ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Tuesday, November 22, 2016

Heart disease (1) ႏွလံုးေရာဂါ (၁)

Heart disease ႏွလံုးေရာဂါလို႔ တခြန္းထဲေျပာၾကေပမဲ့ ႏွလံုးမွာ ေရာဂါရတာေတြက တေလွၾကီးရွိတယ္။ Heart Blood vessels ႏွလံုးရဲ႕ ေသြးေၾကာေတြမွာျဖစ္တာ၊ Heart rhythm ႏွလံုးခုန္မမွန္တာ၊ Heart infections ႏွလံုးကိုပိုးဝင္တာ၊ စတာေတြကို ျခံဳျပီးေခၚတာျဖစ္တယ္။

လူၾကီးေတြကို ေသေစတဲ့အထိဒုကၡေပးတဲ့ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါကို လူသိပိုမ်ားတယ္။ Heart attack ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရျခင္း၊ Chest pain ရင္ပတ္နာျခင္း၊ Stroke (ဆထုပ္ခ္) ဆိုတဲ့ အေခၚမ်ိဳးေတြနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ ငယ္ရြယ္သူေတြအတြက္ ႏွလံုး-အဆို႔ရွင္ေရာဂါနဲ႔ ေမြးစကေလးေတြအတြက္ Congenital heart ေမြးရာပါႏွလံုးေရာဂါေတြ ဆိုင္တယ္။

ႏွလံုးေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြကို ျခံဳေျပာလို႔မရႏိုင္သေလာက္ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ေနတာမတူရင္ ျဖစ္လာတာ ခံစားရမွာေတြ မတူလို႔ဘဲ။

(၁) Cardiovascular disease ေခၚတဲ့ ႏွလံုး-ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါဆိုရင္
- Chest pain (angina) ရင္ပတ္နာ၊
- Shortness of breath အသက္ရွဴမဝ၊
- ေျခ-လက္ေတြမွာ ထံု-ေအးစက္-အားနည္းတာျဖစ္မယ္။ ဒါေတာင္ ဘာမွမျဖစ္သလိုေနရာကေန ေဆးစစ္ေတာ့မွ သိလာရတာလဲရွိေသးတယ္။ Heart attack (အတက္ခ္) ရမွ Angina ရင္ပတ္ တအားနာမွ Stroke ေလျဖတ္မွ Heart failure ႏွလံုးအလုပ္မႏိုင္ေတာ့မွ သာရသူေတြလဲ မနည္းလွဘူး။

(၂) Abnormal heartbeats (heart arrhythmias) ႏွလံုးခုန္မမွန္တာျဖစ္ေနရင္
- A fluttering in your chest ရင္ထဲလွပ္လွပ္ေနမယ္၊
- A racing heartbeat (tachycardia) ရင္တုံမယ္၊ ႏွလံုးခုန္ျမန္လြန္းမယ္၊
- A slow heartbeat (bradycardia) ႏွလံုးခုန္ေႏွးလြန္းမယ္၊
- Chest pain ရင္ပတ္ တအားနာမယ္
- Shortness of breath အသက္ရွဴမဝျဖစ္မယ္၊
- Lightheadedness ေခါင္းထဲေပါ့ေနမယ္၊
- Dizziness ေခါင္းမူးေဝေနမယ္၊
- Fainting (syncope) or near fainting သတိမေကာင္းရာကေန သတိလစ္မယ္ ဆိုတာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။

(၃) Serious congenital heart defects ေမြးရာပါ ႏွလံုးေရာဂါ ဆိုးတာျဖစ္ေနရင္
- Pale gray or blue skin color (Cyanosis) မ်က္ႏွာ-အသားအေရ ျဖဴေရာ္ေနမယ္၊
- Swelling in the legs, abdomen or areas around the eyes မ်က္ႏွာ-ေျခ-လက္ ေဖါင္းေရာင္မယ္၊
- Shortness of breath during feedings, leading to poor weight gain အစာေၾကြးခ်ိန္ အသက္ရွဴမမွန္ျဖစ္မယ္၊ ကေလး အေလးခ်ိန္ တက္သင့္သေလာက္ တက္မလာတာေတြျဖစ္မယ္။
ေမြးရာပါ ႏွလံုးေရာဂါ သိပ္မဆိုးတာျဖစ္ေနရင္ -
- Easily becoming short of breath during exercise or activity လႈတ္ရွား-ေဆာ့ကစားရင္ အသက္ေကာင္းေကာင္းမရွဴႏိုင္၊
- Easily tiring during exercise or activity ေမာပန္းလြယ္၊
- Built-up fluid in the heart or lungs အဆုပ္ထဲ၊ ႏွလံုးထဲ ေရေအာင္းမယ္၊
- Swelling in the hands, ankles or feet ေျခ-လက္ေတြ ေဖါေရာင္တာေတြ ခံစားရမယ္။

