HIV during pregnancy ကိုယ္ဝန္နဲ႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ

(ေမးတဲ့သူက ဖံုးထားေပးပါဆိုလို႔ ေမးခြန္းကိုမထည့္ပါ။ သူမေျပာလည္း ေမးတဲ့သူ ဘယ္သူဘဝ္ဝါ မသိေစအာင္သာ ထည့္ပါတယ္။ အဲလိုေျပာဘို႔ မလိုအပ္ပါ။ ေမးခြန္းပါထည့္လို႔ဖတ္ရတာ စိတ္ဝင္စားမႈရွိေစဘို႔သာျဖစ္ျပီး၊ သူမ်ားကို လက္ညွိဳးထိုးခ်င္လို႔မဟုတ္ပါ။ ေမတၲာရပ္ခံတာကို စိတ္ထဲမွာတမ်ိဳးျဖစ္ရပါတယ္။ ေဆာရီး။)

HIV ဆိုတာ တခ်ိန္မွာ AIDS ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးျဖစ္တယ္။ HIV ပိုးကူးစက္ခံထားရသူမွာ ကိုယ္ခႏၶာရ့ဲ ေရာဂါ ခုခံႏိုင္စြမ္းအားကို ဖ်က္ဆီးခံေနရလိမ့္မယ္။ AIDS မျဖစ္ခင္မွာ အခြင့္ေကာင္းယူျပီး ကူးစက္လာတဲ့ေရာဂါေတြ ဝင္လာမယ္။ HIV ကူးစက္ခံရျပီးေနာက္ AIDS ျဖစ္လာဖို႔ သိထားရသေလာက္ ၁ဝ ႏွစ္ေလာက္အခ်ိန္ၾကာတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင့္ေတာ္တဲ့ ေဆးကုသမႈခံယူေနရင္ ဒိထက္ေကာင္းတဲ့အလားအလာကို ရေစပါမယ္။ ခုထိေတာ့ HIV ကိုေပ်ာက္သြားေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ေသးပါ။ 

HIV ပိုးရွိေနသူတဲ႔ လိင္ဆက္ဆံရာမွာ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ ပါးစပ္၊ စအိုလမ္းေတြကေန ဝင္လာႏိုင္တယ္။ အပ္၊ ဓါးစတာေတြ မွ်သံုးရာကေနလည္းကူးတယ္။ အလွအပကြင္းတပ္တာ၊ တက္တူးထိုးတာေတြကေနလည္း ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ပိုးရွိေနတဲ့ မိခင္ေလာင္းကေနလည္း သူ႔ကေလးကို ေမြးေနစဥ္နဲ႔ ႏို႔တိုက္ေနစဥ္ကာလမွာ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ေသြးသြင္းတာ၊ ေဆးထိုး၊ ေဆးသြင္းအပ္ေတြကေန ကူးလာႏိုင္တယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ၊ ဗီတာမင္ေအ နည္းသူ၊ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့သူ၊ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါရွိသူေတြမွာလည္း အဲလိုမဟုတ္သူေတြထက္ ကူးစက္ႏိုင္ေျခပိုမ်ားတယ္။ 

HIV ပိုးရွိေနပမဲ့ လူေကာင္းလိုေနႏိုင္ၾကတယ္။ ကူးစက္ခံရကာစ တုပ္ေကြးလိုသာခံစားရမယ္။ အဲတာေတြကလည္း သူ႔အလိုလိုေပ်ာက္သြားမယ္။ လေတြအၾကာၾကီးေနမွ ေရာဂါေပၚလာျပီဆိုရင္ တက္ေစ့ေတြေရာင္လာႏိုင္တယ္။ အားယုတ္မယ္။ ကူးစက္ေရာဂါတခုခု (ဥပမာ အေအးမိတာ၊ ဖန္းဂတ္စ္မိႈ) ျဖစ္ရင္ သူမ်ားေတြထက္ဆိုးမယ္။ မွတ္ဥာဏ္ ယာယီနည္းတာလည္းျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဒီအခ်ိန္ကစျပီး CD4+ cells ေတြနည္းလာမယ္။ လူေကာင္းေတြမွာ အနည္းဆံုး 1,000 ရွိတယ္။ 200 အထိနည္းလာရင္ ဒါမွမဟုတ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စာရင္ ၂၆ ခုထဲကတခုခုျဖစ္လာရင္ AIDS လို႔ သတ္မွတ္မယ္။

