Vote for Education (2) ပညာေရးအတြက္ မဲေပးပါ (၂)

ဒီႏွစ္ ေဖေဖၚဝါရီလတံုးကေရးထားတာပါ။

ပညာေရးဝန္ၾကီးသတင္းနဲ႔ ပါခ်ဳပ္တေယာက္သတင္းေတြက ပညာမရွိလိုက္တာ။ တေယာက္ကို (တန္ျပန္ခ်ဳပ္) လို႔ ေခၚေတာ့မယ္။ ထပ္ေတြ႔ရေသး အီကိုကဆရာမတဲ့။ သူ႔ကိုေတာ့ ငါးစိမ္းသည္လို႔ တေယာက္ကကင္ပြန္းတပ္ထားတယ္။ ပညာေရးဝန္ၾကီးဆိုသူက ဘာလို႔ ႏိုင္ငံျခားကေန ပညာလာသင္ေပးတဲ့ တကၠသိုလ္ကို ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္သလည္း ေစာေၾကာပါရေစ။

သတင္းကေတာ့ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ပညာေရးဘက္မွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္စီမံခြင့္ မရတဲ့အတြက္ ဂြ်န္ ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠသိုလ္က ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ သင္ၾကားပို႔ခ်ေနတာေတြကို ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းလိုက္တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။ လက္ရွိ ပညာေရးဝန္ႀကီးသစ္နဲ႔ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းရာမွာ မေျပလည္တဲ့အတြက္ အခုလို ရပ္ဆိုင္းလိုက္တာလို႔ သတင္းစာမွာပါတယ္။

ဂြ်န္-ေဟာ့ပ္ကင္းတကၠသိုလ္ကေန ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ ၁၉၅၄ ကတည္းက Rangoon-Hopkins Center for Southeast Asian Studies ဖြင့္ထားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကာလတံုးက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္လက္ေအာက္ခံ ေဆးေက်ာင္းဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဂြ်န္-ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠသိုလ္ကေန Nitze School of Advanced International Studies သင္ၾကားေရးဌာနကို ဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။ အဂၤလိပ္စာသင္ေပးတယ္။ စာၾကည့္တိုင္ဖြင့္တယ္။ သုေနသနလုပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဌာနဟာ ၈ ႏွစ္သာ ခံပါတယ္။ ၁၉၆၂ မွာ ဗခကေနဝင္းကေန စစ္အာဏာသိမ္းလိုက္လို႔ပါ။

၁၉၇ဝ ေက်ာ္နဲ႔ ၈ဝ ေက်ာ္ကာလအတြင္းမွာ ျမန္မာအစိုးရကေန SAIS မွာသင္ယူဘို႔ သံတမန္ပညာေတာ္သင္ေတြ လႊတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဂြ်န္-ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠသိုလ္ကဆရာေတြလည္း ဗီဇာရတဲ့အခါရန္ကုန္ကိုလာႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၉ဝ ေက်ာ္ကာလမွာ Bloomberg School ကေန WHO အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္အရ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၉၁ မွာ နံပါတ္ ၁၉ဝ ခ်ိတ္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ အၾကံေပးမႈေတြလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္မွာ Bloomberg School က ဆရာေတြကို ဗီဇာမေပးေတာ့ပါဘူး။ သုေနသလုပ္သူေတြက နယ္စပ္ကိုသာ သြားၾကရပါေတာ့တယ္။ ၂ဝဝ၆ သုေတသနတခု အရ ျမန္မာျပည္မွာ ၅ ႏွစ္မျပည့္မီကေလးေတြ ၅ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ ေသဆံုးေနတာကို ေတြ႔ရွိလာပါတယ္။

၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္ေႏြရာသီမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေျပာင္အလဲေတြေတြ႔လာရပါတယ္။ အမည္အရ အရပ္သားအစိုးရတခု တက္လာပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးကို ၂ဝ၁၁ ႏိုဝဘၤာမွာေစလႊတ္ပါတယ္။ မၾကာခင္မွာ သမတနဲ႔ေရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ပါ ဂြ်န္-ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠသိုလ္ဥကၠ႒ Ron Daniels ဒင္နီရယ္ သြားေတြ႔ႏိုင္လာပါတယ္။ စိတ္မေကာင္းစရာကေတာ့ တခ်ိန္က အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ဂုဏ္ယူႏိုင္စရာျဖစ္ခဲ့တဲ့ေနရာဟာ တခ်ိဳ႕အေဆာက္အဦေတြ ျပိဳအပ်က္ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္လို႔ ျပန္ေျပာပါတယ္။

