Friday, December 25, 2015

အရက္ခြန္ႏွင့္ လူထုက်န္းမာေရး

By ဒီဗီြဘီ 22 December 2015
ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ရက္က ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ စီးကရက္နဲ႔ အရက္မ်ားအေပၚ စည္းၾကပ္ေနတဲ့ အခြန္ႏႈန္းထားေတြဟာ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ယွဥ္ရင္ အေတာ္နိမ့္က်ေနလို႔ အခြန္တိုးျမႇင့္ေကာက္ခံဖုိ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးတဲ့သူက အန္အယ္လ္ဒီ ပုလဲၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္စန္းလိႈင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပုလဲၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္းက ေရးထားတဲ့စာကို ျပန္တင္ပါရေစ။

အရက္ကို အေကာက္ခြန္မ်ားမ်ားတင္လိုက္ရင္ လူေတြရဲ႕ လူမႈသုကၡေတြ နည္းမလားဆိုတဲ့ အယူအဆ ဟုတ္ပါ့မလားလို႔ ေစာဒကတက္ၾကပါတယ္။ ဒီေခတ္မွာ အရက္ေသာက္တာ မဆန္းေတာ့ဘူး။ အရက္ေသာက္ေနသူေတြဟာ အရက္ေစ်း ဘယ္ေလာက္ႀကီးႀကီး ဝယ္ေသာက္ၾကမွာပဲလို႔  ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္တဲ့ American Council on Science and Health မွာ အဲလိုေရးခဲ့တာပါ။

အဲလဗတ္ အိုင္းစတိုင္း ေဆးေက်ာင္းက ေဒါက္တာ နီဂဲလ္ ဘာ့ခ္ကေတာ့ ဒီလိုဆင္ေျခမ်ိဳးကို သေဘာမတူဘူး။ ႏွစ္ေပါင္း ၃ဝ အတြင္း အရက္ေစ်း (အရက္ခြန္) နဲ႔ အရက္နဲ႔ ဆက္ၿပီးျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း + ေသႏႈန္းေတြဟာ အေသအခ်ာ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ေျပာင္းျပန္အခ်ိဳးက်ေနတယ္။ အရက္ကို အေသအလဲ စြဲေနသူဟာ အရက္ ဘယ္ေလာက္ေစ်းျမႇင့္ျမႇင့္ ဆက္ေသာက္ေနမယ္ဆိုတာ မွန္ေပမယ့္ အဲလို အရက္ခ်ိဳး (ဂ်ိဳး) ဆိုတာ လူဦးေရအမ်ားထဲမွာ နည္းနည္းေလးသာ ရွိတာပါ။

၁၈ ရာစုထဲ၊ အဂၤလန္မွာ ဂ်င္ကို ပထမဆံုး အခြန္စည္းၾကပ္လိုက္ေတာ့ လူထုက်န္းမာေရးမွာ သိသိသာသာ အက်ိဳးရေစခဲ့တယ္။ အထူးသျဖင့္ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြေရာ ကေလးေတြအတြက္ပါ ပိုေကာင္းခဲ့တာပါ။

စာရင္းဇယားဌာနရဲ႕ ဖြင့္ဆိုခ်က္အရ တထိုင္တည္းမွာ ေယာက္်ားဆို ၈ ယူနစ္၊ မိန္းမဆို ၆ ယူနစ္ထက္ အရက္ပိုေသာက္တာကို အရက္စြဲေသာက္တာလို႔ သတ္မွတ္တယ္။ အဲဒါမ်ိဳး ၿဗိတိန္မွာ ေယာက္်ား ၂၃ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ မိန္းမ ၆  ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိေနတယ္။ ပိုခက္တဲ့ျပႆနာက အသက္ ၁၆ နဲ႔ ၂၄ ႏွစ္ၾကား လူငယ္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ယူေကမွာ တျခား ဥေရာပႏိုင္ငံေတြထက္ မိန္းမေတြ အရက္ေသာက္တာ ပိုတိုးလာေနလို႔ အရက္နဲ႔ဆက္ၿပီး ေသဆံုးမႈလည္း အႏွစ္ ၂ဝ အတြင္းမွာ ၂ ဆ တိုးလာတယ္။

