သီရိ နဲ႔ သိရီ
ဟုတ္ ႕႕႕ က်ေနာ္ နဲ႔ အစ္မ ေရးဘူးတယ္။ ဒီစာမွာထပ္မေရးေတာ့ပါ။ သည္လိုပဲ ဆက္ၾကိဳးစားၾကရပါမယ္။ ဇြဲမေလွ်ာ့ပါ။
ဟုတ္ ႕႕႕ ငယ္ငယ္ကတည္က သီရိ နဲ႔ သိရီကို နာယူမွတ္သားခဲ့ရပါတယ္။ အကိုးအကားလက္လွမ္းမီတာေလးေပးပါရေစ။
အကိုးအကား (၁)
အေမး = အရွင္ဘုရား ႕႕႕ ရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ သီလရွင္မ်ားဘြဲ႔အမည္၌ အခ်ိုဳ႕က သိရီ၊ အခ်ိဳ႕က သီရိ ဟု ေရးသားလ်က္ ရွိေနၾကပါသည္။ ယင္း သိရီ ႏွင့္ သီရိ မွာ မည္သည္က မွန္ကန္ေၾကာင္း ေျဖၾကားေပးေတာ္မူပါဘုရား။ (ေမာင္ျမင့္ၾကည္၊ မိတၳီလာျမိဳ႕)
အေျဖ = အဘိဓာနပဒီပိကာ (အဘိဓာန္ပါဌ္) တြင္ လကၡီ-သိရိ၀တၱိယံ ဟု (ဂါထာ-၈၂) တြင္ ေဖာ္ျပလ်က္ သိရိ ဟူေသာ ပုဒ္ကား ရတၱိ စေသာ သဒၵါမ်ိဳးကဲ့သို႔ ဣကာရႏၲ ဣတၳိလိင္သာတည္း။ ျမန္မာဆရာတို႔ မွတ္ထင္ ဆံုးျဖတ္ၾကသည့္အတိုင္း နဒီ စေသာ သဒၵါမ်ိဳးကဲ့သို႔ ဤကာရႏၲ ဣတၳိလိင္မဟုတ္ဟု နိႆယသစ္၌ ေတာင္ေပါက္ဆရာေတာ္မွာ၏။ သို႔ေသာ္ ကတပုေညဟိ ေသ၀ိယေတ ၀ါ ေသဝတီတိ သိရီ၊ သိ ေသဝါယံ ေရာ၊ ဤစ။ သိ နိႆေယ ဝါ ဟု အဘိဓာန္ဋီကာ ဆိုသျဖင့္ သိရီ ဟုလည္း ေရးသားႏိုင္ပါသည္။ သီရိ-သိရီ ႏွစ္ခ်က္သင့္ပင္ ဆိုပါ၏။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာဘာသာ အေနျဖင့္ကား သီရိဟု ေရးထံုးျပဳသျဖင့္ သီရိမဂၤလာ၊ သီရိေဂဟာ စသည္ ေရးသားေနၾကပါသည္။
အကိုးအကား (၂)
ေနာက္ထုတ္ျမန္မာစာသတ္ပံုစာအုပ္ေတြမွာ သီရိ လို႔သာေရးၾကတယ္။ မျပည့္စံုပါ။
ပါဠိ-ျမန္မာအဘိဓာန္မွာ သိရီ = ဘုန္းၾကက္သေရ၊ ၾကက္သေရမဂၤလာ၊ တင့္တယ္ျခင္း လို႔ပါတယ္။ မွန္တယ္။
ဝီကီအဘိဓာန္မွာ Pali-သီရိ (n) လို႔ေရးထားတယ္။ မွားတယ္။
ေကာက္ခ်က္
သိရီက စစ္မွန္တဲ့စကားလံုးျဖစ္ျပီး၊ သီရိလို႔အသံုးမ်ားတယ္။ မူလစာလံုးကို မွားတယ္လို႔မေျပာသင့္ပါ။ မိေထြး-ပေထြးနဲ႔ ေနရေပမယ့္ အေမ-အေဖအစစ္ကို မေမ့အပ္သလို။ သီရိက လွလည္းလွလို႔ လူနာမည္မွာသံုးတာ ေျပာစရာမရွိပါ။ ဘာသာေရးနဲ႔ဆိုင္တာ၊ ပညာေရးနဲ႔ဆိုင္တာေတြမွာေတာ့ သိရီလို႔သံုးသင့္တယ္ထင္ပါတယ္။ သိရီက မိဘအစစ္ပါ။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၈-၂ဝ၁၆
၂၅-၈-၂ဝ၁၇
Comments
Post a Comment