မိခင္ေလာင္းအတြက္ ေသြးစစ္ျခင္း

• Viral load ဗိုင္းရပ္စ္အေရအတြက္ကိုစစ္တယ္။

• CD4+ cell count ေသြးထဲမွာရွိတဲ့ ခုခံအားဆဲလ္ေတြျဖစ္တယ္။ နည္းေနသူကို ပိုးေသေဆးေပးႏိုင္တယ္။ 

• အသည္းအလုပ္စစ္ျခင္း၊

• ဆီးခ်ဳိစစ္ျခင္း၊

• ေသြးအားနည္း မနည္း၊

• လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါစစ္ျခင္း၊ 

• အသည္းေရာင္စီပိုး၊

• တီဘီစစ္ျခင္းေတြလုပ္မယ္။

• Toxoplasmosis ေရာဂါစစ္ျခင္း၊

• Cytomegalovirus ပိုးစစ္ျခင္း၊

HIV-positive ပိုးရွိေနတဲ့မိခင္ ဘာဆင္ျခင္ရမလည္း

ေစာေမြးတတ္တယ္။ ဗိုက္ထဲကေလးဖြံ႔ထြားမႈနည္းတတ္တယ္။ ကေလးအေသေမြးတတ္တယ္။ ပိုးဝင္ထားတာ ၾကာေနတဲ့မိခင္ေတြမွာ ပိုဆိုးတယ္။ ေဆးေသာက္မေနရင္ ကေလးကို ကူးစက္ဖို႔ ၂၅% ရွိတယ္။ ေဆးေသာက္ေနရမယ္။ ကေလးဆီကို (၁) ဗိုက္ထဲ၊ (၂) ေမြးေနတံုးနဲ႔ (၃) ႏို႔တိုက္စဥ္အခ်ိန္ေတြမွာ HIV ကူးစက္လာႏိုင္တယ္။ မိခင္ေလာင္းက က်န္းမာေနရင္ အမ်ားအားျဖင့္ HIV ပိုးဟာ အခ်င္းကေနတဆင့္ ကေလးဆီေရာက္မလာႏိုင္ပါ။ 

မိခင္ေလာင္းအတြက္ ကာကြယ္ေဆးမ်ား

တုပ္ေကြး၊ အသည္းေရာက္ဘီကာကြယ္ေဆး၊ ႏူမိုေကာကပ္စ္ေရာဂါကာကြယ္ေဆးေတြ အရင္က မထိုးရေသးရင္ ထိုးေပးမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ေကာင္းေကာင္ရယူပါ။ ကိုယ့္ဖါသာေရွာင္စရာေတြလည္းရွိတယ္။ အရက္၊ မူးယစ္ေဆး၊ ေဆးလိပ္ေရွာင္ပါ။ လိင္ဆက္ဆံတာမွာ STDs လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂ့ကို အထူးသတိထားပါ။ ပိုးရွိေနေပမဲ့ ကြန္ဒြမ္သံုးပါ။ စိတ္က်န္းမာေရးလည္း အေရးၾကီးတယ္။ အျပဳသေဘာေဆာင္ပါ။ 

LSCS ဗိုက္ခြဲေမြးရမွာလား

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုး ေရျမြာရည္စုပ္ယူစစ္ေဆးတာ မလုပ္သင့္ပါ။ ရိုးရိုးေမြးရင္ ေမြးလမ္ခ်ဲ႕ေမြးနည္းမသင့္ပါ။ ေရျမြာေစာေဖါက္တာလည္း မသင့္ပါ။ ဗိုက္ခြဲေမြးရင္ ကေလးဆီကူးစက္မႈႏွဳန္း နည္းတာကိုေတြ႔ရတယ္။ Viral load မ်ားေနသူက ဗိုက္ခြဲေမြးတာ သင့္တယ္၊ မသင့္ဘူး အယူအဆ ၂ မ်ိဳးရွိေနေသတးယ္။ ေမြးေနတံုးမွာ မိခင္ဆီက အရည္နဲ႔ေသြးပါထိမိရင္ ကူးစက္လာႏိုင္ေျခပိုမ်ားတယ္။ 

