ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Saturday, September 10, 2016

Exercise after Surgery ခြဲစိတ္ထားျပီး ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္း

၁။ ဆရာ႐ွင့္ သမီးက ကေလးေမြးထားတာ ၂ လခြဲ႐ွိပါျပီ။ ခြဲေမြးတာပါရွင့္။ သားသားက နည္းနည္းထြားျပီး weight က ၂ လျပည့္တုန္းကတင္ 5.3 kg ႐ွိပါတယ္။ ခ်ီထားရရင္ ခ်ဳပ္႐ိုးက နည္းနည္း နာပါတယ္႐ွင့္။ ကိုယ္ခြဲမ႐ွိေတာ့လည္း ခ်ီေနရပါတယ္။ ဘယ္လိုအစားအေသာက္ေတြစားရမလဲ၊ ေ႐ွာင္ရမလဲ ေျပာျပေပးေစခ်င္ပါဆယ္႐ွင့္။ ၿပီးေတာ့ သမီး exercise လုပ္ခ်င္တာ ဘယ္ေတာ့ေလာက္လုပ္လို႔ရမွာပါလဲ႐ွင့္။ အခ်ိန္ရရင္ ေျဖၾကားေပးေစလိုပါတယ္႐ွင္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္႐ွင့္။

၂။ ဆရာ႐ွင့္ ကြၽန္မ အသက္ ၃၅ႏွစ္ပါ။ သားဦးကိုယ္ဝန္ကို ခြဲေမြးထားပါတယ္ဆရာ။ ေမြးၿပီးတာ ၃ လခြဲ႐ွိပါၿပီ။ မေန႔က ဗလာစာအုပ္ ၂ ဒါဇင္ထုပ္ေတြကို မမိပါတယ္။ ထိုင္ရက္ ေရႊ႕မိတာမ်ိဳး ထိုင္ရာက ထရာအခ်ိန္မ်ိဳးေတြမွာ တဆစ္ဆစ္နာလို႔ အတြင္းခ်ဳပ္႐ိုးတခုခုျဖစ္သလားေၾကာက္မိပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ခြဲစိတ္ထားသူဟာ ဒဏ္ရာကို အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ထိ ဘယ္လိုေစာင့္ေ႐ွာက္ရတယ္ဆိုတာ သိပါရေစဆရာ႐ွင့္။ ၿပီးေတာ့ ခြဲစိပ္ထားတဲ့ေနရာ အေပၚကစမ္းရင္ အက်ိတ္ေတြလို အေျမာင္းလိုက္ စမ္းမိေနတာႏွင့္ ဒဏ္ရာဝန္းက်င္မွာထံုၿပီး အနည္းငယ္နာတာဟာ ပံုမွန္ပဲလားဆိုတာ သိပါရေစ႐ွင့္။

၃။ တရက္ကို အိပ္ထမတင္ အခါ ၂ဝဝ ေန႔တိုင္းလုပ္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္စရကတည္းက နားထားတာ ခုကေလး ၆ လ ျပည့္ပါၿပီ။ ဗိုက္ခြဲေမြးတာပါ။ အိပ္ထမတင္ျပန္လုပ္လို႔ရၿပီလားရွင့္။

