Cause and effect အေၾကာင္းနဲ႔ အက်ိဳး
ကြ်န္ေတာ့္ပို႔စ္တခု = Away from the mango tree သရက္ပင္
ကြန္မင့္တခု = Khin Khwar Nyo ျမတ္စြာဘုရား ဘုန္းေပးလို႕မရဖူး
ကြန္မင့္ေပးသူ ဘယ္ဘာသာတရားကို ကိုးကြယ္သလည္းေတာ့ မသိပါ။ ဘယ္ဘာသာမွ မယံုသူလည္း ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ပါမယ္။ ကိစၥမရွိပါ။ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကတာပါ။
(က) ကိုယ့္မ်က္စိေအာက္မွာမရွိတဲ့ ဒါမွမဟုတ္ ကြယ္လြန္ျပီးျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳး၊ မိတ္ေဆြတေယာက္ေယာက္ကို အမွတ္ရလို႔ သူျပဳေပးဖူးခဲ့တဲ့ ေက်းဇူရွိတာကို ေအာက္ေမ့ျပီး စိတ္ထဲကေန ေက်းဇူးတင္ေနတာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ (ခ) ငယ္ငယ္တံုးက စာသင္ေပးလိုက္တဲ့ဆရာ-ဆရာမေက်းဇူးကိုေအာက္ေမ့တာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ (ဂ) အနားမွာမရွိတဲ့ (ကြယ္လြန္ သြားျပီျဖစ္တဲ့) တေယာက္ေယာက္ကို စိတ္ဆိုးစရာရွိလို႔ ေဒါသထြက္မိတာမ်ိဳးရွိတတ္ပါတယ္။ အဲလိုျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ (၁) ေကာင္းစိတ္ျဖစ္ျဖစ္ မေကာင္းစိတ္ျဖစ္ျဖစ္ ျဖစ္တဲ့သူမွာ မ်က္ျမင္သက္ေရာက္မႈရွိမယ္။ (၂) မ်က္ျမင္မဟုတ္တဲ့ သက္ေရာက္မႈလည္းရွိတယ္။ ဒုတိယအခ်က္ကို လက္မခံလိုေသးရင္လည္း ထားႏိုင္ပါတယ္။
ေနာက္တဆင့္ဆက္ပါရေစ။ (က) ဘုရားဆြမ္းေတာ္ကပ္လိုက္သူမွာ ေကာင္းစိတ္က မ်က္ျမင္သက္ေရာက္မႈရွိမယ္။ မ်က္ျမင္မဟုတ္တဲ့သက္ေရာက္မႈလည္းရွိတယ္။ (ခ) သူမ်ားေကာင္းမႈျပဳတာကို ျမင္သိရသူကပါ ေကာင္းတယ္လို႔ယူရင္ မ်က္ျမင္သက္ေရာက္မႈရွိမယ္။ မ်က္ျမင္မဟုတ္တဲ့ သက္ေရာက္မႈလည္းရွိတယ္။ (၈) တကယ္လို႔ အဲလိုေကာင္းမႈျပဳတာကို ျပစ္တင္စိတ္ျဖစ္ရင္ေတာ့ ေကာင္းစိတ္မျဖစ္ေပၚပါ။ (ဃ) ေကာင္းစိတ္လည္းမဟုတ္၊ မေကာင္းစိတ္လည္းမဟုတ္ပဲ ဒြိဟသံသယစိတ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
သံသယစိတ္ကေန စူးစမ္းမႈ ျပဳခ်င္ျပဳလိမ့္မယ္။ အက်ိဳးရွိလာႏိုင္တယ္။ စိတ္ထဲမွာသိလာျမင္လာရင္ အလင္းေရာင္ ျဖတ္ကနည္းလက္သလို အျမင္တခု ရလာႏိုင္တယ္။ အခ်ိန္ၾကာခ်င္ၾကာႏိုင္တယ္။ တသက္တဘဝမွာ မရတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေနာင္ဆိုတာရွိပါတယ္။
မိမိျမင္သိယူဆထားတာသည္သာလွ်င္ အဆံုးစြန္မွန္ေနျပီ၊ မိမိအတြက္ထပ္သိဖို႔မလိုေတာ့ျပီလို႔ ယူဆသူေတြလည္းရွိတယ္။ အဲလိုျပဴမူတာဟာ မျပည့္ေသးတဲ့ခြက္ထဲ ထပ္မျဖည့္ေတာ့ပဲ မိမိလက္နဲ႔ဖံုးထာသလိုသေဘာနဲ႔ အလားတူးတယ္။
