Cancers ကင္ဆာ က်ဆံုးပါေစ
(၁) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ (ကိုယ္ခႏၶာ ထုထည္) မ်ားလို႔၊
(၂) အသီးအရြက္ အသီးအႏွံ စားတာနည္းလို႔၊
(၃) ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းလို႔၊
(၄) ေဆးလိပ္ေသာက္လို႔နဲ႔
(၅) အရက္ေသာက္လို႔ျဖစ္တယ္။
ေဆး-ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ ကင္ဆာေသႏွဳန္း ၂၂ %ရွိတယ္။ အဆုပ္ကင္ဆာတခုတည္းဆိုရင္ ၇၁% ရွိတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ဆက္ျဖစ္တဲ့ကင္ဆာ HBV/HCV (ဘီပိုး-စီပိုး) နဲ႔ HPV (ၾကြက္ႏို႔) ေတြဟာ ဝင္ေငြ မမ်ားတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ ကင္ဆာနဲ႔ေသရတာရဲ႕ ၂ဝ% ရွိတယ္။ ကင္ဆာနဲ႔ေသရတာအားလံုးရဲ႕ ၇ဝ%ဟာ ဝင္ေငြ မမ်ားတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြကျဖစ္တယ္။
- အဆုပ္ကင္ဆာ = ၁႕၃၇ သန္း၊
- အစာအိမ္ကင္ဆာ = ၇၃၆ဝဝဝ၊
- အသဲကင္ဆာ = ၆၉၅ဝဝဝ၊
- အူမၾကီးကင္ဆာ = ၆ဝ၈ဝဝဝ၊
- ရင္သားကင္ဆာ = ၄၈၅ဝဝဝ၊
- သားအိမ္ဝကင္ဆာ = ၂၇၅ဝဝဝ ေယာက္ဆံုးျဖစ္တယ္။
ကင္ဆာဆိုတာ ဆဲလ္ေလးတခုကေနစတယ္။ မ်ိဳးဗီဇဆိုင္ရာက အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းသြားလို႔ျဖစ္တယ္။ ေျပာင္းကာစမွာ သိရင္ ကံေကာင္းတယ္။ သိေအာင္လုပ္ျပီးေဆးစနစ္တက်ကုသရင္ အသက္ေတြအမ်ားၾကီးကို ကယ္တင္ႏိုင္မယ္။
• ရူပ-ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြ = ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္နဲ႔ ဓါတ္ေရာင္ျခည္၊
• ဓါတု-ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြ = မီးခံျပားမံႈ၊ ေဆးလိပ္၊ အစာထဲက (အက္ဖလက္-ေတာက္ဆင္)၊ အာဆင္းနစ္ (စိန္)၊
• ဇီဝ-ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြ = ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဗက္တီးရီးယားနဲ႔ ပါရာဆိုက္။
ကင္ဆာကို ေစာေစာသိေအာင္ သားအိမ္ဝကင္ဆာအတြက္ PAP test လုပ္ရမယ္။ မျပည့္စံုတဲ့ေနရာမွာ Visual inspection with acetic acid (VIA) နည္းလုပ္ႏိုင္တယ္။ ရင္သားကင္ဆာအတြက္ Mammography ရင္သား ဓါတ္မွန္ လုပ္သင့္တယ္။ ရင္သားကင္ဆာ၊ သားအိမ္ဝကင္ဆာ၊ ခံတြင္းကင္ဆာနဲ႔ အူမၾကီးကင္ဆာေတြက ေစာေစာသိရင္ ေပ်ာက္ေအာင္အထိ ကုသႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြမွာျဖစ္တဲ့ လူကီးမီးယားနဲ႔ လင္ဖိုးမားေတြ အျပင္ လူၾကီး က်ားအစိ ဆာကိုးမားက ျပန္႔တာမ်ားေပမဲ့ စနစ္တက် ကုသရင္ အလားအလာ အမ်ားၾကီးေကာင္းတယ္။ ေပ်ာက္ႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာကို ေပ်ာက္ေအာင္မကုႏိုင္၊ စင္ေအာင္လုပ္မေပးႏိုင္ေပမဲ့ သက္သာေအာင္လုပ္တဲ့နည္း Palliative care ကေန ခံစားရတာေတြကို အမ်ားၾကီးသက္ေသာေစတယ္။ လူမႈေရးနဲ႔ စိတ္ဓါတ္ေရးရာျမွင့္တင္ေပးတာေတြက လူနာကို မ်ားစြာသက္သာရာရေစတယ္။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Comments
Post a Comment