သုေတသနလုပ္သူေတြကေန ေထာက္ျပတာက စေန၊ တနဂၤေႏြေန႔ေတြမွာ လမ္းေဘးမယ္ ေသရတာေတြထဲက ၈ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ အရက္နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေဆး႐ုံ အေရးေပၚဌာနေတြမွာနဲ႔ လူ႐ႈပ္ခ်ိန္ မေတာ္တဆ ျဖစ္မႈေတြထဲက ၄ ပံု ၃ ပံုေလာက္ကလည္း အရက္ေၾကာင့္ပဲ။

၂၂-၂-၂ဝဝ၈ ေန႔ သတင္းတခုမွာ အရက္ခြန္တိုးလိုက္ရင္ လူ႔အသက္ေတြ အမ်ားႀကီးကို ကယ္ရာေရာက္မယ္လို႔ ၿဗိတိန္မွာ လံႈ႔ေဆာ္ခဲ့ၾကတယ္။ BMA ကေနေျပာတယ္၊ ဘီယာ၊ ဝိုင္နဲ႔ အရက္ကို အခြန္ ၁ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းတိုးလိုက္ရင္ အရက္နဲ႔ဆက္ၿပီး ေသဆံုးေနတဲ့ အေရအတြက္ကို ေလးပံုတပံုမက က်ဆင္းလိမ့္မယ္။ အစိုးရနဲ႔ အရက္ကုမၸဏီေတြ နီးစပ္မႈရွိေနတာကိုလည္း ေထာက္ျပ ကန္႔ကြက္ၾကပါတယ္။ အဲလို ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို အ႐ႈံးသမား ေခါင္းေဆာင္ေတြလို႔ ေခၚလိုက္တယ္။ နာမည္ႀကီး အရက္သမား အႏုပညာရွင္ေတြကိုလည္း ျပစ္တင္တယ္။

၁၃-၁၁-၂ဝဝ၈ ေန႔မွာ CNN ကေန ထုတ္လႊင့္သြားတာတခုက အရက္ေစ်းတက္ေပးရင္ အသက္ေသြးေတြ ကယ္ႏိုင္မယ္တဲ့။ အလာစကာျပည္နယ္မွာ အရက္ခြန္ တိုးလိုက္တိုင္း၊ တိုးလိုက္တိုင္း၊ အရက္နဲ႔ ဆက္ၿပီး ေသဆံုးရႏႈန္းေတြ က်လာတာကို ၂၈ ႏွစ္တာ ဆန္းစစ္မႈအရ သိရတယ္။ ၁၉၈၃ တုန္းက အရက္ခြန္တိုးလိုက္ေတာ့ အရက္ေၾကာင့္ ေသဆံုးႏႈန္း ၂၉ ရာခုုိင္ႏႈန္း ေလ်ာ့ခဲ့တယ္။ ၂ဝဝ၂ ခုမွာ တိုးျပန္ေတာ့ ၁၁ ရာခုိင္ႏႈန္း က်ျပန္တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္လိုက္တယ္။

ဥေရာပႏိုင္ငံေတြမွာ အရက္ေစ်းႏႈန္းေတြ အေတာ္ႀကီး ကြာျခားၾကတယ္။ ပ်မ္းမွ် အရက္တပုလင္းေစ်းကေတာ့ –

