ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Sunday, February 28, 2016

Burmeton Poisoning (ဘာမီတြန္) အလြန္အကြ်ံေသာက္ျခင္း

(၁) မဂၤလာပါ Burmeton ဟာလူကိုေသေစႏိုင္တယ္ဆိုတာအမွန္ဘဲလားဆရာ။ ဒီေဆးကို ဘယ္ေလာက္ ပမာဏေသာက္ရင္ ေသေစႏိုင္လဲဆိုတာကိုပါ ႐ွင္းလင္းေျပာျကားေပးပါလားခင္ဗ်ဆရာ။

(၂) ကြ်န္မသမီး အသက္ ၂၄ ရွိပါျပီ။ ဘာမီတြန္ အလံုး ၆ဝ ေလာက္ေသာက္ခဲ့ပါတယ္။ အခုဆိုေလးရက္ရွိပါျပီ။ ေဆးရံုက ေသြးတစ္ခါ ဆလင္းနဲ႔ထုတ္ယူပါတယ္။ ေဆးရုံက ဘာေဆးမွမေပးပါဘူး။ ေဆးလဲမထိုးေပးပါဘူး။ အကုန္ေကာင္းေနျပီ ေျပာလို႔ ေဆးရုံကဆင္းခဲ႔ပါျပီ။ အခု ရင္ေတြအရမ္းတုန္ျပီး ရင္ထဲနဲနဲပူေနပါတယ္တဲ့။ အဲဒါ ဘယ္လို ဆိုးၾကိဳးေတြ ဆက္ျဖစ္ႏုိင္ေသးလဲ သိလို႔ပါတယ္ဆရာ။

(၃) ကၽြန္မသူငယ္ခ်င္းရဲ႕သားမွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ရွိပါျပီ။ လြန္န္ခဲ့တဲ့တလေလာက္က ႕႕႕႕႕ ကိစၥေၾကာင့္ စိတ္က်ျပီး ဘာမီတြန္ အလံုး ၁ဝဝ ေသာက္လိုက္မိပါတယ္။ ေသြးအျပီး ေဆးရံုတက္ရပါတယ္။ အသက္မေသေပမဲ့ ပံုစံက တမ်ိဳးျဖစ္ေနပါတယ္။ ညဘက္ေတြလဲမအိပ္လို႔ ဆရာဝန္က အိပ္ေဆးေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ omega 3 ေဆးရယ္ စိတ္ေဆးတခ်ိဳ႕ေပးပါတယ္။ ေသာက္လဲေသာက္ေနပါတယ္။ ဆိုးက်ိဳးအေနနဲ႔ ဘာေတြဆက္ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲဆိုတာ ေမးရတာပါ။ ပံုမွန္ ျဖစ္လာေအာင္ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ေပးရမယ္ဆိုတာရယ္၊ ဘယ္လိုကုသမႈ ခံယူသင့္တယ္ဆိုတာရယ္ ေမးရတာပါရွႈင္။

(၄) ဘာမီတြန္ အလံုး ၂ဝ ကြက္တိ တခါတည္းေသာက္လိုက္ရင္ ခဏေလးအတြင္းမွာ အိပ္ေပ်ာ္သြားရင္းနဲ႔ ေသသြားတတ္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါသလားခင္ဗ်။ ပထမနွစ္တုန္းက ဓါတုေဗဒဆရာေျပာဖူးတာ သတိရမိလို႔ပါ။

Burmeton ဘာမီတြန္ဆိုတာ BPI ကထုတ္တဲ့ Chlorpheniramine Maleate ေဆးျဖစ္တယ္။ အလာဂ်ီအတြက္ေပးတယ္။ (ဘာမီတြန္ေဆး) ထဲမွာပါတဲ့ Chlorpheniramine ဟာ အလြန္ အသံုးမ်ားတဲ့ Antihistamine ေဆးျဖစ္တယ္။ (အလာဂ်ီ) ရတာ၊ အေအးမိတာ အတြက္ သံုးတာမ်ားတယ္။ ယားတာအတြက္လဲ ေပးႏိုင္တယ္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ မူးေဝမယ္။ အိပ္ခ်င္မယ္။ အာေခါင္-ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္း ေျခာက္မယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္။ မ်က္စိေဝဝါးမယ္။ ဂဏာမျငိမ္ျဖစ္မယ္။