ေနာက္ဥပမာတခုလည္း ေပးပါရေစ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရုပ္ထုကိုျဖစ္ျဖစ္ အေနာ္ရထာရုပ္တုကိုျဖစ္ျဖစ္ တည္ထားျခင္းကို ကြယ္လြန္သြားသူ၊ နတ္ရြာစံသူတို႔က မသိၾကပါ။ ဒါေပမယ့္ ျမင္သူေတြအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိေစႏိုင္တယ္။ ဖာသိဖာသာေနသူလည္းရွိပါတယ္။ ဆဲေရးသူလည္းရွိႏိုင္တယ္။ ဖ်က္ဆီးျပစ္ခ်င္သူလည္းရွိႏိုင္တယ္။ ၆ ရာစုကတည္းက တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့တဲ့ ေပ ၈၂ဝဝ အျမင့္ရွိတဲ့ အာဖကန္စနစ္တန္က ဘာမီယန္ဗုဒၶရုပ္တုေတာ္ေတြကို တာလီဘန္ ေတြကေန ၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္မတ္လမွ ဒိုင္းနမိုင္းနဲ႔ျဖိဳခြဲခဲ့တယ္။
ျခံဳေျပာရရင္ ေလာကၾကီးထဲမွာ မတူျခားနားလြန္းတဲ့ အသိ-အျမင္-အလုပ္ေတြ ေရာေထြးေနတယ္။ အသိကေန ကာယကံမႈျပဳတာကို ဦးေဆာင္ေစတာကေတာ့ မကြဲျပားပါ။ အဲတာေၾကာင့္ ဘယ္အရာမဆို အသိကိုတိုးေစဖို႔ရာ မျပည့္ေသးတဲ့ခြက္ကို ပိတ္မထားရပါ။
ဗုဒၶဘာသာဝင္မွမဟုတ္ပါ တျခားဘာသာအယူဝင္ေတြမွာလည္း ဘာသာတရားအရ လိုက္နာလုပ္ေဆာင္မႈတိုင္းမွာ ဆိုင္ရာ အက်ိဳးရၾကပါမယ္။ ဘယ္ဘာသာတရားမွ မယူသူဆိုရင္ မယံုၾကည္မႈအက်ိဳးသက္ေရာက္ပါမယ္။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၉-၈-၂ဝ၁၅
ကြန္မင့္တခု = Khin Khwar Nyo ျမတ္စြာဘုရား ဘုန္းေပးလို႕မရဖူး
ကြန္မင့္ေပးသူ ဘယ္ဘာသာတရားကို ကိုးကြယ္သလည္းေတာ့ မသိပါ။ ဘယ္ဘာသာမွ မယံုသူလည္း ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ပါမယ္။ ကိစၥမရွိပါ။ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကတာပါ။
(က) ကိုယ့္မ်က္စိေအာက္မွာမရွိတဲ့ ဒါမွမဟုတ္ ကြယ္လြန္ျပီးျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳး၊ မိတ္ေဆြတေယာက္ေယာက္ကို အမွတ္ရလို႔ သူျပဳေပးဖူးခဲ့တဲ့ ေက်းဇူရွိတာကို ေအာက္ေမ့ျပီး စိတ္ထဲကေန ေက်းဇူးတင္ေနတာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ (ခ) ငယ္ငယ္တံုးက စာသင္ေပးလိုက္တဲ့ဆရာ-ဆရာမေက်းဇူးကိုေအာက္ေမ့တာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ (ဂ) အနားမွာမရွိတဲ့ (ကြယ္လြန္ သြားျပီျဖစ္တဲ့) တေယာက္ေယာက္ကို စိတ္ဆိုးစရာရွိလို႔ ေဒါသထြက္မိတာမ်ိဳးရွိတတ္ပါတယ္။ အဲလိုျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ (၁) ေကာင္းစိတ္ျဖစ္ျဖစ္ မေကာင္းစိတ္ျဖစ္ျဖစ္ ျဖစ္တဲ့သူမွာ မ်က္ျမင္သက္ေရာက္မႈရွိမယ္။ (၂) မ်က္ျမင္မဟုတ္တဲ့ သက္ေရာက္မႈလည္းရွိတယ္။ ဒုတိယအခ်က္ကို လက္မခံလိုေသးရင္လည္း ထားႏိုင္ပါတယ္။
