Pregnancy and Good diet အစားအစာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ရျခင္း

၁။ ဆရာ သမီးအသက္က ၃၁ ပါ။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၅ ႏွစ္ရွိျပီ။ သားသမီးလိုခ်င္လို႔ပါ။ ေဆးလည္းစစ္ျပီးပါျပီ။ အမ်ိဳးသားက ခရီးသြားတာ ျပန္လာခါနီးပါျပီ။ သားအိမ္ အားေကာင္းေဆး ေသာက္ခ်င္လို႔ ဘာေဆးေသာက္ရမလဲ လမ္းညႊန္ေပးပါ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဆရာ။

၂။ သမီးတေန႔က စာေစာင္တခုမွာ ဖတ္လုိက္ရတာက ညံဖ်င္းတဲ့ အစားအစာရယ္ အရက္ရယ္ အဝလြန္ၿခင္းရယ္က အမိ်ဳးသား-အမ်ိဳးသမီးေတြကို ကေလးမရေစဘူးလို ့သိရပါတယ္။ အဲဒီ ညံဖ်င္းတဲ့ အစားအစာဆိုတာ ဘယ္လိုဟာကို ေၿပာတာပါလဲ မသိလို႔ပါဆရာ။

အေမရိကားမွာ ကေလးမရေသးတဲ့ စံုတြဲ ၆ သန္းေလာက္ရွိေနတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ စာရင္းမရွိေသးပါ။ ကေလးမရႏိုင္ေသးတဲ့အေၾကာင္း စာေတြေရးျပီးပါျပီ။ အစားအစာနဲ႔ ကေလးမရေသးတာဘာဆိုင္သလဲ။ အဆီ-ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္နဲ႔ သိပၸံနည္းက် ကိုယ္ဝန္ရျခင္းဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေလ့လာခ်က္တခု ၂ဝဝ၇ ဒီဇဘၤာမွာ ထြက္ထားပါတယ္။

အသက္ ၃ဝ ေအာက္ မိန္းကေလးေတြထဲက ကေလးမရႏိုင္ေသးတဲ့ျပႆနာဟာ ၁ဝ% ထက္နည္းတယ္။ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ရင္ ဒီလိုျဖစ္တာ ၃ဝ% အထိရွိလာတယ္။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ အထူးသျဖင့္ ကေန႔ကာလမွာ အျဖစ္ပိုလာတဲ့ (ကလာမိုင္ဒီယား) နဲ႔ (ဂႏိုရီးယား) ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ကေလးမရမွာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကပ္ေရာဂါလိုျဖစ္လာေနတဲ့ လူအဝလြန္တာနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြကလဲ အေၾကာင္းတရားေတြထဲမွာ ပါတယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ အခ်က္အလက္ေတြထဲက တခ်ိဳ႕ ပိုးသတ္ေဆးေတြဟာ ေဟာ္မုန္းထြက္မွာကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ ပလပ္စတ မီးရွိဳ႕လို႔ ထြက္တဲ့ အနံ႔အသက္ ေတြကေနလဲ ေယာက္်ားကိုေရာ မိန္မကိုသာ ကေလးမရေစတာ ျဖစ္ႏိုင္ေသးတယ္။ စိတ္ဖိအား မ်ားတာနဲ႔ စိုးရိမ္စိတ္ကဲတာေတြကလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသးျပန္ပါတယ္။ အာဟာရ၊ ေလ့က်င့္ခန္း နဲ႔ လူေနမႈပံုစံေတြဟာ အသဲ၊ ႏွလံုး၊ ကင္ဆာ၊ စတာေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြထဲမွာ ပါတယ္။

