Chickenpox prevention ေရေက်ာက္ဘယ္လို ကာကြယ္မလဲ

၁။ မဂၤလာပါ က်မက ၁၂လခြဲသမီးေလးရဲ့အေမပါ႐ွင့္ ၿပီးခ့ဲ ၄ ရက္ေန႔ မတ္လ ၂၀၁၈ ညေန ၆နာရီခြဲမွာ သမီးေလးကုိ ထိုင္းႏိုင္ငံ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕မွာ ကေလးဆရာ၀န္နဲ႔ ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးခ့ဲပါတယ္ ထိုးၿပီး၂ရက္အၾကာမွာ ျမန္မာျပည္ကုိ ျပန္လာလိုက္တယ္ ဒီေန႔ ၁၁ရက္ေန႔ဆိုရင္ တပတ္႐ွိပါၿပီ ဒီေန႔ သမီးေလးရဲ႕ေက်ာမွာေရာ ေျခေထာက္မွာေရာ အနီဖု အရည္ၾကည္လိုမ်ဳိး ၆လုံး ၇လုံး ထြက္ေနပါတယ္ အဲဒါေရေက်ာက္လို႔ေျပာလို႔ရပါသလား? မထိုးခင္မွာေရာ ထိုးၿပီးတ့ဲအခ်ိန္မွာေရာ အနီးအနားမွာ ေရေက်ာက္ျဖစ္တ့ဲသူလဲမ႐ွိပါဘူး႐ွင့္ ေယာကၡမေတာ့ အဲဒါေရေက်ာက္တ့ဲ။ က်မသိခ်င္တာက ထိုးၿပီးဘယ္ႏွစ္ရက္မွကာကြယ္တာလဲ ၿပီးေတာ့ အခု က်မေျပာပုံအရဆိုရင္ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား႐ွင့္ သမီးေလးကုိစိတ္ပူလို႔ပါ႐ွင့္ ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ေပးရမလဲဆိုတာလဲ သိခ်င္ပါတယ္႐ွင့္။

၂။ မဂၤလာပါရွင္ ကၽြန္မသားေလးက အသက္ ၁ ႏွစ္ႏွင့္ ၂ လထဲေရာက္ပါၿပီရွင္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးတာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေမးခ်င္လို႔ပါ။ ႏိုင္ငံျခားက မိတ္ေဆြတေယာက္က ေမးလို႔ပါ တႏွစ္ျပည့္ၿပီဆိုေတာ့ Chicken Pox ထိုးၿပီးၿပီးလားတဲ့ ျမန္မာလိုရွာၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးလို႔သိရေတာ့ ကာကြယ္ေဆးထိုးတဲ့ စာရင္းထဲ မေတြ႔ရပါဘူးရွင္ ထိုးဖို႔လိုအပ္ပါသလားသိခ်င္လို႔ပါရွင္ ေက်းဇူးျပဳၿပီး ျပန္လည္ေျဖၾကားေပးပါဆရာရွင့္။

၃။ ဆရာရွင့္ ကိုယ္၀န္က ၂ လရိွပါၿပီရွင့္။ ခု အိမ္မွာ အကိုက ဖ်ားေနတာတပတ္ရိွပါၿပီ္ရွင့္။ ေရေက်ာက္ေပါက္ျပီး ဖ်ားတာပါပဲရွင့္။ ဆရာ၀န္နဲ႔လဲေသခ်ာျပျပီးကုသမႈခံယူေနပါတယ္ရွင့္။ ကြ်န္မသိခ်င္တာက မကူးႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လို ေနထိုင္ရမွာလဲဆိုတာပါရွင့္။ ဆရာတို႔မိသားစုက်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစရွင့္။

၄။ ဆရာရွင့္ သားေလးက အသက္ ၁ ႏွစ္နဲ႔ ၃ လေက်ာ္ပါျပီ။ ျပီးခဲ့တဲ့ ၂ လက ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးထိုးထားပါတယ္။ အခု အိမ္မွာ အိမ္အကူကေလးမေလး ၂ ေယာက္က ေရေက်ာက္ေတြေပါက္ေနလို႔ပါ။ သားေလးကို ကူးမွာစိုးရိမ္လို႔ပါရွင္။ ဘယ္လို ကာကြယ္ရမလဲ ေျပာျပေပးပါရွင္။ ဆရာ့မိသားစု က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ပါေစရွင္။

