Blocked Fallopian Tubes သားအိမ္ျပြန္ပိတ္ျခင္း

(ကန္ေတာ့)

၁။ မ အသက္ ၃၄ ဆရာေရးထားတဲ႔သားဥျပြန္ပိတ္ျခင္းအေၾကာင္းကိုဖတ္ရပါတယ္ ေမးခ်င္တာကဆရာ သားဥျပြန္ပိတ္တာက အဓိကက လိင္ကတဆင့္ကူးစက္တဲ႔ေရာဂါ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ ဟိုအရင္က အဲလိုေတြလုပ္ခဲ႔လို႔လို႔ယူဆလို႔႔ရလားဆရာ ေမြးလမ္းေၾကာင္းတီဘီျဖစ္ဆိုတာ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါနဲ႔ဆက္စပ္မလားရွင့္ ေျဖေပးပါအံုးရွင့္

တီဘီနဲ႔ ပန္းနာ မတူ။ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္တဲ႔ေရာဂါ၊ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္၊ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေတြက ဆက္စပ္မႈရွိႏိုင္။

၂။ ဆရာရွင္ က်မအသက္ ၃၉ နွစ္ပါ။ သားသမီးမရလို႔ ေဆးစစ္တာ သားဥျပြန္ပိတ္ေနတယ္လို႔သိရပါတယ္။ သားဥျပြန္ ပြင့္ေအာင္လုပ္လို႔ရတဲ့နည္း ရွိပါသလားရွင္။ ရွိရင္မွာလုပ္လို႔ရလဲသိခ်င္ပ္တယ္ရွင္။ ေက်းဇူးျပဳျပီးေျဖေပးပါရွင္။ က်မ သားသမီးလိုခ်င္ပါတယ္ရွင္။ က်မအသက္နဲ႔ လုပ္လို႔ရနိုင္ပါေသးလားရွင္။

၃။ ကြ်န္မ အသက္ ၃၈ ႏွစ္ အိမ္ေထာင္႐ွိပါတယ္။ ကေလးမရွိေသးပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္က သားအိမ္အတြင္းက myoma ကို ခြဲစိပ္ကုသဖူးခဲ့ပါတယ္။ ကေလး မရေသးလို႔ OG နင့္ျပၿပီးမ်ိဳဥေႂကြေဆးနင့္ forlic acid ေသာက္ခိုင္းလို႔ ၆ လေက်ာ္ခဲ့ပါပါၿပီ။ OGဆရာဝန္က ကေလးမရသည့္အတြက္ သားအိမ္အတြင္းမွသားဥႁပြန္မ်ားစစ္ေဆးၾကည့္ခ်င္၍ကၽြန္မကို မနက္ျဖန္ HSG သြား႐ိုက္ခိုင္းပါတယ္။ နားမလည္လို႔ပါဆရာ။ HSG ႐ိုက္ရင္အႏၲရာယ္ရွိပါသလား။ နာက်င္ပါသလား။ HSG ရဲ႕အဓိပၸါယ္ကို သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိစြာျဖင့္ ဆရာအသက္ရာေက်ာ္ရွည္ပါေစ။

၄။ ဆရာရွင့္ သမီးအိမ္ေထာင္က်တာ တႏွစ္ေလးလရွိပါၿပီ။ ကေလးမရလို႔ ဧၿပီလ 2016 မွာ ႕႕႕႕႕ က OG နဲ႔ျပပါတယ္။ သူေျပာတဲ့စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ၾကည့္ပါတယ္။ မ်ိဳးဥႀကီးထြားမႈ စစ္ေဆးခ်က္ႏွင့္ သားအိမ္းအတြင္း ultrasound စစ္ေဆးခ်က္ေတြပါ။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေမးခ်င္လို႔ပါ။ ညာဘက္ သားဥႁပြန္ ပိတ္ေနတယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ဖြင့္လို႔ေတာ့ရတယ္ ပြင့္မပြင့္ အာမမခံဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေရာ ကုသေပးပါသလားရွင္။ ဆရာရဲ႕ ေဆးပညာအျမင္နဲ႔အၾကံျပဳခ်က္ လိုခ်င္လိုပါ။ သမီးကေလးလိုခ်င္ပါတယ္။ ေအာက္ကပံုေတြက ေဆးစစ္ခ်က္ report ပါ။