၃။ ကြ်န္မက ၃၃ နွစ္ပါ။ ၃ နွစ္အရြယ္သမီးတေယာက္ ရွိပါတယ္။ အိမ္ေထာင္သက္က ၅ နွစ္ရွိပါျပီ။ ႕႕႕႕႕ ရက္ေန႔က ေရအိတ္ရယ္ အူအတက္ရယ္ထုတ္ထားပါတယ္။ ေရအိတ္က သားဥျပြန္မွာပါ ေဆးရံုကေန တပတ္ေန ဆင္းရပါတယ္။  တပတ္တခါျပန္ျပရပါတယ္။ ၁ နွစ္အတြင္းကိုယ္ဝန္ေဆာင္လို႔မရပါ၊ အေလးအပင္ မမနဲ႔ အေညႇာ္မခံနဲ႔ မွာထားပါတယ္။ ခ်ဳပ္ရိုးကိုေဆးေန႔တိုင္းထည့္ပါတယ္။ အေပၚယံက အနာက်က္ေနပါျပီ။ ကေလးခ်ီရင္ ခ်ဳပ္ရိုးက နာပါတယ္။ တခါတရံ အထဲကနာပါတယ္။ အေပၚယံကအနာ လံုးဝက်က္ပါျပီ။ သူမ်ားေတြကေျပာလို႔ပါ၊ အတြင္းခ်ဳပ္ရိုး မက်က္ရင္ ဗိုက္ျပန္ဖြင့္ရတယ္၊ ျပန္ခ်ဳပ္ရတယ္၊ အေလးအပင္မရင္ သားအိမ္က်တယ္၊ ဗိုက္ခြဲျပီး ၆ လေလာက္ေနမွ အထဲကခ်ဳပ္ရိုးက်က္တယ္ ေျပာၾကလို႔ စိတ္ပူလို႔ပါ။ အိမ္အလုပ္တဘက္ ကေလးတဘက္နဲ႔ လူခြဲလံုးဝမရွိပါဘူး။ ေရအိတ္တည္တာ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္လို႔ ေျပာပါတယ္။ တားေဆးမသံုးသင့္ဘူးေျပာလို႔ ယခု ကြန္ဒြမ္ သံုးပါတယ္။ ေရအိတ္က ျပန္ျဖစ္တတ္ပါသလား။ တားေဆးေတြေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲျဖစ္ျပီး ေရအိတ္ ေသြးလံုး အသားလံုး ျဖစ္တတ္တယ္ေျပာတာဟုတ္ပါသလား။ သမီးေလးကိုရိုးရိုးေမြးတာပါ။ ဗိုက္ခြဲျပီးေၾကာက္ေနလို႔ပါ။ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္ ေလးသိပါရေစရွင့္။

၃။ ဆရာရွင့္ ဗိုက္ခြဲျပီး ကေလးေမြးထားတဲ့ အမ်ိဳးသမီး တေယာက္အေနနဲ႔ ဘယ္အခ်ိန္ေလာက္မွာ ေလ့က်င့္ခန္း စလုပ္နိုင္ပါသလဲ။ ဝိတ္ခ်တာဘယ္လိုနည္းနဲ႔ခ်နိုင္ပါမလဲ။ အခု ဒုတိယကေလးကို ခြဲေမြးတာ အတြင္းအနာက အခု ၂ လခြဲအထိ သိပ္မက်က္ခ်င္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ စမ္းမိရင္နာေနတုန္းပါပဲ။ အတြင္းခ်ဳပ္ရိုးက အနားစပ္မွာ လံုးလံုးေလး ျဖစ္ေနတယ္။ ျပႆနာမ်ားရိွနိုင္မလား ဆရာ။ သားဦးတုန္းကေတာ့ ဘာမွမနာခဲ့သလိုပါပဲ။ သူငယ္ခ်င္းလဲ သူ႔ ဒုတိယကေလး ၂ နွစ္ေက်ာ္တာေတာင္ နာေနတုန္းလို႔ေျပာပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ဗိုက္ခြဲ ကေလးေမြးတဲ့အခါ ခ်ဳပ္ရိုး ၃ ခါ ခ်ဳပ္ရတယ္လို႔ ၾကားဖူးပါတယ္။ အေသးစိတ္ ေျဖၾကားေပးနိုိင္မလားရွင့္။

ခြဲစိတ္တဲ့ခ်ဳပ္ရိုးဆိုတာ ခ်ဳပ္ရိုးေျဖျပီးေနာက္ ၾကာေလအသားက်ေလျဖစ္တယ္။ တလခြဲေနာက္မွာ လူေကာင္းလိုပါဘဲ။ အိမ္အလုပ္ေတြလဲ တေျဖးေျဖးခ်င္းပိုပိုလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရအိတ္ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္ေတြမ်ားတယ္။ ေဟာ္မုန္းလဲပါတယ္။ ေနာက္တဖက္ ျဖစ္-မျဖစ္ ဘယ္သူကမွၾကိဳတင္မေျပာႏိုင္ပါ။ ကြန္ဒြမ္မွာ ေဆး-ေဟာ္မုန္း မပါလို႔ သက္ေရာက္မႈမျဖစ္ေစပါ။ တားေဆးေပးမွပိုေကာင္းတာမ်ိဳးလဲရွိပါတယ္။