၈-၄-၂ဝ၁၂ မွာ က်န္းမာေရးဝန္ၾကီး ေဒါက္တာေဖသက္ခင္ ဦးေဆာင္တဲ့ ၁၁ ေယာက္ပါအဖြဲ႔ ဂြ်န္ေဟာ့ပ္ကင္းကို ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးဌာ၊ USAID တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔လည္းေတြ႔တယ္။ သူ႔ေျပာတာထဲမွာ “ျမန္မာ့ က်န္းမာေရးအရည္အေသြးက ေရေရာထားသလိုပဲ။ မိခင္နဲ႔ကေလးေတြက်န္းမာေရးကို အာရံုစိုက္ခ်င္တယ္။ ပညာေတြ ေကာင္းေကာင္းတတ္ထား၊ လုပ္ခ်င္စိတ္လည္းျပင္းျပတဲ့ ပညာရွင္ေတြလိုတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေငြမရွိဘူးတဲ့။ တိုင္းျပည္ စီးပြါးေရက သိတဲ့အတိုင္ပါပဲတဲ့။ မေကာင္းတာ အႏွစ္ ၂ဝ-၃ဝ ရွိေနျပီတဲ့။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈက တစိတ္ပိုင္းပါတယ္တဲ့။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ လူေတြကိုယ္တိုင္က ကိုယ့္ကိုယ္ကိုစဥ္းစားဘို႔လိုတယ္။ အထူးသျဖင့္ အစိုးရအရာရွိေတြ ျဖစ္တယ္တဲ့။ အခက္ဆံုးက လူေတြစိတ္ဓါတ္က မေျပာင္းၾကေသးတာပဲ” တဲ့။

SAIS နဲ႔ Bloomberg School ကေန ပေရာဂ်က္ေတြအတြက္ ေငြ ေဒၚလာ ၁႕၃ သန္းေလာက္ ေခ်းေပးပါတယ္။ ခုထိ အနာဂတ္ကမေရရာေသးပါ။ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ တိုက္ပြဲေတြ ၾကိဳးၾကားျဖစ္ေနတယ္။ က်န္းမာေရးဝန္ၾကီးက တိုင္းရင္းသားေဒသေတြအပါအဝင္ တျပည္လံုးမွာ က်န္းမာေရးတိုးတက္ေစခ်င္တယ္။ တိုင္းျပည္စည္းလံုးညီညြတ္မႈမရွိရင္ မတည္ျငိမ္ရင္ ဘယ္လိုမွလုပ္မရဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။

လာလည္သူေတြထဲက သမတအၾကံးကေတာ့ အေျပာင္းအလဲေတြက ေနာက္ေၾကာင္းမျပန္ပါဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ အခ်ိန္ကသာ အဲတာကိုေျပာႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အထက္ကေဆာင္းပါးကို ၂ဝ၁၂ ခုေႏြရာသီထုတ္ ဂြ်န္ေဟာ့ပ္ကင္ မဂၢဇင္းမွာ Cathy Shufro ကေရးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ ၃ ႏွစ္အတြင္းမွာ ဘယ္လိုတိုးတက္လာပါသလည္း။

၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ကစၿပီး ဂြ်န္ ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠသိုလ္က ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ International Center of Excellence (ICOE) သင္တန္းေတြကို သင္ၾကားေနခဲ့တယ္။ ၂ ႏွစ္အတြင္း တကၠသိုလ္ဆရာဆရာမ ၂၅ ဦးနဲ႔ ဝန္ႀကီးဌာနေတြက အစိုးရဝန္ထမ္းနဲ႔ အရပ္သား ၃၅ ဦးကို သင္တန္းပို႔ခ်ခဲ့ၿပီးျဖစ္တယ္။ တကၠသိုလ္ေတြကက ဆရာဆရာမေတြနဲ႔ ဘြဲ႔လြန္ ေက်ာင္းသားေတြကို ႏိုင္ငံေရး၊ ျပည္သူ႔ေရးရာ၊ စီးပြားေရး မူဝါဒေရးရာေတြနဲ႔ ဥပေဒ၊ နည္းပညာ၊ ေဆးပညာရပ္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းေတြနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သင္ၾကားေနခဲ့တာပါ။

ဒါေပမဲ့ ပညာေရးဝန္ႀကီးအေျပာင္းအလဲမွာ ဝန္ႀကီးအသစ္က အသိမွတ္မျပဳႏုိင္တဲ့အတြက္ အခုလုိရုပ္သိမ္းသြားတာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ပညာေရးမူဝါ မေကာင္းတာေရာ၊ ဝန္ၾကီးရ့ဲဒဏ္ေတြကိုပါ ခံေနၾကရတာပါလားလို႔ သိလာရပါေတာ့တယ္။ ခရီးရွည္ လမ္းေလွ်ာက္တာနဲ႔တင္ ရပါမလားမေျပာတတ္ေသးပါ။

ဤခရီး မနီးပါတကား။ ပညာေရးအတြက္ မဲေပးၾကပါကုန္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၁-၂-၂ဝ၁၅
၂ဝ-၁ဝ-၂ဝ၁၅
http://hub.jhu.edu/magazine/2012/summer/renewing-ties-to-myanmar