က်ည္းကန္ရွင္ၾကီး

နႏၵမည္သာ၊ ေနာင္ဘာတာကို၊ ဆယ္ျဖာလက္မိုး၊ ရွိစံုျဖိဳး၍၊ ျမတ္ႏိုးရိုေသ၊ ေလွ်ာက္ဆက္ေပအံ့၊ ပရေမသက်၊ ေဂါတမ၏့။ ထြန္းသာသနာ၊ ေပ်ာ္ပိုက္ပါေလာ့၊ ေရႊဒါလီစစ္၊ လည္မွာရစ္၍၊ ခ်စ္စခ်င့္ဘြယ္၊ နုနုနယ္သည္၊ လံုမယ္ကေလး၊ လွေကြးေကြးနွင့္၊ ပိုက္ေထြးတူစံု၊ ေပ်ာ္ခ်င္တံုဟု၊ အာရံုတမ္းကာ၊ အလြမ္းပါနွင့္၊ ခႏၶာအမ်ိုး၊ ပုပ္သိုးနံညွီ၊ တရားမွီေလာ့၊ ေလာကီခ်မ္းသာ၊ လူတို႔ရြာတြင္၊ ကိုယ္မွာပင္ယား၊ မေဖ်ာက္အားခဲ့၊ ေနာင္အားခါမွ၊ ေဖ်ာက္ရမည္ဘက္၊ ယားသည့္ကြက္ကို၊ မွတ္ခ်က္နွင့္သာ၊ ထားရပါရွင့္၊ ေထြရာေလးပါး၊ လူစိတ္ပါးေသာ္။   ။ မအားခ်င္ေအာင္မ်ားလိမ့္မည္။

စႏၵျခည္ဝါ၊ လေရာင္ျဖာသို႔၊ သာသနာထြန္းပ၊ ၾကံဳခဲလွ၏့၊ ေတြးဆေရွ႕ေနာက္၊ ဉာဏ္ျဖင့္ေထာက္၍၊ လက္ေကာက္ေရႊကြင္း၊ ေငြေျခခ်င္းနွင့္၊ ဟိုသင္းတို႔ဆီ၊ ေနာင္မသီနွင့္၊ အက်ႌကိုပစ္၊ က်စ္စံုကိုပယ္၊ ခုမဖြယ္ဘူး၊ ပစ္ပယ္ဦးေလာ့၊ ပ်ိုလူးသက္ရြယ္၊ ငယ္လည္းငယ္၏၊ ခုနွယ္ခ်ိန္က၊ အိမ္ေထာက္က်မူ၊ နွစ္ခြမအား၊ ထြန္တြင္ႏြားသို႔၊ မယားေပ်ာင္းႏြဲ႔၊ မာယာဖြဲ႔လိမ့္၊ ဟဲ့မတ္တတ္ေဆြး၊ ေဘးၾကီးသင့္သား၊ လူ႔အပါးမွာ၊ မမွိုင္လာနွင့္၊ သြားပါေတာ့ေလ၊ ေငြရွာေခ်ေလာ့၊ သားေတြတရိုင္၊ မေမြးနိုင္ဘူး၊ သားဦး-သားနု၊ ပုလုေကြးေလး၊ မျမင္ေသးလာ့း၊ ဆိုလကမူ၊ ေလာဘနိုင္ငံ၊ ေမာင္မင္းၾကံလည္း၊ လိုက္လံၾကံစား၊ ေငြရွာသြားေသာ္။   ။ မယားလင္ေျမွာင္ထားလိမ့္မည္။

