Sunday, June 25, 2017

သတ္ပံု အစံုသုပ္

ဆရာ႐ွင့္ သိခ်င္တာေလးေတြေမးပါရေစ။ စကားေျပာတဲ့အသုံးအႏႈန္းနဲ႔ စာအသံုးအႏႈန္းမကဲြျပားလို႔ ေျဖေပးေစခ်င္ပါတယ္႐ွင့္။
• ဘာမွ နဲ႔ ဘာမ်ွ
• ဦး နဲ႔ အုံး
• ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့
• ဘယ္တံုးက သိတာတံုး
• ဟိုက်မွ စာက်က္မယ္
• ပ်င္းေနမယ့္အစား၊
• ဘာမွ မခက္ေပမယ့္၊
• မ႐ွိေပမဲ့
• ေက်ာင္းေနကာစ
• ဒါေပမဲ့ နဲ႔ ဒါေပမယ့္

ခါ
ခါခ်သည္
ခါခ်ဥ္ထုပ္
ခါခ်ဥ္အံု
ခါတင္က
ခါတိန္ညင္
ခါလီဆဲြ
ခါေတာ္မီ
ဆတ္ဆတ္ခါ
ဆန္ေကာဆန္ခါ
တခါတေလ
တရံေရာအခါ
ပစ္ပစ္ခါခါ
လႈပ္ခါ
သြားခါစ
သြားခါနီး
သြားခါမွ
အခါမလင့္မီ
အခ်ိန္အခါ
ေျပာင္တလင္းခါ

မွ
မွတပါး အျခားမရွိ (ေနာက္အသံုးသာျဖစ္တယ္ အဲတာကလြဲရင္သေဘာျဖစ္တယ္)
ဤေနရာမွ ထိုေနရာသို႔

မွ်
ထပ္တူထပ္မွ်
ပိုင္ဆိုင္သမွ်
ပ်မ္းမွ်
မည္ေရြ႕မည္မွ်
မွ်တသည္
မွ်ေလာက္ရံု
မွ်ေဝေပးပါ
အညီအမွ်
အနည္းငယ္မွ်
အဘယ္မွ်
အမွ်ေဝသည္
ဤေရြ႕ဤမွ်

အံုး
မီးအံုး
အံုးလြဲ
ေခါင္းအံုး

ဦး
စားပါဦး
တအုန္းအုန္း
ဒိုက္ဦးျမိဳ႕
ရွိခိုးဦးခ်
အစကနဦး
အုန္း
အုန္းခြံ
အုန္းခြံေရာင္
အုန္းဆံႀကိဳး
အုန္းပင္
အုန္းမွန္ကူ
အုန္းမႈတ္
အုန္းျခစ္
အုန္းရည္
အုန္းသီး
အုန္းသီးဆန္
အုန္းအုန္းကၽြက္ကၽြက္
အုန္းေမာင္းတီးသည္
အုန္းႏွဲပင္
အုန္းႏုိ႔ဆမ္း
ဦးဆက္
ဦးထိပ္ပန္ဆင္
ဦးထုပ္
ဦးပဥၨင္း
ဦးမေလး (ဝန္ေပါ့)
ဦးရီး
ဦးေခါင္း
ဦးေဆာက္ပန္း
ဦးေပါင္းစင္းႏွင့္ ျမင္းညိဳရွင္
ဦးေႏွာက္
ေဗြေဆာ္ဦး
ေရွးဦးစြာ

လဲ
• လဲ = အေမးသေဘာသက္ေရာက္ေသာ ဝါက်အဆံုးစကားလံုး တိမ္းေစာင္းက်သည္
• လည္း = အတူတူျဖစ္ေၾကာင္း ပါဝင္ေၾကာင္း

