Kinwun Mingyi ကင္းဝန္မင္းႀကီး

ဒီစာကို Thant Myint-U စာမ်က္ႏွာက ရယူထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ေက်းဇူး။ ကြ်န္ေတာ့္ပို႔စ္မွာ ကူးယူအသံုးျပဳခ်င္လို႔ မူရင္းစာထဲက တစ္ေတြကိုေတာ့ တအျဖစ္ ျပင္လိုက္ပါတယ္။ ေဆာရီး။

(စ) ယေန႔သည္ ကင္းဝန္မင္းႀကီး (၁၈၂၂ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၃ - ၁၉ ဝ၈ ဇြန္လ ၃ဝ) ၏ ေမြးေန႔ျဖစ္၏။ ကင္းဝန္မင္းႀကီး (ဦးေကာင္း) သည္ ၁၈၇ဝ ျပည့္ႏွစ္လြန္ႏွင့္ ၁၈၈ဝ အေစာပိုင္းကာလ၌ ဗမာျပည္ (ျမန္မာျပည္) ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေခါင္းေဆာင္တဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။ ပညာရွိသုခမိန္တဦးသာမက သံတမန္တဦးျဖစ္သည့္ ကင္းဝန္မင္းႀကီးသည္ သမိုင္း၊ ဥပေဒသိပၸံႏွင့္ စာေပက်မ္းဂန္မ်ားစြာကုိ ျပဳစုေရးသားခဲ့သည္။

ထုိေခတ္ကာလ ရြယ္တူမ်ိဳးဆက္မ်ားကဲ့သို႔ပင္ ကင္းဝန္မင္းႀကီး၏ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မွာ စနစ္ေဟာင္းႏွင့္စနစ္သစ္တုိ႔ထံမွ အေကာင္းဆံုးမ်ားကိုယူကာ ေရာေႏွာေပါင္းစပ္ထားသည့္ ေခတ္မီဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ၿပီး လြတ္လပ္ေသာျမန္မာႏုိင္ငံ ျဖစ္ေပသည္။ ေနာက္ဆံုးေပၚ နည္းပညာႏွင့္ အေတြးအေခၚမ်ားကို ျပည္တြင္းသုိ႔ တင္သြင္းရန္ႏွင့္ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အဓြန္႔ရွည္တည္တံ့ခဲ့ေသာ ယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာမ်ားကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ရန္ လိုလားခဲ့၏။

၁၈၇၁ ခုႏွစ္တြင္ ဘုရင္မွ ဥေရာပသို႔ ပထမဦးဆံုးေစလႊတ္သည့္ သံတမန္အဖြဲ႕ကို ကင္းဝန္မင္းႀကီး ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ ထုိသံအဖြဲ႔သည္ ယူေက၊ ျပင္သစ္ႏွင့္ အီတလီႏုိင္ငံတုိ႕တြင္ ရက္သတၲပတ္အေတာ္ၾကာ ကုန္ဆံုးခဲ့ၿပီးေနာက္ ကမၻာ့ဇာတ္ခံုတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အေျခအေန၊ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားထြန္းကားျခင္းေၾကာင့္ အင္အားႀကီးထြားလာစျပဳေနေသာ အေနာက္အရပ္ႏွင့္ယွဥ္လ ွ်င္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အားနည္းခ်က္၊ ႏုိင္ငံတိုးတက္ေခတ္မီေရးအတြက္ အလ်င္အျမန္ ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေနမႈတုိ႔ကုိ နားလည္သေဘာေပါက္မႈႀကီးစြာျဖင့္ ေနရပ္သုိ႔ျပန္လာခဲ့ၾကသည္။

၁၈၇၈ ခုႏွစ္တြင္ မင္းတုန္းမင္းႀကီး နတ္ရြာစံေသာအခါ ကင္းဝန္မင္းႀကီးႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ားသည္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ အလံုးစံုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံ့စီးပြားေရး အလ်င္အျမန္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး ႏွစ္ရပ္အတြက္သာ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားကာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလုပ္ငန္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား ဆက္တုိက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ တြန္းအားေပးႏုိင္ခဲ့သည္။ ဥေရာပ၌ ပညာသင္ၾကားခဲ့သူအခ်ိဳ႕ ပါဝင္ခဲ့သည့္ ၁၈၇၈ ခုႏွစ္ ျမန္မာအစိုးရသည္ ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ ပညာအတတ္ဆံုးေသာ အစုိးရအဖြဲ႕မ်ားထဲမွ တဖြဲ႔ျဖစ္ခဲ့သည္။