ကေလးေမြးျပီးတာနဲ႔ ကေလးကိုေသြးစစ္ပါ။ HIV antibody testing ေတာ့ မသင့္ပါ။ မိခင္ဆီကေနရထားျပီးျဖစ္လို႔ ၁၈ အထိရွိေနႏိုင္တယ္။ Test for virus directly စစ္နည္းလုပ္ရမယ္။ ပိုးရွိတဲ့ကေလး ေမြးေမြးခ်င္းစမ္းရင္ ၄ဝ% မွာ အေပါင္းျပတယ္။ ၂ ပတ္ေနမွစမ္းရင္ ၉ဝ% အေပါင္းျပတယ္။ ပိုးေတြ႔တယ္ဆိုရင္ ကေလးကို ေဆးေပးရေတာ့မယ္။ အႏုတ္ျပတဲ့ကေလးကိုလည္း ၆ ပါတ္ၾကာ ေဆးေပးရမယ္။ ဒါ့အျပင္ ကာကြယ္ေဆးေတြ စံုေအာင္ထိုးရမယ္။ ဆက္ျပီးလည္း ေစာင့္ၾကည့္ေနရမယ္။ 

ပိုးရွိေနသူအမ်ိဳးသမီးကို ေဆးဆက္ေပးခ်င္ေပးမယ္။ ျဖတ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ေသြးစစ္ခ်က္အေပၚမွာမူတည္တယ္။ ကေလးကို ႏို႔မတိုက္ပါနဲ႔။ 

မိခင္ေလာင္းက ART ေဆးေသာက္မေနရင္ ကေလးဆီကူးလာဘို႔ ၂၅% ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးေသာက္ေနရင္ ၂% သာ ရွိတယ္။ ZDV ေဆးသံုးတာမ်ားတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ဒုတိယသံုးလပါတ္မွာစေပးတယ္။ ေမြးျပီးလည္းဆက္ေပးတယ္။ ေဆးကို ေစာေစာေပးမလား၊ ဘယ္ေတာ့ ေပးမလည္းဆိုတာ ေဆးစစ္ခ်က္ေတြအေပၚ မူတည္တယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြက ပ်ိဳ႕-အန္၊ ေသြးနီဥနည္း၊ ေသြးျဖဴဥနည္းတာေတြသာျဖစ္တယ္။ ေဆးေသာက္ျပီး အန္သူကို ေဆးေလွ်ာ့ ေပးႏိုင္တယ္။ ခဏရပ္ထားတာလည္း စဥ္းစားတယ္။ ဘယ္လိုေဆးအတြဲေပးမလည္း သတ္မွတ္ခ်က္အတိအက်ေတာ့မရွိေသးပါ။ ZDV ေဆးနဲ႔အတူ 3TC or Nevirapine ေဆးကိုပါ တြဲေပးတာလည္းရွိတယ္။ မိခင္ေလာင္းက ေဆးေသာက္မေနရင္ ကေလးငယ္စဥ္ဘဝမွာ ၁ဝ-၂ဝ% ကူးစက္လာႏိုင္တယ္။ ေဆးလည္းေသာက္ေနမယ္၊ CD4+ cells 1,000 ထက္ နည္းမယ္ဆိုရင္ ကေလးကို ကူးစက္ႏိုင္ေျခ ၁% သာရွိတယ္။ 

ကေလးကို ၂ ႏွစ္အထိႏို႔တိုက္ရင္ ကူးစက္လာႏိုင္ေျခ ၁၅% ပိုတယ္။ အခုစာမွာကိုးကားခ်က္ေတြဟာ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအထိ သိထားခ်က္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ 

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

၁၁-၁၂-၂ဝ၁၅