ခ်ဳပ္ရိုးမွာ လံုးလံုးေလးေတြလိုစမ္းေတြ႔တာက စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ အေရျပားကိုခ်ဳပ္တဲ့ အပ္ျခည္၊ ေအာက္က အလႊာေတြကို ခ်ဳပ္တဲ့ အသားျဖစ္ခ်ဳပ္ၾကိဳး (ကက္ဂတ္) ေတြက အမာရြတ္ျဖစ္စဥ္မွာ စုေနလို႔သာျဖစ္ပါမယ္။ ၾကာေလး အသားက်ေလ ျဖစ္မယ္။ တကယ္လို႔ ေနရာတခုစီေလာက္မွာ အနာလို ပန္းေရာင္၊ အနီေရာင္ေနရာေလးေတြ ရွိရင္ေတာ့ အထဲက ခ်ဳပ္ရိုးစေလး ထြက္ခ်င္လို႔ေနမယ္။ ထုတ္ေပးလိုက္ရင္ ေပ်ာက္သြားပါမယ္။

နာတာမွာ ခံစားမႈမတူတာရွိတယ္။ ဗိုက္ကို တခါမကခြဲရသူေတြဆိုရင္ သတိထားစရာတခုရွိတယ္။ တခါခြဲတိုင္း အထဲမွာ တြယ္ကပ္ျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ၾကရတယ္။ တြယ္ကပ္မႈေၾကာင့္ နာတတ္တယ္။ လိုအပ္ရင္ စစ္ေဆးျပဳျပင္ေပးမယ္။ Adhesion ခြဲစိတ္ရရင္ တြယ္ကပ္မႈ ျဖစ္တယ္ စာတပုဒ္သပ္သပ္ ေရးထားပါတယ္။

အနာ၊ ဒဏ္ရာနဲ႔ ခြဲစိတ္နာေတြက အေပၚယံအေရျပား က်က္ဘို႔ (၈) ရက္ထက္မေစာင့္ရပါ။ ေခါင္းပိုင္းဆို (၅) ရက္သာ ၾကာတယ္။ ခ်ဳပ္ရိုးေျဖတဲ့ရက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အရိုးက်ိဳးထားတာက အခ်ိန္ပိုယူပါမယ္။ အေရျပားေအာက္က အဆီ၊ ၾကြက္သားနဲ႔ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြလဲ ရက္တူေလာက္မွာ အနာက်က္ပါတယ္။

အၾကမ္းဖ်ဥ္း ႏွစ္ပါတ္ (၁၄ ရက္) ဆိုရင္ အနာေကာင္းေကာင္းက်က္ျပီလို႔ေျပာႏိုင္တယ္။ ပိုးဝင္လို႔ အနာရင္းတာ၊ ခ်ဳပ္ရိုးေၾကာင္းဟသြားတာ၊ ပြင့္သြားတာ မဟုတ္ရင္ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ ၄ ပါတ္ဆိုရင္ မခြဲစိတ္ခင္ကလို လုပ္ႏိုင္ပါျပီ။ ခြဲထားတဲ့ေနရာအတြက္သာ ေစာင့္ၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ကို ခြဲထားသူက ဗယ္လီေလ့က်င့္ခန္း လုပ္လို႔ ရပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ တင္ပါးဆံုေနရာ၊ ေမြးဖြါးလမ္းမွာ ခြဲစိတ္ရသူဆိုရင္ (ကီဂယ္လ္) ေလ့က်င့္ခန္းလိုမ်ိဳးကေတာ့ (၂) ပါတ္ထက္ ပိုျပီးေစာင့္စရာမလိုပါ။ သားအိမ္နဲ႔ ေမြးလမ္း၊ ဆီးလမ္းအား ေကာင္းေစဘို႔ လုပ္နည္းကို ဆိုလိုတာပါ။ စာတပုဒ္ သပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။

