Chronic Granulomatous Disease နာတာရွည္ ခုခံအားနည္းေရာဂါ
ဆရာရွင့္ က်မရဲ႕ ဒုတိယသားငယ္ေလးဟာ immuno deficiency (CGD)ယူဆ ေရာဂါနဲ႕ အသက္ ၆ လခြဲမွာ ရန္ကုန္ အလံု ကေလးေဆးရုံ၌ ဆံုးပါးခဲ့ပါတယ္။ ကေလး အခုလိုျဖစ္ရျခင္းမွာ မိခင္ေႀကာင့္လား သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ က်မမွာ အခု ကိုယ္ဝန္ ၁၄ ပတ္ရွိေနပါျပီ။ အခုကေလးကို က်န္းမာေနေကာင္းေသာကေလးျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္ရွင့္ မိခင္ေႀကာင့္လား မ်ိဳးရုိးေႀကာင့္လား၊ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္မ်ားကို လမ္းညႊန္ေပးပါ့ရွင့္။
CGD နာတာရွည္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါဆိုတာ ခုခံအားနစ္ ေခၚ ေရာဂါျပီးစနစ္အားနည္းျခင္းေရာဂါတမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာဟာ ေရာဂါပိုးျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္နဲ႔မသင့္တာျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္ပိုင္အရာမဟုတ္တာျဖစ္ျဖစ္ ဝင္လာရင္ ခုခံတိုက္ထုတ္တယ္။ ခုခံအားေခၚ အင္တီေဘာ္ဒီေတြျဖစ္လာတယ္။ ဒီေရာဂါရွိေနသူဟာ အဲတာမ်ိဳးကို ေကာင္းေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ၾကပါ။ ေဆာရီး။
တစံုတခုဝင္လာတာနဲ႔ အင္ျမဴးဆဲလ္ေတြက ဝိုင္းအံုလာၾကတယ္။ မရေသးရင္ ေနာက္ထပ္ထြက္လာတာမယ္။ မႏိုင္မခ်င္း တိုက္ထုတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္လာတာကို မွန္ဘီလူးနဲ႔စစ္ရင္ Granuloma လို႔ေခၚတယ္။ ေရာဂါအမည္က အဲတာကေန ယူထားတာ။
CGD ဟာ မ်ိဳးဗီဇအရျဖစ္တယ္။ ေမြးရာပါျဖစ္တယ္။ အဲလိုေရာဂါနဲ႔ ေမြးလာတဲ့ကေလးမွာ အင္ဖက္ရွင္ ေခၚ ေရာဂါပိုးဝင္တာ ခံရတယ္။ အေရျပားနဲ႔ အရိုးေတြမွာျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ Serratia marcescens ဗက္တီးရီးယားျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အဆုတ္၊ တက္ေစ့ ေခၚ လင့္ဖ္ႏုတ္၊ အသည္းေတြမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Pneumonia ႏူမိုးနီးယားျဖစ္တတ္တယ္။ Aspergillus ဖန္းဂတ္စ္စကေနျဖစ္ေစတယ္။ ကုသရတာခက္တယ္။ Liver abscesses အသည္းျပည္တာတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Staphylococcus aureus ဗက္တီးရီးယားကေန ျဖစ္တာမ်ားတယ္။
အစာလမ္းမွာျဖစ္ရင္ ဗိုက္နာမယ္။ ဝမ္းပ်က္မယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်မယ္။ Inflammatory bowel disease (IBD) ထဲက Crohn's disease နဲ႔ ခံစားရတာေတြက ဆင္တယ္။
ေရာဂါ ဟုတ္ မဟုတ္စစ္ေဆးရတယ္။ ပိုးေသေဆးေတြေပးရတယ္။ Acetaminophen ေခၚ ပါရာစီတေမာလိုမယ္။
Cotrimoxazole နဲ႔ Itraconazole ေဆးေတြသံုးတယ္။ Interferon gamma ေဆးလည္းေပးရတတ္တယ္။ Transfusions of granulocytes သြင္းေပးနည္းရွိတယ္။ Stem cell transplantation နည္းလည္းရွိတယ္။
ေမြးရာပါေရာဂါေတြဟာ အလြယ္ေျပာရရင္ ကံတရားအရျဖစ္တာေတြကမ်ားတယ္။ လူ ၂ သိန္းမွာ တေယာက္ေတြ႔တယ္။ အရင္ကေလးမွာအဲလိုျဖစ္ခဲ့လို႔ ေနာက္ကေလးျဖစ္မယ္လို႔ မဟုတ္ပါ။
