ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Tuesday, May 31, 2016

Snake-bite ေျမြကိုက္လွ်င္

- September 11, 2015 10:42am PKU ေဆးရုံမွာေမြကိုက္လူနာေတြ့ျပန္ျပီ
- September 11, 2015 11:02am Snake-bite ေျမြကိုက္လွ်င္စာ ပို႔လိုက္ပါတယ္။

ေျမြအမ်ိဳးအစား အမ်ားၾကီးရွိေပမဲ့ အဆိပ္ရွိတဲ့ေျမြကနည္းတယ္။ သူမ်ားတိုင္းျပည္ကေျမြေတြ ဘယ္ေလာက္ဆန္းဆန္း အသာထားပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို ဒုကၡေပးေနတဲ့ ေျမြေပြးနဲ႔ ေျမြေဟာက္ကိုသာ သိထားေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီေျမြေတြ မဟုတ္ရင္ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ေျမြေပြးကသာ အသက္ေသေစတာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္ေပါက္ေျမြေတြအတြက္ ျမန္မာျပည္ထုတ္ေဆးေတြက အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။ တိုးတက္တဲ့တိုင္းျပည္ေတြမွာ ေျမြအေၾကာင္းသိပ္မသိၾကဘူး။ ကြ်န္တာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာေတာ့ ဘာမဆို အတၲာဟိ အတၲေနာ နေတၴာခ်ည္းပဲမဟုတ္ပါေလာ။

ေရွးဦးသူနာျပဳသင္ခန္းစာေတြ တခ်ိဳ႕ကေဟာင္းသြားျပီး၊ ေခတ္မီနည္းေတြ ထပ္မထည့္ၾကေတာ့ဘူး။ ျမဝတီ (ဆိုက္) ထဲမွာ သတိျပဳေရွာင္ၾကဥ္ဖြယ္ ေျမြဆုိးအႏၱရာယ္ကိုဖတ္ၾကည့္ပါတယ္။ လိုတာေလး ေတြ႔ရတယ္။ ေျမြဆိပ္ကာကြယ္ေဆးမွာ အကုိက္ခံရၿပီး (၄) နာရီအတြင္းထုိးလွ်င္ ထိေရာက္မႈအရွိဆုံးျဖစ္ၿပီး၊ အကယ္၍ (၁၂) နာရီေက်ာ္ပါက ေဆးအာနိသင္မွာ ေလ်ာ့ပါးလာႏုိင္ပါသည္လို႔ ဖတ္ရပါတယ္။

အမွန္မွာ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးကို ျမန္ျမန္ထိုးႏိုင္ေလ ေကာင္းေလဟုသာ ေရးသားသင့္ပါသည္။ ၄ နာရီ အတြင္းႏွင့္ ၄ နာရီ ေက်ာ္အတြက္ သုေတသနလုပ္ထားခ်က္ မေတြ႔ဘူးပါ။ ေဆးအာနိသင္ ေလွ်ာ့ပါသည္ဟု ေရးသားျခင္းမွာ မမွန္ပါ။ ေျမြဆိပ္ဒဏ္ေတြ ခံေနရတာၾကာလို႔ လူနာအသက္အတြက္ ေဆးထိုတာေနာက္က်ေလေလ အႏၲရာယ္မ်ားေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးတန္ခိုး မေလွ်ာ့ပါ။

ေျမြကိုက္ရင္ လုပ္သင့္တဲ့ ေရွးဦးသူနာျပဳနည္း
မလုပ္သင့္တာေတြ
ေဆးမီးတိုနည္းသံုးတာ၊ ေျမြကိုက္တဲ့ေနရာကို ပါးစပ္နဲ႔စုပ္တာ၊ ဒါးနဲ႔ခြဲတာ၊ ေလဟာနယ္ပုလင္း လုပ္ျပီး စုပ္ယူတာ၊ ၾကိဳးစီးတာ၊ ေရခဲတင္တာ၊ ေျမြကိုကိုလိုက္ရွာျပီး သတ္ယူတာ။ လူနာကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး လႈပ္ရွားမႈ မလုပ္ေစပါနဲ႔၊ ေျခေထာက္မွာကိုက္ရင္ လမ္းမေလွ်ာက္ေစပါနဲ႔။