၅။ ဆရာရွင့္ သမီးဘယ္လိုေမးရမွန္းမသိလို႔ မက္ေဆ့ကေန ရိုေသစြာနဲ႔ ေမးပါရေစရွင္။ ဆရာရဲ့ပရိတ္သတ္ပါရွင္။ ေရေက်ာက္နဲ႔ပက္သက္တာေလး တင္တာေတြ႔လို႔ပါဆရာ။ ျမန္မာျပည္ကို ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆး မသြင္းေတာ့ဘူးဆိုျပီး SSC ေကာ တျခားေနရာေတြပါ မထိုးေပးေတာ့ပါဘူးဆရာ။ သမီးလည္း ကေလးအတြက္ စိတ္ပူေနရတာပါဆရာ။ ေရေက်ာက္အေပါက္ခံလိုက္ပါဆိုျပီးပဲ ေျပာပါတယ္ဆရာ ဆရာဝန္က။ သမီးလည္း ဘာဆက္လုပ္ရမလည္းမသိလို႔ ဆရာ့စာေလးတက္လာတုန္း ရိုေသစြာနဲ႔ေမးရတာပါဆရာ။

ျမန္မာျပည္မွာ ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးဟာ မျဖစ္မေနထိုးရမယ့္ကာကြယ္ေဆးစာရင္းထဲမွာ ထည့္မထားပါ။

Chickenpox ေရေက်ာက္ကို Varicella လို႔လည္းေခၚတယ္။ ေရေက်ာက္ပိုးက ေလထဲကေနကူးတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်ရာကေန ႏွာေခါင္းထဲဝင္လာႏိုင္တယ္။ တံေတြး၊ အရည္ေတြကေန ကူးေစမယ္။ ကစားစရာနဲ႔ အသံုးအေဆာင္ေတြကေနလည္း ကူးစက္တယ္။ လက္ကိုမၾကာခဏေဆးပါ။ သန္႔စင္ေပးပါ။ ဖြတ္ေလွ်ာ္ပါ။ ၾကမ္းျပင္၊ စားပြဲမ်က္ႏွာျပင္ေတြကလည္း ေဆးေၾကာျပီး ပိုးသတ္ေပးပါ။ ေက်ာက္အနာအရည္ကေနလည္း ကူးစက္တယ္။ Shingles ရွင္ဂဲလ္စ္ ျဖစ္ေနသူဆီကေနလည္း ေရေက်ာက္ကူးလာႏိုင္တယ္။

ေရေက်ာက္ကူးစက္ခံထားရတဲ့ကေလး အနီအစက္ အေပ်ာက္ေတြမထြက္ခင္ ၁-၂ ရက္ကတည္းကေန သူမ်ားကို ကူးတယ္။ အဖူးေတြေပါက္ျပီး ေျခာက္သြားမွသာ မကူးေစေတာ့တယ္။ ကူးလို႔ ပိုးဝင္လာျပီးေနာက္ ၁ဝ-၂ဝ ရက္ေနမွ ခံစားရတာေတြ ျဖစ္တယ္။

ျဖစ္ေနတဲ့ကေလး ေက်ာင္းမပို႔ရပါ။ လူၾကားသူၾကား မသြားရပါ။ အဲတာေၾကာင့္ မျဖစ္ေသးတဲ့ကေလးေတြလည္း အဲဒီကာလေတြမွာ လူၾကားသူၾကား မသြားသင့္ပါ။ ေက်ာင္းနဲ႔ ကေလးကစားကြင္းမွာ အဲလိုကေလးရွိေန မေနသတိျပဳပါ။ ေဆးရံုလိုေနရာကို ေခၚမသြားပါနဲ႔။ ကစားေဖၚကေလး ေနမေကာင္းသလားၾကည့္ပါ။ ကေလးေတြ လက္ကိုမၾကာမၾကာ ေဆးတဲ့အက်င့္ သင္ေပးထားပါ။ Hand sanitizer လက္သန္႔ေဆးရည္သံုးပါ။