ပင္းတလဲျမိဳ႕
ပုလဲျမိဳ႕
ပုလဲရတနာ
ဖက္လဲတကင္း
ဘာကိုလြမ္းေနသလဲ
ဘာျဖစ္ေနတာလဲ
လွဲ၍လဲသြားသည္
လဲက်သည္
လဲခ်ားျမိဳ႕
လဲမိႈ႕
လဲလွယ္သည္
လဲလူရြက္
လဲဝါ
လဲအံုပင္
လဲေခါင္းအံုး
လဲေမြ႔ရာ
လဲေလ်ာင္းသည္
သစ္ပင္လဲျပိဳသည္
အဖန္တလဲလဲ
အလူးအလဲခံေနရသည္
အဝတ္အစားလဲပါ
အေဟာင္း အသစ္ လဲလွယ္သည္း
ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲ
ေခ်ာ္လဲသည္
ေလွ်ာက္လဲခ်က္

လည္း
စားလည္းစား ေျပာလည္းေျပာ
စုလည္းၾကက္ေတာင္
ဆည္းလည္းသံ
ထိုနည္းတူ ဤနည္းလည္းေကာင္း
နားလည္းနား
ပလလည္းဆင္
ပလလည္းေတာ
ရိုက္လည္းရိုက္
လည္းေကာင္း (၎ ထို ယင္း အႏွီ ဤ နည္းတူ)
လည္းေလ်ာင္း (ယခင္သံုး)
လိပ္ခဲတည္းလည္း
လူးလည္း၍ငိုသည္
သြားလည္းသြား
ေျပာရာတြင္လည္း
ေသာ္လည္း
ေသာ္လည္းေကာင္း

• ဖိုးသူေတာ္လဲ ေတာင္ေဝွးမထူႏိုင္
• ဘုရားလည္းဖူးရင္း လိပ္ဥလည္းတူးရင္း
• သူလည္းေလ ေလာကီသားေပမို႔ ၾကြားခ်င္ရွာေပလိမ့္မည္

တံုး
ကိုယ္တံုးလံုး
စဥ္းတီတံုးမွာ ဓားတံုးတံုးနဲ႔ မသံုးပါနဲ႔
စားတုန္းေသာက္တုန္း
စိတ္ႏွလံုး ဒံုးဒံုး (တံုးတံုး) ခ်လိုက္ပါ
ဉာဏ္တံုး
တံုးတိတိ ေျပာခ်လိုက္တယ္
တံုးတုိက္တုိက္ ကမ္းတုိက္တုိက္မလုပ္ပါနဲ႔
တံုးေပကတ္သတ္ လုပ္မေနပါနဲ႔
တံုးေျပး
တုံးလံုးပက္လက္
ဓါးတံုးတံုး
ဘယ့္ႏွယ္တံုးဗ် သစ္တံုးေပၚထိုင္ေနပါလား
ဘာ့ေၾကာင့္တံုး
လူညြန္႔တံုး
လူနာ တံုးလံုးလဲေနတယ္
လူၫြန္႔မတံုးေစပါနဲ႔
သစ္တံုး
သရက္သီး တံုးသြားျပီလား
အတံုးအရံုး
ေတာင္ကတံုး

တုန္း
ကတုန္းကတုိက္
တညတုန္းက
ပညာသင္တုန္း
ပြင့္တုန္းသီးတုန္း
ပ်ားပိတုန္း
သြားတုန္းလာတုန္း ေျပာရအံုးမယ္
ေလသင္တုန္း

က်
က်က်နနဝတ္စားလာခဲ့ပါ
က်နေသခ်ာစြာလုပ္ပါ
က်ပန္း (က်ဖမ္း) စကားေျပာပြဲ
က်သင့္ေငြ
က်သြားသည္
စားေနက်ေၾကာင္ပါး (ေၾကာင္ဖား)
စာကို က်က်နနဖတ္ပါ
စာေရးတာ စာက်ေနတယ္
စိတ္တုိင္းက်
ဆီးႏွင္းက်သည္
တေယာက္တခုက် ယူပါ
ႀကံဳရာက်ဘန္း မေျပာရ
မတင္မက်
မိုးဦးက်ျပီ
ရန္ကုန္က်မွ ေတြ႔ၾကေအာင္
လုပ္ေနက်အတိုင္းသာလုပ္ပါ
သၾကၤန္အက်ေနမွာ ေရကစားပါ
သူငယ္နာက်ဗဟံုး
သေဘာက်သည္
အံဝင္ခြင္က်
အက်အေပါက္ေကာက္တတ္သူ
အရြယ္က်လာျပီ
အားက်
အေကြ်းက်ေအာင္မသံုးပါႏွင့္
ေငြေၾကးအကုန္အက်မ်ားတယ္
ေအာက္က်ေနာက္ မျဖစ္ပါေစႏွင့္

