ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳေကာ္မတီ၏ (၅၃)ႏွစ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔အထိမ္းအမွတ္
တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတရားမ်ား

သကၠရာဇ္(၂ဝဝဝ) ေဖေဖၚဝါရီလ (၁၂)ရက္

ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္

ယခုေခတ္အခါသမယ၌ လမ္း၊ တံတား၊ အေဆာက္အၪီ ဖြင့္ပြဲမ်ား ႏွင့္ ယုတ္စြအဆံုး ဘာမဟုတ္သည့္ သာမန္ကိစၥကေလးမ်ားျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ၾကရာ၌ပင္ ကရင္၊ ကခ်င္၊ ကယား၊ ခ်င္း၊ မြန္၊ ဗမာ၊ ရခိုင္၊ ရွမ္းစသည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစံုတို႔၏ ဝတ္စံုမ်ားကို ဝတ္ဆင္ေစလ်က္ တခမ္းတနား ပါဝင္ဆင္ႏႊဲေစ၏။ တိုင္းရင္းသား ေပါင္းစံုတို႔၏အကမ်ားျဖင့္လည္း အခမ္းအနားမ်ားကို သရုပ္ေဖၚအမႊန္းတင္ၾကသည္ကိုလည္းမ်ားစြာေတြ႔ျမင္ေနရ၏။

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားကို အေလးေပး အေရးေပးသည့္ သေဘာေပေလာ၊ သို႔မဟုတ္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုေနထိုင္သည့္ ျပည္ေထာင္စု၏ အဓိပၸါယ္ကို သရုပ္ေဖၚျပသျခင္းေပေလာ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ေရာင္စံုအဝတ္တန္ဆာမ်ားျဖင့္ ဤတို႔၏ အခမ္းအနားမ်ားကို ပိုမို၍လွပတင့္တယ္ က်က္သေရရွိေစရန္ အခမ္းအနား၏ အေဆာင္အေယာင္ သေဘာထား၍ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ျခင္းေပေလာ၊ ဤအခ်င္းအရာသေဘာထားမ်ားကို ျပဳသူမ်ားသာ သိၾကေပလိမ့္မည္။

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားကို အေရးေပးသည့္ အေလးအနက္ထား သည့္ သေဘာဆိုပါက ေကာင္းေလစြ။ ထိုထက္မွာမူ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး အေရးကိုအေပၚယံေရႊမံႈ႔ၾကဲအေဆာင္အေယာင္သေဘာမွ်ေဖၚျပေနျခင္းထက္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား၏အေရးကို ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္အေျခခံျဖင့္ ေျဖရွင္းလ်က္ အမ်ိဳးသားေသြးစည္းညီညြတ္ေရးကို တည္ေဆာက္ၾကမည္ဆိုပါမူ ပို၍ ေကာင္းေလစြဟူ၍ ဆင္ျခင္ေတြးေတာမိေပသည္။

ဤအျပင္ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ဟူေသာ ေဝါဟာရဆိုင္ရာ အေျပာအဆို၊ အေရးအသား၊ အသံုးအႏံႈးမ်ားသည္လည္း ယခင္ေခတ္အခါ  မ်ားမွာထက္ ပိုမိုတြင္က်ယ္လာ၏။ ေရႊရည္စိမ္ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားကို ပ်ားရည္ႏွင့္ ဝမ္းခ်ျခင္းေပေလာ၊ သို႔မဟုတ္ အမ်ားေယာင္၍ ေယာင္ရ၊ အေမာင္ ေတာင္မွန္း ေျမာက္မွန္း မသိပါ ဆိုသကဲ့သို႔ မိမိကိုယ္၌က ျပည္ေထာင္စု၏အေျခခံသေဘာႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု မူမ်ားကို ခံယူသိျမင္ျခင္းမရွိပါဘဲလ်က္ အမ်ားကေျပာဆိုသံုးႏံႈးျခင္းေၾကာင့္ သာ ေျပာဆိုသံုးႏႈန္းၾကျခင္းေပေလာ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းစံု မွီတင္းေနထိုင္ေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စစ္မွန္ေသာျပည္ေထာင္စုကို တည္ေထာင္မွသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားကို စည္းရံုးႏိုင္မည္ဟူ၍ ခံယူခ်က္ျဖင့္ပင္ ေျပာဆိုသံုးႏႈန္းေနျခင္းေပေလာ။ ဤ အခ်င္းအရာသေဘာထားမ်ားကိုလည္း ျပဳသူမ်ားသာသိၾကေပလိမ့္မည္။

ေရႊရည္စိမ္ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္မ်ားကို ဖယ္ရွားႃပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းခ်မွတ္ခဲ့ေသာ ျပည္ေထာင္စုမူ၊ ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္ကိုသိျမင္ ခံယူလ်က္ ေျပာဆိုသံုးႏႈန္းပါမူ ေကာင္းေလစြ။ ထိုထက္မွာမူ ဒီမိုကေရစီေရး၊ တန္းတူေရး၊ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကို အသိအမွတ္ျပဳႃပီး လူမ်ိဳးစုျပႆနာကို ေျဖရွင္းကာ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးကို တည္ေဆာက္ၾက ပါမူကား အတိုင္းထက္အလြန္ ေကာင္းေလစြဟူ၍ ေတြးျမင္ခံစားမိေပသည္။

လမ္းစၪ္ပါတီေခတ္၌ ေတာင္သူလယ္သမားၪီးႄကီးမ်ာဆိုေသာ ေဝါဟာရသည္တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳျခင္းခံခဲ့ရသည္။ သို႔ရာတြင္ ေတာင္သူ လယ္သမားမ်ား၏ ဘဝမွာမူ အထူးအခြင့္အေရးမ်ား ဗလာနတၴိ၊ ယၡင္ေခတ္ မ်ားမွာထက္ပင္ ခါးသီးေသာခံစားခ်က္မ်ားကို ခံစားခဲ့ၾကရ၏။

ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျပာဆိုသံုးႏႈန္းၾကရာတြင္ လည္း ဤသို႔မျဖစ္ရန္လိုသည္။ မည္သည့္ ျပႆနာကိုမဆို အေပၚယံ အေျပာသက္သက္ျဖင့္မႈပီးေပ။ ေရႊရည္စိမ္စိတ္ဓာတ္ႏွင့္သေဘာထားမ်ားကို ဖယ္ရွားႃပီး ျပႆနာကို အေျခခံက်က် ရႈျမင္သံုးသပ္ရန္လိုသည္။ ေလာက၌ ျဖစ္ပ်က္တတ္ေသာ သဘာဝနိယာမတရားမ်ားသည္ လူတို႔၏ဆႏၵႏွင့္ ကင္း လြတ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပႆနာတရပ္ကိုရႈျမင္သံုးသပ္ရာတြင္လည္း ဆႏၵစြဲ၊ လူမ်ိဳးစြဲမ်ားကင္းရွင္းရန္ လိုေပသည္။ ထို႔အျပင္ ဓမၼဓိ႒ာန္ က်က်သံုးသပ္၍ ရလာေသာ အေျခခံသေဘာတရားမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံရန္လို၏။ ဤအျပင္ ေျပလည္စြာေျဖရွင္းမွသာႃပီးေျမာက္ႏိုင္ေပမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္ ေထာင္စုအတြင္းမွ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားျပႆနာကိုလည္း ဓမၼဓိ႒ာန္ က်က် သံုးသပ္ရမည္။ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကိုအသိအမွတ္ျပဳရမည္။ လူမ်ိဳးစု၊ လူနည္းစုမ်ား၏ အခြင့္အေရးကို အေလးနက္ထား လက္ခံမည္။ ဤ အေျခခံသေဘာတရားမ်ားပါေသာ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ျဖင့္ေျဖရွင္းမွသာ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို အမွန္တကယ္ရရွိ ႏိုင္ေပမည္။

ျပည္ေထာင္စုဟူသည္ ျပည္ေထာင္မ်ားကို ေပါင္းစည္းထားျခင္းျဖစ္၏။ လူမ်ိဳးအသီးသီးတို႔ မွီတင္းေနထိုင္ရာမ်ားကို စုေပါင္းထားျခင္းလည္း မည္၏။ ေပါင္းစည္းၾကျခင္း၏ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ဘံုရန္သူကို စုေပါင္း ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ ဘံုအက်ိဳးစီးပြါးကို တည္ေဆာက္ၾကရန္ျဖစ္၏။

ေရွးပေဝသဏီေခတ္၌လူသားတို႔သည္မိသားစု၊ ေဆြမ်ိဳးစု၊ ေသြးတူ မ်ားအျဖစ္သာစုဖြဲ႔ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ အႏၱရာယ္မ်ားႏွင့္ ရန္သူမ်ားကိုလည္း မိမိတို႔အင္အားျဖင့္ ရင္ဆိုင္တိုက္ခိုက္ျခင္းျဖင့္သာ မ်ားေသာအားျဖင့္ေျဖရွင္း ခဲ့ၾကဟန္ရွိသည္။ သို႔ရာတြင္ ပုဂၢလိကပိုင္ဆိုင္မႈႏွင့္ ေဆြမ်ိဳးစု၊ ေသြးတူစု မ်ား၏ ပိုင္ဆိုင္မႈ (ကြ်ဲ၊ ႏြား၊ သိုး၊ တိရိစျြာန္မ်ားႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳး ေျမယာမ်ား) ကို ပိုင္ဆိုင္လာေသာအခါ ေျမယာလုစစ္ပြဲမ်ား၊ အုပ္စုစစ္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြါးလာ၏။ ဤသို႔ျဖင့္ ႄကီးႏိုင္ ငယ္ညွၪ္းသေဘာ၊ အုပ္စုႄကီးမ်ားက အုပ္စုငယ္မ်ားကို အႏိုင္ျပဳတိုက္ခိုက္လုယက္သိမ္းပိုက္မႈမ်ား ရွိလာခဲ့၏။ မိမိအုပ္စုကို ရန္ျပဳမည့္ ရန္သူမ်ားရွိလာ၏။ စိန္ေခၚမႈမ်ား ရွိလာ၏။ ဤသို႔ျဖင့္ ေဆြမ်ိဳးစု၊ မ်ိဳးတူစု၊ ေသြးတူစုမ်ားအခ်င္းခ်င္း ေပါင္းဖြဲ႔သည့္အစုအဖြဲ႔မ်ား ေပၚထြန္းလာ၏။ ဤသည္မွာ ယေန႔ကမာၻ့ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္တြင္ တြင္က်ယ္စြာ က်င့္သံုးေနၾကေသာ ျပည္ေထာင္စုမ်ား၏ အေျခခံသေဘာပင္ျဖစ္ေပသည္။

လူသားတို႔သည္ ေဆြမ်ိဳးစု၊ မ်ိဳးတူစု၊ ေသြးတူစု အသိုင္းဝိုင္းမ်ိဳးစံုမွ တျဖည္းျဖည္း ႏိုင္ငံေတာ္အျဖစ္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၾကသည္။ ဘာသာစကား၊ ဓေလ့ ထံုးတမ္းယၪ္ေက်းမႈ၊ ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္မႈအရ ဖြဲ႔စည္းေနထိုင္ခဲ့ရာမွ တခုတည္း ေသာ အာဏာပိုင္မႈ (အႄကီးအကဲ)ေအာက္တြင္ေနလိုျခင္းေၾကာင့္ မ်ိဳးတူစုမ်ား စုဖြဲ႔လာၾကသည္။ လူ႔ယၪ္ေက်းမႈစတင္လာျခင္းႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးစနစ္ ပိုမိုထြန္းကားလာျခင္းေၾကာင့္လည္း ေဆြမ်ိဳးစုမ်ား ပိုမိုစုစည္းလာၾကသည္။ အုပ္စုတစုႏွင့္တစုအၾကား ရန္လိုမႈ၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ နယ္ေျမလုစစ္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အင္အားႄကီးေသာအုပ္စုက အင္အားငယ္ေသာအုပ္စုအေပၚ လႊမ္းမိုး တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္မႈမ်ားရွိလာသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ စုဖြဲ႔မႈမ်ားမွအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱယားႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့ေပသည္။

မူလႏိုင္ငံေတာ္မ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီက်ေသာ၊ လူထုအားျဖင့္ေရြး ခ်ယ္သည့္ လူထုကိုတိုက္ရိုက္ကိုယ္စားျပဳေသာ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားသာ ျဖစ္ခဲ့ ၾက၏။ သို႔ရာတြင္ ပစၥည္းၪစၥာႏွင့္ ဓနအင္အားကို ရွာေဖြစုေဆာင္းရာတြင္ ထြန္ယက္ စိုက္ပ်ိဳးလုပ္ကိုင္၍ ရွာေဖြသည္ထက္ လုယက္တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ ျခင္းအားျဖင့္ ပိုမိုရရွိႏိုင္သည့္သေဘာကို ျမင္လာေသာအခါ လုယက္သိမ္းပိုက္ သည့္ စစ္ပြဲမ်ားမွသည္ ပေဒသရာဇ္အင္ပါယာမ်ား ထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။