၂ဝဝ၂ တံုးက အေမရိကားမွာ ၁၇ ႏွစ္သမီးတေယာက္ Coricidin Cough and Cold ေဆးေတြ ဆရာဝန္ ညႊန္ထားတာထက္ အဆမတန္ မ်ားေသာက္ခဲ့တဲ့အျဖစ္တခု ရွိခဲ့တယ္။ ဒီေဆးထဲမွာလည္း Chlorpheniramine Maleate ေဆးပါတယ္။ သူ႔ဆရာဝန္က ၃ လတိုင္တိုင္ သတိေပးေနတဲ့ၾကားက မရဘူး။ ေဆးျပား တေန႔မွာ ၃-၁၅ ျပားအထိ ေသာက္ေနခဲ့တယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ေတြ႔ေတာ့ မိန္းကေလးဟာ ေခါင္းထဲမွာေပါ့ေနတယ္၊ အေကာင္းေတြလို႔ ထင္မွတ္ေနတယ္၊ ေခါင္မူးေနာက္ေနတယ္၊ အသိတရားေတြ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္းေတြ နည္းေနတဲ့ လကၡဏာေတြ ခံစားလာရတယ္။ ၂ လၾကာေတာ့ ဆီးထဲမွာ ေသြးေတြပါလာတယ္။ ဒါဟာ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္တာျဖစ္တယ္။

မနက္ခင္းမွာ ဒီေဆး အျပား ၂ဝ ေသာက္ထားတဲ့ မိန္းကေလးကို သူမရဲ႕ဆရာဝန္က ေန႔ခင္းမွာ ေတြ႔ျပန္တယ္။ လံုးဝသတိလက္လႊတ္ေလာက္နီးနီးျဖစ္ေနတယ္၊ တကယ္မရွိတာေတြ ျမင္-ၾကားေနတယ္၊ တံုတံုရီရီျဖစ္ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ လမ္းခြဲျပီးမၾကာခင္ မိန္းကေလးဟာ အရုပ္ၾကိဳးျပတ္ျဖစ္ျပီး ေဆးရံုကို ေရာက္လာတယ္။ ကံေကာင္းသြားတာက မိန္းကေလး မေသပါ။ ကိုယ္ကိုယ္ကို သတ္ေသဘို႔ ၾကိဳးစားတာလို႔ သိလာရတယ္။

(၅) ဆရာ့ ျပန္စာအရဆိုရင္ Burmeton 4 mg အလံုး ၂ဝ ကို တခါတည္း ေသာက္ရံုနဲ႔ေတာ့ မေသႏိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ေန႔တိုင္းေသာက္မွသာ သတိလက္လြတ္ျဖစ္ျပီး ေနာက္ဆံုးမွာ အသက္အႏၱရာယ္ ထိခုိက္ႏိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္ နားလည္လိုက္တယ္ခင္ဗ်။ အဲ့လို အလံုး ၂ဝ တခါတည္း ေသာက္လိုက္တဲ့ေန႔မွာ အၾကာႀကီး အိပ္ေပ်ာ္ေနမလား။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ လေလာက္က က်ေနာ့္ ငယ္သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ သူ႔ခ်စ္သူ မိန္းကေလးကိစၥနဲ႔ သတ္ေသဖူးပါတယ္။ ညအိပ္ခါနီးမွာ ေဆးဆိုင္ကေန ဝယ္လာခဲ့တဲ့ အိပ္ေဆးေတြ အလံုး ၂ဝ ေလာက္ တခါတည္း ေသာက္ပစ္လိုက္တာလို႔ ေျပာပါတယ္။ သူ ၃ ရက္ ဆက္တိုက္ အိပ္ေပ်ာ္သြားတယ္။ ဘာမွကို သတိမရဘူး။ ႏိုးလာတဲ့အခ်ိန္မွာ လူက ႏံုးခ်ိေနတယ္ အာေခါင္ေတြ ႏႈတ္ခမ္းေတြ ေျခာက္ကပ္ၿပီး ေရအရမ္းငတ္တယ္ ဗိုက္ဆာတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ မတိုင္ခင္ ရက္ေတြကလည္း အစားမစားခ်င္ပဲ အရက္ေတြ ဘီယာေတြပဲ ဆက္တိုက္ ေသာက္ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔လဲ ေျပာပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ သတ္ေသတတ္ၾကတဲ့ေဆးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သိခ်င္မိလာလို႔ပါခင္ဗ်။

