ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Friday, December 2, 2016

Fever First Aid အဖ်ားရွိသူ ေရွးဦးသူနာျပဳနည္း

ဆရာရွင့္ သမီးရဲ႕သမီးငယ္ေလး ၄ ႏွစ္ခြဲပါ။  ညညဆို ၁၂ ေနာက္ပိုင္းေလာက္ ကိုယ္ပူေငြ႕ေငြ႕ေလး ဖ်ားပါတယ္။ ျဖစ္တာ ဒီညနဲ႔ဆို ၄ ရက္ရွိပါျပီ။ မနက္မိုးလင္းရင္ ပံုမွန္ကိုယ္ပူခ်ိနိျပန္ျဖစ္သြားပါတယ္။ အစားသိပ္မစားဘူး။ အတင္းေကၽြးရင္ စားပါတယ္။ ကစားလည္းမပ်က္ပါ။ ဒါေပမဲ့ ကေလးက စားရင္းကို ပိန္လာပါတယ္ဆရာ။

အဖ်ားဆိုတာလည္း ေရာဂါမဟုတ္ပါ။ လကၡဏာသာျဖစ္တယ္။ ဖ်ားရျခင္းအေၾကာင္း ေရာဂါရွိမယ္။ ရာသီဥတု ပူလြန္းျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆးထုိးျခင္း၊ ဗက္တီးရီးယား သို႔မဟုတ္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္ျခင္း၊ ေနပူထဲ အၾကာႀကီးေနျခင္း၊ (အလာဂ်ီ) ေခၚ တခုခုနဲ႔မတည့္ျခင္းေၾကာင့္ ဖ်ားႏိုင္တယ္။

အဖ်ားလကၡဏာမ်ား
မ်က္ႏွာနီျမန္းလာမယ္။ အစားပ်က္မယ္။ ပ်ဳိ႕-အန္ခ်င္မယ္။ ေခါင္း-ကိုယ္-လက္ ကိုက္ခဲမယ္။ ဝမ္းပ်က္ႏိုင္တယ္။ စိတ္ ဂေရာင္ေျခာက္ျခား ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ တက္ႏိုင္တယ္။

အပူခ်ိန္တိုင္းပါ။
• 37 C or 98.6 F = ပံုမွန္ကိုယ္အပူခ်ိန္၊
• 98.8 F to 101F = သာမန္အဖ်ား၊
• 101 F to 103 F = အလတ္စား အဖ်ား၊
• 104 F and above = အျပင္းဖ်ား။

ဖ်ားရင္ တက္တတ္တဲ့ကေလးကို ကိုယ္အပူခ်ိန္က်ဘို႔ကအေရးၾကီးတယ္။  အဝတ္အစား အပိုေတြ ဖယ္ျပစ္ပါ။ ခ်မ္းမေနရင္ ေစာင္မၿခံဳရ။ ေအးေသာေနရာထားပါ။ ေရေအး-ေရခဲ တင္ေပးပါ။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားတိုက္ပါ။ အဖ်ားက်ေဆး (ပါရာစီတေမာ) အရည္ကို ကေလးအသက္အရတိုက္ပါ။ ဆရာဝန္အရင္ကညႊန္ထားတဲ့ အတက္သက္သာေဆး ေဆာင္ထားပါ။ လိုအပ္လာရင္တိုက္ပါ။ ျပဳစုသူက စိတ္တည္ျငိမ္ပါ။ စိုးရိမ္စရာ မရွိပါ။ ကေလး အသက္ရွဴလမ္းမွာ ဆို႔ပိတ္မေနပါေစနဲ႔။ လဲက်-လိမ့္က်သြားမွာကို သတိထားပါ။ ေျခလက္ေတြ ေကြးေကာက္တာကို ခ်ိဳးဖဲ့တာမလုပ္ပါနဲ႔။ ပါးစပ္ကေနေလမႈတ္သြင္းေပးဖို႔မလိုပါ။ တက္တာက အခ်ိန္တိုေလးသာ ၾကာတယ္။ တခါတက္တခါ ဦးေႏွာက္ကို အနည္းနဲ႔အမ်ား ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။