ဂႏၶရည္မာ၊ ထံုသင္းပါသည္၊ နံ႔သာေလာင္းေျမွာက္၊ ပန္းေပါင္းေလွာက္လည္း၊ ေလေအာက္သို႔သာ၊ ေမႊးနိုင္ပါ၏့၊ ေလညာၾကိဳင္ၾကိဳင္၊ မေမႊးနိုင္ဘူး၊ သံုးခိုင္ခ်မ္းသာ၊ ရေၾကာင္းရွာမူ၊ သာသနာေမာ္၊ ေတာင္ထိပ္ေပၚက၊ မေပ်ာ္ဆင္းမည္၊ မၾကံစည္နွင့္၊ စိတ္လည္ေသာဟန္၊ လိုလြန္႔လြန္မူ၊ ဈာန္ပ်ံရွင္မွ၊ ေျမသို႔က်လိမ့္၊ ဒုကၡဖြဲ႔ေထြ၊ ဆိုဘူးေခ်၏့၊ ေကသာညိုေရာင္၊ ပိတုန္းေတာင္သို႔၊ မ်က္ေတာင္ေၾကာ့ေကြး၊ မင္ေရးမ်က္လံုး၊ အံ့မဆံုးသည္၊ မျပံဳးတျပံဳး၊ ေရႊရင္ဖံုးလ်က္၊ ဆဲ့သံုးေလးနွစ္၊ ကညာစစ္ကို၊ ခ်စ္စိတ္ေဝးလံ၊ ပစ္ပယ္ၾကံ၍၊ ဆံကိုခုရိတ္၊ ၾကိဳးခ်ိတ္အက်ႌ၊ ညီကိုေပးဘိ၊ ရွိပုဆိုးမ်ား၊ ေရာင္းစားေလေလ၊ ဖ်က္ဆီးေခ်ေလာ့၊ စာေပက်မ္းဂန္၊ တတ္ပြန္ပညာ၊ လိမၼာသိၾကား၊ သူေတာ္ျငားေသာ္၊ တရားထင္ေအာင္ပြားလိမ့္မည္။   ။

က်ည္းကန္ရွင္ၾကီး (၁၇၅၇-၁၈၀၇)
ျမကန္သာ ကဗ်ာစာအုပ္မွ

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

ေအာက္သူကိုလည္း မစမ္းနွင့္

က်ည္းကန္ရွင္ၾကီးေရးသားတဲ့ သားေမာင္ေရႊေအာင္ထံေပးသည့္ ၾသဝါဒေမတၱာစာ

ခ်မ္းသာေစေသာ၊ လမ္းသာေစေသာ၊ လာေစေသာဟု၊ ၾသဓိသပတၱနာ၊ ေမတၱာေရခ်မ္း၊ ဆြတ္ဖ်န္းေလ့ရွိ၊ မိခင္စကား၊ မွာၾကားလိုက္သည္၊ သားေမာင္ေရႊေအာင္။ ေန႔ရက္လရွည္၊ နွစ္လည္ေပါင္းကူး၊ ေဝးက်းရပ္ေျမ၊ ၾကာရွာေလေသာေၾကာင့္၊ မေအ သားခ်င္း၊ ေဆြရင္းတို႔က၊ စိုးရိမ္လွ၍၊ မိဘတို႔ထံ၊ ျပန္လည္ခဲ့ေစခ်င္ပါသည္။ ။ ေယာက္်ားစြမ္းအား၊ ေဝးရပ္သြား၍၊ ေန႔မ်ားနွစ္ၾကာ၊ ရွာေဘြသည့္အေရးမွာ -

(၁) ေသးမွသာလွသည္ မဟုတ္ပါ၊ ေဝးမွသာရသည္ မဟုတ္ပါ၊ မေသးဘဲနွင့္ပင္ လွပါသည္၊ မေဝးဘဲနွင့္ပင္ ရပါသည္။
(၂) ျပာမွသာလွသည္ မဟုတ္ပါ၊ ၾကာမွသာရသည္ မဟုတ္ပါ၊ မျပာဘဲနွင့္ပင္ လွပါသည္၊ မၾကာဘဲနွင့္ပင္ ရပါသည္။
(၃) ကံသာ ဥစၥာဓန ျဖစ္ေခ်သည္၊ ဉာဏ္မွာ ဟုတ္ရာသမွ် ျဖစ္ေခ်သည္။
(၄) ကံရွိမွ တတ္သည္၊ ဉာဏ္ရွိမွ ျမတ္သည္။
(၅) ကံႏိႈးေဆာ္မွ ထင္ေပၚသည္၊ ဉာဏ္နွိုးေဆာ္မွ ျမင္ေျမာ္သည္။
(၆) ကံပင္ရွိေသာ္လည္း ဝီရိယ ခြ်တ္တတ္သည္၊ ဉာဏ္ပင္ရွိေသာ္လည္း သတိက လြတ္တတ္သည္။
(၇) ကံပင္ရွိေသာ္လည္း ဝီရိယ ကူရမည္၊ ဉာဏ္ပင္ရွိေသာ္လည္း သတိက မူရမည္။
(၈) ေၾကာ့ၾကမ္းလွ်င္ မုန္းတတ္သည္၊ ေသာ့သြမ္း[5]လွ်င္ ဆံုးတတ္သည္၊ ေဟာ့ရမ္းလွ်င္ ရံႈးတတ္သည္။
(၉) မေၾကာ့ မၾကမ္း နုရမည္၊ မေသာ့ မသြမ္း ျပဳရမည္၊ မေဟာ့ မရမ္း ရႈရမည္။
(၁၀) ဂူပ်က္ကိုလည္း မေအာင္းနွင့္၊ လူပ်က္ကိုလည္း မေပါင္းနွင့္၊ ဂူပ်က္ကို ေအာင္းလွ်င္ ပိတတ္သည္၊ လူပ်က္ကို ေပါင္းလွ်င္ ျငိတတ္သည္။
(၁၁) ထန္းလ်က္နွင့္ တူသည္လို႔ ေက်ာက္ျဖဴကိုလည္းမနမ္းနွင့္၊ ကြ်မ္းလ်က္နွင့္ ျမဴသည္လို႔ ေအာက္သူကိုလည္း မစမ္းနွင့္၊ ေက်ာက္ျဖဴကို နမ္းလွ်င္ ဖံုကပ္သည္၊ ေအာက္သူကို စမ္းလွ်င္ ကုန္တတ္သည္။
(၁၂) က်တိုင္းလည္း ကုန္း၍ မေကာက္နွင့္၊ ရတိုင္းလည္း သံုး၍ မေဖ်ာက္နွင့္၊ က်တိုင္း ေကာက္လွ်င္ လူရယ္မည္၊ ရတိုင္း ေဖ်ာက္လွ်င္ ျဖဴလြယ္သည္။

