ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Tuesday, May 31, 2016

Mosquito question ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးေမးခြန္း

ဆရာခင္ဗ်ား ခုလိုမိုး႐ြာတဲ့အခ်ိန္မွာ ၇ လသားအ႐ြယ္ကေလး ျခင္မကိုက္ေအာင္ ဘာေဆးလိမ္းရမလဲခင္ဗ်ာ။ ျဖစ္တတ္တဲ့ေရာဂါေတြရဲ႕လကၡဏာေလးေတြပါေျပာျပေပးပါဦးဆရာ။ ဘယ္လိုလကၡဏာျဖစ္လာရင္ ဘာေတြလုပ္ရမယ္ဆိုတာပါ။ ကေလးထိန္းနဲ႔ထားရလို႔ စိတ္မခ်လို႔ပါဆရာ။ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္။

အခုကမိုးရာသီ။ ေႏြရာသီတုန္းက ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးနဲ႔ ဗီတာမင္ဘီ-ဝမ္းစာတင္ေတာ့ ပြက္ေလာညံသြားခဲ့တယ္။ မွန္တယ္ ေျပာသူေရာ ရစရာမရွိေအာင္ရွံဳ႕ခ်သူပါ မ်ားလြန္းတာ၊ ျခင္ေပါသလိုပဲ။

ကမာၻမွာ ျခင္အမ်ိဳးအစားေပါင္း (၃ဝဝဝ) ရွိတယ္။ လူေပါင္း (၂) သန္းေလာက္ဟာ ျခင္ကေနကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြကို ခံစားၾကရတယ္။ ျခင္ကိုက္ခံရရင္ ငွက္ဖ်ား၊ ဂ်ပန္ ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ၊ အဝါေရာင္ အဖ်ားေရာဂါ၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊ ႏိုင္းျမစ္အေနာက္ဖက္ကမ္းေရာဂါေတြကို ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္။ ျခင္ထီးေတြက လူ႔ေသြးမစုပ္ပါ။ ျခင္မေတြကေတာ့ ဥအတြက္ေသြးလိုလို႔ ေသြးစုပ္ရတယ္။

ျခင္လိမ္းေဆးေတြထဲမွာ DEET ပါတယ္။ 40% DEET ျခင္လိမ္းေဆးက ၇ နာရီၾကာခံတယ္။ ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ မွတ္ဉာဏ္ေမ့၊ ေခါင္းကိုက္၊ ၾကြက္သားအားနည္း၊ အဆစ္နာ၊ လက္တုန္၊ တက္၊ အာရံုေၾကာအဆိပ္သင့္၊ ဦးေႏွာက္ထိခိုက္၊ အေရျပားအေနရခက္၊ အင္ျပင္ထြက္၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ေသြးဖိအားက်၊ ႏွလံုးခုန္ေႏွး၊ အသက္ရွူမဝ၊ မ်က္ရည္က်တာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။ 1-methylpiperzine ျဒပ္ေပါင္းပါတဲ့ ျခင္ျဖန္းေဆးလည္း သံုးရတယ္။ ၾကာၾကာမခံပဲ အေငြ႔ပ်ံတယ္။ ျခင္ေဆးထဲမွာပါတဲ့ Permethrin ဓါတ္ကေနလည္း ဆိုးက်ိဳးေတြရေစႏိုင္တယ္။ အဆုပ္၊ အသည္းကင္ဆာ ကိုလည္း သံသယရွိတယ္။ ကေလးေတြအမူအယာေျပာင္းတာလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အာရံုေၾကာမေကာင္း ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ပ်ားေကာင္ေတြနဲ႔ ေၾကာင္ေတြကိုလည္း အဆိပ္သင့္ေစႏိုင္ေသးတယ္။

သဘာဝနည္းေတြလည္းသံုးႏိုင္ပါတယ္။ ျခင္မရွိရာမွာသာေနထိုင္ပါ။ ေန႔ခင္းမွာသက္သာတယ္။ ေရေသရွိရာမွာသာ ျခင္ေပါတယ္။ ျခင္က ေရရွိမွသာအသက္ရွင္ျပီး မ်ိဳးပြါးႏိုင္တယ္။ ေရက်န္ေနႏိုင္တဲ့ ပန္းအိုး၊ တာယာေဟာင္း၊ အိုးခြက္၊ ေရေျမာင္း၊ ေရတံေလွ်ာက္၊ ေရေလွာင္ကန္၊ အမိႈက္ပံု၊ ငွက္သိုက္စတာေတြမွာ ေရက်န္မေနေစေအာင္ ရွင္းလင္းပါ။ အေရာင္ေဖ်ာ့တဲ့ အဝတ္ဝတ္ပါ။ ေျခလက္ရွည္ဝတ္ပါ။ ဦးထုပ္၊ ေျခအိတ္ဝတ္ပါ။ ပန္ကာဖြင့္ထားပါ။ သစ္ၾကံပိုးရြက္ဆီ၊ ဗနီဂါအၾကည္ဆီနဲ႔ သံလြင္ဆီေရာထားတာကလည္း ျခင္ကိုႏိုင္တယ္။ လိမ္ေမာ္ယူကလစ္ ၃၂% ဟာ ၃ နာရီၾကာ ၉၅% မက အကာကြယ္ေပးတယ္။ လင္းႏို႔နဲ႔ ပုစဥ္းရွိရင္ ျခင္မေနႏိုင္ပါ။ ထပ္တရာပန္းပင္စိုက္ထားပါ။