နပိုလီယံ၏ အင္ပါယာကိုအေၾကာင္းျပဳႃပီး အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံကိုကာကြယ္ရန္စိတ္မ်ား ျပင္းျပလာခဲ့ၾကသည္။ နပိုလီယံ သည္ ၪေရာပ၌ အဂၤလန္မွလြဲႃပီး က်န္ပေဒသရာဇ္ႏိုင္ငံမ်ားကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ သည္။ ထိုႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသားဘုရင္မ်ားကို ဖယ္ရွားႃပီး နပိုလီယံ၏ ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္မ်ားကို ဘုရင္မ်ားအျဖစ္ ခန္႔အပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေစခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ႏိုင္ငံမ်ားစြာတို႔သည္ ကိုယ့္ထီး၊ ကိုယ့္နန္း၊ ကိုယ့္လူမ်ိဳး ဘုရင္မ်ားကို တမ္းတလာၾက၏။ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာႏွင့္ မိမိႏိုင္ငံကိုထူ ေထာင္လိုေသာ ကာကြယ္လိုေသာ စိတ္မ်ားေပၚေပါက္ကာ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္မႈမ်ားေၾကာင့္ နပိုလီယံ၏ အင္ပါယာ ျပိဳကြဲရႃပီး အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံမ်ားေပၚေပါက္လာ၏။

စက္မႈေတာ္လွန္ေရးေနာက္ပိုင္း၌ နယ္ခ်ဲ႕စနစ္ေပၚေပါက္လာရာ ထို နယ္ခ်ဲ႕စနစ္မွေမြးဖြားေပးလိုက္ေသာ ကိုလိုနီဝါဒႏွင့္ ကိုလိုနီႏိုင္ငံမ်ား ေပၚ ေပါက္လာခဲ့၏။ ယင္းကိုလိုနီႏိုင္ငံမ်ားတြင္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး၊ အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တည္းဟူေသာအမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရး ဝါဒသည္လည္း ပီျပင္စြာေပၚေပါက္လာခဲ့ေပသည္။ အမ်ိဳးသားႏွင့္ႏိုင္ငံေတာ္၊ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသား၊ အျပန္အလွန္ဆက္စပ္ေနသည့္ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေတာ္ သေဘာတရားမ်ား၊ လူမ်ိဳးတိုင္း၏ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ႏွင့္ အမ်ိဳးသား ႏိုင္ငံထူေထာင္ခြင့္ စသည့္ အမ်ိဳးသားဝါဒသည္ ပထမကမBာစစ္ႄကီးအႃပီးတြင္ ထင္ရွားစြာေပၚေပါက္လာခဲ့ေပသည္။ (အေမရိကန္သမတ ဝုဒ္ရိုးဝီလ္ဆင္၏ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ႏွင့္ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ၏ေခါင္းေဆာင္လီနင္၏ ကိုယ္ပိုင္ ျပဌာန္းခြင့္ သေဘာတရားမ်ား)

ပထမကမာၻစစ္ႄကီးအႃပီး ေပၚေပါက္လာေသာ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးတည္းျဖင့္ဖြဲ႔စည္းေသာ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားထက္ လူမ်ိဳးအမ်ားအျပားကို စုေပါင္းပါဝင္ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားသာ ျဖစ္ၾကေပရာ ျပည္ေထာင္စု သေဘာတရားမ်ားသည္လည္း ေပၚထြန္းလာခဲ့ ေပသည္။ (ဆြစ္ဇာလန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စု၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ယူဂိုဆလားဗီးယားျပည္ေထာင္စု၊ ခ်က္ကိုစလိုဗက္ကီးယား ျပည္ေထာင္စုတို႔သည္ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတရား အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုေပၚလြင္ေစ သည္။)

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပေဒသရာဇ္ေခတ္ၪီးျဖစ္ေသာ (၁ဝ၄၄)ခုႏွစ္မွ စ၍ နန္းတက္သည့္ အေနာ္ရထာမင္းသည္ တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ပေဒသရာဇ္လက္နက္ႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေထာင္ခဲ့၏။ သို႔ရာတြင္ အေနာ္ ရထာ၏ ႏိုင္ငံေတာ္ မေပၚထြန္းမွီ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ နယ္ေျမေဒသအတြင္းတြင္ ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔၏ ဗိႆႏိုး၊ ဟန္လင္း၊ သေရေခတၲရာႏိုင္ငံေတာ္မ်ား၊ မြန္တို႔၏ သုဝဏၰဘူမိႏိုင္ငံေတာ္၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးတို႔၏ ဒြါရာဝတီ၊ ဓညဝတီ၊ ေဝသာလီ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ား၊ ရွမ္းတို႔၏ နန္ေရွာင္ ႏိုင္ငံေတာ္စသည့္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စာေပယၪ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ားျဖင့္ ျပည့္ဝဖြံ႔òဖိးတိုးတက္လ်က္ ရွိေနသည္ကို ေတြ႔ရေပမည္။

ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔သည္ တိဘက္တိုဘားမင္းအုပ္စုဝင္မ်ားျဖစ္ၾကႃပီး တိ ဘက္ကုန္းျမင့္မွ ဆင္းသက္လာသည္။ ျမန္မာျပည္ ေဒသသို႔ ေရာက္ေသာ အခါ ဗိႆႏိုး၊ ဟန္လင္းႏွင့္ သေရေခတၲရာႏိုင္ငံေတာ္တို႔ကို တည္ေထာင္ခဲ့ ၾကသည္။ မြန္လူမ်ိဳးတို႔သည္ မြန္ခမာ အႏြယ္ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကႃပီး သုဝဏၰဘူမိ ႏွင့္ ဟံသာဝတီႏိုင္ငံမ်ားကို တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရခိုင္ေဒသသို႔ ေရွးၪီးေရာက္ႏွင့္လာၾကေသာ ကမ္းယံလူမ်ိဳး၊ သက္လူမ်ိဳးမ်ား ႏွင့္ ေနာက္ပိုင္းမွ ဝင္ေရာက္လာေသာ အာရီယံလူမ်ိဳးမ်ားေရာေႏွာ ေနထိုင္ ခဲ့ၾကႃပီး ဒြါရာဝတီ၊ ဓညဝတီ၊ ေဝသာလီ၊ ပါးရိန္၊ ေလာင္းၾကတ္၊ ေျမာက္ၪီး ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားကို တည္ေထာင္ခဲ့ၾကေပသည္။ ရွမ္းလူမ်ိဳးတို႔သည္ ဆီႏိုထိုင္း အႏြယ္မ်ားျဖစ္ၾကႃပီး နန္ေခ်ာင္ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားကို တည္ေထာင္ခဲ့ၾကေပသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေစာ္ဘြားနယ္မ်ားျဖင့္ အုပ္စိုးေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔သည္ တိဘက္ျမန္မာ အႏြယ္မ်ားျဖစ္ၾကႃပီး ပုဂံ၊ အင္းဝ၊ ပင္းယ၊ စစ္ကိုင္း၊ ေတာင္ငူ၊ အမရပူရ၊ မႏၱေလးႏိုင္ငံေတာ္မ်ားကို တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာပေဒသရာဇ္ေခတ္သည္ ေအဒီ (၁ဝ၄၄)ခုႏွစ္၊ အေနာ္ရထာ နန္းတက္ေသာႏွစ္မွ သီေပါမင္းနန္းက်ေသာ သကၠရာဇ္ (၁၈၈၅) ခုႏွစ္ထိ ရွည္ ၾကာခဲ့သည္။ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံဟူ၍ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ သမိုင္းေၾကာင္း ကို ေလ့လာမည္ဆိုပါက ထိုသမိုင္းေၾကာင္းျဖစ္ေပၚရာပထဝီအေနအထားကို လည္း အနည္းငယ္ သိျမင္ထားရန္လိုေပသည္။ ပထဝီအေနအထား မ်ားသည္ ထိုတိုင္းျပည္၏ ရာဇဝင္သမိုင္းေၾကာင္းကို စီမံဖန္တီးရာတြင္ အဓိကအခ်က္တခ်က္အေနျဖင့္ ပါဝင္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားကြ်န္းဆြယ္၏ အေနာက္စြန္း၌တည္ရွိသည္။ အေရွ႔ဘက္ တြင္ တရုတ္ႏိုင္ငံ၊ ယိုးဒယားႏိုင္ငံေတာင္ဘက္တြင္ မုတၲမေကြ႔ႏွင့္ ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္၊ အေနာက္ဘက္တြင္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္၊ မဏိပူရနယ္၊ အာသံနယ္ႏွင့္ ျမင့္ေမာက္ေသာေတာင္တန္းႄကီးမ်ား၊ ေျမာက္ဘက္တြင္ တိဘက္ႏိုင္ငံမ်ား ရွိခဲ့ၾကေပသည္။

