CT Scan ရိုက္တာ ဘာအႏၲရာယ္ရွိသလဲ
က်မ သမီးေလးက ႏွလံုးမွာ ေမြးရာအေပါက္ရွိေနတဲ့အၿပင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာ ကလည္း မွား၀င္ေနပါတယ္တဲ့။
ဘယ္ဘက္ အခန္းကို ၀င္ရမယ့္ ေသြးေၾကာက ညာဘက္အခန္းကို ၀င္ေနတာေၾကာင့္ ညာဘက္ႏွလံုးက ၾကီးေနပါတယ္တဲ့။
ဒါေၾကာင့္ ခြဲစိတ္ရမယ္လို႔ ေၿပာပါတယ္။ က်မတို႔က လက္ရွိ (႕႕႕႕႕) မွာ ေနၾကပါတယ္။ သမီးေလးက
၁ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ သမီးေလးက အခု ခ်ိန္ထိကေတာ့ က်န္းက်န္းမာမာပါပဲ။ တခါပဲ ဖ်ားဘူးပါတယ္။
ႏွလံုးခုန္ႏွံဳးကေတာ့ က်မတို႔ထက္ တဆေလာက္ ၿမန္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြက လူၾကီးေတြထက္ ႏွလံုးခုန္ႏွံဳး
ၿမန္ပါသလား။ တမိနွစ္မွာ ၾကိမ္ႏွဳံး ဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ။
မခြဲဘဲထားရင္ အသက္ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ရွည္ေနႏိုင္ပါသလဲ။ ေသြးလႊက္ေၾကာနဲ႔ ေသြးၿပန္ေၾကာက ႏွလံုးက တခုတည္းမွာ ၀င္ေနတဲ့ လူတေယာက္က အသက္ရွင္နိုင္ပါသလား။ CT ရိုက္တဲ့အခါ သံုးတဲ့ ေဆးက သိပ္ၿပင္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ က်မလည္း တခါရိုက္ဘူးပါတယ္။ ေဆးနဲ႔ မတည့္လို႔ ခ်က္ခ်င္း ရပ္လိုက္ရဘူးပါတယ္။ သမီးေလးကို ေနာက္လထဲမွာ ရိုက္ပါမယ္တဲ့ CT ရိုက္ၿခင္းရဲ့ အကိ်ဳးအၿပစ္ေတြကို သိပါရေစ။ ဒီမွာ ေဆးရံုၾကီးေတြက ေဆးတကၠသိုလ္နဲ႔ တြဲထားတာဆိုေတာ့ သမီးေလးက အစမ္းသပ္ခံ ၿဖစ္သြားမွာကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ သမီးေလးကို ၇ လ ပိုင္းမွာ ခြဲဖို႔ လ်ာထားပါတယ္။ က်မတို႔ကေတာ့ ဆရာ၀န္ကို စဥ္းစားဦးမယ္လို႔ ေၿပာထားဆဲပါ။
• CT ရိုက္တာကို Very low-risk procedure အႏၲရာယ္ နည္းလြန္းတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။
• ဆရာဝန္ေတြက မလိုအပ္ဘဲ ရိုက္ဘို႔ မခိုင္းပါ။
• သတိထားစရာေတြ ရွိပါတယ္။ ရိုးရိုး X-rays ထက္ ပိုျပီး X-rays သံုးရတယ္။
• ထိုးတဲ့ေဆးေၾကာင့္ ပ်ိဳ႕တာ၊ အေနရခက္တာ၊ ေႏြးလာတာ၊ စိုထိုင္းထိုင္း ခံစားရတာမ်ိဳး ခဏျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
• Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြထဲမွာ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပးရတဲ့ Liquid dye နဲ႔ Allergic reactions မတည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမတည့္သူ ၁ သိန္းမွာ ၁ ေယာက္သာ ရွိတယ္။ မထိုးခင္ တည့္-မတည့္ စမ္းေသးတယ္။
• ဒါ့ေၾကာင့္ Asthma ပန္းနာရွိသူ၊ Emphysema အဆုပ္ေရာဂါရွိသူေတြကို သတိထားရမယ္။
• ေက်ာက္ကပ္ ေကာင္းေနရင္ ကိစၥမရွိပါ။ ရိုက္ျပီးရင္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္တာ ေကာင္းတယ္။
• ရွားရွားပါးပါး ဒီေဆးက သိပ္မေကာင္းတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ႏိုင္လို႔ အထူးသတိထားရတယ္။ ေဆးေလ်ာ့ ထိုးရတတ္တယ္။
• ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြလဲ သတိထားရသူမဲ့ စာရင္းထဲ ပါတယ္။
• ႏွလံုးေရာဂါ ဆိုးဝါးသူေတြကိုလဲ သတိထားရတယ္။
• X-rays သံုးတာမို႔ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္မလားလဲ သုေတသနေတြ လုပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္။ ျငင္းခံုေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာ ျဖစ္မွာကို သက္ေသျပခ်က္ေတာ့ မရွိေသးပါ။
• ကေလးေတြက လူၾကီးထက္ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားမယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ၁ ႏွစ္သားကေလး ဗိုက္ကို ရိုက္ရင္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ဝ႕၁၈%၊ ေခါင္းကိုရိုက္ရင္ ဝ႕ဝ၇% လို႔ သုေတသနတခုက ဆိုထားတယ္။
• ဒါေပမဲ့ အေမရိကားမွာ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေပါင္း တႏွစ္မွာ ၆ သိန္းကို ရိုက္ေပးနတယ္။
• တကယ္တန္း ေျပာရရင္ မရိုက္သူေတြမွာလဲ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ ေျပာရင္ ထူးျပီးပိုတာဟာ မေျပာပေလာက္ပါ။
ကေလး ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း
ကေလးေတြက လူၾကီးေတြထက္ ႏွလံုးခုန္ျမန္တယ္။ ဒါ ပံုမွန္ျဖစ္တယ္။
• ၁ ႏွစ္ေအာက္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၁၁ဝ-၁၆ဝ
