ယ့္ဖါသာ အက်င့္လုပ္ထားတာကိုဆိုလိုတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ တနဂၤေႏြမွာ စေသာက္ၾကေလ့ရွိတယ္။ တရက္ေဆးသာက္ဘို႔ ေမ့ရင္ ေနာက္ေန႔မွာ ၂ လံုးတြဲေသာက္ပါ။ ရာသီလာျပီး ဒုတိယပတ္အတြင္းမွာ ေဆးေသာက္ဘို႔ ၂ ရက္ေမ့သြားရင္ ၂ လံုးတြဲေသာက္ျပီး၊ အရံအတားနည္း တခုခု ဥပမာ (ကြန္ဒြမ္) သံုးတာနဲ႔ သုက္ပိုးေသေဆးသံုးတာကို ၇ ရက္ၾကာလုပ္ပါ။ ရာသီလာျပီး တတိယပတ္အတြင္းမွာ ေဆးေသာက္ဘို႔ ၂ ရက္ ေမ့သြားရင္ ေဆးစေသာက္ေနၾကရက္အထိ တရက္ ၁ လံုး ေသာက္ျပီးေနာက္၊ ေဆးကပ္သစ္ စေသာက္ပါ။ တကယ္လို႔ တတိယပတ္မွာ ေဆးေသာက္ဘို႔ ၂ ရက္ဆက္ေမ့သြားရင္ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္ရက္သတၲပတ္မွာျဖစ္ျဖစ္ ေဆးေသာက္တာ ၃ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္ ၃ ရက္မက ေမ့သြားရင္ က်န္တဲ့ေဆးကပ္ကိုဆက္မေသာက္ဘဲ၊ ေဆးကပ္သစ္ စေသာက္ပါ။ တျပိဳင္တည္းမွာ ၇ ရက္တာ အရံတားနည္းတခုခုသံုးပါ။ အဲဒီလမွာ ရာသီ မလာဘဲေနတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ ရာသီမလာတာ ၂ လ ျဖစ္လာရင္ ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိစစ္ပါ။ တားေဆးေတြမွာ အေရာင္တူရင္ ေဆးလည္းတူပါတယ္။ 

ေဆးကို (အလားဂ်စ္) ျဖစ္သူ၊ ကိုယ္ဝန္ရွိေနသူ၊ အသည္းေရာဂါရွိေနသူ၊ မ်က္စိ ေသြးေၾကာေရာဂါရွိသူ၊ ႏွလံုး (အတက္) ရဘူးသူ၊ အီစထိုဂ်င္သက္ေရာက္မႈရွိတဲ့ ဥပမာ ရင္သားကင္ဆာရွိသူ၊ ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါရွိသူ၊ အသည္းကင္ဆာ၊ ႏွလံုး-ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာပိတ္ဘူးသူ၊ မိုင္ဂရင္းေရာဂါရွိသူ၊ သရက္ရြက္ေရာင္ေနသူ၊ အသည္းေရာင္ အသားဝါရွိေနသူ၊ ေမြးလမ္းကေနေသြးဆင္းတာ အေၾကာင္းရွာမရသူေတြ ဒီေဆးမေသာက္သင့္ပါ။ ဝမ္းေလွ်ာေနတာ၊ အန္တာ၊ ပိုးေသေဆးေသာက္ထားရင္ ေဆးထိေရာက္မႈကို သက္ေရာက္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္သိပ္မ်ားသူေတြမွာလဲ ထိေရာက္မႈနည္းႏိုင္တယ္။ ေဆးေသာက္ဘူးကာစ ၃ လေလာက္မွာ ၾကားရက္ေသြးဆင္းတာ၊ ဗိုက္ေအာင့္တာ၊ ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈ ပိုခံရတတ္တယ္။

ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈမ်ား = ရင္သား ၾကီး-တင္း-နာ၊ ႏို႔ရည္ထြက္၊ ဗဂ်ိဳင္းနားစို၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္၊ စိတ္က်၊ စိတ္မူေျပာင္း၊ စိတ္ကမခိုင္းလဲကိုယ္လႈတ္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ပ်ိဳ႕၊ အန္၊ ကိုယ္ေရာင္၊ ေခါင္းကိုက္၊ မ်က္ကပ္မွန္ အဆင္မေျပျဖစ္၊ အသားဝါ၊ ရာသီမမွန္၊ ေသြးဖိအားတက္၊ ဆီးခ်ိဳတက္၊ အေရျပားအနီျပင္ထြက္၊ ဗဂ်ိဳင္းနားပိုးဝင္။ တားေဆးကို ပဌမဆံုးေသာက္သူဆိုရင္ ရာသီစလာတဲ့ေန႔ကေန စေသာက္ရင္ တလလံုးအတြက္ ကာကြယ္မႈရမယ္။ ရာသီရပ္ျပီးမွ စေသာက္ရင္ေတာ့ ေဆးေသာက္စ ၇ ရက္အတြင္း စိတ္မခ်ရေသးပါ။ အတူမေနတာ ဒါမွမဟုတ္ ကြန္ဒြမ္ သံုးရမယ္။

