ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Saturday, February 4, 2017

IgA nephropathy အိုင္ဂ်ီေအ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ

၁။ ဆရာ႐ွင့္ ကြၽန္မ အသက္ ၃၅ ႏွစ္၊ အိမ္ေထာင္႐ွ၊ိ ၃ ႏွစ္ခဲြ သားတေယာက္႐ွိပါတယ္႐ွင့္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၆ လအတြင္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၂႕၅ ကီလိုေလာက္က်သြားၿပီး ဆီးသြားရင္ အျမႇဳပ္ေတြ႔တဲ့အတြက္ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဆီးထဲမွာ protein မ်ားေနတဲ့အတြက္ Renal specialist နဲ႔ထပ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ေသြး ဆီး (၂၄ နာရီ) ျပန္စစ္ၿပီး kidney biopsy လုပ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္က IgAN ေရာဂါလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္ဆရာ။ ေသာက္ေဆး ၂ ပတ္စာေပးၿပီး ျပန္ျပဖို႔ ေျပာပါတယ္႐ွင့္။ ဒီေရာဂါရဲ႕ ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းနဲ႔ ေရာဂါအျမန္ဆံုး သက္သာေေအာင္ ဘယ္လိုေနထိုင္ စားေသာက္ ရမယ္ဆိုတာ ေက်းဇူးျပဳ၍ သိပါရေစ႐ွင့္။

၂။ ဆရာက်ေနာ္ IGA Nephropathy ေရာဂါအေၾကာင္းသိခ်င္ပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ ေက်းဇူးျပဳ၍ share ေပးပါဆရာ။

အိုင္ဂ်ီေအ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါကို Berger's disease လို႔လဲေခၚတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါျဖစ္တယ္။ immunoglobulin A (IgA) ေခၚတဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ထဲမွာ စုေဝးေနျပီး ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ဝင္လာလို႔ စစ္ထုတ္ရမဲ့အလုပ္ကို မလုပ္ႏိုင္ ျဖစ္လာမယ္။ ေသြးထဲမွာ ေရဓါတ္နဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြ မွ်ေျခပ်က္မယ္။ ေသြးတိုးမယ္။ ကိုယ္ေရာင္မယ္။ Nephrotic syndrome ေခၚတဲ့ေက်က္ကပ္ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးတယ္။ ေဆာရီး။

ျဖစ္ကာစမွာ ဘာမွမခံစားရေသးပါ။ ေရာဂါက တေျဖးေျဖးရင့္ရင့္လာတယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူၾကပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ ဆီးထဲေသြးပါမယ္။ ကံေကာင္းသူေတြက ေပ်ာက္သြားတယ္။ ေပ်ာက္ေအာင္ကုေပးမယ္လို႔ အာမမခံႏိုင္ပါ။ ဒါေပမဲ့ ေသြးတိုး၊ ကိုယ္ေရာင္တာ၊ ကိုလက္စေထာမ်ားေနတာကို နည္းေစေအာင္လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြရွိတယ္။

ေရာဂါလကဏာေတြကေတာ့ ေသြးပါေနလို႔ ဆီးအေရာင္ဟာ ကိုကာကိုလာလိုလို လဖက္ရည္ေရာင္လိုလိုေနမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ေနရာ ေနာက္ေက်ာဖက္ကနာမယ္။ ဆီးထဲအနယ္ပါမယ္။ ေျခေထာက္ေတြေရာင္မယ္။ ေသြးဖိအားတက္မယ္။
ဘာလို႔ျဖစ္ရသလဲမသိပါ။ ေယာက္်ားေတြမွာ မိန္းမေတြထက္ ႏွစ္ဆပိုျဖစ္တယ္။ မိသားစုထဲမွာ တေယာက္မက ရွိတတ္တယ္။

ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တာေတြကေတာ့ -
• High blood pressure ေသြးတိုး၊
• High cholesterol ကိုခက္စေထာမ်ားျခင္း၊
• Acute kidney failure ရက္တို ေက်ာက္ကပ္အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ျခင္း၊
• Chronic kidney failure နာတာရွည္ ေက်ာက္ကပ္အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ျခင္း၊
• Nephrotic syndrome ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါတမ်ိဳး ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

စစ္စရာေတြကေတာ့ -
• Urine test ဆီးစစ္၊
• Blood tests ေသြးစစ္၊
• Iothalamate clearance test စစ္နည္း၊
• Kidney imaging ေက်ာက္ကပ္ရုပ္ပံုစစ္နည္း၊
• Kidney biopsy ေက်ာက္ကပ္အသားစထုတ္ယူစစ္နည္းေတြလုပ္ရမယ္။

ေပ်ာက္ေအာင္ကုတဲ့နည္း မေပၚေသးပါ။ ေဆာရီး။ ေက်ာက္ကပ္အလုပ္မႏိုင္ေတာ့ရင္ ေက်ာက္ကပ္ေဆးေနရမယ္။ ေသြးတိုးအတြက္ အငန္ေရွာင္ရမယ္။ (ပရိုတင္း) နည္းနည္းသာစားရမယ္။ (ထရန္စ္) အဆီေရွာင္ရမယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ပံုမွန္ ျပသေနရမယ္။

သံုးတဲ့ေဆးေတြကေတာ့ -
• High blood pressure medications ေသြးက်ေဆးေတြေပးမယ္။ angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitors or angiotensin receptor blockers (ARBs) ေဆးအမ်ိဳးအစားေတြသံုးတယ္။
• Omega-3 fatty acids အိုမီဂါ-သရီးေဆးေပးမယ္။
• Immunosuppressants ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Corticosteroid ေဆးေပးမယ္။ သတိထားေပးရတယ္။
• Statin therapy ကိုလက္စေထာအတြက္ေဆးေပးမယ္။
• Mycophenolate mofetil (CellCept) ေဆးကိုလဲသံုးတယ္။
• Prednisone ေဆးလည္းေပးရတတ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၃-၁၂-၂ဝ၁၄
၄-၂-၂ဝ၁၇

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.