လုပ္သင့္တာေတြ
• အကိုက္ခံရသူကို အႏၲရာယ္ရွိရာကေန ေနရာေရြ႕ပါ၊
• ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးရွိတဲ့ အနီးဆံုးေနရာကို လူနာအျမန္ဆံုးသယ္ပို႔ေပးပါ။
• ႏွစ္သိမ့္အားေပးပါ၊ စိတ္တည္ျငိမ္ေစပါ၊ ျပဳစုသူကလဲ တည္ျငိမ္ပါ။
• ေျခလက္မွာ ကိုက္ခံရတာဆိုရင္ လက္ဝတ္လက္စား၊ အလွအပအတြက္ ဝတ္ဆင္ထားတာေတြ ခြ်တ္ယူပါ။
• ကိုက္တဲ့ေျမြအေၾကာင္းေမးပါ၊ ေျမြကိုက္ခ်ိန္၊ လူနာမွာ ျဖစ္ေပၚခံစားလာရတာေတြကို မွတ္သားပါ။ ဆရာဝန္ကိုျပန္ေျပာျပပါ။
• Shock ေရွာ့ခ္ျဖစ္ရင္ ေရွးဦးသူနာျပဳစုနည္းအတိုင္းလုပ္ပါ။
• အကိုက္ခံရတဲ့ေနရာကို ႏွလံုး (ရင္ပတ္) ေနရာ အထက္ကို မျမွင့္ေစပါနဲ႔။
• ေရသန္႔သန္႔ + ဆပ္ျပာနဲ႔ ေဆးေၾကာေပးပါ။ Antiseptic ပိုးေသေဆးရည္ ရွိရင္သံုးပါ။ မရွိရင္ အခ်ိန္ကုန္ခံျပီး ရွာမေနပါနဲ႔။
• ၾကိဳးစည္းတာကုိ လံုးဝမသံုးပါနဲ႔လို႔ မဆိုလိုပါ။ အကိုက္ခံရတဲ့ေနရာအထက္ ၂ လကၼအကြာမွာ စည္းပါ။ ေရာင္ေနရင္ ေရာက္ေနတာအထက္က စည္းပါ။ ေသြးလံုးဝမေလွ်ာက္ေအာင္အထိ တင္းစရာမလိုပါ။ ၾကာမယ္ဆိုရင္ ျပန္ေလွ်ာ့-ျပန္စီး လုပ္ပါ။ ၾကိဳးက ၁ လကၼေလာက္တုတ္တာ ေကာင္းတယ္။ အကိုက္ခံရျပီး မိနစ္ ၂ဝ အတြင္းသာ စီးပါ။ ေနာက္က်သြားရင္ မစီးပါနဲ႔ေတာ့။
• အကိုက္ခံရတဲ့ေနရာကို ျငိမ္ေအာင္လုပ္ေပးနည္းက အရိုးက်ိဳးသူေတြကို လုပ္ေပးနည္းအတိုင္း ျဖစ္တယ္။
• ေျမြကေသျပီးေနာက္မွာ တနာရီၾကာတဲ့အထိ ထိလိုက္ရင္ တုန္႔ုျပန္ကိုက္ႏိုင္စြမ္းရွိတာ သတိထားပါ။
• အရက္၊ ေကာ္ဖီအျပင္းစား၊ အိပ္ေဆး၊ မူးယစ္ေစတဲ့ေဆး၊ အမ်ိဳးအမည္မသိတဲ့ေဆး မတိုက္ပါနဲ႔။
• လူနာရဲ႕ အေရးပါလကၡဏာ ၄ မ်ိဳးကို သတိထားၾကည့္ေနပါ။ အပူခ်ိန္၊ အသက္ရွဴမႈ၊ ႏွလံုးခုန္တာနဲ႔ ေသြးဖိအား။
Neurological bites (Elapid species) ေျမြေဟာက္လို အာရံုေၾကာကိုထိတဲ့ေျမြမ်ိဳးျဖစ္ရင္ ေရွးဦးသူနာျပဳနည္းမွာ တခုပိုပါတယ္။ Cobras, King Cobras, Kraits, Coral snakes and Sea Snakes ေျမြအမ်ိဳးအစားေတြျဖစ္တယ္။ Pressure immobilization ဖိအားပါတဲ့ ပတ္တီးစီးနည္းလုပ္ပါ။ Sutherland method နည္းေခၚတယ္။ 5 - 10 cm အက်ယ္ရွိတဲ့ Elastic Crepe Bandage ဆန္႔ႏိုင္-က်ံဳ႕ႏိုင္တဲ့ပတ္တီးမ်ိဳး ၃-၄-၅ လိပ္သံုးပါ။
• အခုအခံျပားတခုခုသံုးပါ။ ဒီလိုနည္းအတြက္ အခ်ိန္ပိုမကုန္ပါေစနဲ႔။ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးရွိရာကို ေရာက္ေစဘို႔ကို ပဌမဦးစားေပးပါ။ (၁) အဖ်ားပိုင္းကေနစျပီး အထက္ဆီသြားနည္းအတိုင္း ပတ္တီးစည္းပါ။ ေဘာင္းဘီခြ်တ္ရန္မလိုပါ။ အကိုက္ခံရတဲ့ ေျခ-လက္ကို ျငိမ္ေနေစပါ။ (၂) ေၾကာင္လိမ္နည္းနဲ႔ တင္းတင္းစီးပါ။ (၃) ပတ္တီးကို အဖက္ပိုင္းဆီ ေရာက္ႏိုင္သမွ်ေရာက္ေအာင္စီးပါ။ (၄) သစ္သားျပား (ဝါး၊ သတၲဳေခ်ာင္း) ႏွစ္ေခ်ာင္း သံုးျပီး ျငိမ္ေအာင္လုပ္ပါ။ (၅) လက္ကိုကိုက္ရင္ လက္ကိုပတ္တီးစီးျပီး သံုးေထာင့္ပတ္တီးသံုးျပီး ကိုယ္မွာကပ္ထားပါ။