ကိုယ္ဝန္တား ေဟာ္မုန္းပါ စားေဆးေသာက္တာ ရပ္လိုက္တဲ့ေနာက္ ဘယ္ေလာက္ၾကာမွ ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္သလဲ။

၂၇-၉-၂ဝဝ၂ သတင္းတပုဒ္မွာ တားေဆး ၾကာၾကာေသာက္ခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေဆးျဖတ္လိုက္ရင္ သူမ်ားေတြထက္ ကေလးျပန္ရတာ ပိုေတာင္မွ လြယ္ၾကေသးတယ္လို႔ ပါခဲ့တယ္။ အဂၤလန္မွာ ၁၉၉ဝ ေက်ာ္ ကာလေတြတံုးက ကေလးရခ်င္ေနသူေပါင္း ၈၅ဝဝ ကို ေလ့လာခဲ့တယ္။ တားေဆး ၅ ႏွစ္ၾကာ ေသာက္ခဲ့သူေတြထဲက ၇၅႕၄% ဟာ ေနာက္ ၆ လအတြင္း ကိုယ္ဝန္ျပန္ေဆာင္ၾကတယ္။ တားေဆး မေသာက္သူေတြထဲက ၇ဝ႕၅% ကသာ အဲလိုျဖစ္တယ္။ ေနာက္တႏွစ္အထိေစာင့္ရတဲ့ ကိန္းဂဏန္းမွာလဲ အတူတူျဖစ္ေနျပန္တယ္။ ေဆးေသာက္ခဲ့သူ ၈၉႕၅% က ကေလးရျပီး၊ တားေဆးမေသာက္ခဲ့သူေတြထဲက ၈၅႕၄% သာ ကေလးရလာၾကတယ္။

ဂ်ာမန္သုေတသနအရ ေဆးျဖတ္ျပီးျပီးခ်င္း ပဌမလေတြမွာ မ-မ်ိဳးဥျပန္ထြက္လာႏိုင္သူ ၅၇႕၉% ရွိတယ္။ ၁ဝ႕၂၄% မွာ အဲလိုမထြက္ဘူး။ အတူတူ စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့ ေဆးမေသာက္သူထဲက ၃႕၄၄% မွာလဲ မထြက္ဘူး။ တားေဆးေသာက္ျပီး ျဖတ္လိုက္သူေတြမွာ ေနာက္ပိုင္း ရာသီစက္ဝန္း ပိုရွည္တတ္တယ္။ အရင္လို ျပန္ျဖစ္ဘို႔ ၉ လအထိ ၾကာႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ေစာင့္စရာမလိုပါ။ တခ်ိဳ႕က ခဏေစာင့္ရမယ္။ ရာသီလာတာ ပံုမွန္ျဖစ္လာေအာင္ ထိန္းညွိေနအံုးမယ္။ တခ်ိဳ႕ တႏွစ္ေလာက္ ေစာင့္ရႏိုင္တယ္။ ေဆးရပ္လိုက္ေပမဲ့ ေဆးသတၲိက်န္ေနေသးအံုးမယ္။ ကိုယ္ဝန္ရဘို႔ ပ်မ္းမွ် ၂-၃ လ ၾကာ ေစာင့္ရတတ္တယ္။ တားေဆးေသာက္သူေတြထဲမွာ တခါမွကေလးမယူေသးသူနဲ႔ အရင္ကေလးရွိဘူးသူ၊ ေနာက္ျပီး အသက္ေတြက မတူၾကဘူး။ ကေလးရဘူးသူေတြ နဂိုအေနျပန္ေရာက္ဘို႔ သူမ်ားထက္ ေစာႏိုင္တယ္။ ကေလးလဲ မယူဘူးေသး၊ အသက္လဲ ၃ဝ-၃၅ ႏွစ္ဆိုသူေတြက ရင္းစားျပန္ရဘို႔ သူမ်ားေတြထက္ ၾကာႏိုင္တယ္။

တဦးခ်င္းသိလိုသူေတြ ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ ေမးႏိုင္ပါတယ္။ တားေဆးေတြမွာ ေဟာ္မုန္းပါတယ္။ လူတိုင္းမွာ ေဟာ္မုန္းေတြရွိတယ္။ အနည္း-အမ်ားမတူၾကပါ။ ကိုယ့္မွာရွိေနတဲ့ေဟာ္မုန္းနဲ႔ ေသာက္တဲ့ ထိုးေေဆးထဲက ေဟာ္မုန္းေတြ ေပါင္းစပ္ေတာ့ သက္ေရာက္မႈေတြက တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူၾကပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.