လူကီးမီးယား ေခၚ ေသြးကင္ဆာရွိေနသူေတြလည္း ကူးစက္လာမွာကို ပိုသတိထားရမယ္။ ကို္ယ္ဝန္ေဆာင္ေတြနဲ႔ HIV ပိုးရွိသူေနသူေတြကို ပိုျပီး ကူးစက္ခံရႏိုင္တယ္။ ကို္ယ္ဝန္ေဆာင္ အထူးသျဖင့္ ပထပ ၂ဝ ပါတ္အတြင္း ကူးစက္ခံရရင္ အထဲကကေလးမွာ ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ပါတတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္မေဆာင္ခင္ေလးမွာနဲ႔ ကေလးေမြးျပီးကာစ ေရေက်ာက္ ျဖစ္ရင္လည္း ကေလးကိုျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ ကေလးမေမြးခင္မွာ မိခင္ေလာင္းက ေရေက်ာက္ ေပါက္လိုက္ရင္ေတာ့ ေမြးလာမယ့္ကေလးမွာ ေရာဂါခုခံမႈရလာမယ္။ မိခင္ႏို႔ကေနရမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွာ (ရွင္ဂဲလ္စ္) ကေတာ့ အဲလိုမျဖစ္ေစပါ။ တခါျဖစ္ထားသူက ေနာက္မျဖစ္ေတာ့ပါ။ ထပ္ျဖစ္သူ နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ ရွိႏိုင္တယ္။

ကာကြယ္ေဆး
ေရေက်ာက္ဟာ ေရေက်ာက္ မေပါက္ဖူးတဲ့သူေတြ၊ ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးထိုးမထားသူေတြ၊ ေက်ာင္း-ေဆးရံုေတြမွာ အလုပ္လုပ္ရသူေတြ၊ ကေလးေတြနဲ႔ေနရသူေတြကို ကူးစက္လာႏိုင္တယ္။ ေရေက်ာက္ ကာကြယ္ေဆးကို VARIVAX ေခၚတယ္။ ပိုးအရွင္နဲ႔လုပ္ထားတယ္။ တခါထိုးရင္ 0.5mL ထိုးရတယ္။ ကာကြယ္ေဆးကေန ၉ဝ% ကာကြယ္ပါတယ္။ အသက္ ၁၂ လကေန ၁၅ လအထိ ပဌမအၾကိမ္ထိုးမယ္။ အသက္ ၄-၆ ႏွစ္မွာ ဒုတိယအၾကိမ္ ထုိးတယ္။ လိုအပ္ရင္ ပဌမတၾကိမ္ထိုးေပးျပီးေနာက္ ၃ လမွာ ထပ္ထိုးႏိုင္တယ္။ အသက္ ၁၃ ႏွစ္ အထက္ကေလးေတြ ကာကြယ္ေဆး မထိုးခဲ့ရေသးရင္ ကာကြယ္ေဆး ၂ လံုးကုိ တလ (၂၈ ရက္) ျခားျပီး ၂ လံုး ထိုးႏိုင္တယ္။

ေမးခြန္းနံပါတ္ (၁)
Varicella vaccine ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးထိုးထားတဲ့ကေလး အေရျပားမွာ အနီေရာင္ေလးေတြထြက္တာ သာမန္အဆင့္သာျဖစ္တယ္။ အဲလိုကူးစက္မႈကို Wild-type varicella-zoster virus (VZV) လို႔ေခၚတယ္။ အဲလိုျဖစ္ေနသူကေန တျခားသူေတြကိုေတာ့ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။

ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးထိုးထားရင္ ဘယ္ေလာက္ၾကာကာကြယ္မႈရေနမလဲ
တိတိက်က်ေတာ့ သုေတသနမရွိေသးပါ။ အနည္းဆံုး ၁ဝ ႏွစ္ကေန အႏွစ္ ၂ဝ ၾကာေရာဂါျပီးေနပါမယ္။

- Chickenpox ေရေက်ာက္ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/chickenpox.html
- Shingles (ရွင္းဂဲလ္) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/shingles.html
- Chickenpox prevention ေရေက်ာက္ဘယ္လို ကာကြယ္မလဲ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/chickenpox-prevention.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၇-၂ဝ၁၇

၁၇-၈-၂ဝ၁၇
၅-၉-၂ဝ၁၇

၁၁-၃-၂ဝ၁၈