အိႏၵိယ ေျမြကုိက္ျခင္းလိုက္နာရန္အခ်က္မ်ား (၂ဝဝ၇)
၁။ ေျမြ ၇ဝ% မွာ အဆိပ္မရွိ။
၂။ အကိုက္ခံရသူ ၅ဝ% မွာသာ အဆိပ္သင့္။
၃။ တင္းၾကပ္ေနေအာင္ စီးေႏွာင္တာမလုပ္ပါနဲ႔။

Anti-venom ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးကို ၁၈၉၅ မွာ ျပင္သစ္ဆရာဝန္ Albert Calmette ကေန ပဌမဆံုးသံုးခဲ့တယ္။ ေျမြရဲ႕ ပါးစပ္ကေန အဆိပ္ကို ႏို႔ညွစ္သလို ထုတ္ယူျပီး၊ ျမင္း၊ သိုး ကိုယ္ထဲကို ေဆးထိုးေပးတယ္။ အဲဒီအခါ အေကာင္ရဲ႕ ေသြးထဲမွာ ေျမြဆိပ္ကို တန္ျပန္တဲ့ ခုခံဓါတ္ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြထြက္လာမယ္။ အဲဒီဓါတ္ကို ထုတ္ယူျပီး ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးအျဖစ္သံုးႏိုင္ေအာင္စီမံရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူနာရဲ႕ေသြးထဲကို ထိုးေပးလိုက္ရင္ ကိုယ္ထဲဝင္ေနတဲ့ ေျမြဆိပ္ကို ဆန္႔က်င္ျပီး အဆိပ္ပ်ယ္ေစေတာ့တယ္။ ေနာက္ေပၚေျမြေဆးေတြက Polyvalent anti-venom ေခၚတဲ့ ေျမြမ်ိဳးစံု အဆိပ္ေတြကို ႏိုင္တယ္။

စနစ္က်တဲ့ ေျမြကိုေရွးဦးသူနာျပဳနည္းသင္ေပးထား၊ သင္ယူထားရမယ္။ ေဆးရံုေတြတိုင္းမွာ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆး အလံုအေလာက္ ျဖည့္တင္းထားရမယ္။ ဒီဂ်စ္တယ္လ္ေခတ္မွာ ဆဲလ္ဖုန္းကေနလဲ ေရွးဦးသူနာျပဳနည္း၊ ပတ္တီးစည္းနည္း၊ ေျမြေဆးရတဲ့ေနရာ စတာေတြကို ခ်က္ခ်င္းရွာေဖြၾကည့္ႏိုင္လို႔ နည္းပညာရဲ့အက်ိဳးကိုရယူပါေလ။

- 5/18, 2016 8:30pm PKU  ျမို့ေဆးရုံ ေမြကိုက္လူနာတေယာက္ မႏၲေလးပို ့ေသဆံုး
- 5/31/2016 5:57am PKU မွာပိုးထိလူနာေတြ့ျပန္ပါျပီ

ေဆာရီး။ စာထပ္မပို႔ေတာ့ပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ေျမြေဘးကေနေကင္းေဝင္းၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၅-၂ဝ၁၆

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.