Risks of an X-ray and Diagnostic ultrasound အာလ္ထြာေဆာင္းနဲ႔ ဓါတ္မွန္အႏၲရာယ္

Kyar Kyar ဆရာ႔ေဆာင္းပါးေတြထဲဖတ္ရတာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ x- rays ဓာတ္ေရာင္ျခည္ မရိုက္သင့္ဘူး 2D ultrasound တို႔ 3D 4D ရိုက္တာကိုေတာ့ ခုခ်ိန္ထိ ဆိုးက်ိဳးႀကီးႀကီးမားမား ေျပာၾကတာမရွိေသးဘူး၊ (ကေလးအတြက္ ေလတို႔ အပူတို႔ပိုရမယ္ ေယာက်္ားေလးဆို စကားေျပာေႏွးမယ္) လို႔ ဖတ္ရပါတယ္။ goole ထဲမွာရွာၾကည့္ေတာ့လဲ ႏိုင္ငံျခားမွာ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သံုးေနၾကလို႔ လက္ခံယုံၾကည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔ ေဆးကုမၸဏီတစ္ခုကျဖန္႔တဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အားေဆးေၾကာ္ျငာ fb page တစ္ခုမွာ ေျပာင္းျပန္ တင္ထားတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အေနနဲ႔ သြားခံတြင္းက်န္းမာေရးဂရုစိုက္ရမယ့္အေၾကာင္းနဲ႔ ဒီအတြက္ x-rays ပါရိုက္ထားသင့္ေၾကာင္း က်မကျပန္ေခ်ပေတာ့ gender ႀကိဳသိဖို႔နဲ႔ 3d 4d ultrasound သာ မရိုက္သင့္ေၾကာင္း ျပန္ေရးထားပါတယ္။ ေဆးပညာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး လံုးဝတလြဲ ျဖစ္ေနတဲ႔ message မ်ိဳး မေပးသင့္ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ ဆရာေရာဘယ္လို ထင္ျမင္ပါသလဲ။

Diagnostic ultrasound ေရာဂါရွာေဖြေရးသံုး အာလ္ထြာေဆာင္း က စိတဆ္ခ်ရပါတယ္။ ပါဝါေရာ လိႈင္းပါ နည္းနည္းေလးသာသံုးတယ္။ က်န္းမာေရးအတြက္ တိုက္ရိုက္အႏၲရာယ္မရွိပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္း ဟာ အလြန္ အသံုးက်ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အကန္႔အသတ္ရွိတယ္။ ေလနဲ႔အရိုးကိုထိုးေဖါင္ဘို႔ခက္တယ္။ အဲလိုေနရာေတြကို စမ္းသပ္ခ်င္ရင္ CT or MRI scans, or X-rays ေတြကိုသံုးရတယ္။

X-rays ဓါတ္မွန္ကေတာ့ သီအိုရီအရ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဒီအႏၲရာယ္က နည္းပါတယ္။ Health Protection Agency (HPA) ရဲ႕တြက္ခ်က္မႈက ဒီလိုရွိပါတယ္။

·         ရင္ပတ္၊ သြား၊ လက္၊ ေျခေတြကိုရိုက္တဲ့ X-ray ဓါတ္မွန္မွာ ေနာက္ခံဓါတ္ေရာင္ျခည္ ရက္အနည္းငယ္စာနဲ႔ညီျပီး ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁ဝဝဝဝဝဝ မွာ ၁ ထက္နည္းမယ္။

·         ဦးေခါင္းနဲ႔ လည္ပင္း X-ray ဓါတ္မွန္မွာ ေနာက္ခံဓါတ္ေရာင္ျခည္ရက္သတၲပါတ္အနည္းငယ္စာနဲ႔ညီျပီး ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁ဝဝဝဝဝ ကေန ၁ဝဝဝဝဝဝ မွာ ၁ ရွိႏိုင္တယ္။

·         နဲ႔တင္ပါး၊ တင္ပါးဆံု၊ ခါးရိုး၊ ဗိုက္ နဲ႔ ရင္သား မင္မိုဂရမ္ X-ray (mammogram) ေတြဟာ ေနာက္ခံ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ တႏွစ္စာနဲ႔ညီမွ်ျပီး ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁ဝဝဝဝ ကေန ၁ဝဝဝဝဝ မွာ ၁ ရွိႏိုင္တယ္။

·         barium meal လို barium meal အျဖဴေရာင္ျမင္ရေအာင္သံုးတဲ့ေဆးနဲ႔ X-ray ရိုက္ရင္ ေနာက္ခံ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ ႏွစ္အနည္းငယ္နဲ႔ညီမွ်ျပီး ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁ဝဝဝ ကေန ၁ဝဝဝဝ မွာ ၁ ရွိႏိုင္တယ္။

·         ထပ္သိဘို႔က ယူေကႏိုင္ငံမွာ လူ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ဟာ ကင္ဆာတမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ဓါတ္မွန္ေၾကာင္လို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ကင္ဆာျဖစ္ဘို႔ဆိုတာ အခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးကိုပါ ထည့္တြက္ရတယ္။ ဥပမာ အသက္အရြယ္၊ လူေနမႈပံုစံ၊ မ်ိဳးဗီဇ စတာေတြပါတယ္။

X-rays and pregnancy ဓါတ္မွန္နဲ႔ ကိုယ္ဝန္

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနခ်ိန္မွာ ဓါတ္မွန္ရိုက္ရရင္ အထဲကကေလးအတြက္စဥ္းစားရတယ္။ ဓါတ္မွန္ဌာနေတြက အထူးသတိထားလို႔ သားအိမ္ကိုဓါတ္ေရာင္ျခည္ေရာက္မဲ့ ဓါတ္မွန္ကို အရိုက္မခိုင္းပါ။ မျဖစ္လွတာကိုသာ ရိုက္ပါတယ္။ ရိုက္ရရင္လဲ အစိုးရိမ္မၾကီးပါနဲ႔။

http://www.nhs.uk/conditions/x-ray/Pages/Risks.aspx

http://www.mayoclinic.org/tests-procedures/ultrasound/basics/risks/prc-20020341

MRI Scan (အမ္-အာရ္-အိုင္) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/07/mri-scan.html

CT Scan ရိုက္တာ ဘာအႏၲရာယ္ရွိသလဲ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/04/ct-scan.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

၂၁-၁ဝ-၂ဝ၁၄