Activism and new government အစိုးရသစ္နဲ႔ အက္တစ္ဗစ္မ်ား

ႏိုင္ငံေရးလုပ္ရတာထဲမွာ မတူတာေတြရွိတယ္။ အျမင္မတူၾကတာကိုေျပာဘို႔ မဟုတ္ပါ။ အလုပ္ေတြ မတူၾကတာပါ။ အလုပ္မတူေပမယ့္ အတူတြဲလုပ္ၾကရတတ္တယ္။ အလုပ္သာ မဟုတ္ေသးပါ။ အက်ိဳးစီးပြါးေတြမတူၾကတာက ပိုျပီး အဓိကက်တယ္။ တခ်ိဳ႕က ႏိုင္ငံေရးမွာပါ အလုပ္ေျပာင္းလုပ္ၾကတယ္။ တေယာက္တည္းက အလုပ္တမ်ိဳးမကလည္း လုပ္ၾကတယ္။ တမသတ္တည္းက အေတာ္နည္းတယ္။

၁၉၈၈ အေရးအခင္းၾကီးမွာ စစ္တပ္နဲ႔ (မဆလ) ပါတီအမာခံေတြကကလြဲရင္ တတိုင္းတျပည္လံုးဟာ တခုတည္းေသာ အစုၾကီးလိုျဖစ္ခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြဖြဲ႔ႏိုင္တယ္ဆိုေတာ့ ဖြဲ႔လိုက္ၾကတာ ၂၃၅ ပါတီအထိရွိသြားတယ္။ ဒါေတာင္ ၃-၄ ခုက အဖ်က္ခံရလို႔။ ၂ဝ၁၅ မွာ ပါတီေပါင္း ၉ဝ ေက်ာ္တယ္။ (တစည) နဲ႔ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးကလြဲရင္ တခုတည္းေသာအစုၾကီးလို႔ ေခၚတဲ့ (၈၈) အေရးအခင္းၾကီးနဲ႔ ဆက္စပ္ေနခဲ့သူေတြမ်ားပါတယ္။ မ်က္စိေအာက္မွာပဲ ကြဲျပားေျပာင္းလဲတာေတြကို ျမင္ရတာပါ။

ျပည္ပအေတြ႔အၾကံဳက ပိုျပီးကံုလံုတာမို႔ နမူနာေလးေတြေပးခ်င္ပါတယ္။ အားေတာ့နာတယ္။ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျပည္ပေရာက္ဆိုတဲ့ ေနာက္ထပ္ တခုတည္းေသာအစုၾကီးျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ အရင္ဆံုးက ေက်ာင္းသားေတြပါ။ ေက်ာင္းသားထဲမွာ ေက်ာင္းသားလို႔ မေခၚထိုက္သူေတြလည္းခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားအမ်ားစုက ေက်ာင္းသားတပ္မေတာ္ ABSDF ဖြဲ႔တယ္။ လက္နက္စကားမေျပာတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြလည္း မနည္းခဲ့ပါ။ အဲဒီမနည္းသူေတြထဲမွာလည္း မတူတဲ့အဖြဲ႔ေတြဖြဲ႔ၾကတာ ပိုမ်ားတယ္။

ျပည္ပေရာက္အစုၾကီးထဲကို ၁၉၉ဝ ႏွစ္အကုန္မွာေရာက္လာတဲ့ ေနာက္တိုးအစုကေတာ့၊ ကြ်န္ေတာ္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြလူေတြျဖစ္ပါတယ္။ NLD သာမကပါ။ ရခိုင္၊ ခ်င္း၊ ကခ်င္၊ လားဟူ၊ မြန္၊ ရွမ္း၊ ကရင္နီနဲ႔ ကယန္း စတဲ့ အမတ္ေတြလည္း အျပင္ထြက္လာၾကတယ္။ အမတ္ေတြက MPU အမတ္မ်ားအဖြဲ႔နဲ႔စုစည္းၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က NCGUB စင္ျပိဳင္အစိုးရထဲမွာပါတယ္။ NLD ကထြက္လာၾကသူေတြရဲ႕ NLD/LA ပါတီက အဆံုးထိၾကာေပမယ့္ က်န္တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြက သိပ္မၾကာလိုက္ပါ။

ေနာက္ေတာ့ ဖြဲ႔စည္းမႈပံုစံေတြ ေျပာင္းလာပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒုကၡသည္စတဲ့ အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ ေပၚလာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ေတြလည္း တခုျပီးတခုေပၚလာၾကတယ္။ တိုင္းရင္းသားအလိုက္ အဖြဲ႔ေတြေပၚလာတယ္။ PD နဲ႔ CNAB အၾကမ္းမဖက္ လႈတ္ရွားမႈအဖြဲ႔ေတြ ေပၚလာတယ္။ FTUB စတဲ့အလုပ္သမားအဖြဲ႔ျဖစ္လာတယ္။ သာေရးနာေရးနဲ႔ လူမႈေရးအသင္းေတြ ေပၚလာတယ္။ NCUB, NHEC, WLB, SYCB စတဲ့ အမ်ိဳးသားေကာင္စီ၊ ပညာက်န္းမာ၊ အမ်ိဳးသမီး၊ လူငယ္ေက်ာင္းသား ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔ေတြေပၚလာပါတယ္။