ဂ်ာမနီ = ယူ႐ုိ 4.0
အက္စ္တိုးနီးယား = ယူ႐ုိ 5.57
ဒိန္းမတ္ = ယူ႐ုိ 10.75
ဖင္လန္ = ယူ႐ုိ 20.09
ဆြီဒင္ = ယူ႐ုိ 21.54
အိုက္စလန္ = ယူ႐ုိ 28.37
ေနာ္ေဝ = ယူ႐ုိ 39.01
စေကာ့တလန္မွာ အၾကမ္းဖက္ ရာဇဝတ္မႈေတြရဲ႕ ၄၃ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ အရက္နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ေနာ္ေဝမွာ အရက္ဝယ္ဖုိ႔ရာ အေတာ္မလြယ္ပါ။ ဘီယာထက္ျပင္းတဲ့ ၀ုိင္ (Wine)၊ ၀စ္စကီ (Whiskey)၊ ဘရန္ဒီ (Brandy) ဝယ္ခ်င္ရင္ Vinmonopolet ဆိုတဲ့ဆိုင္ လိုက္ရွာဝယ္ရမယ္။ ဒီဆိုင္မ်ိဳးဆိုတာ ပုဇြန္ေရာင္းတဲ့ ေနရာလိုမွာ သြားဝယ္ရတာကိုက အႏွိမ္ခံရသလိုဘဲ။ ၂ဝဝ၁ ေစ်းအရ (ေဗာ္ဒကာ) တပုလင္းဝယ္ရင္ 297 Krone (£30) ေပးရမယ္။ အဲဒီတန္ဖုိးထဲက 197.12 Krone ဟာ အရက္ခြန္ျဖစ္တယ္။ အရက္တန္ဖိုးက 29.73 သာရွိတယ္၊ ဆိုင္ခြန္က 11.11 ေပးရမယ္၊ အေရာင္းခြန္က 57.48 ပါမယ္။ ထုပ္ပိုးခြန္က 1.56 ျဖစ္တယ္။ အခြန္အားလံုး ေပါင္းလိုက္ေတာ့ 199.16 ေဆာင္လိုက္ရတယ္ေပါ့။

အိႏၵိယမွာ အရက္ေသစာကို ဖြဲ႔စည္းပံုေပၚလစီ အေျခခံမူမွာကို ထည့္ေရးထားပါတယ္။ အပိုဒ္ (၄၇) မွာ လူေနမႈ အဆင့္အတန္းႏွင့္ အာဟာရ ျမႇင့္တင္ေပးရန္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ မူလတာဝန္ ျဖစ္သည္။ ေဆးဝါးအလို႔ငွာ သံုးသည္ကလြဲ၍ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ေသာ မူးယစ္ေစသည့္ ေဆးဝါးႏွင့္ အရည္မ်ားအား ႏိုင္ငံေတာ္က တားျမစ္ရမည္။

ဒါေပမယ့္ လက္ရွိအေျခအေနမွာ အရက္ကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သံုးစြဲေနၾကတယ္။ တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ ပိုမ်ားတယ္။ ၿမိဳ႕ေနေယာက္်ားေတြကလည္း နမူနာပဲ။ အႏွစ္ ၂ဝ အတြင္း အရက္ေသာက္သူ ၁၅-၂ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းကေန ၃ဝဝ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ သိသိသာသာ တိုးလာတယ္။ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းက အရက္စြဲသူေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ နည္းတခုအေနနဲ႔ အရက္ဝယ္ႏိုင္တဲ့ အသက္ကို တိုးေစတာ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ျပည္နယ္ေတြမွာ ၁၈ ႏွစ္ကေန ၂၅ ႏွစ္အထိ တိုးတယ္။ ထိေရာက္မႈကို ေလ့လာတာ မလုပ္ရေသးပါ။ အရက္ခြန္ကလည္း အစိုးရအတြက္ ၀င္ေငြ အမ်ားႀကီးရေစတယ္။ ၁ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိရွိတယ္။ နမူနာကေတာ့ ပန္ဂ်ပ္မွာ ၃ ပံု ၁ ပံုမက ရတယ္။

တခ်ိဳ႕ျပည္နယ္ေတြမွာ ဖြဲ႔စည္းပံုပါ လမ္းညႊန္ခ်က္ကို ထည့္ထားရာကေန ျဖဳတ္လိုက္ၾကတယ္။ အရက္ခြန္တိုးတာဟာ အရက္ေသာက္ေနတာကို မေလ်ာ့ေစဘူး။ ေသာက္သံုးသူေတြအတြက္ စီးပြားေရး ထိခိုက္တယ္။ လာဘ္စားမႈ၊ ရာဇဝတ္မႈ၊ ေမွာင္ခိုေရာင္းဝယ္မႈေတြ တိုးေစတယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကတယ္။ အိႏၵိယက တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အခြန္ရေအာင္ အစိုးရက အရက္ေရာင္းခြင့္ ျပဳေပမယ့္ အစိုးရအေခၚ သူပုန္ေတြက အရက္ကို တားျမစ္တယ္။ သူပုန္႔ၾသဇာက ပိုထိေရာက္လို႔ တိတ္တိတ္ပုန္းသာ ေရာင္းၾကေသာက္ၾကရတယ္။