• ၁-၂ ႏွစ္ ကေလး = တမိနစ္မွာ ၁ဝဝ-၁၅ဝ
• ၂-၅ ႏွစ္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၉၅-၁၄ဝ
• ၅-၁၂ ႏွစ္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၈ဝ-၁၂ဝ
• ၁၂ ႏွစ္အထက္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၆ဝ-၁ဝဝ
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
မခြဲဘဲထားရင္ အသက္ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ရွည္ေနႏိုင္ပါသလဲ။ ေသြးလႊက္ေၾကာနဲ႔ ေသြးၿပန္ေၾကာက ႏွလံုးက တခုတည္းမွာ ၀င္ေနတဲ့ လူတေယာက္က အသက္ရွင္နိုင္ပါသလား။ CT ရိုက္တဲ့အခါ သံုးတဲ့ ေဆးက သိပ္ၿပင္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ က်မလည္း တခါရိုက္ဘူးပါတယ္။ ေဆးနဲ႔ မတည့္လို႔ ခ်က္ခ်င္း ရပ္လိုက္ရဘူးပါတယ္။ သမီးေလးကို ေနာက္လထဲမွာ ရိုက္ပါမယ္တဲ့ CT ရိုက္ၿခင္းရဲ့ အကိ်ဳးအၿပစ္ေတြကို သိပါရေစ။ ဒီမွာ ေဆးရံုၾကီးေတြက ေဆးတကၠသိုလ္နဲ႔ တြဲထားတာဆိုေတာ့ သမီးေလးက အစမ္းသပ္ခံ ၿဖစ္သြားမွာကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ သမီးေလးကို ၇ လ ပိုင္းမွာ ခြဲဖို႔ လ်ာထားပါတယ္။ က်မတို႔ကေတာ့ ဆရာ၀န္ကို စဥ္းစားဦးမယ္လို႔ ေၿပာထားဆဲပါ။
• CT ရိုက္တာကို Very low-risk procedure အႏၲရာယ္ နည္းလြန္းတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။
• ဆရာဝန္ေတြက မလိုအပ္ဘဲ ရိုက္ဘို႔ မခိုင္းပါ။
• သတိထားစရာေတြ ရွိပါတယ္။ ရိုးရိုး X-rays ထက္ ပိုျပီး X-rays သံုးရတယ္။
• ထိုးတဲ့ေဆးေၾကာင့္ ပ်ိဳ႕တာ၊ အေနရခက္တာ၊ ေႏြးလာတာ၊ စိုထိုင္းထိုင္း ခံစားရတာမ်ိဳး ခဏျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
• Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြထဲမွာ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပးရတဲ့ Liquid dye နဲ႔ Allergic reactions မတည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမတည့္သူ ၁ သိန္းမွာ ၁ ေယာက္သာ ရွိတယ္။ မထိုးခင္ တည့္-မတည့္ စမ္းေသးတယ္။
• ဒါ့ေၾကာင့္ Asthma ပန္းနာရွိသူ၊ Emphysema အဆုပ္ေရာဂါရွိသူေတြကို သတိထားရမယ္။
• ေက်ာက္ကပ္ ေကာင္းေနရင္ ကိစၥမရွိပါ။ ရိုက္ျပီးရင္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္တာ ေကာင္းတယ္။
• ရွားရွားပါးပါး ဒီေဆးက သိပ္မေကာင္းတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ႏိုင္လို႔ အထူးသတိထားရတယ္။ ေဆးေလ်ာ့ ထိုးရတတ္တယ္။
• ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြလဲ သတိထားရသူမဲ့ စာရင္းထဲ ပါတယ္။
• ႏွလံုးေရာဂါ ဆိုးဝါးသူေတြကိုလဲ သတိထားရတယ္။
• X-rays သံုးတာမို႔ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္မလားလဲ သုေတသနေတြ လုပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္။ ျငင္းခံုေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာ ျဖစ္မွာကို သက္ေသျပခ်က္ေတာ့ မရွိေသးပါ။
• ကေလးေတြက လူၾကီးထက္ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားမယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ၁ ႏွစ္သားကေလး ဗိုက္ကို ရိုက္ရင္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ဝ႕၁၈%၊ ေခါင္းကိုရိုက္ရင္ ဝ႕ဝ၇% လို႔ သုေတသနတခုက ဆိုထားတယ္။
• ဒါေပမဲ့ အေမရိကားမွာ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေပါင္း တႏွစ္မွာ ၆ သိန္းကို ရိုက္ေပးနတယ္။
• တကယ္တန္း ေျပာရရင္ မရိုက္သူေတြမွာလဲ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ ေျပာရင္ ထူးျပီးပိုတာဟာ မေျပာပေလာက္ပါ။
ကေလး ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း
ကေလးေတြက လူၾကီးေတြထက္ ႏွလံုးခုန္ျမန္တယ္။ ဒါ ပံုမွန္ျဖစ္တယ္။
• ၁ ႏွစ္ေအာက္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၁၁ဝ-၁၆ဝ
• ၁-၂ ႏွစ္ ကေလး = တမိနစ္မွာ ၁ဝဝ-၁၅ဝ
• ၂-၅ ႏွစ္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၉၅-၁၄ဝ
• ၅-၁၂ ႏွစ္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၈ဝ-၁၂ဝ
• ၁၂ ႏွစ္အထက္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၆ဝ-၁ဝဝ
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Comments
Post a Comment