Saturday, November 12, 2016

Gout ေဂါက္ေရာဂါ (သို႔) ဘုရင္ေရာဂါ

၁။ ဆရာရွင့္ ေဂါက္ေရာဂါ အေၾကာင္းသိခ်င္လို႔ပါ။ အထူးသျဖင့္ ေရွာင္ရမည့္ အစားအစာေတြကို ေျပာျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။

၂။ ေလးဘက္နာနဲ႔ အဆစ္နာအေႀကာင္းေတြကို ရွာေတြ႔ေပမဲ့ ေဂါက္အေႀကာင္းသပ္သပ္ေရးထားတာ မေတြ႔မိလို႔ သိခ်င္ပါတယ္။

ေဂါက္ဆိုတာအဆစ္မွာနာ-ေရာင္-နီ-ပူဆုိတာ ျဖစ္လိုက္၊ ေပ်ာက္လိုက္ေနတဲ့ နာတာရွည္ ေရာဂါတခုပါ။ ေျခမမွာအမ်ားဆံုး (တဝက္ေလာက္) ျဖစ္တတ္တယ္။ ဒူး၊ ဖေနာင့္၊ လက္ေကာက္ဝတ္၊ လက္ေခ်ာင္းေတြမွာလဲ ျဖစ္တာဘဲ။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမ်ာလူဦးေရရဲ႕ ၁-၂% ေလာက္ျဖစ္ေနၾကတယ္။ ျဖစ္တဲ့သူလဲတိုးလာေနေသးတယ္။

ေဂါက္ေရာဂါကို ရွင္ဘုရင္ေရာဂါလို႔လဲေျပာစမွတ္ ရွိတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အဂၤလန္ဘုရင္ လူဝၾကီး အဌမေျမာက္ ဟင္နရီ၊ ရွာလ္မိန္း၊ ရိုမန္အင္ပါယာ ပဥၥေျမာက္ ခ်ားလ္တို႔မွာ ျဖစ္ခဲ့လို႔ပါ။ ေနာက္ျပီး နာမည္ၾကီးေတြ ရွိပါေသးတယ္။ လီယိုနာဒို-ဒါဗင္ခ်ီ၊ ေဗာ္လ္တဲယား၊ နယူတန္၊ ခ်ားလ္စ္ ဒါဝင္၊ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁ဝဝ တန္ေငြစကၠဴေပၚက ဘင္ဂ်မင္-ဖရင့္ကလင္ တို႔မွာလဲေဂါက္ေရာဂါ ရွိခဲ့ၾကတယ္။

အဆစ္နာတာအျပင္ အားယုတ္တာ၊ ဖ်ားတာနဲ႔ တြဲျဖစ္တတ္တယ္။ ေက်ာက္ကပ္နာ၊ ဆီးေက်ာက္ေတြလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ၊ ဝတာ၊ အဆီမ်ားတာေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ ေနတတ္တယ္။ ေဆးေတြထဲက Diuretics, Niacin, Aspirin, Cyclosporine, Ciclosporin, Tacrolimus ေဆးေတြကေနလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

မ်ိဳးရိုးကေန ၆ဝ% မွာသက္ေရာက္ ေစတယ္။ ထိခိုက္မိတာေၾကာင့္ ျပန္ျဖစ္တတ္တယ္။ စားတဲ့ အစားအေသာက္ကလဲ ၁၂% ျဖစ္ေစဘို႔ အားေပးတယ္။ ေဂါက္ကို လူခ်မ္းသာေရာဂါလို႔ပါ ေျပာတယ္။ ေရာဂါရေစႏိုင္တဲ့ အစားေတြဟာ ေစ်းၾကီးလို႔ပါ။ အသား၊ ပင္လယ္စာ၊ ငါး၊ နဲ႔ အသည္း၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ဦးေႏွာက္၊ ကလီစာေတြ ျဖစ္တယ္။ အရက္၊ ဖရပ္တို႔စ္ အခ်ိဳရည္ေသာက္တာဒီေရာဂါအတြက္ မေကာင္းပါ။ ေကာ္ဖီ၊ ဗီတာမင္စီ၊ ႏို႔ေသာက္တာနဲ႔ ကိုယ္ကာယ သန္စြမ္းေနတာေတြက အျဖစ္နည္းေစပါတယ္။

ေဂါက္ေရာဂါရဲ႕ အေၾကာင္းတရားခံကေသြးထဲမွာ (ယူရစ္-အက္စစ္) ေတြ မ်ားေနလို႔ ျဖစ္ရတာပါ။ Uric acid ဆိုတာ အစားထဲမွာပါတဲ့ Purines ကေနျဖစ္တယ္။ Purine metabolism ခ်က္လုပ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ ပ်က္ယြင္းလို႔ ျဖစ္တာပါ။ အဲဒီကေနလာတဲ့ Crystal အမံႈေတြကအဆစ္ေတြ၊ အရြတ္ေတြမွာလာစုပံုေနၾကတယ္။ ေသြးစစ္ရင္ Uric acid levels ျမင့္ေနမယ္။ တဝက္ေလာက္မွာေတာ့ မမ်ားျပန္ဘူး။ ေယာက္်ားေတြမွာ 420 μmol/L (7.0 mg/dL) အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ 360 μmol/L (6.0 mg/dL) ဆိုရင္ မ်ားတယ္။ ေသြးျဖဴဥလဲမ်ားေနမယ္။ ပိုးဝင္တဲ့အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ၊ (ရူမတြိဳက္) ေတြနဲ႔ ခြဲျခားရမယ္။