ဗိုက္ကိုအၾကီးစားခြဲစိတ္မႈလုပ္ျပီး ခ်ဳပ္ရိုးေၾကာင္းတခုလံုး ဟထြက္တာမ်ိဳးက ရက္ေစ့လို႔ ခ်ဳပ္ရိုးေျဖတဲ့ရက္မွာဘဲ ျဖစ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ဆရာဝန္သက္တမ္းအတြင္း အနည္းဆံုး (၃) ေယာက္ေလာက္ေတြ႔ရဘူးတယ္။ အဲလိုလူမ်ိဳးကေတာ့ ပိုေစာင့္ရမယ္။ ခြဲစိတ္ျပီးေနာက္ ေမ့ေဆး၊ ထံုေဆးပ်ယ္တာနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈစႏိုင္တယ္။ စလည္းစသင့္တယ္။ (ဟာနီယာ) အူက်တာကို ခြဲစိတ္တာ၊ (ပလပ္စတစ္) ခြဲစိတ္တာစတဲ့ တခ်ိဳ႕ ခြ်င္းခ်က္ကလြဲရင္ ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြဆိုရင္ ေျခေထာက္လႈပ္ရွားမႈကို မျဖစ္မေနလုပ္ေစတယ္။ လမ္းေလွ်ာက္ႏိုင္တာလဲ ရက္မၾကာပါ။
ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာမ်ိဳးအတြက္ အနည္း-အမ်ားနဲ႔ အျပင္း-အေျပာ့ကြာမယ္။ ဘာလုပ္လုပ္ ေျဖးေျဖး၊ နည္းနည္းကေန စသင့္တယ္။

ေလ့က်င့္ခန္းနဲ႔အတူ၊ အစားအေသာက္နဲ႔ လိုမဲ့ေဆးေတြလဲ ကူသင့္တယ္။ ဥပမာ မွ်တလံုေလာက္တဲ့ အာဟာရ စားေသာက္ရမယ္။ (တစ္ရွဴး) ေတြ အသစ္ျဖစ္ေစေအာင္ (ပရိုတင္း) ဓါတ္ မနည္းေစရပါ။ ၾကြက္သား အားေကာင္းေအာင္ (ပိုတက္ဆီယမ္) အပိုေဆာင္းလိုႏိုင္တယ္။ ဗီတာမင္ (စီ) လဲ ၅ဝဝ မီလီဂရမ္ ေသာက္တာ ေကာင္းပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြ တင္ပါးဆံုေနရာ၊ ေမြးဖြါးလမ္းမွာ ခြဲစိတ္ရသူဆိုရင္ (ကီဂယ္လ္) ေလ့က်င့္ခန္းလိုမ်ိဳးကေတာ့ (၂) ပါတ္ထက္ပိုျပီး ေစာင့္စရာမလိုပါ။ သားအိမ္နဲ႔ ေမြးလမ္း၊ ဆီးလမ္းအားေကာင္းေစဘို႔လုပ္နည္းကို ဆိုလိုတာပါ။ စာတပုဒ္သပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။

ဖတ္ႏိုင္တဲ့စာေတြ -
- After Surgery ခြဲစိတ္ထားျပီးသူ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/after-surgery.html
- Surgical wound ခြဲစိတ္ဒဏ္ရာ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/surgical-wound.html
- Exercise after giving birth ကေလးေမြးျပီး ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2015/12/exercise-after-giving-birth.html
- Exercise after Surgery ခြဲစိတ္ထားျပီးသူ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/exercise-after-surgery.html
- Surgical Adhesion ခြဲစိတ္ရရင္ တြယ္ကပ္မႈျဖစ္တယ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/surgical-adhesion.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.