(ပါရာစီတေမာ) အရည္ ၂ဝ၁၁ ႏိုဝဘၤာ လမ္းညႊန္ခ်က္အသစ္
(က) Infant paracetamol suspension (120 mg/5 mL) (ပါရာစီတေမာ) ကေလးေဆးရည္
၂-၃ လအရြယ္၊ လေစ့ေမြးထားတဲ့ကေလး၊ ၄ ေကဂ်ီေက်ာ္ကေလး၊ ကာကြယ္ေဆးထိုးလိ႔ ကိုယ္ပူတာ နဲ႔ ကိုယ္ပူတာ၊ နာတာေတြအတြက္ 2⋅5 mL တၾကိမ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ၄-၆ နာရီျခားျပီး ေနာက္တၾကိမ္။
• ၂ လေအာက္ကေလး မေပးရ၊ ကိုယ္ပူရင္ ေရေအးဝတ္သာတိုက္ပါ။
• တေန႔မွာ ၂ ခါထက္ပိုမေပးရ၊
• တခါနဲ႔တခါ ၄ နာရီထက္ မနီးရ၊
• ၃-၆ လအရြယ္၊ ကိုယ္ပူတာ၊ နာတာေတြအတြက္ 2⋅5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၆-၂၄ လ အရြယ္၊ 5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၂-၄ ႏွစ္ အရြယ္၊ 7⋅5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၄-၆ ႏွစ္အရြယ္၊ 10 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• တေန႔ ၄ ၾကိမ္ထက္ မပိုေစရ၊
• တၾကိမ္နဲ႔ တၾကိမ္ ၄ နာရီထက္ မနီးေစရ၊
• ဆရာဝန္ကမညႊန္ဘဲ ၃ ရက္ထက္ပိုမေပးရ၊

(ခ) Paracetamol six plus suspension (250 mg/5 mL) အသက္ ၆ ႏွစ္အထက္ကေလးေတြအတြက္ (ပါရာစီတေမာ) ေဆးရည္
• ၆-၈ ႏွစ္ကေလး၊ 5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၈-၁ဝ-ႏွစ္ကေလး၊ 7⋅5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၁ဝ-၁၂ ႏွစ္ကေလး၊ 10 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၁၂-၁၆ ႏွစ္ကေလး၊ 10–15 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• တေန႔ ၄ ၾကိမ္ထက္ မပိုေစရ၊
• တၾကိမ္နဲ႔ တၾကိမ္ ၄ နာရီထက္ မနီးေစရ၊
• ဆရာဝန္ကမညႊန္ဘဲ ၃ ရက္ထက္ပိုမေပးရ၊
• ၆ ႏွစ္ေအာက္ကေလး မေပးရ၊

Azithromycin (အဇစ္သရိုမိုင္စင္) ပဋိဇီဝေဆးကို နားအလည္ပိုင္းေရာင္ျခင္း၊ အာသီးေရာင္ျခင္း၊ အာေခါင္ေရာင္ျခင္း၊ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ ႏူမိုးနီးယား၊ ဆိုင္းႏူဆိုက္တစ္၊ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ဆီးျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ သားအိမ္ဝေရာင္ျခင္း၊ ခရီးသြား-ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါေတြအတြက္ ေပးႏိုင္တယ္။ အစာမစားမီ ၁ နာရီ၊ စားၿပီး ၂ နာရီ ေပးပါ၊

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ပ်ိဳ႕-အန္၊ အေရျပားနီ၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ မူး၊ ေလတက္။

Azithromycin (အဇစ္သရိုမိုင္စင္) ကေလးေတြအတြက္ ေဆးရည္မွာ 100mg/5mL နဲ႔ 200mg/5mL လာတယ္။
10 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 2.5 ml
12 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 3 ml
14 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 3.5 ml
16 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 4 ml
17 – 25 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 5 ml
26 – 35 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 7.5 ml
36 – 45 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 10 ml
> 45 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 12.5 ml

Azithromycin (အဇစ္သရိုမိုင္စင္)
၆ လကေန ၂ ႏွစ္ကေလး = 10 mg/kg (maximum: 500 mg/dose) တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၃ ရက္။

ကေလးေတြကို မျဖစ္မေနထိုးရမယ့္ကာကြယ္ေဆးေတြ စနစ္တက်ထိုးရမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မတက္ရင္ ကေလးတီဘီကို သံသယရွိရတယ္။ ေဆးစစ္ျပီး ေဆးစနစ္တက်ေသာက္ရင္ (၆) လဆိုေပ်ာက္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.