ေဆးအဆမ်ားသြားလို႔ ျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြက အေၾကာင္းအခ်က္ အမ်ားအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ ေဆးမ်ားသြားရင္ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြကေတာ့ အာေခါင္-မ်က္စိ-ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္းေတြ ေျခာက္မယ္၊  ႏွလံုးခုန္ျမန္မယ္၊ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္မယ္၊  အစာေျခလမ္းအလုပ္ေႏွးေစမယ္၊ စားခ်င္စိတ္နည္းမယ္၊  ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္၊ မ်က္စိ-သူငယ္အိမ္က်ယ္မယ္၊ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္းျဖစ္မယ္၊ မ်က္ႏွာနီရဲလာမယ္၊  ကိုယ္ပူမယ္၊  ေခါင္းကိုက္မယ္၊  ဆီးအသြားရခက္မယ္၊ အသက္ရွဴျမန္မယ္၊  အိပ္ခ်င္မယ္၊  ေသြးဖိအား က်မယ္၊ ႏွလံုးခုန္ မမွန္ျဖစ္မယ္၊ စိတ္မၾကည္လင္ျဖစ္မယ္၊ သူမ်ား မျမင္-မၾကားတာေတြ ျမင္-ၾကားေနမယ္၊ စိတ္မျငိမ္ျဖစ္မယ္၊  စိတ္မူမမွန္ျဖစ္မယ္၊ ကေယာင္ကတမ္းျဖစ္မယ္၊ တက္မယ္၊ သတိလစ္မယ္၊ ေသဆံုးသြားမယ္။

Chlorpheniramine ေဆးကို ေဆးျပား၊ ေဆးရည္၊ ေဆးေတာင့္၊ ထိုးေဆးေတြနဲ႔လာတယ္။ ဝါးစားလို႔ရတာေရာ တာရွည္ခံ ေဆးျပားေရာ လာေသးတယ္။ အၾကမ္းအားျဖင့္ ေဆးကို ၄-၆ နာရီတခါေပးတတ္တယ္။ ဒီေဆးတမ်ိဳးတည္း သပ္သပ္ လာသလို တျခားေဆးေတြနဲ႔ ေရာလာတာလဲ ရွိတယ္။ ဥပမာ အနာသက္သာေဆး၊ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး၊ ခြ်ဲထြက္ေဆး၊ ႏွာေခါင္းေသြးအလာနည္းေဆးေတြ။ (အလာဂ်ီ) ကို ေပးတဲ့ေဆးေပမဲ့ ဒီေဆးကို မတည့္ဘဲ (အလာဂ်စ္) ျဖစ္သူေတြလဲ ရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြကို သတိနဲ႔ေပးရတယ္။ ကားေမာင္းရမဲ့သူေတြ မေသာက္သင့္ဘူး။ အရက္နဲ႔ တြဲမေသာက္သင့္ဘူး။

အဲလို ေဆးမ်ား-လြန္ကဲသူကို ဘယ္လိုကုသမလဲ -
အဆိပ္သင့္သူေတြကို အမ်ားဆံုး လုပ္ေပးရတဲ့ Pump the stomach ခ်က္ခ်င္း အစာအိမ္ထဲ ပိုက္သြင္းျပီး က်န္ေနမဲ့ ေဆးေတြကို ေဆးထုတ္ျပစ္တာကို ဒီေနရာမွာ သိပ္မသံုးပါ။ Supportive care ကိုလုပ္ေပးရမယ္။
• (IV) ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ေဆးသြင္းတာ၊
• ေသြးဖိအားတက္ေဆး၊ ႏွလံုးခုန္မွန္ေဆး၊ တက္ရင္အတက္ရပ္ေဆး၊
• ႏွလံုး + အဆုပ္ကို ေစာင့္ၾကည့္မယ္။
• အသက္ရွဴေကာင္းေစေအာင္ ပိုက္သြင္းမယ္၊
• ေဆးရံုတင္ျပီး ကုသရမယ္။

ေမးတဲ့သူ ေရးျပတာထဲမွာ အရက္-ဘီယာနဲ႔ေဆးေရာတဲ့ အခ်က္ပါတယ္။ ေသ-မေသဆိုတာ ေဆးေသာက္ျပီး ေဆးကုသမႈ ခံရတဲ့အခ်ိန္ ၾကာ-မၾကာလဲရွိမယ္။ Poisoning အေၾကာင္း First Aid Manual ေရွးဦးသူနာျပဳလက္စြဲထဲမွာ ေရးထားပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.