အဖြဲ႔ေတြအျပင္ (အင္စတီက်ဴရွင္း) ေခၚ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ အလုပ္တခုအတြက္ဌာနေတြေပၚလာတယ္။ HRDU လူ႔အခြင့္အေရးယူနစ္၊ HREIB လူ႔အခြင့္အေရးပညာေရးဌာန၊ BLC ေရွ႕ေနမ်ားအဖြဲ႔ စတာေတြေတြျဖစ္တယ္။ အဖြဲ႔စည္းရံုးေတြနဲ႔ ေက်ာင္းေတြလည္းအမ်ားၾကီးေပၚလာတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ျပည္ပမီဒီယာဆိုတာျဖစ္ေပၚလာတယ္။ မီဒီယာထဲမွာ DVB ေရဒီယိုနဲ႔ ေခတ္ျပိဳင္ဂ်ာမယ္ကစတယ္။ ေနာက္မွာ အမ်ားၾကီးျဖစ္လာတယ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြ၊ သတင္းေထာက္ေတြ၊ အယ္ဒီတာေတြ ေပၚေပါက္လာတယ္။ အားလံုးဟာ ကိုယ့္ေဘးနာကလူေတြပါပဲ။

ျပည္ပလႈတ္ရွားမႈသမိုင္းေရးဘို႔ မဟုတ္ပါ။ တခုတည္းေသာအစုၾကီးကေန ေပါက္ဖြါးလာတဲ့ အစြယ္အပြါးေတြျဖစ္လာတဲ့ ျဖစ္စဥ္ကိုေျပာတာပါ။ ထူေထာင္သူေတြ၊ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္သူေတြဟာ တခုတည္းေသာ အစုၾကီးထဲက လူေတြခ်ည္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က အဖြဲ႔ေျပာင္းလုပ္ၾကတယ္။ လူတေယာက္တည္းကေန အလုပ္ ၂ မ်ိဳး၊ ၃ မ်ိဳး တျပိဳင္တည္း လုပ္သူေတြျဖစ္တယ္။ ဥပမာ အမတ္တဦးက ေရွ႕ေနအဖြဲ႔ထဲမွာလည္းပါတာ၊ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ထဲက သတင္းေထာက္ လုပ္တာ။ ေက်ာင္းသားအဖြဲ႔ထဲက အယ္ဒီတာလုပ္တာ။ ေက်ာင္းသားထဲကေန အလုပ္သမားလိုင္း ေျပာင္းသြားတာ စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။

အဲလိုမတူတဲ့ ေခါင္းစဥ္-အစု-အသင္း-အဖြဲ႔-ဌာနေတြထဲေရာက္ေတာ့ တာဝန္ေတြ၊ စည္းကမ္းကလနားေတြမတူေတာ့ပါ။ အက်ိဳးစီးပြါးလည္း မတူေတာ့ပါ။ အဲလိုမတူတာေတြျဖစ္လာတဲ့ၾကားထဲက စင္ျမင့္တခုတည္းမွာ အတူူတူလုပ္ၾကရတာမွာ ေကာင္းတာလည္းရွိတယ္။ ဝိေရာဓိျဖစ္တာလည္းရွိတယ္။ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းေပမယ့္ ေျပာရတာအားနာရတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ေနခဲ့ရာ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုထဲမယ္ အသင္းအဖြဲ႔ေတြဖြဲ႔လိုက္ၾကတာ မွတ္တမ္းကို အမီလိုက္ဘို႔ ခက္တယ္။ အဖြဲ႔ေပါင္း ၄ဝ ေက်ာ္အထိေတာ့မွတ္ႏိုင္ေသးတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ဒုကၡသည္ေတြ အစုလိုက္ေရာက္လာျပီးေတာ့ ခရစ္ယန္အသင္းေတာ္ေတြကလည္း အကုန္မမွတ္ႏိုင္အာင္မ်ားတယ္။