၁၅-၇-၂ဝ၁ဝ နယူးေယာ့ခ္ကလာတဲ့ သတင္းတခုမွာ အေမရိကန္ေတြဟာ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ လက္နက္ေတြ တပ္ဆင္ထားၿပီး ႏွာဖ်ားကေန မီးခိုးထြက္ေအာင္ လုပ္ေနၾကတယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ဖက္ဒရယ္အစိုးရကေန အရက္၊ ေဆးလိပ္၊ လက္နက္ငယ္နဲ႔ က်ည္ဆံေတြအေပၚကေန အခြန္ေကာက္လို႔ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ၁ဝ ဒသမ ၆ ဘီလ်ံ ရေနလို႔ ေရးတာပါ။

လူအမ်ား စားသံုးပစၥည္းနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈေတြအခြန္ကို Sin tax အကုသိုလ္အခြန္လို႔ ေခၚတယ္။ (ကင္ဒီ)၊ ေဖ်ာ္ရည္၊ အဆီမ်ားအစားအစာ၊ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းနဲ႔ ေလာင္ကစားေတြအေပၚမွာ ေကာက္တဲ့အခြန္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုအခြန္မ်ိဳး တိုးတယ္ဆိုတာ စားသံုး-ေရာင္းဝယ္မႈ နည္းေစေအာင္ ရည္ရြယ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားအက်ိဳးကိုျဖစ္ေစတာ အမွန္ပဲ။ ရတဲ့အခြန္ေငြကို သံုးတာမွာလည္း ရည္ရြယ္ခ်က္ေကာင္း ရွိရမယ္။ က်န္းမာေရး၊ အားကစား႐ုံ၊ အရက္၊ မူးယစ္သမားေတြအတြက္ နာလံထစခန္း၊ စတာမ်ိဳးေတြအတြက္ သံုးသင့္တယ္။

၂၇-၂-၂ဝဝ၈ ေဟာင္ေကာင္မွာေတာ့ အရက္ခြန္ေတြ ဖယ္ရွားလိုက္ပါသတဲ့။
၂၇-၄-၂ဝဝ၈ ၾသစေၾတးလ်မွာ က်န္းမာေရး ဘက္ေတာ္သားေတြက အရက္ခြန္တိုးတာကို ေထာက္ခံလိုက္ၾကတယ္။ သူတို႔ဆီမွာ ႀကိဳတင္ေဖ်ာ္ထားၿပီးသား အရက္ခြန္ကို တလီတာမွာ $39 ကေန $67 အထိ တိုးလိုက္ပါတယ္။ (PHA) က လူငယ္-လူရြယ္ အမ်ိဳးသား-အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈရွိမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
၁၂-၅-၂ဝဝ၈ ၿဗိတိန္က သတင္းမွာလည္း အတူတူပဲ။ အရက္ခြန္တိုးတာ အရက္ခ်ိဳး(ဂ်ိဳး) ေတြ အတြက္ပါတဲ့။
၃ဝ-၁၁-၂ဝဝ၈ ဖင္လန္ကလည္း အဲဒီအတိုင္း လိုက္လုပ္တယ္။
၁၈-၅-၂ဝဝ၉ အေမရိကန္ ဆီးနိတ္မွာ အရက္၊ ေဆးလိပ္နဲ႔ ဆိုဒါကို အခြန္တိုးေကာက္ၿပီး က်န္းမာေရးစီမံခ်က္မွာ သံုးဖို႔ အဆိုျပဳခဲ့တယ္။
၁-၈-၂ဝဝ၉ တ႐ုတ္မွာ အဲလိုလုပ္ရင္ အလုပ္သမားေတြက ႀကိဳက္မယ္မထင္ဘူးတဲ့။
၄-၄-၂ဝ၁၁ ဖိလစ္ပိုင္ပညာရွင္အဖြဲ႔ရဲ႕ တိုက္တြန္းခ်က္တခု ထြက္လာတယ္။ အရက္နဲ႔ ေဆးလိပ္အေပၚမွာ Excise taxes စည္းၾကပ္ခြန္ ၅ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း တိုးျမႇင့္လိုက္ရင္ တႏွစ္တႏွစ္မွာ အစိုးရအတြက္ အခြန္ေငြ ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၄ ဘီလ်ံ တိုးလာမယ္တဲ့။ ကြန္ဂရက္ ေပၚလစီနဲ႔ ဘတ္ဂ်က္ သုေတသနဌာနကေန အဲလို အခြန္တိုးရလာမွာကို က်န္းမာေရးက႑အတြက္ သံုးသင့္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။