အတည္တည္မွာထား၊ သည္စကားရပ္မ်ားကို၊ စံုစမ္းၾကည့္ရႈ စရနည္လ်က္၊ အထည္ႏွင့္အနံ၊ ဆင္တန္ရံုၾကံစား၍၊ ေယာက္်ားျပီစြာ၊ လိမၼာေျမာ္ျမင္သည္နွင့္အညီ၊ တလီျမန္ျမန္၊ မယ္တို႔ထံသို႔၊ ျပန္လည္ခဲ့မည့္အေရးကို၊ ေရွးလြမ္းေဟာင္း တြင္၊ လြမ္းသစ္တင္၍၊ ျမင္ခ်င္လွသည့္ စိတ္ထားနွင့္၊ မွာၾကားလိုက္ပါသည္၊ သား ေမာင္ေရႊေအာင္။

ကြ်န္ေတာ့္မွတ္ခ်က္ - လူပ်က္ဟူသည္ လူရႊင္ေတာ္လူျပက္ မဟုတ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

ကိုယ္ေစာင့္နတ္ တက်ိပ္ကိုရည္၍

က်ည္းကန္ရွင္ၾကီးဟာ ပခုကၠဴခရိုင္၊ ျမိဳင္ျမိဳ႕နယ္၊ က်ည္းကန္ရြာဇာတိျဖစ္တဲ့ က်ည္းကန္ရွင္ၾကီးဟာ အလြန္နာမည္ၾကီးတဲ့ စာတတ္ပုဂၢိဳလ္တဦး ျဖစ္တယ္။ ၁၁၁၉ မွာေမြးဖြားျပီး၊ ကိုရင္ၾကီးဘဝမွာစာေတြေရးသားျပဳစုလို႔ အဲလိုနာမည္တြင္ရစ္တယ္။ မံုေရြးအေမး က်ည္းကန္အေျဖဆိုျပီး ထင္ရွားက်န္ရစ္တယ္။

အေမး - ေရႊနန္းသိမ္းအံ့ စားေတာ္ခြံ႔ ႏူးညံ့ဆုပ္ေပါင္း မည္မွ်နည္း။

အေျဖ - ရတနာသံုးပါးကိုရည္၍ သံုးဆုပ္၊ မိခင္ဘခင္ အဘိုးအေဘးတို႔ကိုရည္၍ ေလးဆုပ္၊ ကိုယ္ေစာင့္နတ္ တက်ိပ္ကိုရည္၍ ဆယ္ဆုပ္အားျဖင့္ တဆဲ့ခုနစ္ဆုပ္ စားရာသည္။ (အဘိေသကက်မ္း)