ေရွးျမန္မာမင္းတို႔၏ လက္ထက္တန္ခိုးႄကီးေသာ မင္းမ်ားသာလွ်င္ ဤမွ် က်ယ္ျပန္႔ေသာေဒသႏွင့္ ၄င္းထက္ပိုေသာ ေဒသမ်ားကို သိမ္းပိုက္ ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ၾကႃပီး က်န္အခ်ိန္မ်ားမွာတစိတ္တေဒသကိုသာပိုင္ဆိုင္ကာ ထီးျပိဳင္နန္းျပိဳင္ တိုင္းငယ္ျပည္ငယ္ကေလးမ်ားအျဖစ္သာ ေတြ႔ျမင္ၾကရေပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို အၾကမ္းအားျဖင့္ သံုးသပ္ရလွ်င္ ပင္လယ္ကမ္းေျခ ဘက္တြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးတို႔၏ ဒြါရာဝတီ၊ ဓညဝတီ၊ ေဝသာလီ၊ ပါးရိန္၊ ေလာင္းၾကပ္၊ ေျမာက္ၪီး။ မြန္တို႔၏ သုဝဏၰဘူမိ၊ ဟံသာဝတီ(ပဲခူး)။ အလယ္ပိုင္း၌ သေရေခတၲရာ (ျပည္)ႏွင့္ ၄င္း၏ အေရွ႔ဘက္၌ ေကတုမတီ (ေတာင္ငူ)၄င္း၏ ေျမာက္ဘက္၌ ပုဂံ၊ အင္းဝ၊ စစ္ကိုင္းစသည္တို႔၏ တည္ရာျဖစ္ေသာဧရာဝတီ ျမစ္ဝွမ္းအလယ္ပိုင္း၊ ထိုမွ ေျမာက္ႏွင့္အေရွ႔ဘက္တို႔တြင္ ရွမ္းျပည္မ်ားတည္ရွိ ခဲ့ၾကေပသည္။

စစ္ကိုင္း၊ အင္းဝ၊ ပုဂံျပည္ႄကီး၏တည္ရာ ဧရာဝတီျမစ္ အေနာက္ ဘက္ကို သုနာပရႏၱတိုင္း၊ အေရွ႔ဘက္ကို တမၸဒီပတိုင္း ဟူ၍ေခၚႃပီး ျမန္မာတို႔၏ေဒသျဖစ္သည္။ ပုသိမ္၊ ေျမာင္းျမ၊ ပဲခူး၊ ဟံသာဝတီ၊ မုတၲမ၊ တနသၤာရီ စသည္တို႔ကား မြန္လူမ်ိဳးတို႔၏ ေဒသျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေျမပံုကို ၾကည့္လွ်င္ ရခိုင္ျပည္ကိုခ်န္လွပ္ထားေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေတာင္နံရံတံတိုင္းႄကီးဝိုင္းရံလ်က္ ရွိသည္ကို ေတြ႔ရေပလိမ့္ မည္။ ေနာက္ဘက္တြင္ ပတ္ကြိဳင္ေတာင္၊ နာဂေတာင္၊ ခ်င္းေတာင္၊ ရခိုင္ ရိုးမေတာင္တို႔ ပါဝင္ေသာ ေတာင္တန္းျမင့္ႄကီးသည္ ေက်ာ္ျဖတ္ရန္ခဲယၪ္းလွ၏။ ၄င္းေတာင္တန္းနံရံႄကီးကို ျဖတ္ေက်ာ္၍ ဝင္ေရာက္ရန္ ခရီးလမ္းမ်ားမွာ စင္စစ္အားျဖင့္ ျမစ္ငယ္မ်ားစီးဆင္းေနေသာ ေတာင္ၾကားမ်ားသာ ျဖစ္ၾက၏။ ျဗဟၼပုတၲရျမစ္ရွိရာ ဟူးေကာင္းေတာင္ၾကားလမ္း၊ မဏိပူရျမစ္စၪ္အတိုင္း မဏိပူရလမ္း၊ အမ္းေတာင္ၾကားလမ္း၊ ေတာင္ကုတ္ေတာင္ၾကား လမ္း၊ အေရွ႔ဘက္တြင္ တာပင္ျမစ္ေၾကာင္းလမ္း (ဗန္းေမာ္) ကသာမွ ေရႊလီ ျမစ္ေၾကာင္းလမ္း၊ ျမစ္ငယ္ေၾကာင္းအတိုင္း ကြမ္းလံုကူးတို႔ဆိပ္လမ္း၊ ေတာင္ ဘက္တြင္ ဂ်ိဳင္းျမစ္ကိုေလွ်ာက္၍ ေကာ့ကရိတ္လမ္း၊ ေမာ္လòမိင္အေရွ႔ဘက္ ေတာင္ကုန္းမ်ားမွာ မျမင့္လွ၍ ေက်ာ္ျဖတ္ရန္လြယ္ကူသည္။ ဤလမ္းမ်ား သည္ ျမန္မာတို႔က ႏိုင္ငံျခားသို႔ စစ္ခ်ီရာလမ္းႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားသားတို႔ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသို႔ ဝင္ေရာက္ရာလမ္းမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ရခိုင္ျပည္တို႔သည္ ရခိုင္ရိုးမေတာင္တန္းႄကီး၏ အတားအဆီးေၾကာင့္ စစ္မက္ေရးရာမ်ားကို ကာဆီးထားသကဲ့သို႔ ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ရခိုင္ျပည္ကို ျမန္မာတို႔တိုက္ခိုက္ေသာအႄကိမ္ေပါင္း အလြန္နည္း သည္။ အေနာ္ရထာမင္းလက္ထက္တြင္တႄကိမ္၊ အေလာင္းစည္သူ လက္ထက္တြင္ တႄကိမ္၊ အင္းဝမင္းေခါင္လက္ထက္ႏွင့္ တပင္ေရႊထီးတို႔ လက္ထက္တြင္ တႄကိမ္စီ တိုက္ခိုက္ႃပီး ရခိုင္ဘုရင္မင္းရာဇာႄကီးလက္ထက္ တြင္ ျမန္မာျပည္ဘက္သို႔ တႄကိမ္သာလာေရာက္တိုက္ခိုက္သည္ကိုေတြ႔ရ ေပသည္။ အမရပူရေခတ္ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္က်မွသာ ျမန္မာတို႔ သည္ ရခိုင္ျပည္ကို အႃပီးသတ္ တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။

