Essential Medicines မရွိမျဖစ္ေဆးမ်ား

Myo Thant မရွိမျဖစ္ေဆးဝါးဆိုတာ သိပ္သေဘာ မေပါက္ပါဘူးဆရာ။ နည္းနည္းထပ္ရွင္း ျပေစခ်င္ပါတယ္။ ဗဟုသုတေပါ့ဆရာ။

WHO Model Lists of Essential Medicines မရွိမျဖစ္ (အနည္းဆံုးရွိရမယ့္) ေဆးဝါးမ်ားစာရင္းကို WHO ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ၾကီးက ၁၉၇၇ ကတည္းက ၂ ႏွစ္တခါထုတ္ျပန္တယ္။ လူၾကီးေတြအတြက္နဲ႔ ကေလးေတြအတြက္ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ (ေအ-တူ-ဇက္) စာရင္းျဖစ္တယ္။ ဆင့္ပြါးစာရင္းထဲမွာ အထူးေရာဂါရွာေဖြေရး၊ ေစာင့္ၾကည့္ေရး လိုအပ္တာေတြ ပါဝင္တယ္။ ၂ဝ၁၅ အတြက္က ေနာက္ဆံုးထုတ္ ျဖစ္တယ္။

WHO ရည္ရြယ္တာက လူအမ်ားစုအတြက္ အေျခခံက်န္းမာေရးေစာင့္ဗရွာက္မႈမွာ ေက်နပ္မႈရေစဘို႔ အခ်ိန္တိုင္းမွာ လံုလံုေလာက္ေလာက္ျဖည့္တင္းထားဘို႔ျဖစ္တယ္။ လူအမ်ားလက္လွမ္းမီႏိုင္တဲ့ေစ်းႏွဳန္းလည္းျဖစ္ဘို႔ျဖစ္တယ္။
ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၅ဝ ေက်ာ္မွာ ဆိုင္ရာႏိုင္ငံအလိုက္ မရွိမျဖစ္ေဆးဝါးစာရင္းလုပ္ထားၾကတယ္။

သီအိုရီ ဒါမွမဟုတ္ (ကြန္ဆက္ပ္) အယူအဆကို ၁၉၇၈ (အယ္လ္မာတာ) ေၾကညာခ်က္ထဲထည့္ထားတယ္။ အလိုအပ္ဆံုး၊ အေရးအၾကီးဆံုး၊ အစားထိုးမရ၊ လူအမ်ားအတြက္ က်န္းမာေရးလိုအပ္ခ်က္လို႔ ဆိုလိုတယ္။ လက္ေတြ႔မွာခက္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ၂ဝဝ၂ ခုႏွစ္မွာ မြမ္းမံခ်က္ထုတ္ရတယ္။ စာရင္းကပိုရွည္လာျပီး အတန္းအစားခြဲထားတယ္။ ဆင့္ပြါးစာရင္းထဲမွာ အထူး ေရာဂါရွာေဖြေရး၊ ေစာင့္ၾကည့္ေရးလိုအပ္တာေတြပါဝင္တယ္။ 

ေဆးတန္ဖိုးနဲ႔ထိေရာက္မႈ အခ်ိဳးဆိုတာရွိတယ္။ ေဆးထုတ္လုပ္သူေတြနဲ႔ ေဆးဝယ္သူေတြၾကား ျငင္းခုန္ေနရဆဲျဖစ္တယ္။

အေရးပါဆံုးေဆးေတြကို လက္လွမ္းမီေရး (ကင့္ပိန္း) လုပ္ေနတာလည္းရွိတယ္။ Campaign for Access to Essential Medicines ေခၚတဲ့ႏိုင္ငံတကာလႈတ္ရွားမႈကို (MSF) ကေနေစ့ေဆာ္ေနတယ္။ ဦးစားေပးေဆးအုပ္စုေတြထဲမွာ Malnutrition အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ Tuberculosis တီဘီေရာဂါ နဲ႔ HIV/AIDS ေရာဂါေတြပါတယ္။

စာရင္းစထုတ္ကာစ ၁၉၇၇ တံုးကစာရင္းထဲမွာ ေဆးအမယ္ေပါင္း ၁၈၆ မ်ိဳးကေန အခု ၃ဝဝ ေက်ာ္လာျပီ။ ကင္ဆာေဆးမ်ိဳးက ေနာက္မွတိုးလာတာ။ အသည္းေရာင္ (စီ) ေဆးက ေနာက္ဆံုးတိုးလာတာျဖစ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၈-၅-၂ဝ၁၅
Photo: Universities Allied for Essential Medicines

Comments

Popular posts from this blog

Medical vocabulary ေဆးစာ ေဝါဟာရမ်ား (ျမန္မာ - အဂၤလိပ္)

Burmese Proverbs စကာပံုမ်ား (က)

Menoral ေဟာ္မုန္းေဆးတမ်ိဳး