အစားအစာကို ဒီစာရင္းထဲမွာ ထည့္မလားေမးရင္ ျဖစ္ႏိုင္စရာရွိပါမယ္လို႔ေျဖပါမယ္။ ဒီအေျဖက ဆရာဝန္ဆီက မဟုတ္ဘဲ အေတြ႔အၾကံဳရ မိန္းမေၾကီးေတြကေနေျပာလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ သုေတသနေတြ မမ်ားေသးပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၁၈ဝဝဝ ကို ေလ့လာမႈျပဳပါတယ္။ အစားအစာနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ကင္ဆာနဲ႔ တျခား နာတာရွည္ေရာဂါေတြ ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈရွိတယ္ဆိုတာကို ေလ့လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတိုင္းက က်မ ကေလးရခ်င္ေနတယ္လို႔လဲ ေျပာၾကတယ္။ ၆ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္မွာ ကေလးမရတာ ျဖစ္တယ္။ ၈ ႏွစ္အၾကာမွာ သူတို႔ထဲက အေတာ္မ်ားမ်ား ကေလးရသြားၾကတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ရာေပါင္းမ်ားစြာဟာ Ovulatory infertility မ-မ်ိဳးဥထြက္ေပမဲ့ ကေလးမရၾကဘူး။ ကေလးမရေသးသူေတြနဲ႔ ရသြားသူေတြ အၾကား ျခားနားတာေတြကေတာ့ အစားအေသာက္၊ ေလ့က်င့္ခန္း နဲ႔ လူေနမႈပံုစံေတြ ျဖစ္ေနတယ္။

ဒါေတြကေန ေကာက္ခ်က္ေတြဆြဲျပီး ကေလးရနည္းဗ်ဴဟာဆိုတာ ထြက္လာတယ္။ ဒါက မ-မ်ိဳးဥ ထြက္ေပမဲ့ ကေလး မရေသးသူေတြအတြက္သာ အက်ိဳးရွိႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအားနည္းခ်က္ေၾကာင့္ကေလးမရတာက ေလးပံုတပံု မက ရွိပါတယ္။ တျခားအေၾကာင္းေတြ ဥပမာ သားအိမ္ျပြန္ပိတ္ေနသူေတြကိုေတာ့ အေထာက္အကူ မရေစႏိုင္ပါ။ ေနာက္ျပီး အခုေလ့လာမႈကေန အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ အေဖၚ-ခင္ပြန္းေတြကိုေတာ့ ဆန္းစစ္မႈ မလုပ္ခဲ့ပါ။

ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ကို ေလွ်ာ့စားပါ
လူတိုင္း ေန႔တိုင္း မစားဘဲမေနတဲ့ အစားအစာအမ်ိဳးအစားျဖစ္တဲ့ ဆန္၊ ဂ်ံဳ၊ ေျပာင္းေတြကေန ခ်က္တဲ့-လုပ္တဲ့ ထမင္း၊ ေပါင္မံု႔၊ ရိုတီး၊ ေခါက္ဆြဲ ဆိုတာမ်ိဳးေတြကို (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) အစာလို႔ေခၚတယ္။ ဒါမ်ိဳးစားရင္ (ကလိုရီ) ရေစမယ္။ အား (အင္နာဂ်ီ) ျဖစ္ေစမယ္။ သြားႏိုင္လာႏိုင္၊ ခုန္ႏိုင္ေျပးႏိုင္စတာေတြ လုပ္ေစႏိုင္တယ္။ လူတေယာက္တေန႔တာ လိုအပ္တဲ့ (ကလိုရီ) တဝက္မကဟာ ဒါကေနရတယ္။ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) ဆိုတိုင္း အတူတူမဟုတ္ပါ။ ေပါင္မံု႔ျဖဴ၊ အာလူး၊ ဆိုဒါပါ အခ်ိဳရည္ေတြက သိပ္ျမန္ျမန္ ကလိုရီရေစလို႔ ပိုဆိုးေစမယ္။ (ကယ္လိုရီ) ကို ေျဖးေျဖးေလးသာ ရေစတဲ့ အစာေတြမွာ (ဖုိင္ဘာ) ပါတယ္။ ပိုေကာင္းတယ္။ တျခား အစာအမ်ိဳးအစားေတြထက္ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) ကေန ေသြးထဲက သၾကားဓါတ္နဲ႔ (အင္စူလင္) အေျခအေနကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ (အင္စူလင္) ဆိုတာ ေသြးထဲက သၾကားဓါတ္ကို ထိန္းေပးတဲ့ ေဟာ္မုန္းျဖစ္တယ္။ ဒါေတြသိပ္မ်ားေနရင္ မ်ိဳးပြါးကိစၥေတြအတြက္လိုအပ္တဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြကို ထိခိုက္ေစတယ္။ မ-မ်ိဳးဥ ထြက္မွာကို တားမယ္။