ကုတဲ့အခါ ေဆးေသာက္တာနဲ႔ အစားေရြးစားတာ ၂ မ်ိဳးလုပ္ရတယ္။ (NSAIDs) ဆိုတဲ့ လူအမ်ားသံုးၾကတဲ့ အနာ-အကိုက္ ေပ်ာက္ေဆးကို ပဌမေဆးအေနနဲ႔ သံုးရတယ္။ ေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေပမဲ့ ဘယ္ေဆးကပိုေကာင္းတယ္လို႔ေတာ့ မေျပာႏိုင္ဘူး။ Indomethacin ကိုအမ်ားဆံုးသံုးျပီး၊ Ibuprofen ကိုလဲသံုးတယ္။ ေဆးေသာက္ျပီး၊ ၄ နာရီၾကာရင္ သက္သာလာမယ္။ ၁-၂ ပါတ္ၾကာေအာင္ ဆက္ေသာက္ပါ။ သတိထားဘို႔ကအစာလမ္းေလနာေသြးယိုမွာစိုးရသူ၊ ႏွလံုးမေကာင္းေတာ့ သူေတြကို မေပးသင့္ဘူး။ ေဆးေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုက်ိဳးစိုးရိမ္ရသူေတြကို Proton pump inhibitor ေလနာေဆးနဲ႔ တြဲေပးမယ္။

Colchicine ေဆးကိုလဲသံုးတယ္။ အစာလမ္းကိုထိခိုက္တတ္လို႔ သတိထားရမယ္။ Atorvastatin တို႔ Erythromycin တို႔နဲ႔ တြဲမေပးသင့္ဘူး။ Steroids (စတီရြိဳက္) ေဆးကိုစားေဆးသာမကထိုးေဆးအေနနဲ႔လဲသံုးတယ္။ ေနာက္ျပီး Allopurinol နဲ႔ Probenicid, Febuxostat ေဆးေတြကို ေရရွည္အတြက္နဲ႔ ျဖစ္မလာေအာင္ ကာကြယ္ဘို႔ အတြက္ သံုးရတယ္။ ရုတ္တရက္ ေရာဂါထတာသက္သာျပီး၊ ၁-၂ ပါတ္ေနမွ ေပးတယ္။ NSAID or Colchicine နဲ႔တြဲျပီး ၃-၆ လ ၾကာ ေပးရတယ္။ Allopurinol ေဆးက Uric acid ထုတ္တာကိုတားေပးတယ္။ ေရရွည္သံုးႏိုင္တယ္။ ေက်ာက္ကပ္ သိပ္မေကာင္းသူေတြကိုလဲ ေပးႏိုင္တယ္။ Probenecid ထက္ပိုေကာင္းတယ္။ Febuxostat ကိုအစားထိုးသံုးလာေနျပီ။ Pegloticase (Krystexxa) ေဆးကို ၂ဝ၁ဝ မွာစသံုးလာတယ္။ တျခားသံုးေနၾကေဆးေတြနဲ႔ မတည့္သူ၊ ေဆးမွန္မွန္ မကုသူေတြကိုေပးတယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ၂ ပါတ္တခါ ထိုးရတာပါ။

နာတာရွည္သမားေတြမွာ ျဖစ္တဲ့အဆစ္က ပံုသဏၭာန္ေျပာင္းသြားတာမ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္။ ၅ ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း Tophi ဆိုတဲ့ မနာတဲ့ အဖုမ်ိဳးနားရြက္၊ ဖေနာင့္စတဲ့ေနရာေတြမွာ ျဖစ္လာတယ္။ ေက်ာက္ကပ္မွာေက်ာက္တည္တာ၊ ဆီးအက္စစ္ဓါတ္ မ်ားသူမွာပိုျဖစ္တယ္။ ေဂါက္ရွိသူေတြမွာ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း နည္းေနတာေတြ႔ရတယ္။

ေရာင္ေနတဲ့ အဆစ္ထဲကအရည္ကိုစုပ္ယူျပီးစမ္းသပ္တာကအေသခ်ာဆံုးပါ။ Uric acid crystals ဒါမွမဟုတ္ ပိုးဝင္ေနတာကို သိရမယ္။ ဓါတ္မွန္ရိုက္ရင္ Tophi-crystal deposits နဲ႔ အရိုးပ်က္စီးမႈကိုသိရမယ္။

ဂရိေဆးပညာဖခင္ၾကီး ဟစ္ပိုကေရးတီးစ္က ေသြးမဆံုးမီအမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ သင္းကြပ္ထားသူေတြမွာဒီေရာဂါ မျဖစ္ဘူးလို႔ ဘီစီ ၄ဝဝ ေလာက္ကေရးမွတ္ခဲ့တယ္။ ေဂါက္ရွိတယ္ဆိုတာ ဂုဏ္ယူစရာလို႔ ေျပာစမွတ္ရွိလာခဲ့တယ္။ ခရစ္မတိုင္ခင္ ႏွစ္ ၉ဝဝ က ေဂ်ရုဆလင္ဘုရင္ (အာဆား) ဟာေဂါက္နဲ႔ နတ္ရြာစံတာမို႔ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္လာမသိ၊ ဗမာေတြကေသတာကို ေဂါက္တယ္လို႔ ဘန္းစကားအျဖစ္ ေျပာၾကတာထင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

Djenkol bean တညင္းသီးက်န္းမာေရး

၁။ တညင္းသီးက ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစတယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါသလား ဆရာ ၂။ ဆရာကခင္ဗ်ာ၊ တညင္းသီးက လူခႏၶာကိုယ္အတြက္ အက်ိုးျပုပါသလားခင္ဗ်ာ က်န...