Autism နဲ႔ Hyperactive တူသလား

ဆရာရွင့္ ကေလးမိခင္တေယာက္ေျပာတာ ဖတ္လိုက္ရလို႔ပါ။ သူ႔ကေလးက Hyper active ျဖစ္တယ္လို႔ေျပာတယ္။ အဲ့ဒါဘာေရာဂါလဲ သိခ်င္တာလို႔ပါ။ ကြ်န္မလည္းကေလးအေမမို႔ သိခ်င္တာပါ။ ကြ်န္မကေလးက မိန္းကေလး အသက္ ၅နွစ္ပါ။ အျမဲတမ္းေဆာ့ျပီး ေန႔ခင္းေန႔လည္လဲ မအိပ္တဲ့ကေလးပါ။ အရမ္းလည္းပိန္ပါတယ္။ အစားလည္း ေကာင္းေကာင္း မစားပါ။ ဆိုင္မ်ား ဆိုင္ေနမလားလို႔ သိခ်င္လို႔ပါရွင္။ ေက်းဇူးတင္ပါသည္။ ဆရာ စိတ္ခ်မ္းသာကိုယ္က်န္းမာပါေစ။

Autism နဲ႔ Hyperactive မတူပါ။ ADHD ထဲမွာ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက Hyperactive ျဖစ္ၾကတယ္။ Autism နဲ႔ Autism spectrum disorder (ASD) လို႔ ေယဘုယ်ေခၚၾကတယ္။ ရႈပ္ေထြးလွတဲ့ ဦးေႏွာက္ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈေရာဂါ တခုပါ။ အေပ်ာ့အျပင္း မတူၾကပါ။ ကေလးေတြၾကားထဲမွာ တမူထူးေနတာ၊ စကားေျပာဆိုတာ၊ တခုခုကို ဆက္တိုက္လုပ္ေနတာ၊ စသျဖင့္ရွိမယ္။ ASD ထဲမွာ ဥာဏ္ရည္မမွန္တာ၊ ၾကြက္သားလႈပ္ရွားမႈ (ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္မႈ) ခက္ခဲတာ၊ အာရံုစူးစိုက္မႈတမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာ၊ ရုပ္ပိုင္းက်န္းမာေရး (အိပ္ေရး၊ အစာေျခ) ေတြရွိေနတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြၾကေတာ့ အျမင္ပိုင္း၊ ဂဏန္းသခၤ်ာ၊ ေတးဂီတ စတာေတြမွာ သူမ်ားထက္ေတာ္ေနႏိုင္တယ္။ အသက္ ၂-၃ ႏွစ္မွာ သိသာလာတတ္တယ္။

အယူအဆလြဲမ်ား
၁။ ADD/ADHD ကေလးတိုင္းက Hyperactive သူမ်ားထက္တက္ၾကြေနတယ္ဆိုတာ မမွန္ပါ။ တခ်ိဳ႕က တက္ၾကြပါမယ္။

၂။ ADD/ADHD ကေလးတိုင္းက သတိမထားၾကဘူးဆိုတာ မမွန္ပါ။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက သူတို႔ စိတ္ဝင္စားေနတာကို အာရံုစိုက္ေနတယ္။ ေက်နပ္ေနမယ္။

၃။ ADD/ADHD ကေလးေတြက သူတို႔လုပ္ခ်င္ရင္ အမူအယာကို ပိုေကာင္းေအာင္လုပ္ႏိုင္မယ္ထင္တာလဲ မမွန္ပါ။ လုပ္ႏိုင္တာကိုသာ အဲလိုလုပ္ႏိုင္မယ္။

၄။ ADD/ADHD ကေလးေတြ ေပ်ာက္ကင္းသြားမယ္လို႔လဲ ေမွ်ာ္မွန္းမထားႏိုင္ပါ။ ကေလးတသက္တာ အဲလို ေက်ာ္ျဖတ္ရမွာပါ။

၅။ ADD/ADHD ကေလးေတြကို ေဆးတိုက္ေပးတိုင္း သက္သာပါမယ္လဲ မဟုတ္ပါ။ တခ်ိဳ႕အတြက္သာ ေဆးလိုပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းေတြကေတာ့ ပညာသင္တာ၊ အမူအယာကုသမႈေပးတာ၊ အိမ္မွာနဲ႔ ေက်ာင္းမွာ ကူညီေပးတာ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေစတာနဲ႔ အစာအာဟာရမွ်တ-မွန္ကန္ေစတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

ADD/ADHD ကေလးေတြမွာ အဓိက (၃) မ်ိဳး ထူးေနပါမယ္။ Inattention အာရံုစူးစိုက္မႈနည္းတာ၊ Hyperactivity တက္ၾကြမႈမ်ားတာ နဲ႔ Impulsivity ေတြျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳက Inattentive ျဖစ္ေပမဲ့ က်န္တာ ၂ ခုမျဖစ္ဘူး။ က်န္တာ၂ ခုမွာျဖစ္ျပီး အာရံုစူးစိုက္တာ မျဖစ္သူလဲရွိတယ္။ ၃ မ်ိဳးတြဲရွိတာကမ်ားတယ္။ Impulsive ျဖစ္ေနတဲ့ကေလးဟာ သူ႔ကိုယ္သူထိန္းခ်ဳပ္ဘို႔ ခက္ခဲေနမယ္။ ဆင္ဆာလုပ္သလို မသင့္တာကို ေရွာင္ဘို႔ လုပ္တာမွာ အားနည္းေနလို႔ ျဖစ္တယ္။ သူမ်ားေတြစကားေျပာေနတာထဲဝင္ရႈပ္မယ္။ သူမ်ားၾကားထဲဝင္လာမယ္။ မဆီမဆိုင္ ေမးခြန္းေတြေမးမယ္။ ပုဂၢိဳလ္ေရးေမးခြန္းမ်ိဳးေတြေမးမယ္။ သည္းခံစိတ္ရွည္ေပးပါ။

ASD ကေလးေပါင္း ကမာၻမွာ သန္းမနည္းေလာက္ပါ။ အေမရိကားမွာတင္ ၂ သန္းရွိတယ္။ ဘာလို႔ျဖစ္ရသလဲ ဆရာဝန္ေတြက အတိအက်မေျပာႏိုင္ၾကေသးပါ။ ကြ်န္ေတာ္ ကေလးအထူးကုဆရာဝန္ မဟုတ္ပါ။

1. ADHD ပတ္ဝန္းက်င္ကို သတိမမူတဲ့ စိတ္ေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/adhd.html
2. Autism link to air pollution ေလထုညစ္ညမ္းမႈနဲ႔ (ေအာ္တဇင္) ေမြးရာပါကေလးေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/autism-link-to-air-pollution.html
3. Autism နဲ႔ Hyperactive တူသလား http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/autism-hyperactive.html
4. Autism ေအာ္တဇင္ ကေလးေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/autism.html
5. Mental health in children ကေလး စိတ္ေရာဂါမ်ား ပိုတိုးပြါး (၂ဝ၁၃) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/mental-health-in-children.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