ေနာက္တဆင့္ဆက္ပါရေစ။ (က) ဘုရားဆြမ္းေတာ္ကပ္လိုက္သူမွာ ေကာင္းစိတ္က မ်က္ျမင္သက္ေရာက္မႈရွိမယ္။ မ်က္ျမင္မဟုတ္တဲ့သက္ေရာက္မႈလည္းရွိတယ္။ (ခ) သူမ်ားေကာင္းမႈျပဳတာကို ျမင္သိရသူကပါ ေကာင္းတယ္လို႔ယူရင္ မ်က္ျမင္သက္ေရာက္မႈရွိမယ္။ မ်က္ျမင္မဟုတ္တဲ့ သက္ေရာက္မႈလည္းရွိတယ္။ (၈) တကယ္လို႔ အဲလိုေကာင္းမႈျပဳတာကို ျပစ္တင္စိတ္ျဖစ္ရင္ေတာ့ ေကာင္းစိတ္မျဖစ္ေပၚပါ။ (ဃ) ေကာင္းစိတ္လည္းမဟုတ္၊ မေကာင္းစိတ္လည္းမဟုတ္ပဲ ဒြိဟသံသယစိတ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
သံသယစိတ္ကေန စူးစမ္းမႈ ျပဳခ်င္ျပဳလိမ့္မယ္။ အက်ိဳးရွိလာႏိုင္တယ္။ စိတ္ထဲမွာသိလာျမင္လာရင္ အလင္းေရာင္ ျဖတ္ကနည္းလက္သလို အျမင္တခု ရလာႏိုင္တယ္။ အခ်ိန္ၾကာခ်င္ၾကာႏိုင္တယ္။ တသက္တဘဝမွာ မရတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေနာင္ဆိုတာရွိပါတယ္။
မိမိျမင္သိယူဆထားတာသည္သာလွ်င္ အဆံုးစြန္မွန္ေနျပီ၊ မိမိအတြက္ထပ္သိဖို႔မလိုေတာ့ျပီလို႔ ယူဆသူေတြလည္းရွိတယ္။ အဲလိုျပဴမူတာဟာ မျပည့္ေသးတဲ့ခြက္ထဲ ထပ္မျဖည့္ေတာ့ပဲ မိမိလက္နဲ႔ဖံုးထာသလိုသေဘာနဲ႔ အလားတူးတယ္။
ေနာက္ဥပမာတခုလည္း ေပးပါရေစ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရုပ္ထုကိုျဖစ္ျဖစ္ အေနာ္ရထာရုပ္တုကိုျဖစ္ျဖစ္ တည္ထားျခင္းကို ကြယ္လြန္သြားသူ၊ နတ္ရြာစံသူတို႔က မသိၾကပါ။ ဒါေပမယ့္ ျမင္သူေတြအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိေစႏိုင္တယ္။ ဖာသိဖာသာေနသူလည္းရွိပါတယ္။ ဆဲေရးသူလည္းရွိႏိုင္တယ္။ ဖ်က္ဆီးျပစ္ခ်င္သူလည္းရွိႏိုင္တယ္။ ၆ ရာစုကတည္းက တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့တဲ့ ေပ ၈၂ဝဝ အျမင့္ရွိတဲ့ အာဖကန္စနစ္တန္က ဘာမီယန္ဗုဒၶရုပ္တုေတာ္ေတြကို တာလီဘန္ ေတြကေန ၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္မတ္လမွ ဒိုင္းနမိုင္းနဲ႔ျဖိဳခြဲခဲ့တယ္။
ျခံဳေျပာရရင္ ေလာကၾကီးထဲမွာ မတူျခားနားလြန္းတဲ့ အသိ-အျမင္-အလုပ္ေတြ ေရာေထြးေနတယ္။ အသိကေန ကာယကံမႈျပဳတာကို ဦးေဆာင္ေစတာကေတာ့ မကြဲျပားပါ။ အဲတာေၾကာင့္ ဘယ္အရာမဆို အသိကိုတိုးေစဖို႔ရာ မျပည့္ေသးတဲ့ခြက္ကို ပိတ္မထားရပါ။
ဗုဒၶဘာသာဝင္မွမဟုတ္ပါ တျခားဘာသာအယူဝင္ေတြမွာလည္း ဘာသာတရားအရ လိုက္နာလုပ္ေဆာင္မႈတိုင္းမွာ ဆိုင္ရာ အက်ိဳးရၾကပါမယ္။ ဘယ္ဘာသာတရားမွ မယူသူဆိုရင္ မယံုၾကည္မႈအက်ိဳးသက္ေရာက္ပါမယ္။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၉-၈-၂ဝ၁၅

Comments
Post a Comment