အင္းဝ (ျမန္မာ) ႏွင့္ ဟံသာဝတီ(မြန္)တို႔အၾကားတြင္ သြားလာရ လြယ္ကူေသာ ဧရာဝတီျမစ္ေၾကာင္းရွိျခင္းေၾကာင့္ အႄကိမ္မ်ားစြာ စစ္မက္ျဖစ္ပြါးၾကသည္ကိုေတြ႔ရေပသည္။ (အႏွစ္ ၄ဝ စစ္)။ ျပည္ႏွင့္ေတာင္ငူတို႔ သည္ဟံသာဝတီႏွင့္ အင္းဝတို႔အၾကားတြင္ရွိေသာ္လည္း ျပည္မွာ ဧရာဝတီ ျမစ္ေၾကာင္းလမ္းတြင္က်ႃပီး ေတာင္ငူမွာမူ ပဲခူးရိုးမေတာင္ တန္းျဖင့္ ပိုင္းျခား ကာကြယ္ထားသကဲ့သို႔ရွိသည္။ ဟံသာဝတီႏွင့္ အင္းဝတို႔ အျပန္ အလွန္ စစ္ျပဳၾကရာတြင္လည္း ဧရာဝတီျမစ္ေၾကာင္းျဖင့္ ေရေၾကာင္းခ်ီသည္က မ်ား ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သေရေခတၲရာ(ျပည္)သည္ ေရွးအခါက လြတ္လပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာင္တြင္ ျမန္မာလူမ်ိဳးႏွင့္ မြန္လူမ်ိဳးတို႔၏ လက္ေအာက္တြင္ တလွည့္စီက်ေရာက္ခဲ့ရေပသည္။ ေကတုမတီ (ေတာင္ငူ) မွာကား စစ္မက္ ေဘးမွလြတ္ကင္းခဲ့ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တျဖည္းျဖည္းအင္အားေတာင့္တင္း လာႃပီးလွ်င္ ေနာင္တြင္ အင္းဝႏွင့္ပဲခူး(ဟံသာဝတီ)တို႔စစ္ပန္းလာေသာအခါ ထိုျပည္ႏွစ္ျပည္လံုးကိုပင္ သိမ္းယူႏိုင္ခဲ့ေပသည္။

ရွမ္းျပည္ကား ျမန္မာျပည္ႏွင့္ တရုတ္တို႔၏ ၾကားတြင္ရွိ၍တခါတရံ သီးျခားလြတ္လပ္ေနႃပီး ရံဖန္ရံခါတြင္ ျမန္မာတို႔၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ကာ တခါတရံ တရုတ္တို႔၏ လက္ေအာက္ခံလည္းျဖစ္ခဲ့သည္။ ထားဝယ္၊ တနသၤာရီ၊ မုတၲမတို႔မွာလည္း ပဲခူး(မြန္)ႏွင့္ ယိုးဒယားတို႔အၾကားတြင္ရွိႃပီး မြန္တို႔၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္ႃပီး ရံဖန္ရံခါတြင္ ယိုးဒယားလက္ေအာက္သို႔ က်ေရာက္ခဲ့ေပသည္။ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းကို ေရးသားေဖၚျပရာတြင္ ျမန္မာလူမ်ိဳးတမ်ိဳးတည္း၏သမိုင္းကိုေဖၚျပျခင္းထက္အျခားလူမ်ိဳးမ်ား၏ သမိုင္းအပါအဝင္ ျပည္ေထာင္စုသမိုင္းကိုသာ ေဖၚျပသင့္ေပသည္။ ယေန႔ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံတြင္သမိုင္းကို ေရးသားေဖၚျပရာ၌ မြန္လူမ်ိဳးမ်ား၏ သမိုင္းႏွင့္ မြန္ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားအေၾကာင္းကိုလည္းေကာင္း၊ မြန္ မင္းဆက္ကို လည္းေကာင္း၊ ထင္ရွားေသာ ရွမ္းဘုရင္မ်ားအေၾကာင္း ကိုလည္းေကာင္း၊ ရွမ္းလူမ်ိဳးတို႔၏သမိုင္းႏွင့္ ရွမ္းႏိုင္ငံေတာ္အေၾကာင္းကိုလည္းေကာင္း၊ ထင္ရွားေသာ ရွမ္းဘုရင္မ်ား အေၾကာင္းကိုလည္းေကာင္း၊ ထိုနည္းတူစြာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတို႔၏သမိုင္းႏွင့္ထင္ရွားေသာ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ ထင္ရွား ေသာဘုရင္မ်ားအေၾကာင္းကိုလည္းေကာင္း ေဖၚျပမႈ၊ သင္ၾကားမႈနည္းပါး ျခင္းေၾကာင့္ သိရွိသူအလြန္ပင္နည္းေပသည္။ အခ်ိဳ႔မွာၪကၠလာပမင္း၊ ရွင္ ေစာပုဘုရင္မႏွင့္ ဓမၼေစတီမင္းစသည့္ ေလးဆူဓာတ္ပံု ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္၏ ဒါယကာမ်ားျဖစ္ၾကေသာ ဘုရင္မ်ားကိုပင္ မြန္ဘုရင္ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ သီဟသူ၊ အုန္းေဘာင္ခံုမိႈင္းစသည့္မင္းမ်ားကိုလည္း ရွမ္းမင္းမ်ားဟူ၍လည္းေကာင္း သိၾကသူနည္းေပသည္။ ထိုနည္းတူစြာရခိုင္မင္းဆက္မွ ထင္ရွားေသာမင္းမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ စႏၵာသူရိယ၊ မင္းထီး၊ မင္းဘာႄကီး၊ မင္းရာဇာႄကီး စသည့္မင္းမ်ားအေၾကာင္းကိုကား သိရွိသူ အလြန္နည္းပါးလွေပသည္။ ဤသို႔ျဖစ္ရသည္မွာ သမိုင္းကိုေဖၚျပရာတြင္ ျပည္ေထာင္စုသမိုင္းအေနျဖင့္ ေဖၚျပျခင္းထက္ ျမန္မာသမိုင္းကိုသာ ေဖၚျပေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ ေၾကာင့္ သမိုင္းကိုေဖၚျပရာတြင္ ျပည္ေထာင္စုသမိုင္းအေနျဖင့္သာေဖၚျပသင့္ေပသည္။ လူမ်ိဳးတို႔၏ သမိုင္းဟူသည္ ေမ့ေပ်ာက္ ခ်န္ထားသင့္ေသာ အေၾကာင္း အရာမ်ားမဟုတ္ေပ။