ၾက
ကံၾကမၼာ
က်ီၾက
စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾက
ၾကခတ္ဝါး
ၾကငွန္း
ၾကစုမိတ္သရက္
ၾကစုသီး
ၾကပို႔ရြာ
ၾကေစ့ပင္
ၾကေသာင္းဝါး
လာၾကေလ
သြားၾကမယ္

• က်က်နနဝတ္စားလာတဲ့ စားေနက်ေၾကာင္ဖား
• က်ပန္းစကားေျပာပြဲမွာ သူေျပာတာ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ အံဝင္ခြင္က်
• လူၾကီးမင္းကိုေျပာရမွာ အားနာတယ္ဗ်ာ
• ႀကံဳရာက်ဘန္းေျပာတတ္တဲ့လူနဲ႔ တြဲမလုပ္ခ်င္ပါ
• မတင္မက်မလုပ္ပါနဲ႔ လုပ္ေနက်အလုပ္အတိုင္းသာ မလုပ္ပါနဲ႔
• သြားလာၾကေနရာက စားေသာက္ဆိုင္ကို သြားစားၾကမယ္
• စိတ္တုိင္းက် သံုးေဆာင္ျပီးရင္ေတာ့ က်သင့္ေငြေပးေခ်ပါ
• ျမန္မာစာဘာသာ က်တယ္ဆိုတာအေတာ္ရွား သတ္ပံုမွားေရးသူေတြက အေတာ္မ်ား
• ျမန္မာစာကို အေလးထားၾကတဲ့ပညာရွင္ေတြ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ခြဲခြာျပီး သြားၾကေလၿပီ
• ျမန္မာစာအနာဂတ္အတြက္ အေတာ္ကိုေၾကာင့္ၾကမိပါတယ္
• ေဘာလံုးပြဲ ဂိုးမရွိ သေရက်သြားတယ္
• ေရႊအိမ္နန္းႏွင့္ ၾကငွန္းလည္းခံ မတ္ေပါင္းရံလ်က္

မဲ့
ငိုမဲ့မဲ့
မထီမဲ့ျမင္
မရွိမဲ့ရွိမဲ့
မိဘမဲ့
မဲ့မဲ့ယြဲ႔ယြဲ႔ (မဲ့မဲ့ရြဲ႔ရြဲ႔)
မဲ့ျပံဳး
မ်က္ႏွာမဲ့
သစၥာမဲ့
အၾကြင္းမဲ့
အမွတ္တမဲ့

ျမည့္
ျမည့္ျမည့္ေက်သည္
အသားကိုျမည့္ေနေအာင္ခ်က္သည္
ေဆြးမည့္သည္

• သြားေတာ့မည့္လို႔ အရင္ကမေရးခဲ့ပါ သြားေတာ့မယ့္လို႔ ေရးၾကတယ္။ မည့္ နဲ႔ မယ့္ကို သတ္ပံုက်မ္း အေဟာင္းေတြထဲမွာေရာ အသစ္ထဲမွာပါ မေတြ႔ပါ။
• ေနာက္ထုတ္သတ္ပံုစာအုပ္မွာ
• မဲ့ = မရွိေသာ မည့္ႏွင့္အတူလို႔ ေဖၚျပထားတယ္။
• ဒါေပမဲ့ = သို႔တေစ သို႔ေသာ္လည္းအစား စကားေျပာမွာသံုးတယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

ဖူးပြင့္ၾကတဲ့ ပန္းမာလာ သင္းရနံ႔ကျဖာ

ဆရာ ရနံ့ နဲ႔ အနံ့ကို ဘယ္လိုသုံးပါလဲ ရွင္းျပေပးပါ။ ရနံ႔ထံုသင္းလို႔ ကဝိဓဇသတ္ပံုက်မ္းမွာပါတယ္။ အနံ႔ကေတာ့ အ ထည့္လို႔ နာမ္စာလံုးျဖစ္လာတဲ့ အနံ...