တခုတည္းေသာအစုၾကီးထဲကေန ကြဲျပားသြားတာေတြကို ေယဘုယ်ခြဲလိုက္ရင္ (၁) ႏိုင္ငံေရးသပ္သပ္လုပ္သူ၊ (၂) အက္တစ္ဗစ္ ေခၚ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ၊ (၃) မီဒီယာသမားဆိုျပီး ခြဲႏိုင္ပါတယ္။ အခြင့္အေရးလုပ္သူေတြက အက္တစ္ဗစ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ (က) တဦးတည္းကေန မတူတာကိုပါတြဲလုပ္တာနဲ႔ (ခ) မတူၾကေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရးစင္ျမင့္ တခုတည္းမွာ တြဲလုပ္ၾကတဲ့အခါ မတိုက္ဆိုင္မႈသာမက ဆန္႔က်င္ဖက္ေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔မွာ ႏိုင္ငံေရးလုပ္သူက အခန္းအနားမ်ိဳးလုပ္ခ်င္ေပမယ့္ အက္တစ္ဗစ္ေတြက ဆႏၵျပခ်င္တယ္။ တိုင္ပင္ျပီး အမ်ားသေဘာလုပ္ႏိုင္ၾကတာကမ်ားျပီး၊ ႏိုင္ငံေရးသမားက ေလွ်ာ့ေပးရပါတယ္။ စစ္အစိုးရကို ကန္႔ကြက္ရံႈ႕ခ်တာမွာေတာ့ မကြာၾကပါ။ အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံကို ေတာင္းဆိုတာ ျပစ္တင္တာၾကေတာ့ အျမင္ကြဲလြဲတာေတြရွိတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလုပ္သူက (ဒီပလိုေမစီ) ကိုၾကည့္ခ်င္တယ္။ အက္တစ္ဗစ္ေတြက စိတ္လိုလက္ရလုပ္ခ်င္ၾကတယ္။

မီဒီယာသမားဘဝကို ခံယူလိုက္သူေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံရးသမားနဲ႔ေရာ အက္တစ္ဗစ္ေတြနဲ႔ပါ လိုင္းကြဲထြက္သြားတယ္။ ဘက္မလိုက္ခ်င္သလိုလိုေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ ၂ဝဝ၈ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ သိသိသာသာမတူေတာ့ပါ။ ျပည္တြင္း ျပန္ဝင္ေတာ့မယ့္ ေမွ်ာ္ကိုးခ်က္ရွိၾကသူေတြက ေလသံတြေျပာင္းကုန္ၾကတယ္။ တစုတည္းေသာအစုၾကီးထဲကေန ကြဲလြဲသြားၾကတာေတြပါ။

(၄) ပညာရွင္လို႔ခံယူသြားသူေတြလည္းရွိေသးတယ္။ သူတို႔ဟာ သူတို႔တဦးတည္းအျမင္ကိုသာသူ ကိုယ္စားျပဳတယ္။ ပညာရွင္ေတြက ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို ကူသူေတြရွိသလို ကိုယ္ပိုင္တစင္ေထာင္သူေတြက ေထာင္သြားတယ္။ (၅) တခ်ိဳ႕ေတြက NGO ျဖစ္သြားတယ္။ သူ႔အလုပ္ကိုသာဦးစားေပးလို႔ ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ကြာတယ္။ (အစ္ရွဴး) ေနာက္သာ လိုက္ၾကတယ္။ သူ႔ (အစ္ရွဴး) ရွင္သန္ေနမွသာ သူ႔အလုပ္ကဆက္ရွိေနမွာျဖစ္လို႔ပါ။ NGO ေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာစံေတြကို ကိုင္တဲ့အခါ ျပည္တြင္းအေျခအေန၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ အံမကိုက္တာေတြပါ သယ္လာတတ္ၾကတယ္။ အဲတာမွာလည္း ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ ကြာတယ္။

လာေတာ့မယ့္ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ ခပ္ဆင္ဆင္အျဖစ္မ်ိဳးေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ထားႏိုင္ပါတယ္။ အက္တစ္ဗစ္ေတြ၊ တခ်ို႕မီဒီယာေတြ၊ တခ်ိဳ႕ NGO ေတြ၊ တခ်ိဳ႕ပညာရွင္ေတြက အစိုးရနဲ႔ အတိုက္အခံျပဳပါမယ္။ အလုပ္သမားနဲ႔ ေက်ာင္းသားစတဲ့ သမဂၢေတြဟာ အစိုးရတိုင္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၾကရတယ္။ အဲတာေတာ့ ပံုမွန္သေဘာသာျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္အက်ိဳးစီးပြါးအတြက္ဆိုရင္ (ဟဲလ္သီးျဖစ္တဲ့) ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္တဲ့ မတူတာသာျဖစ္ပါမယ္။ ဥပေဒစိုးမိုးမႈသာ ရွိလာရင္ အစိုးရကိုကန္႔ကြက္တာမ်ိဳးဟာ လုပ္ေပ်ာ္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုးဟာ တခုတည္းေသာ အစုၾကီးထဲကလူေတြသာျဖစ္ပါတယ္။ သတိထားရမွာကေတာ့ ကန္႔လန္႔သမား မရွိတဲ့ကာလမ်ိဳးဆိုတာ မရွိပါ။ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြါးသမားဆိုတာလည္း ေခတ္တိုင္းမွာ ရွိၾကတာပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