ျခင္အမ်ားစုက ေရေသမွာမ်ိဳးပြါးၾကတယ္။ အဲလိုေရေတြမထားရ၊ ရွင္းလင္းရမယ္။ (OWMM) နည္းနဲ႔ (RIM) နည္းေတြ ရွိတယ္။ ဇီဝထိန္းခ်ဳပ္မႈမွာ ျခင္ကိုႏိုင္တဲ့ ပါရာဆိုက္၊ ပိုးမႊားနဲ႔ ျခင္းစားတဲ့အေကာင္ေတြ သံုးရတယ္။ Gambusia affinis ျခင္စားငါး၊ cyprinids နဲ႔ killifish ငါးေတြေမြးရတယ္။ တီလားပီယားငါးလည္း ျခင္ေလာက္လန္းကိုစားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ငါးေတြ အမ်ားအျပားေမြးျပန္ရင္ ေဂဟစနစ္ကိုထိခိုက္ေစတယ္။ Bacillus thuringiensis ဗက္တီးရီးယား၊ Metarhizium anisopliae နဲ႔ Beauveria bassiana အေကာင္ေတြကိုလည္းသံုးတယ္။ သဘာဝဝန္းက်င္ကိုမထိခိုက္ေစတဲ့ (IPM) နည္း သံုးႏိုင္တယ္။

ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးအခ်ဳပ္
Vitamin B1 (Thiamin) ဗီတာမင္ဘီ-ဝမ္းကို ဆန္းစစ္မႈရလဒ္ေတြက မတူၾကပါ။ ၂ဝဝ၅ ထုတ္ အေမရိကန္ျခင္ႏွိမ္နင္းေရး ဂ်ာနယ္မွာေရးထာတာရွိတယ္။ ဗီတာမင္ဘီ ေသာက္ထားသူအုပ္စု၊ ဗီတာမင္စီ ေသာက္ထားသူအုပ္စုနဲ႔ ဘာေဆးမွ မေသာက္သူအုပ္စု (၃) စုကို ေလ့လာတယ္။ မထူးျခားဘူးလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ ဘရာဇီးလ္မွာ ဗီတာမင္ဘီကို ျဖန္းေဆးလုပ္ျပီး စမ္းခဲ့တယ္။ မထူးဘူးလို႔ေကာက္ခ်က္ခ်တယ္။ ၁၉၆ဝ ေက်ာ္လာက္က သုေတသနေတြအရ ဗီတာမင္ဘီ-ဝမ္းကို ေန႔စဥ္နည္းနည္းေသာက္တာ ျခင္ကိုက္မခံရ (သက္သာတယ္) လို႔သိရပါတယ္။

လူ႔အေရျပားအနံ႔ကေန ျခင္ေျပးေအာင္လုပ္တာျဖစ္တယ္။ ဒီေဆးနံ႔ကို လူကမရေပမယ့္ ျခင္ကအေတာ္မၾကိဳက္ပါလို႔ပါ။ ဘီ-ဝမ္းေဆးျပားကို တေန႔မွာ 25 ကေန 50mg အထိ ၂ ပါတ္ၾကာေသာက္ထားရင္ ျခင္မကိုက္ေစပါလို႔ေရးတာရွိပါတယ္။ (တေဆး) ေခၚ ကေစာ္ေဖါက္ရာမွာသံုးတဲ့ Yeast ေဆးျပားမွာ ဗီတာမင္ဘီဝမ္းပါတာမ်ားလို႔ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ Vitamin B1 100mg ေန႔စဥ္ ေသာက္နည္းအျဖစ္လည္းသံုးတယ္။ ျခင္ေပါတဲ့ေဒသမသြားခင္ ၂ ပါတ္ ေသာက္သင့္တယ္။

လူေတြ ျခင္ကိုက္ခံႏိုင္တာ မတူၾကတာက ကိုယ္နံ႔မတူလို႔ပါ။ ဘီ-ဝမ္း ေသာက္တာလည္း အနံ႔ကို ေျပာင္းေစတာသာ ျဖစ္တယ္။ ဘီ-ဝမ္းေဖ်ာ္ထားတာကလည္း ေလန႔ံေျပာင္းေစတာျဖစ္ပါတယ္။ ေရသန္႔ကိုဗူးခြံထဲကို ေရ ၁ဝဝ စီစီနဲ႔ ဗီတာမင္ဘီဝမ္း ၁ဝ ျပားေရာထည့္ျပီး ေပ်ာ္ဝင္သြားေအာင္လႈပ္ခါေပးပါ။ ဗီတာမင္ဘီဝမ္းအနံ႔ဟာ ျခင္ေတြမႏွစ္သက္လို႔ ျခင္လာမကပ္ေတာ့ပါ။ ေဆးရည္ဟာ အနည္းဆံုး ၇ နာရီေလာက္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္ေရးတဲ့ ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးစာဟာ ေဆးေရာင္းခ်င္လို႔ေရးတဲ့ ေဆးၾကာ္ျငာမဟုတ္ပါ။ ရမ္းကုနည္းလည္းမဟုတ္ပါ။ အာမခံခ်က္နဲ႔ေရးတာလည္း မဟုတ္ေၾကာင္းပါခင္ဗ်ား။

Mosquito control ျခင္ႏွိမ္နင္းေရး http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/mosquito-control.html
Mosquito control summary ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးအခ်ဳပ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/02/mosquito-control-summary.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၅-၂ဝ၁၆

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.