ထိုနည္းတူစြာ သမိုင္းကိုေဖၚျပရာ၌လည္း ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ားအတိုင္း ေရးသားေဖၚျပရန္လို၏။ ဤသို႔ ေဖၚျပျခင္းသည္ ပေဒသရာဇ္ေခတ္တြင္ျဖစ္ခဲ့ သည္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္း အမုန္းပြါးရန္ မဟုတ္ေပ။ လူမ်ိဳးတို႔၏ သမိုင္းမွတ္တမ္းကို သံုးသပ္ႃပီး သင္ခန္းစာယူကာ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္ၾကရန္သာျဖစ္၏။ (အတိတ္ကာလက ဂ်ပန္လူမ်ိဳး မ်ားသည္ ဖက္ဆစ္စနစ္ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အုပ္စိုးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ယေန႔ေခတ္ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးမ်ားအား မုန္းတီးမႈမ်ားမထားသင့္ေပ၊ သို႔ရာတြင္ စစ္ဝါဒီ ဖက္ဆစ္တို႔၏ သေဘာကိုမူ သံုးသပ္ ဆင္ျခင္အပ္ေပသည္)။ ရွည္ၾကာမ်ား ေျမာင္လွေသာသမိုင္းေၾကာင္းသည္ လူမ်ိဳးတမ်ိဳး၏ေရွ ့ခရီးအတြက္ အင္အားတရပ္လည္းျဖစ္ေပသည္။

ျမန္မာတို႔သည္အေနာ္ရထာမင္းလက္ထက္မွစ၍ ရွမ္းတို႔ကို သိမ္း သြင္းႏိုင္ျခင္း၊ မဏိပူရႏွင့္အာသံနယ္မ်ားကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ျခင္း၊ လင္းဇင္း၊ ဇင္းမယ္ႏွင့္ ယိုးဒယားကို ေအာင္ႏိုင္ျခင္း၊ မြန္ျမန္မာ အႏွစ္ (၄ဝ)စစ္ပြဲကို အႃပီးသတ္ေအာင္ျမင္ျခင္း တရုတ္တို႔၏က်ဴးေက်ာ္မႈမ်ားကိုတြန္းလွန္ႏိုင္ျခင္း၊ ရခိုင္ျပည္ကိုသိမ္းယူႏိုင္ျခင္း (ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္) ပန္းဝါစစ္ပြဲကို ေအာင္ႏိုင္ျခင္းစသည္တို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာတို႔၏ ဇာတိေသြး ဇာတိမာန္မ်ား ထက္သန္ခဲ့ၾကသည္။ မြန္လူမ်ိဳး၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးတို႔မွာမူ ပေဒသရာဇ္ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားေပ်ာက္ႃပီး ဇာတိေသြးဇာတိမာန္မ်ား ညွိဳးႏြမ္းခဲ့ၾကရေပသည္။

သို႔ရာတြင္ ျမန္မာတို႔သည္ ပထမအဂၤလိပ္ျမန္မာစစ္ပြဲတြင္ ရံႈးနိမ့္ ျခင္း၊ ႃဗိတိသွ်တို႔၏ ႏိုင္လိုမင္းထက္ျပဳမူမႈကိုခံရျခင္း၊ ဒုတိယအဂၤလိပ္ျမန္မာ စစ္ပြဲႏွင့္ တတိယအဂၤလိပ္ျမန္မာစစ္ပြဲမ်ားတြင္ ရံႈးနိမ့္ႃပီး ထီးနန္းပါ ေပ်ာက္ရေသာအခါ အမ်ိဳးသားဇာတိမာန္မ်ား ညွိဳးက်ခဲ့ရျပန္သည္။ သူ႔ကြ်န္မခံလိုေသာျမန္မာတို႔၏ ေတာ္လွန္ေရးသည္လည္း စည္းလံုးညီညြတ္မႈမရွိျခင္း၊ လက္နက္အင္အား၊ လူအင္အား မမွ်ျခင္းေၾကာင့္ အဂၤလိပ္တို႔ သိမ္းပိုက္ႃပီး (၁ဝ)ႏွစ္ခန္႔ အၾကာတြင္ က်ရံႈးကာ အားမတန္မာန္ေလွ်ာ့၍ မီးခဲျပာဖံုးႄကိမ္မီး အံုးဘဝသို႔ေရာက္ရႃပီး အဂၤလိပ္တို႔၏အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေအာက္တြင္ ႃငိမ္ဝပ္ပိျပား ခဲ့ရေပသည္။ အခ်ိဳ႔မွာမႈ အဂၤလိပ္တို႔ကိုပင္ အထင္ႄကီးကာ အဂၤလိပ္တို႔ေပးေသာ ရာထူးဌာနမ်ား၌ ႏွစ္ျခိဳက္ေပ်ာ္ပိုက္လ်က္ရွိၾကေပသည္။ ျပည္သူအမ်ားမွာကား ကိုယ့္ထီး ကိုယ့္နန္း ကိုယ့္ၾကငွန္းကို တမ္းတ၍ မင္းေလာင္းႏွင့္ တန္ခိုးရွင္မ်ားကိုသာ ေမွ်ာ္လ်က္ရွိၾကေပသည္။