ဒါေပမဲ့ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) ပမာဏနဲ႔ မ-မ်ိဳးဥထြက္ေပမဲ့ ကေလးမရႏိုင္တာ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္မႈ မရွိပါ။ ဆိုလိုတာက စားတဲ့ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) အမ်ိဳးအစားသည္သာ ကေလးမရမွာကို သက္ေရာက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ တိတိက်က် ေျပာရရင္ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) မ်ားတယ္ နည္းတယ္ ဆိုတာထက္ ေသြးထဲမွာသၾကားဓါတ္မ်ားေအာင္ ဘယ္ဟာကေန ျမန္ျမန္ လုပ္ေပးသလဲ။ Glycemic load လို႔ေခၚတယ္။ သူမ်ားေနရင္ သၾကားဓါတ္ တက္မယ္။ အဲလိုမ်ားေနသူ အမ်ိဳးသမီးေတြ ထဲက ၉၂% မွာ မ-မ်ိဳးဥထြက္ေပမဲ့ ကေလးမရတာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

မ်ိဳးပြါးလမ္းလဲ ပိတ္မေန၊ မ-မ်ိဳးဥလဲထြက္ျပီး ကေလးရဘို႔ဟာ အသက္၊ ေဆးလိပ္၊ တိရစာၧန္ကရတဲ့အဆီ၊ အပင္ေတြကရတဲ့ (ပရိုတင္း)၊ စတဲ့ အခ်က္ေတြအေပၚ မူတည္တယ္။ ေလ့လာမႈအရ ေကာက္ခ်က္ခ်လို႔ရတာကေတာ့ မနက္စာစာတဲ့ အေစ့အဆံေတြ၊ ဆန္ျဖဴ နဲ႔ အာလူးေတြက (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) အျမန္စားေတြ ျဖစ္လို႔ မ-မ်ိဳးဥ ထြက္ပါလွ်က္နဲ႔ ကေလးမရေစတာကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ မတူတဲ့ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) အေႏွးစားေတြ ျဖစ္တဲ့ ဆန္လံုးညိဳ၊ (ပါစတာ) အီတလီေခါက္ဆြဲလိုအစာေတြနဲ႔ ေပါင္မံု႔ညိဳေတြစားသူေတြက ကေလးရဘို႔ အခြင့္အလမ္း သာၾကတယ္။ အေရာင္သိပ္ခြ်တ္မထားတဲ့ အႏွံ၊ ပဲသီး၊ ဟင္းသီးဟင္ရြက္၊ အသီးေတြက ေကာင္းေစတယ္။