၅။ မဂၤလာပါဆရာ ကြ်န္မအသက္ ၃၂ ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၂နွစ္ေက်ာ္ပါျပီ။ ကေလးမရေသးပါ။ တားေဆးလံုးဝ မေသာက္ဖူးပါ။ သုက္ပိုးထည့္တ့ဲနည္းျပဳလုပ္ၾကည့္ဖို႔ရွိပါတယ္ရွင့္။ သားဥၿပြန္ပိတ္တယ္ဆိုတာသိခ်င္လို့ပါ။ တကယ္လို့ သားဥျပြန္ပိတ္တ့ဲသူေတြဆို ကေလးမရႏိုင္ေတာ့ဘူးလားသိခ်င္လို႔ပါ။ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္။ ဆရာက်န္မာပါေစ။

၆။ ဆရာရွင့္ သမီးအသက္က ၂၇ ပါ။ လြန္ခဲ့တ့ဲ ၈လက ဘယ္ဘက္သားဥၿပြန္သေႏၶတည္လို႔ ခြဲထားရပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၄ ႏွစ္တုန္းက ညာဘက္သားဥၿပြန္လည္း ခြဲထားရပါတယ္။ အဲေတာ့ ကေလးရႏိုင္စရာ မရွိေတာ့ဘူးဆိုတာ ဟုတ္ပါသလားရွင့္။ သားဥၿပြန္ ၂ခုလံုးမရွိတဲ့အတြက္ ေနာက္ပိုင္းဆိုးက်ိဳးေတြရွိလာႏိူင္ပါသလားရွင့္။

သားအိမ္ျပြန္ ၂ ဖက္လံုးမရွိသူ ပံုမွန္နည္းနဲ႔ ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္။ ေဆာရီး။ မ်ိဳးဥအိမ္က်န္ေသးရင္ ပံုမွန္အမ်ိဳးသမီးေတြလိုေနႏိုင္။

ဖန္ျပြန္သေေႏၶဆိုရင္ ရႏိုင္လားရွင့္။ ေနာက္ပိုင္းဘယ္ဘက္အျခမ္းက ဆီးသြားရင္ေအာင့္ျပီး ကိုက္တယ္ရွင့္။ စိုးရိမ္ရလား ဆရာ။

ေနာက္ဆံုးေဆးစစ္ခ်က္မွာ ဘာေတြ႔သလဲ မသိ။ ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာနဲ႔ သားအိမ္ေရာဂါတခုခုကို စဥ္းစားရ။

သားအိမ္ျပြန္ပိတ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို စာရင္းခ်ေရးရရင္ -
• Endometriosis သားအိမ္တစ္ရွဴးေတြ တျခားေနရာေတြကိုေရာက္ေနျခင္း၊
• Pelvic Inflammatory Disease (PID) တင္ပါးဆံုတြင္းအဂၤါေတြေရာင္ျခင္း၊
• Uterine Fibroids သားအိမ္အက်ိတ္၊
• Ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပသေႏၶတည္ျခင္း၊
• Tubal Ligation Removal သားေၾကာျဖတ္ျခင္း၊
• Complications from lower abdominal surgery and Cesarean section ဗိုက္ခြဲျခင္း၊ ဗိုက္ခြဲကေလးေမြးျခင္း၊
• Genital Tuberculosis မ်ိဳးပြါးလမ္း တီဘီျဖစ္ျခင္း။

သားအိမ္ျပြန္ပိတ္ေနတဲ့ အဓိကေနရာ (၃) ခုရွိတယ္။ အဖ်ား၊ အရင္းနဲ႔ အလယ္ေနရာေတြမွာျဖစ္တယ္။ အရင္းမွာ ပိတ္တာက ပိုးဝင္ရာကေနျဖစ္တာ။ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္တာ၊ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာ၊ ဗိုက္ခြဲေမြးတာနဲ႔ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ရဘူးသူေတြမွာ ၄ ေယာက္၊ ၁ ေယာက္ သားအိမ္ျပြန္ပိတ္ႏိုင္တယ္။ အလယ္ေနရာပိတ္တာက ကေလးမလိုခ်င္လို႔ ျဖတ္၊ ခ်ည္ထားလို႔ျဖစ္တယ္။ အဖ်ားမွာ လာပိတ္တာကေတာ့ Hydrosalpinx အရည္ေအာင္းေနတာနဲ႔တြဲေနတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ Chlamydia trachomatis infection ေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး ေဆးမကုဘဲ ေနရင္ျဖစ္မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္ရာကေနထိခိုက္လို႔ျဖစ္တယ္။ PID, Endometriosis, Uterine fibroids or Abdominal surgery ေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