ျမန္မာတို႔၏ ညွိဳးႏြမ္းခဲ့ေသာ ဇာတိမာန္သည္ မီးခဲျပာဖံုးဘဝမွ ရုရွား-ဂ်ပန္စစ္ပြဲကို အေၾကာင္းျပဳ၍လည္းေကာင္း၊ ပထမ ကမBာစစ္ႄကီးကို အေၾကာင္းျပဳ၍လည္းေကာင္း ျပန္လည္ႏိုးၾကားလာခဲ့ေပသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဝိုင္အမ္ဘီေအအသင္းႄကီး ေပၚေပါက္လာခဲ့ႃပီး ထိုအသင္းႄကီးမွ ခ်မွတ္လိုက္ ေသာ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ၊ ပညာတည္းဟူေသာ ဝံသာႏုရကၡိတ တရားမ်ားေပၚထြန္းလာခဲ့ေပသည္။ ထိုတရားမ်ားသည္ၪီးၪတၲမ၏ေၾကာက္ ေသြးပါရင္ ဇာဂနာႏွင့္ ႏႈတ္ပစ္၊ ခရက္ေတာက္ထြက္သြားစသည့္ ရဲရဲ ေတာက္ ေဟာေျပာစည္းရံုးမႈမ်ားေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္မ်ားႏိုး ၾကားလာခဲ့ေပသည္။ (၁၉၂ဝ)ခုႏွစ္ ေက်ာင္းသားသပိတ္ႄကီးမွာမူ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ကို တရွိန္ထိုးတြန္းတင္ေပးသကဲ့သို႔ရွိေပသည္။ ဒို႔ဗမာအစည္း အရံုးေခတ္သို႔ေရာက္ေသာအခါ ဗမာျပည္သည္ ဒို႔ျပည္၊ ဗမာစာသည္ ဒို႔ စာ၊ ဗမာစကားသည္ ဒို႔စကား၊ ဗမာျပည္ကိုခ်စ္ပါ၊ ဒို႔စာကို ခ်ီးျမွင့္ပါ၊ ဒို႔စကားကို ေလးစားပါဟူေသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒသည္ ငြါးငြါးစြင့္စြင့္ ေပၚ ထြက္လာခဲ့ေပသည္။

ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္းေခတ္သို႔ေရာက္ေသာအခါ နယ္ခ်ဲ ႕ဆန္႔က်င္ေရး၊ လြတ္လပ္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရးစသည့္ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒျဖင့္ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးလက္နက္ကိုင္ တိုက္ပြဲကို ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကေပသည္။ (၁၉၄၆-၄၇) ခုႏွစ္မ်ားျဖစ္ေသာ လြတ္လပ္ေရး အၾကိဳကာလသို႔ ေရာက္ေသာအခါ ျမန္မာတို႔၏ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒသည္ အလွည့္အေျပာင္း တခုသို႔ ေရာက္လာႃပီး အမ်ိဳးသားေရးဝါဒႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတရား မ်ားကို ေပါင္းစပ္ကာ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္တည္းဟူေသာ အမ်ိဳးသားမ်ား ေပါင္းစည္းေရးဝါဒ (သေဘာတရား) သည္ ေပၚထြန္းလာခဲ့ေပသည္။ ထိုသို႔ ျဖစ္ေပၚရန္ ေစ့ေဆာ္သည့္ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနမ်ားလည္း ရွိခဲ့ေပသည္။

ႃဗိတိသွ်အစိုးရသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျမန္မာေဒသ၊ ရခိုင္ေဒသ၊ မြန္ ေဒသမ်ားကိုေပါင္းလ်က္ ျမန္မာျပည္မဟူ၍ အုပ္ခ်ဳပ္ႃပီး ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ကရင္နီႏွင့္ ခ်င္းေဒသမ်ားကိုမူ ေတာင္တန္းအထူးေဒသမ်ားအျဖစ္ သီးျခားခြဲ၍ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေပသည္။ ဒုတိယကမBာစစ္ႄကီး ႃပီးေသာအခါ ျမန္မာ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ႏိုင္ငံေရးအရႏိုးၾကားမႈ ကမာၻ့ႏိုင္ငံတကာ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးလူပ္ရွားမႈအရွိန္အဟုန္ ျပင္းထန္လာျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို မျဖစ္မေန လြတ္လပ္ေရး ေပးရမည့္အေျခအေန ေရာက္ရွိေသာအခါ ႃဗိတိသွ်အစိုးရသည္ ရွမ္းျပည္ႏွင့္ ေတာင္တန္းနယ္မ်ားကို ခ်န္ထားလိုေသာသေဘာထားမ်ားရွိခဲ့ၾကေပသည္။ ထိုသေဘာထားမ်ား ကို (၁၉၄၅)ခု ေမလ (၁၇) ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ စကၠဴျဖဴစာတမ္းတြင္ အထင္အရွားေတြ႔ရေပသည္။

ယင္း စကၠဴျဖဴစာတမ္းတြင္ -
ရွမ္းျပည္အပါအဝင္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားကိုမူ ျမန္မာျပည္မႏွင့္ အဆိုပါေဒသမ်ား တလံုးတစည္းတည္း ပူးေပါင္းရန္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ား ကဆႏၵမရွိသေရြ ့ ထိုေဒသမ်ားကို ဘုရင္ခံက သီးျခားအုပ္ခ်ဳပ္သြားမည္ဟု ေဖၚျပထားသည္။

ဤအခ်က္အရျမန္မာျပည္မကိုလြတ္လပ္ေရးေပးသည့္တိုင္ေအာင္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားကို ခ်န္ထားမည့္ ႃဗိတိသွ်အစိုးရ၏ သေဘာထားမွာ ထင္ရွားေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္မႏွင့္ေတာင္တန္းေဒသမ်ားသည္ လြတ္လပ္ေရးယူရာတြင္ ပူးေပါင္းေရး/မပူးေပါင္းေရးသည္ျပႆနာတရပ္အေနျဖင့္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ေပသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားအနာဂတ္ ေရးသည္လည္း ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးóကးပမ္းမႈတြင္ ျပႆနာတရပ္ ျဖစ္လာ ေတာ့သည္။ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစည္းေရးတြင္လည္း လူၪီးေရအားျဖင့္ အေတာ္အသင့္မ်ားႃပီး နယ္ေျမအားျဖင့္ က်ယ္ဝန္းေသာ ရွမ္းျပည္ႏွင့္ ပူးေပါင္းေရးသည္ အဓိကအခန္းက႑မွ ပါဝင္လာရေပသည္။

ေတာင္တန္းေဒသမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစည္းေရးတြင္ ဖဆပလ၏ သေဘာ ထားကို(၁၉၄၅)ခုႂသဂုတ္လ(၁၉)ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပေသာေနသူရိန္အစည္း အေဝးႄကီး၌ ေၾကညာခဲ့သည့္ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရေပသည္ -
ဗမာျပည္အတြင္းရွိ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတိုင္း မိမိတို႔ကံၾကမၼာကို မိမိတို႔ကသာ ဖန္တီးႏိုင္ႃပီး အားလံုး၏သေဘာႏွင့္ ညီညြတ္စြာထူေထာင္ေသာ ႏိုင္ငံတည္ေထာင္ရန္။ ဤသို႔တည္ေထာင္ရာ၌ပါဝင္ေသာ လူမ်ိဳး အသီးသီးအား မိမိတို႔ကံၾကမၼာကို မိမိတို႔ဘာသာ ဖန္တီးႏိုင္ေသာအခြင့္အေရးေပး ထားရန္။

ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အနာဂတ္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ -
၁) ဗမာမ်ားကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ဖန္တီးခြင့္ရသကဲ့သို႔ တျခားတိုင္းရင္း သားမ်ားလည္းရရမည္ဆိုသည့္သေဘာမွဗမာမ်ားႏွင့္ အျခားတိုင္း ရင္းသားမ်ား တန္းတူအခြင့္အေရး ရရမည္။
၂) လြတ္လပ္လာမည့္ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလည္း တိုင္းရင္းသားအားလံုး၏ သေဘာ ဆႏၵႏွင့္အညီသာ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္သြားမည္ ဆိုသည့္ သေဘာထားမ်ားကို ေတြ႔ရသည္။

(၁၉၄၅) ခု ႏိုဝင္ဘာလ (၁၈)ရက္ေန႔တြင္ ေရႊတိဂံုေစတီ အလယ္ ပစၥယံ၌က်င္းပေသာ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ဖဆပလ ညီလာခံႄကီးတြင္တင္သြင္းသည့္ အဆိုအမွတ္(၆) တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုအေရးအဆိုႏွင့္ အဆို အမွတ္(၇) နယ္ျခားေဒသမ်ားအား ျမန္မာျပည္မႏွင့္ ေပါင္းစည္းေရးအဆိုမ်ားတြင္လည္း အထက္ပါသေဘာထားမ်ားကို အထင္အရွားေတြ႔ရေပသည္။

အဆိုအမွတ္(၆)တြင္ -
လြတ္လပ္ေသာ ဗမာျပည္သစ္ကို တည္ေထာင္ရာမွာ တိုင္းရင္း သားလူနည္းစု၊ လူမ်ိဳးစုအားလံုး သေဘာတူတဲ့နည္းနဲ႔ လြတ္လပ္စြာတည္ ေထာင္ရန္ က်ေနာ္တို႔က သေဘာတူေၾကာင္း ကတိေပးပါသည္။ မည္သည့္ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမဆို မိမိတို႔ၾကမၼာကို မိမိတို႔ ဘာသာ ဖန္တီးခြင့္ေပး ပါမည္။ က်ေနာ္တို႔ႏွင့္ ခြဲလိုတဲ့ အခါမွာ ခြဲခြင့္ရွိေၾကာင္း ကတိျပဳပါသည္။ လူမွန္လွ်င္ အခြင့္ေရးတူရွိရမည္ကို သေဘာေပါက္ႃပီးသားျဖစ္ေသာ (၄၆) ခုႏွစ္ ျမန္မာတို႔အေပၚ၌ လူနည္းစုကို ခ်ဳပ္ခ်ယ္လိမ့္မည္ဟု သံသယရွိဖြယ္ မဟုတ္ေတာ့ပါ။

အဆိုအမွတ္(၇)တြင္-
ျမန္မာတို႔ႏွင့္ ခြဲေရးတြဲေရးကို ႃဗိတိသွ်တို႔က မဆံုးျဖတ္ပဲ ျမန္မာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ အခ်င္းခ်င္းသာ လြတ္ လပ္စြာ ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ရန္။

ရွမ္းတို႔၏ သေဘာထားမ်ားကိုလည္းေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရေပ မည္ -
ရွမ္းေစာ္ဘြားအခ်ိဳ႔က ရွမ္းျပည္ကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရယူႃပီး ႃဗိတိသွ်ဓနသဟာယနယ္အတြင္း ပါဝင္လိုၾကသည္။ ေစာ္ဘြားအခ်ိဳ႔ကမူ ရွမ္းျပည္ကိုျမန္မာ၊ အိႏၵိယ၊ သီဟိုဠ္ႏွင့္မေလးႏိုင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ေပးရန္ ေတာင္းဆိုလိုၾကသည္။ (ရပလ) ရွမ္းျပည္ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ႄကီး အဖြဲ႔ဝင္မ်ားကမူ ဗမာျပည္ႏွင့္ေပါင္း၍ လြတ္လပ္ေရးကို ရယူလိုၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ -
၁) ျပည္ေထာင္စုမူအရ ေပါင္းရမည္။
၂) အခြင့္အေရးႏွင့္ အဆင့္အတန္းတူ ျဖစ္ရမည္။
၃) ရွမ္းျပည္အားလံုးကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေပးရမည္။
၄) ခြဲထြက္လိုက အခ်ိန္မေရြး ခြဲထြက္ခြင့္ေပးရမည္။

မည္သို႔ပင္ရွိေစဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ မ်ားသည္ပင္လံုတြင္ေတြ႔ ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကႃပီး ျမန္မာျပည္ႏွင့္ေပါင္း၍ လြတ္ လပ္ေရးကိုယူမွသာ ရွမ္းျပည္ႏွင့္ ကခ်င္၊ ခ်င္း အစရွိေသာ တိုင္းရင္းသား တို႔သည္ လြတ္လပ္ေရးကို အလ်င္အျမန္ရမည္ဟူေသာ အဆံုးအျဖတ္ေပၚ မူတည္၍ ပူးေပါင္းၾကရန္သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ပင္လံုသေဘာတူ စာခ်ဳပ္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ရေပသည္။

ပင္လံုစာခ်ဳပ္သည္ ရိုးရိုးရွင္းရွင္း စာခ်ဳပ္တခုမွ်သာျဖစ္သည္။ ျပည္ ေထာင္စုဖြဲ႔စည္းေရးဆိုင္ရာမူမ်ားကို ေဖၚျပထားျခင္း မရွိေပ။ သို႔ရာတြင္ပင္လံု စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုရန္အတြက္ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ား၊ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ၏ တင္ျပခ်က္မ်ား၊ အျပန္အလွန္ နားလည္သေဘာေပါက္ႃပီးသေဘာတူ ညီခ်က္မ်ားႏွင့္ ကတိကဝတ္မ်ားအေနျဖင့္သာ တည္ရွိေပသည္။ ဤအခ်က္မ်ားမွာ ပင္လံုစိတ္ဓာတ္ေခၚ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ပင္ျဖစ္ေပသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ၾကေသာ ျပည္ ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္ဆိုသည္မွာ တန္းတူျခင္း၊ လြတ္လပ္ျခင္း၊ ဒီမိုကေရစီက်ျခင္း၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္း၊ လူနည္းစုလူမ်ိဳးစုမ်ား၏ အခြင့္အေရးကို အေလးအနက္ထားျခင္းမ်ားလည္း ျဖစ္ေပသည္။ တနည္း အားျဖင့္ နယ္ခ်ဲ့ဆန္က်င္ေရး၊ အမ်ိဳးသားမ်ားအားလံုး လြတ္ေျမာက္ေရး တည္းဟူေသာ ဘံုအက်ိဳးစီးပြါးအတြက္ အက်ိဳးတူ၊ သေဘာတူပူးေပါင္းျခင္းသည္ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္၏ အဓိကေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ျဖစ္ေပေတာ့သည္။

ၪီးေအးသာေအာင္