မွ်တတဲ့အစာ
Trans fats ေခၚတဲ့ အဆီအတုဟာ က်န္းမာေရး မေကာင္းဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္ထဲမွာ မ-မ်ိဳးဥ ထြက္ေစတာနဲ႔ သေႏၶ တည္ႏိုင္တာကိုလဲ သက္ေရာက္မႈရွိတယ္။ မျပည့္ဝဆီဆိုတာက ေကာင္းတယ္။ ကိုယ္ထဲမွာ (အနာဂ်ီ) အတြက္ အဆီပိုေတြ သိုေလွာင္ထားတာဟာ မ်ိဳးပြါးမႈကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ နည္းလြန္းရင္ ရာသီလာဘို႔၊ မ်ိဳးဥထြက္ဘို႔နဲ႔ ကိုယ္ဝန္ ဆက္တည္ဘို႔ကိုပါ အခြင့္နည္းေစတယ္။ ဒါ့အျပင္ သိုေလွာင္ထားတာ သိပ္မ်ားေနျပန္ရင္လဲ သေႏၶရဘို႔ ခက္တယ္။ (ထရန္႔ဆီ) အေၾကာင္း ေရးထားပါတယ္။ အေသအျခာ မေျပာႏိုင္တာက အစာအာဟာရနဲ႔ ကေလးရလမ္း ဆက္စပ္မႈကို သုေတသနလုပ္တာ အလြန္မတန္ နည္းေသးတယ္။ အခုေလ့လာမႈမွာ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၁၈၅၅၅ ေယာက္ကိုေလ့လာေတာ့ (ကိုလက္စေထာ)၊ Saturated fat, Monounsaturated fat အဆီေတြ မ်ားတာနဲ႔ ကေလးမရတာ ဆက္စပ္မႈမရွိတာေတြ႔ရတယ္။ (ထရန္႔ဆီ) ကေတာ့ ေျပာင္းျပန္အက်ိဳးသက္ေရာက္တာ မွန္တယ္။

ပရိုတင္း
အသားေတြ ငါးေတြကေနရတဲ့ ပရိုတင္းထက္ ပဲသီးကေနရတာက ပိုေကာင္းတယ္။ ေလ့လာမႈျပဳတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တေန႔တာ ပရိုတင္း အမ်ားဆံုးစားတာက ၁၁၅ ဂရမ္၊ အနည္းဆံုးက ၇၇ ဂရမ္။ မ်ားမ်ားစားသူေတြမွာ နည္းနည္း စားသူေတြထက္ ကေလးရလမ္း ၄၁% ပိုတယ္။ တိရစာၧန္ပရိုတင္းနဲ႔ အသီအႏွံ-ပရိုတင္းကိုခြဲျခားေလ့လာတဲ့အခါ ၃၉% သာ ပိုေတာ့တာ ေတြ႔ရတယ္။ (ကလိုရီ) အေရအတြက္ကို မပိုေစဘဲ၊ ပရိုတင္းထပ္ထည့္ေပးရင္ ကေလးရစရာလမ္း ၃ ပံု ၁ ပံု တက္လာတယ္။ သတိထားဘို႔က တမ်ိဳးပိုစားခ်င္ရင္ စားေနက်ထဲက တမ်ိဳးကို ေလွ်ာ့ရလိမ့္မယ္။ ေနာက္ျပီး တိရစာၧန္က ရတဲ့ (ပရိုတင္း) ဟာ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) ထက္ ဆိုးတယ္။ အသီးအႏွံကေနရတဲ့ (ပရိုတင္း) က (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) ထက္ ေကာင္းေစတယ္။

ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္အစာေတြ
အေထြေထြ က်န္းမာေရး အတိအက်ဆိုရရင္ ႏွလံုးေ-သြးေၾကာ က်န္းမာေရးအတြက္ မစားသင့္တဲ့ အစာအမ်ိဳးအစားက ကေလးရဘို႔အတြက္မွာ အေထာက္အကူျပဳေစတယ္။ ျပဳျပင္မထားတဲ့ ႏြားႏို႔ အဆီ ထုတ္မထားတဲ့ (ေရာဂတ္) ဒိန္ခ်ဥ္၊ ေထာပန္၊ ဒိန္ခဲ၊ (အိုက္စ္-ခရင္မ္) ေတြကို ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ သတိမလြတ္ဘို႔ကေတာ့ တေန႔တာ (ကလိုရီ) လိုအပ္ခ်က္ ထက္ မပိုေစဘို႔ပါဘဲ။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္
သိပ္ဝတာလဲ မေကာင္း၊ သိပ္ပိန္တာလဲ မေကာင္းပါ။ လူတဖက္သားကို ဆြဲေဆာင္ဘို႔သမက မ-မ်ိဳးဥထြက္မ်ာကို တားဆီး ႏိုင္ေသးပါတယ္။ ကေလးပ်က္က်မွာလဲ ပိုျဖစ္တတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရျပန္ရင္လဲ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ မ်ားမယ္။ လူအဝ-အပိန္ကို Body Mass Indexes (BMI) နဲ႔တိုင္းတာတယ္။ ၂ဝ ကေန ၂၄ ဆိုရင္ ကေလးရဘို႔ေကာင္းတယ္။ စံျပ ဆိုတာ ၂၁ ျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္လယ္သမားလင္မယား ၂ဝဝဝ ကိုေလ့လာတဲ့အခါ BMI မ်ားသူေတြမွာ ကေလး ရလမ္း နည္းၾကတာေတြ႔ရတယ္။