သားအိမ္ျပြန္ပိတ္ေနတာကို ဘယ္လိုသိမလဲ -
ဒီအတိုင္းနဲ႔မသိႏိုင္ပါ။ တင္ပါးဆံုတြင္းအဂၤါေတြ ေရာင္ဘူးသူဆိုရင္ေတာ့ ဆီးစပ္နဲ႔ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းမွာ နာတာ၊ အျဖဴဆင္းတာ၊ အတူေနစဥ္မွာ မနာသင့္ဘဲနဲ႔နာတာမ်ိဳးေတြ ခံစားရႏိုင္တယ္။ အိမ္ေထာင္က်ျပီး ကေလး (ကိုယ္ဝန္) မရေတာ့မွ ေဆးစစ္ရာကေန ပိတ္ေနတာကိုသိရတယ္။

ပိတ္ေနတာသိေအာင္ နည္းေတြ -
• Hysterosalpingogram (HSG) ေခၚတဲ့ဓါတ္မွန္ရိုက္တယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ပိုက္ငယ္ကေလးထည့္ျပီး ေဆးသြင္းျပီးမွ ရိုက္ရတယ္။
• Chromotubation test နည္းကလည္း ေဆးထည့္တယ္။ Laparoscopy ဗိုက္ထဲကို ကိရိယာထည့္ျပီစစ္ေဆးတယ္။ ေဆးကအျပာေရာင္ျဖစ္ျပီး ဓါတ္မွန္နဲ႔ၾကည့္မရဘူး။ စိတ္အခ်ရဆံုးနည္းလို႔သတ္မွတ္တယ္။
• Sonohysterography နည္းက (အာလ္ထြာေဆာင္း) ကိုသံုးတယ္။ သားအိမ္ျပြန္ေလးကက်ဥ္းေတာ့ ၾကည့္ရတာ ခက္တယ္။ Hydrosalpinx ျပြန္မွာအရည္ေအာင္းေနတာတို႔ Fibroids သားအိမ္အက်ိတ္တို႔ကို ေကာင္းေကာင္းသိႏိုင္တယ္။ Hydrosalpinx ရွိေနရင္ IVF နည္းနဲ႔ကေလးရေအာင္မလုပ္ခင္မွာ ခြဲစိတ္ကုသေပးရတယ္။
• ဒါမွမဟုတ္ Salpingostomy ျပြန္ကိုျပန္ဆက္ေပးနည္းလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ တာဝရေကာင္းခ်င္မွ ေကာင္းမယ္။
• Fimbrioplasty ခြဲစိတ္နည္းဆိုတာ ျပြန္အဖ်ား လက္ဝါးလိုေနတဲ့ေနရာမွာ ဒဏ္ရာရထားရင္ လုပ္ေပးတယ္။ ခက္တယ္။
• Selective tubal cannulation နည္းကို Proximal tubal occlusion ျပြန္နဲ႔သားအိမ္ဆံုရာေနရာမွာ ပိတ္ေနတာအတြက္ လုပ္ေပးတယ္။ Hysteroscopy or Fluoroscopy ကရိယာသံုးရတယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္း-သားအိမ္ဝကေန ျပြန္ေလးတခု သြင္းရတယ္။
• Tubal reanastomosis တခ်ိန္က ကေလးမလိုခ်င္ေတာ့လို႔ ပိတ္(ျဖတ္-ခ်ည္) ထားသူကို ျပန္ဆက္ေပးနည္း ျဖစ္တယ္။ Tubal Reversal လို႔လဲေခၚတယ္။ microscope အႏုၾကည့္မွန္ဘီလူသံုးရတယ္။
• ခြဲစိတ္ကုသနည္းေတြမွာ ေအာင္ျမင္ႏွဳန္းတမ်ိဳးစီရွိသလို သတိထားရမွာေတြလဲ ကိုယ္စီရွိပါတယ္။ မေအာင္ျမင္တာ၊ သားအိမ္ျပင္ပသေႏၶတည္တာ၊ ဗိုက္ခြဲရသူတိုင္းၾကံဳႏိုင္တဲ့သတိထားစရာေတြရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုေမ့ေဆး၊ တခ်ိဳ႕ကို ခါးထိုးေဆးနဲ႔ တခ်ိဳ႕ကို ေမ့ေဆးနဲ႔လုပ္ပါတယ္။ နာတယ္ဆိုတာ ခံႏိုင္ရည္ရွိတာထက္ မပိုပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