ဒီအဖြဲ႔က ဝင္ေငြနည္းတိုင္းျပည္ ၂၂ ႏိုင္ငံကို ေလ့လာၿပီး သုေတသန လုပ္ခဲ့တာပါ။ တၿပိဳင္နက္တည္းမွာ တိုးရမယ့္ အခြန္ေငြကို ဘယ္ေနရာမွာ သံုးမလဲ ဆိုတာလည္း ေမးခြန္းျဖစ္တယ္။ အခြန္ရဲ႕အမ်ိဳးအစားက တိုးတိုးရေနမွာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး၊ ဆင္းရဲသူေတြက အခြန္ပိုေပးရမယ္၊ လူ႔စ႐ုိက္ကလည္း ေျပာင္းလဲလာဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး၊ တိုးတက္ဖုိ႔ အလားအလာရွိတဲ့ စီးပြားေရးကိုလည္း ႏွိမ္ရာက်ေနတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ရလာမယ့္အခြန္ကို အက်ိဳးရွိမယ့္ ေနရာမွာသံုးဖုိ႔ သိပ္အေရးႀကီးတယ္။

၆-၄-၂ဝ၁၁ သတင္းအရ အေမရိကားမွာ အရက္နဲ႔ဆက္ၿပီး ေသဆံုးရသူေပါင္း တႏွစ္မွာ ၈ ေသာင္း ၅ ေထာင္ရွိတယ္။ အရက္ခြန္နဲ႔ ေစ်းႏႈန္းေပၚလစီရဲ႕ ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း၊ ေသႏႈန္းေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈ၊ စနစ္တက် ေလ့လာခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ အရက္ခြန္တိုးလိုက္ရင္

ယာဥ္မေတာ္တဆတိုက္လို႔ ေသဆံုးရမႈကို ၁၁ ရာခုိင္ႏႈန္း၊
HIV အပါအဝင္ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္း၊
အၾကမ္းဖက္မႈ ၂ ရာခုိင္ႏႈန္း၊
ရာဇဝတ္မႈ ၁ ဒသမ ၄ ရာခုိင္ႏႈန္း က်ဆင္းေစမယ္။
မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲတာပါ ၆ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း နည္းေစတယ္။ ၿခံဳလိုက္ရင္ အရက္ခြန္ ႏွစ္ဆ တိုးလိုက္ရင္ အရက္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ ေသဆံုးမႈကို ၂၄ ရာခုိင္ႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းေစမယ္။
ဒႆနိကပညာရွင္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ ဘိုးေအျဖစ္သူ Adam Smith ကလည္း က်န္းမာေရး ေထာင့္ကေန ၾကည့္တာကို ေထာက္ခံပါတယ္။ The Wealth of Nations ထဲမွာ ေရးသြားခဲ့တာက က်န္းမာေရး၊ ဘ႑ာေရး၊ နီတိအရနဲ႔ ေငြေၾကးဆိုင္ရာဘက္ေတြကေန ျငင္းဆိုမႈတိုင္းဟာ ပကတိအေျခအေနေတြနဲ႔ ထင္ဟပ္ရတယ္။

အရက္ေစ်းတင္ေပးရင္ က်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္းေစမယ္ဆိုတာ ေဆးသိပၸံကေန ေျပာတာျဖစ္တယ္။ ဖီေလာ္ေဆာ္ဖီလို ျငင္းခ်က္ထုတ္ခ်င္လည္း ထုတ္ေပါ့။ သိပၸံလိုေတာ့ လာမျငင္းပါနဲ႔။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

ေစ်းၾကီးေသာ ပန္းခ်ီဆရာဝန္

လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၈ ႏွစ္ကသိမ္းထားခဲ့တဲ့ သံေသတၲာေလးကို ဖြင့္ေတာ့ အထဲမွာ ေရေဆးပန္းခ်ီကားေလးတခ်ပ္ေတြ႔တယ္။ ကြ်န္ေတာ့္လက္မွတ္ပါေပမဲ့ ေန႔စြဲမပါ။ ပန္းခ...