(၄) Cardiomyopathy ႏွလံုးေၾကြက္သားထူလာတဲ့ေရာဂါဆိုရင္
- Breathlessness with exertion or even at rest အသက္ရွဴမဝ၊
- Swelling of the legs, ankles and feet ေျခေထာက္ေရာင္၊
- Bloating (distention) of the abdomen with fluid ဗိုက္ကယ္၊ (ေရဖ်င္း)
- Fatigue အားယုတ္၊
- Irregular heartbeats that feel rapid, pounding or fluttering ႏွလံုးခုန္မမွန္၊
- Dizziness, lightheadedness and fainting ေခါင္းမူး၊ ေခါင္းထဲေပါ့ေန၊ သတိလစ္တာေတြ ခံစားရမယ္။

(၅) Heart infections ႏွလံုးကို ပိုးဝင္တာမွာ ၃ စားခြဲရေသးတယ္။ (၁) Pericarditis ႏွလံုးအေပၚဖံုးလႊာေရာင္ျခင္း၊ (၂) Myocarditis ႏွလံုးၾကြက္သားေရာင္ျခင္း၊ (၃) Endocarditis ႏွလံုးအတြင္းဆံုးလႊာေရာင္ျခင္း၊ ခံစားရမွာေတြက -
- Fever ဖ်ား၊
- Shortness of breath အသက္ရွဴမဝ၊
- Weakness or fatigue အားယုတ္၊
- Swelling in your legs or abdomen ေျခ-ဗိုက္ေရာင္၊
- Changes in your heart rhythm ႏွလံုးခုန္မမွန္၊
- Dry or persistent cough ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုး၊
- Skin rashes or unusual spots အေရျပားမွာ အနီစဥ္း-ေပ်ာက္ေတြေပၚတာေတြ ျဖစ္မယ္။

(၆) Valvular heart disease ႏွလံုးအဆို႔ရွင္မေကာင္းတာမွာလဲ (၃) စားရွိတယ္။ ျဖစ္ေနရင္ (၁) Stenosis က်ဥ္း၊ (၂) Regurgitation က်ယ္၊ (၃) Prolapse ကြ်ံ။ ခံစားရမွာေတြက -
- Fatigue အားယုတ္၊
- Shortness of breath အသက္ရွဴမဝ၊
- Irregular heartbeat or heart murmur ႏွလံုးကို နားေထာင္ရင္ အသံမူမမွန္၊
- Swollen feet or ankles ေျခေထာက္ေရာင္၊
- Chest pain ရင္ပတ္နာ၊
- Fainting (syncope) သတိလစ္တာေတြ ခံစားရမယ္။

ႏွလံုးေရာဂါ အေတာ္မ်ားမ်ားကို မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္လို႔ရပါတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါေတြဟာ ေစာေစာသိရင္ ကုလို႔အဆင္ေျပတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါ ကာကြယ္ေရးအတြက္ လူေနမႈပံုစံ မမွန္တာ မွန္သမွ် ျပင္ရပါမယ္။ ေဆးပံုမွန္စစ္ေနပါ။
- ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔၊
- ေသြးတိုးရွိရင္ အျမဲမျပတ္ေဆးကုသေနပါ။
- (ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနရင္ အျမဲမျပတ္ေဆးကုသေနပါ။
- ဆီးခ်ိဳ ရွိရင္ အျမဲမျပတ္ေဆးကုသေနပါ။
- ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း တေန႔ မိနစ္ ၃ဝ၊ တပါတ္ ၅ ရက္ မွန္မွန္လုပ္ပါ။
- ဆား-အဆီ-အခ်ိဳ ေလွ်ာ့စားပါ။
- ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထိန္းပါ။
- စိတ္ဖိအား၊ ရုပ္ဖိအား မမ်ားပါေစနဲ႔။
- သန္႔ရွင္းေရး ဂရုစိုက္ပါ။
- အမ်ိဳးထဲက တေယာက္မွာ ႏွလံုးေရာဂါ ရွိဘူးသူေတြ ပံုမွန္ ေဆးစစ္သင့္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.