မွတ္ခ်က္ = ကိုယ္ေစာင့္နတ္တစ္က်ိပ္ မဟုတ္။ တစ္ဆဲ့ခုနစ္ဆုပ္ မဟုတ္။ ေနာက္ေပၚေတြက တ ကို တစ္လုပ္တဲ့ေနရာမွာ က်ည္းကန္ရွင္ထက္ သာလြန္ၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

က်ည္းကန္ရွင္ၾကီး

ဆရာခင္ဗ်ာ ၾကည့္ကန္ရွင္ႀကီး၏ လမ္းညႊန္ေမတၱာ ဆံုးမစာတြင္ လူေျဖာင့္စိတ္တို၊ လူခ်ိဳစိတ္ေကာက္၊ သည္ႏွစ္ေယာက္တြင္၊ ခ်ိဳေကာက္ကိုမေပါင္းႏွင့္။ တိုေျဖာင့္ကိုေပါင္းရမည္။ ခ်ိဳေကာက္တို႔သေဘာမွာ၊ ပ်ားရည္ဆိပ္ခတ္၊ ေထာပတ္စိန္ပါ၊ မစားရသည္ ပမာအတူတူ၊ စသည္ျဖင့္ဆိုထားသည့္အနက္ ေထာပတ္စိန္ပါဆိုသည့္စကားရပ္၏ အဓိပၸယ္ကိုသိလိုပါသည္ခင္ဗ်ာ။

ေထာပတ္စိန္ ဟုတ္ပါသလား။ စိမ္လား။

ေထာပတ္စိန္ပါပါဆရာ။ စိမ္မဟုတ္ပါဘူးခင္ဗ်

က်ည္းကန္ရွင္ၾကီးဟာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မွာ အလြန္ထင္ရွားခဲ့တဲ့ က်မ္းျပဳဆရာေတာ္ၾကီးတပါးျဖစ္တယ္။ ျမိဳင္ျမိဳ႕နယ္ က်ည္းကန္ရြာမွာ ၁၁၁၉ ခုႏွစ္က ဖြါးျမင္ခဲ့တယ္။ မံုေရြး အေမး က်ည္းကန္ အေျဖစာေတြကထင္ရွားတယ္။ အေမးပုစာၦ ၁၁၁၅ ပုဒ္ပါတဲ့ စြယ္စံုေက်ာ္ထင္က်မ္းၾကီးကိုလည္း ျပဳစုေတာ္မူခဲ့တယ္။

က်ီးသဲဆရာေတာ္ၾကီးက က်ည္းကန္ရွင္ၾကီးသည္ ပိဋကတ္ေဗဒင္အရပ္ရပ္တို႔ကို ႏွံ႔စပ္၏။ ေလာက ဓမၼ ရာဇအေရး သံုးပါး၌ ကြ်မ္းက်င္၏။ ဥာဏ္လည္း ထက္ျမက္နက္နဲသည္။ ရယ္ရႊင္ႏွစ္သက္စရာတို႔ကိုလည္း တီထြင္ေရးတတ္ေသးသည္။ အဖက္ဖက္က ျပည့္စံုရကား လူအားလံုး၏ မွီတင္းရာ ပညာသူေဌးၾကီးျဖစ္၏ လို႔ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးက်ဴးေတာ္မူေလသည္။

ကြ်န္ေတာ္ ေထာပတ္စိန္ပါကို အခုထိေတာ့ မသိေသးပါ။ ထုတ္ေဝထားတဲ့စာအုပ္ေတြကိုလည္း မယံုရဲပါ။ သတ္ပံုေတြ မွားေနၾကတယ္။ စြယ္စုံေက်ာ္ထင္က်မ္း (ၾကည့္ကန္ရွင္ၾကီး အေမးပုစၧာတစ္ေထာင္ေက်ာ္၏ အေျဖမ်ား) လို႔ စာအုပ္ေၾကာ္ျငာ တင္ထားတာေတြ႔တယ္။ ဆရာေတာ္အမည္ကအစ မွားေနတယ္။

သာကီဝင္ႏြယ္ ေစာဘုန္းၾကြယ္ မင္းဘယ္မွ်တြင္ ပြင့္သနည္း။
ေရႊနန္းသိမ္းအံ့ စားေတာ္ခြံ ႏူးညံ့ဆုပ္ေပါင္း မည္မွ်နည္း။

သိလိုသူေတြ အေဟာင္းမူရင္းစာအုပ္ေတြကိုသာ အားကိုးၾကေစခ်င္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