ဘယ္လိုစားေသာက္မလဲ
အစာအာဟာရ အလြန္အေရးပါတယ္။ က်န္းမာေရးေကာင္းဘို႔အထဲမွာ ကေလးရေစဘို႔လဲ ပါတယ္။ Antioxidants ေတြကေန မ-မ်ိဳးဥ နဲ႔ သုက္ပိုးကို အကာကြယ္ေပးမယ္။ သဘာဝကေန ရတာကို ေျပာတာ ျဖစ္တယ္။ သဘာဝကရတဲ့ မ်ိဳးပြါးအားေပး အစာေတြကေန ကိုယ္ခႏၶာက လုပ္ရမွာမွန္သမွ် ေကာင္းေကာင္း လုပ္ေစမယ္။ ေဟာ္မုန္းေတြ မွ်တေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ရေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္မက်ေစဘဲ၊ ရေနတဲ့ကိုယ္ဝန္ က်န္းမာေစမယ္။ (ေအာ္ဂဲနစ္) အစားအေသာက္ေတြကိုစားပါ။ (ေအာ္ဂဲနစ္) စားက်က္ေျမမွာေမြးတဲ့ အေကာင္ေတြကေနရတဲ့ ႏို႔ နဲ႔ ႏို႔ထြက္အစာေတြစားပါ။ ေရေအးမွာေမြးတဲ့ငါးစားပါ။ (ေအာ္ဂဲနစ္) စားက်က္ေျမမွာေမြးတဲ့ အေကာင္ေတြကေနရတဲ့ အသားစားပါ။ အေရာင္ခြ်တ္မထားတဲ့ အေစ့အဆံေတြကို သဘာဝအတိုင္း စားပါ။ အနပ္တိုင္းမွာ (ဖိုင္ဘာ) ပါတာစားပါ။ ပဲပုတ္ကို အစိုသာစားပါ။ သၾကားျဖဴေရွာင္ပါ။ အခ်ိဳရည္ေတြပိုေရွာင္ပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။

ေလ့က်င့္ခန္း
ေမြးကတည္းက ေျပးေနရတယ္ဆိုတဲ့စကား တျခားႏိုင္ငံေတြမွာ ရွိတယ္။ ေဆးပညာအရ ေျပာရရင္လဲ မွန္ေနတယ္။ ေျပးလႊားေနရင္ (အင္စူလင္) ကို တံု႔ျပန္မႈ ေကာင္းမယ္။ သၾကားဓါတ္ နည္းေစမယ္။ မ်ိဳးဥထြက္မွာ နဲ႔ သေႏၶတည္မွာကို ေကာင္းေစမယ္။ လူေကာင္ၾကီးရင္ (BMI 25 ေက်ာ္ရင္) ပိုလုပ္ပါ။ လူေကာင္ေသးရင္ (BMI 19 ေအာက္) ဆိုရင္ အသင့္အတင့္သာ လုပ္ပါ။ မလုပ္ဘဲေတာ့ မေနပါနဲ႔။ လုပ္တိုင္းလဲ ကေလးရမယ္ေဆာ့ ဆရာဝန္က မေျပာခ်င္ပါ။ ေဒၚဝေတြေရာ မပိန္ေတြပါ လာေမြးေနၾကလို႔။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၂-၂-၂ဝ၁၄
၂၂-၂-၂ဝ၁၇