၁၈၈ဝ ျပည့္ႏွစ္ ေရွးရုိးစြဲမ်ား၏ေခါင္းမာမႈ၊ ဆုတ္ယုတ္လာေသာ ႏိုင္ငံတြင္းစီးပြားေရးအေျခအေန၊ ကခ်င္ေတာင္တန္းႏွင့္ ခ်င္းနယ္စပ္ေဒသတေလွ်ာက္တြင္ မၿငိမ္မသက္ျဖစ္မႈ၊ ၿဗိတိသ ွ်တုိ႕၏ ေသြးထိုးလွံဳ႕ေဆာ္မႈ၊ အစုိးရအဖြဲ႕အတြင္း ဂိုဏ္းဂဏကြဲမႈ စသည္တုိ႔ အားလံုးေၾကာင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအစီအစဥ္သည္ တျဖည္းျဖည္းအားနည္းသြားၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ ပ်က္စီးျခင္းကိန္းသို႔ ဆိုက္ေလေတာ့သည္။

လူအမ်ားက ဦးေကာင္းလိမ္ထုတ္ သီေပါျပဳတ္ဟူ၍ ဘုရင္နန္းက်ျခင္းအတြက္ ကင္းဝန္မင္းႀကီးအား အျပစ္ပံုခ်ၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံလြတ္လပ္ေရးကို ထိန္းသိမ္းႏုိင္မည့္ လက္ေတြ႕က်ေသာနည္းလမ္းကို ရွာေဖြရန္ အားသြန္ခြန္စိုက္ ႀကိဳးစားခဲ့သူမွာ ကင္းဝန္မင္းႀကီး တဦးတည္းသာလ ွ်င္ ျဖစ္၏။ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသ ွ် နယ္ခ်ဲ႕တုိ႔ မုခ် ဝင္ေရာက္ေတာ့မည္ကို ကင္းဝန္မင္းႀကီး သိရွိသည့္အခါ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ၿဗိတိသ ွ်အိႏိၵယ၏ တစိတ္တပုိင္းအျဖစ္ ထားရွိေသာ္လည္း ျမန္မာမင္းသားအသစ္တဦး ခန္႔အပ္အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အထိန္းသိမ္းခံႏိုင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္ႏုိင္ရန္ ညွိႏိႈင္းေတာင္းဆိုခဲ့ပါေသးသည္။

ကင္းဝန္မင္းႀကီးသည္ သူ႔ကမာၻႀကီး တစမက်န္ ပ်က္ယြင္းသြားသည္ကို ရင္နာစြာျဖင့္ မ်က္ျမင္ႀကံဳေတြ႕သြားရသည္အထိ အသက္ရွည္ခဲ့ၿပီး ၁၉ ဝ၈ခုႏွစ္တြင္ ကြယ္လြန္အနိစၥေရာက္ရွိခဲ့ေလသည္။ (ဆံုး)

ဆရာျမသန္းတင့္၊ ဆရာေနဝင္းျမင့္တို႔ကလည္း ေရးၾကတယ္။ ဦးေကာင္းမ်ိဳးဆက္အေနနဲ႔ ေရးသားျပဳစူသူအားလံုးကုိ အထူးေက်းဇူးတင္ရွိပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ေရးတာလည္းရွိတယ္။

1. Family Tree ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ https://doctortintswe.blogspot.com/2017/11/family-tree.html
2. Kinwunmingyi U Kaung ကင္းဝန္မင္းႀကီးဦးေကာင္း https://doctortintswe.blogspot.com/2015/08/kinwunmingyi-u-kaung.html
3. U Kaung ကင္းဝန္မင္းႀကီး ဦးေကာင္း https://doctortintswe.blogspot.com/2016/12/u-kaung.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၂-၂ဝ၁၈