ကေလးမယူခင္ Genetic counseling မ်ိဳးဗီဇစစ္ေဆးနည္းလုပ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနစဥ္ ၁ဝ-၁၂ ပတ္မွာ chorionic villus sampling နည္းစစ္ႏိုင္တယ္။ ေနရာတိုင္းမွာေတာ့ လုပ္မေပးႏိုင္ပါ။ သတိထားစရာေတြလည္းရွိတယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
၂၁-၁ဝ-၂ဝ၁၇
CGD နာတာရွည္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါဆိုတာ ခုခံအားနစ္ ေခၚ ေရာဂါျပီးစနစ္အားနည္းျခင္းေရာဂါတမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာဟာ ေရာဂါပိုးျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္နဲ႔မသင့္တာျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္ပိုင္အရာမဟုတ္တာျဖစ္ျဖစ္ ဝင္လာရင္ ခုခံတိုက္ထုတ္တယ္။ ခုခံအားေခၚ အင္တီေဘာ္ဒီေတြျဖစ္လာတယ္။ ဒီေရာဂါရွိေနသူဟာ အဲတာမ်ိဳးကို ေကာင္းေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ၾကပါ။ ေဆာရီး။
တစံုတခုဝင္လာတာနဲ႔ အင္ျမဴးဆဲလ္ေတြက ဝိုင္းအံုလာၾကတယ္။ မရေသးရင္ ေနာက္ထပ္ထြက္လာတာမယ္။ မႏိုင္မခ်င္း တိုက္ထုတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္လာတာကို မွန္ဘီလူးနဲ႔စစ္ရင္ Granuloma လို႔ေခၚတယ္။ ေရာဂါအမည္က အဲတာကေန ယူထားတာ။
CGD ဟာ မ်ိဳးဗီဇအရျဖစ္တယ္။ ေမြးရာပါျဖစ္တယ္။ အဲလိုေရာဂါနဲ႔ ေမြးလာတဲ့ကေလးမွာ အင္ဖက္ရွင္ ေခၚ ေရာဂါပိုးဝင္တာ ခံရတယ္။ အေရျပားနဲ႔ အရိုးေတြမွာျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ Serratia marcescens ဗက္တီးရီးယားျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အဆုတ္၊ တက္ေစ့ ေခၚ လင့္ဖ္ႏုတ္၊ အသည္းေတြမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Pneumonia ႏူမိုးနီးယားျဖစ္တတ္တယ္။ Aspergillus ဖန္းဂတ္စ္စကေနျဖစ္ေစတယ္။ ကုသရတာခက္တယ္။ Liver abscesses အသည္းျပည္တာတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Staphylococcus aureus ဗက္တီးရီးယားကေန ျဖစ္တာမ်ားတယ္။
အစာလမ္းမွာျဖစ္ရင္ ဗိုက္နာမယ္။ ဝမ္းပ်က္မယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်မယ္။ Inflammatory bowel disease (IBD) ထဲက Crohn's disease နဲ႔ ခံစားရတာေတြက ဆင္တယ္။
ေရာဂါ ဟုတ္ မဟုတ္စစ္ေဆးရတယ္။ ပိုးေသေဆးေတြေပးရတယ္။ Acetaminophen ေခၚ ပါရာစီတေမာလိုမယ္။
Cotrimoxazole နဲ႔ Itraconazole ေဆးေတြသံုးတယ္။ Interferon gamma ေဆးလည္းေပးရတတ္တယ္။ Transfusions of granulocytes သြင္းေပးနည္းရွိတယ္။ Stem cell transplantation နည္းလည္းရွိတယ္။
ေမြးရာပါေရာဂါေတြဟာ အလြယ္ေျပာရရင္ ကံတရားအရျဖစ္တာေတြကမ်ားတယ္။ လူ ၂ သိန္းမွာ တေယာက္ေတြ႔တယ္။ အရင္ကေလးမွာအဲလိုျဖစ္ခဲ့လို႔ ေနာက္ကေလးျဖစ္မယ္လို႔ မဟုတ္ပါ။
ကေလးမယူခင္ Genetic counseling မ်ိဳးဗီဇစစ္ေဆးနည္းလုပ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနစဥ္ ၁ဝ-၁၂ ပတ္မွာ chorionic villus sampling နည္းစစ္ႏိုင္တယ္။ ေနရာတိုင္းမွာေတာ့ လုပ္မေပးႏိုင္ပါ။ သတိထားစရာေတြလည္းရွိတယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
၂၁-၁ဝ-၂ဝ၁၇

Comments
Post a Comment